)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Gambia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[Doctype] => Zend_View_Helper_Doctype Object
(
[_defaultDoctype:protected] => HTML4_LOOSE
[_registry:protected] => ArrayObject Object
(
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[doctypes] => Array
(
[XHTML11] =>
[XHTML1_STRICT] =>
[XHTML1_TRANSITIONAL] =>
[XHTML1_FRAMESET] =>
[XHTML1_RDFA] =>
[XHTML_BASIC1] =>
[XHTML5] =>
[HTML4_STRICT] =>
[HTML4_LOOSE] =>
[HTML4_FRAMESET] =>
[HTML5] =>
)
[doctype] => HTML4_LOOSE
)
)
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_Doctype
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[HeadLink] => Zend_View_Helper_HeadLink Object
(
[_itemKeys:protected] => Array
(
[0] => charset
[1] => href
[2] => hreflang
[3] => id
[4] => media
[5] => rel
[6] => rev
[7] => type
[8] => title
[9] => extras
[10] => sizes
)
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_HeadLink
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Gambia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[HeadScript] => Zend_View_Helper_HeadScript Object
(
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_HeadScript
[_arbitraryAttributes:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureScriptType:protected] =>
[_captureScriptAttrs:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_optionalAttributes:protected] => Array
(
[0] => charset
[1] => defer
[2] => language
[3] => src
)
[_requiredAttributes:protected] => Array
(
[0] => type
)
[useCdata] =>
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Gambia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[InlineScript] => Zend_View_Helper_InlineScript Object
(
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_InlineScript
[_arbitraryAttributes:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureScriptType:protected] =>
[_captureScriptAttrs:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_optionalAttributes:protected] => Array
(
[0] => charset
[1] => defer
[2] => language
[3] => src
)
[_requiredAttributes:protected] => Array
(
[0] => type
)
[useCdata] =>
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Gambia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[HeadTitle] => Zend_View_Helper_HeadTitle Object
(
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_HeadTitle
[_translate:protected] =>
[_translator:protected] =>
[_defaultAttachOrder:protected] =>
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Gambia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Gambia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[PartialLoop] => Zend_View_Helper_PartialLoop Object
(
[partialCounter:protected] => 15
[_objectKey:protected] =>
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[PaginationControl] => Zend_View_Helper_PaginationControl Object
(
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[Partial] => Zend_View_Helper_Partial Object
(
[_objectKey:protected] =>
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[Url] => Zend_View_Helper_Url Object
(
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
)
[_helperLoaded:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_helperLoadedDir:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filter:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filterClass:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filterLoaded:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filterLoadedDir:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_escape:Zend_View_Abstract:private] => htmlspecialchars
[_encoding:Zend_View_Abstract:private] => UTF-8
[_lfiProtectionOn:Zend_View_Abstract:private] => 1
[_loaders:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
[filter] => Zend_Loader_PluginLoader Object
(
[_loadedPluginPaths:protected] => Array
(
)
[_loadedPlugins:protected] => Array
(
)
[_prefixToPaths:protected] => Array
(
[Zend_View_Filter_] => Array
(
[0] => Zend/View/Filter/
[1] => ./views/filters/
[2] => /srv/www/tl-www/website/application/modules/home/views/filters/
)
)
[_useStaticRegistry:protected] =>
)
[helper] => Zend_Loader_PluginLoader Object
(
[_loadedPluginPaths:protected] => Array
(
)
[_loadedPlugins:protected] => Array
(
[HeadMeta] => Zend_View_Helper_HeadMeta
[Doctype] => Zend_View_Helper_Doctype
[HeadLink] => Zend_View_Helper_HeadLink
[HeadScript] => Zend_View_Helper_HeadScript
[InlineScript] => Zend_View_Helper_InlineScript
[HeadTitle] => Zend_View_Helper_HeadTitle
[PartialLoop] => Zend_View_Helper_PartialLoop
[Slugify] => TravelLog\View\Helper\Slugify
[DateTime] => TravelLog\View\Helper\DateTime
[Url] => Zend_View_Helper_Url
[ClickTracking] => TravelLog\View\Helper\ClickTracking
[TruncateWords] => TravelLog\View\Helper\TruncateWords
[PaginationControl] => Zend_View_Helper_PaginationControl
[Partial] => Zend_View_Helper_Partial
)
[_prefixToPaths:protected] => Array
(
[Zend_View_Helper_] => Array
(
[0] => Zend/View/Helper/
[1] => ./views/helpers/
[2] => /srv/www/tl-www/website/application/modules/home/views/helpers/
)
[TravelLog\View\Helper\] => Array
(
[0] => /srv/www/tl-www/website/application/library/TravelLog/View/Helper/
)
)
[_useStaticRegistry:protected] =>
)
)
[_loaderTypes:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
[0] => filter
[1] => helper
)
[_strictVars:Zend_View_Abstract:private] =>
[module] => home
[controller] => gambia
[action] => reisverslagen
[exception] => Zend_Controller_Dispatcher_Exception Object
(
[_previous:Zend_Exception:private] =>
[message:protected] => Invalid controller specified (gambia)
[string:Exception:private] =>
[code:protected] => 0
[file:protected] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Controller/Dispatcher/Standard.php
[line:protected] => 248
[trace:Exception:private] => Array
(
[0] => Array
(
[file] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Controller/Front.php
[line] => 954
[function] => dispatch
[class] => Zend_Controller_Dispatcher_Standard
[type] => ->
[args] => Array
(
[0] => Zend_Controller_Request_Http Object
(
[_paramSources:protected] => Array
(
[0] => _GET
[1] => _POST
)
[_requestUri:protected] => /gambia/reisverslagen/p/1
[_baseUrl:protected] =>
[_basePath:protected] =>
[_pathInfo:protected] => gambia/reisverslagen/p/1
[_params:protected] => Array
(
[controller] => gambia
[action] => reisverslagen
[p] => 1
[module] => home
[error_handler] => ArrayObject Object
(
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[exception] => Zend_Controller_Dispatcher_Exception Object
*RECURSION*
[type] => EXCEPTION_NO_CONTROLLER
[request] => Zend_Controller_Request_Http Object
(
[_paramSources:protected] => Array
(
[0] => _GET
[1] => _POST
)
[_requestUri:protected] => /gambia/reisverslagen/p/1
[_baseUrl:protected] =>
[_basePath:protected] =>
[_pathInfo:protected] => gambia/reisverslagen/p/1
[_params:protected] => Array
(
[controller] => gambia
[action] => reisverslagen
[p] => 1
[module] => home
)
[_rawBody:protected] =>
[_aliases:protected] => Array
(
)
[_dispatched:protected] => 1
[_module:protected] => home
[_moduleKey:protected] => module
[_controller:protected] => gambia
[_controllerKey:protected] => controller
[_action:protected] => reisverslagen
[_actionKey:protected] => action
)
)
)
[continentId] => 1
[countryId] => 68
)
[_rawBody:protected] =>
[_aliases:protected] => Array
(
)
[_dispatched:protected] => 1
[_module:protected] => home
[_moduleKey:protected] => module
[_controller:protected] => reports
[_controllerKey:protected] => controller
[_action:protected] => index
[_actionKey:protected] => action
)
[1] => Zend_Controller_Response_Http Object
(
[_body:protected] => Array
(
[default] =>
)
[_exceptions:protected] => Array
(
[0] => Zend_Controller_Dispatcher_Exception Object
*RECURSION*
)
[_headers:protected] => Array
(
)
[_headersRaw:protected] => Array
(
)
[_httpResponseCode:protected] => 200
[_isRedirect:protected] =>
[_renderExceptions:protected] =>
[headersSentThrowsException] => 1
)
)
)
[1] => Array
(
[file] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Application/Bootstrap/Bootstrap.php
[line] => 97
[function] => dispatch
[class] => Zend_Controller_Front
[type] => ->
[args] => Array
(
)
)
[2] => Array
(
[file] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Application.php
[line] => 366
[function] => run
[class] => Zend_Application_Bootstrap_Bootstrap
[type] => ->
[args] => Array
(
)
)
[3] => Array
(
[file] => /srv/www/tl-www/website/public/index.php
[line] => 220
[function] => run
[class] => Zend_Application
[type] => ->
[args] => Array
(
)
)
)
[previous:Exception:private] =>
)
[currentUserId] => 0
[currentUserName] =>
[domainName] => waarbenjij.nu
[protocol] => https://
[cdnRoot] => https://cdn.easyapps.nl/
[cdn] => https://cdn.easyapps.nl/578/
[notificationWindow] =>
[customBannerParameters] => Array
(
)
[analyticsDomain] => .waarbenjij.nu
[analyticsCode] => UA-109425-7
[analyticsClickTracking] =>
[allContinents] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 1
[name] => Afrika
[nameSlugified] => afrika
[nameSlugifiedCrc32] => 1586791595
[info] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 2
[name] => Azië
[nameSlugified] => azie
[nameSlugifiedCrc32] => 1918887877
[info] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 3
[name] => Centraal-Amerika
[nameSlugified] => centraal-amerika
[nameSlugifiedCrc32] => 4250903019
[info] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 4
[name] => Europa
[nameSlugified] => europa
[nameSlugifiedCrc32] => 1342086343
[info] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 5
[name] => Midden Oosten
[nameSlugified] => midden-oosten
[nameSlugifiedCrc32] => 3432809701
[info] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 6
[name] => Noord-Amerika
[nameSlugified] => noord-amerika
[nameSlugifiedCrc32] => 20851603
[info] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 7
[name] => Oceanië
[nameSlugified] => oceanie
[nameSlugifiedCrc32] => 1997821390
[info] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 8
[name] => Rusland
[nameSlugified] => rusland
[nameSlugifiedCrc32] => 2319586005
[info] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 9
[name] => Zuid-Amerika
[nameSlugified] => zuid-amerika
[nameSlugifiedCrc32] => 2250637612
[info] =>
)
)
[allCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[countryId] => 209
[isoCode] => af
[name] => Afghanistan
[nameSlugified] => afghanistan
[continentId] => 2
)
[1] => stdClass Object
(
[countryId] => 254
[isoCode] => ax
[name] => Åland
[nameSlugified] => aland
[continentId] => 4
)
[2] => stdClass Object
(
[countryId] => 242
[isoCode] => us
[name] => Alaska
[nameSlugified] => alaska
[continentId] => 6
)
[3] => stdClass Object
(
[countryId] => 1
[isoCode] => al
[name] => Albanië
[nameSlugified] => albanie
[continentId] => 4
)
[4] => stdClass Object
(
[countryId] => 2
[isoCode] => dz
[name] => Algerije
[nameSlugified] => algerije
[continentId] => 1
)
[5] => stdClass Object
(
[countryId] => 3
[isoCode] => as
[name] => Amerikaans Samoa
[nameSlugified] => amerikaans-samoa
[continentId] => 7
)
[6] => stdClass Object
(
[countryId] => 190
[isoCode] => vi
[name] => Amerikaanse maagdeneilanden
[nameSlugified] => amerikaanse-maagdeneilanden
[continentId] => 3
)
[7] => stdClass Object
(
[countryId] => 4
[isoCode] => ad
[name] => Andorra
[nameSlugified] => andorra
[continentId] => 4
)
[8] => stdClass Object
(
[countryId] => 5
[isoCode] => ao
[name] => Angola
[nameSlugified] => angola
[continentId] => 1
)
[9] => stdClass Object
(
[countryId] => 6
[isoCode] => ai
[name] => Anguilla
[nameSlugified] => anguilla
[continentId] => 3
)
[10] => stdClass Object
(
[countryId] => 212
[isoCode] => aq
[name] => Antarctica
[nameSlugified] => antarctica
[continentId] => 9
)
[11] => stdClass Object
(
[countryId] => 7
[isoCode] => ag
[name] => Antigua
[nameSlugified] => antigua
[continentId] => 3
)
[12] => stdClass Object
(
[countryId] => 8
[isoCode] => ar
[name] => Argentinië
[nameSlugified] => argentinie
[continentId] => 9
)
[13] => stdClass Object
(
[countryId] => 9
[isoCode] => am
[name] => Armenië
[nameSlugified] => armenie
[continentId] => 2
)
[14] => stdClass Object
(
[countryId] => 10
[isoCode] => aw
[name] => Aruba
[nameSlugified] => aruba
[continentId] => 3
)
[15] => stdClass Object
(
[countryId] => 11
[isoCode] => au
[name] => Australië
[nameSlugified] => australie
[continentId] => 7
)
[16] => stdClass Object
(
[countryId] => 13
[isoCode] => az
[name] => Azerbeidjan
[nameSlugified] => azerbeidjan
[continentId] => 2
)
[17] => stdClass Object
(
[countryId] => 14
[isoCode] => bs
[name] => Bahama's
[nameSlugified] => bahama-s
[continentId] => 3
)
[18] => stdClass Object
(
[countryId] => 15
[isoCode] => bh
[name] => Bahrain
[nameSlugified] => bahrain
[continentId] => 5
)
[19] => stdClass Object
(
[countryId] => 16
[isoCode] => bd
[name] => Bangladesh
[nameSlugified] => bangladesh
[continentId] => 2
)
[20] => stdClass Object
(
[countryId] => 17
[isoCode] => bb
[name] => Barbados
[nameSlugified] => barbados
[continentId] => 3
)
[21] => stdClass Object
(
[countryId] => 19
[isoCode] => be
[name] => België
[nameSlugified] => belgie
[continentId] => 4
)
[22] => stdClass Object
(
[countryId] => 20
[isoCode] => bz
[name] => Belize
[nameSlugified] => belize
[continentId] => 1
)
[23] => stdClass Object
(
[countryId] => 21
[isoCode] => bj
[name] => Benin
[nameSlugified] => benin
[continentId] => 1
)
[24] => stdClass Object
(
[countryId] => 22
[isoCode] => bm
[name] => Bermuda
[nameSlugified] => bermuda
[continentId] => 6
)
[25] => stdClass Object
(
[countryId] => 23
[isoCode] => bt
[name] => Bhutan
[nameSlugified] => bhutan
[continentId] => 2
)
[26] => stdClass Object
(
[countryId] => 24
[isoCode] => bo
[name] => Bolivia
[nameSlugified] => bolivia
[continentId] => 9
)
[27] => stdClass Object
(
[countryId] => 252
[isoCode] => bq
[name] => Bonaire
[nameSlugified] => bonaire
[continentId] => 9
)
[28] => stdClass Object
(
[countryId] => 217
[isoCode] => ba
[name] => Bosnië en Herzegovina
[nameSlugified] => bosnie-en-herzegovina
[continentId] => 4
)
[29] => stdClass Object
(
[countryId] => 25
[isoCode] => bw
[name] => Botswana
[nameSlugified] => botswana
[continentId] => 1
)
[30] => stdClass Object
(
[countryId] => 226
[isoCode] => bv
[name] => Bouve Eilanden
[nameSlugified] => bouve-eilanden
[continentId] => 7
)
[31] => stdClass Object
(
[countryId] => 26
[isoCode] => br
[name] => Brazilië
[nameSlugified] => brazilie
[continentId] => 9
)
[32] => stdClass Object
(
[countryId] => 229
[isoCode] => io
[name] => Brits Territorium
[nameSlugified] => brits-territorium
[continentId] => 2
)
[33] => stdClass Object
(
[countryId] => 27
[isoCode] => vg
[name] => Britse maagdeneilanden
[nameSlugified] => britse-maagdeneilanden
[continentId] => 7
)
[34] => stdClass Object
(
[countryId] => 28
[isoCode] => bn
[name] => Brunei
[nameSlugified] => brunei
[continentId] => 2
)
[35] => stdClass Object
(
[countryId] => 29
[isoCode] => bg
[name] => Bulgarije
[nameSlugified] => bulgarije
[continentId] => 4
)
[36] => stdClass Object
(
[countryId] => 30
[isoCode] => bf
[name] => Burkina Faso
[nameSlugified] => burkina-faso
[continentId] => 1
)
[37] => stdClass Object
(
[countryId] => 31
[isoCode] => bi
[name] => Burundi
[nameSlugified] => burundi
[continentId] => 1
)
[38] => stdClass Object
(
[countryId] => 32
[isoCode] => kh
[name] => Cambodja
[nameSlugified] => cambodja
[continentId] => 2
)
[39] => stdClass Object
(
[countryId] => 34
[isoCode] => ca
[name] => Canada
[nameSlugified] => canada
[continentId] => 6
)
[40] => stdClass Object
(
[countryId] => 36
[isoCode] => ky
[name] => Cayman Eilanden
[nameSlugified] => cayman-eilanden
[continentId] => 3
)
[41] => stdClass Object
(
[countryId] => 37
[isoCode] => cf
[name] => Centraal Afrikaanse Republiek
[nameSlugified] => centraal-afrikaanse-republiek
[continentId] => 1
)
[42] => stdClass Object
(
[countryId] => 40
[isoCode] => cl
[name] => Chili
[nameSlugified] => chili
[continentId] => 9
)
[43] => stdClass Object
(
[countryId] => 41
[isoCode] => cn
[name] => China
[nameSlugified] => china
[continentId] => 2
)
[44] => stdClass Object
(
[countryId] => 42
[isoCode] => co
[name] => Colombia
[nameSlugified] => colombia
[continentId] => 9
)
[45] => stdClass Object
(
[countryId] => 231
[isoCode] => km
[name] => Comoros
[nameSlugified] => comoros
[continentId] => 7
)
[46] => stdClass Object
(
[countryId] => 43
[isoCode] => cg
[name] => Congo - Brazzaville
[nameSlugified] => congo-brazzaville
[continentId] => 1
)
[47] => stdClass Object
(
[countryId] => 44
[isoCode] => cd
[name] => Congo, Democratische Republiek v
[nameSlugified] => congo-democratische-republiek-v
[continentId] => 1
)
[48] => stdClass Object
(
[countryId] => 45
[isoCode] => ck
[name] => Cook Eilanden
[nameSlugified] => cook-eilanden
[continentId] => 7
)
[49] => stdClass Object
(
[countryId] => 46
[isoCode] => cr
[name] => Costa Rica
[nameSlugified] => costa-rica
[continentId] => 3
)
[50] => stdClass Object
(
[countryId] => 208
[isoCode] => cu
[name] => Cuba
[nameSlugified] => cuba
[continentId] => 3
)
[51] => stdClass Object
(
[countryId] => 251
[isoCode] => cw
[name] => Curaçao
[nameSlugified] => curacao
[continentId] => 9
)
[52] => stdClass Object
(
[countryId] => 48
[isoCode] => cy
[name] => Cyprus
[nameSlugified] => cyprus
[continentId] => 5
)
[53] => stdClass Object
(
[countryId] => 249
[isoCode] => gx
[name] => De ruimte
[nameSlugified] => de-ruimte
[continentId] => 0
)
[54] => stdClass Object
(
[countryId] => 50
[isoCode] => dk
[name] => Denemarken
[nameSlugified] => denemarken
[continentId] => 4
)
[55] => stdClass Object
(
[countryId] => 51
[isoCode] => dj
[name] => Djibouti
[nameSlugified] => djibouti
[continentId] => 1
)
[56] => stdClass Object
(
[countryId] => 52
[isoCode] => dm
[name] => Dominica
[nameSlugified] => dominica
[continentId] => 3
)
[57] => stdClass Object
(
[countryId] => 53
[isoCode] => do
[name] => Dominicaanse Republiek
[nameSlugified] => dominicaanse-republiek
[continentId] => 3
)
[58] => stdClass Object
(
[countryId] => 70
[isoCode] => de
[name] => Duitsland
[nameSlugified] => duitsland
[continentId] => 4
)
[59] => stdClass Object
(
[countryId] => 54
[isoCode] => ec
[name] => Ecuador
[nameSlugified] => ecuador
[continentId] => 9
)
[60] => stdClass Object
(
[countryId] => 55
[isoCode] => eg
[name] => Egypte
[nameSlugified] => egypte
[continentId] => 1
)
[61] => stdClass Object
(
[countryId] => 56
[isoCode] => sv
[name] => El Salvador
[nameSlugified] => el-salvador
[continentId] => 3
)
[62] => stdClass Object
(
[countryId] => 57
[isoCode] => gq
[name] => Equatoriaal Guinea
[nameSlugified] => equatoriaal-guinea
[continentId] => 1
)
[63] => stdClass Object
(
[countryId] => 58
[isoCode] => er
[name] => Eritrea
[nameSlugified] => eritrea
[continentId] => 1
)
[64] => stdClass Object
(
[countryId] => 59
[isoCode] => ee
[name] => Estland
[nameSlugified] => estland
[continentId] => 4
)
[65] => stdClass Object
(
[countryId] => 60
[isoCode] => et
[name] => Ethiopië
[nameSlugified] => ethiopie
[continentId] => 1
)
[66] => stdClass Object
(
[countryId] => 219
[isoCode] => fk
[name] => Falkland Eilanden
[nameSlugified] => falkland-eilanden
[continentId] => 9
)
[67] => stdClass Object
(
[countryId] => 61
[isoCode] => fo
[name] => Faroe eilanden
[nameSlugified] => faroe-eilanden
[continentId] => 4
)
[68] => stdClass Object
(
[countryId] => 62
[isoCode] => fj
[name] => Fiji
[nameSlugified] => fiji
[continentId] => 7
)
[69] => stdClass Object
(
[countryId] => 148
[isoCode] => ph
[name] => Filipijnen
[nameSlugified] => filipijnen
[continentId] => 2
)
[70] => stdClass Object
(
[countryId] => 63
[isoCode] => fi
[name] => Finland
[nameSlugified] => finland
[continentId] => 4
)
[71] => stdClass Object
(
[countryId] => 64
[isoCode] => fr
[name] => Frankrijk
[nameSlugified] => frankrijk
[continentId] => 4
)
[72] => stdClass Object
(
[countryId] => 65
[isoCode] => gf
[name] => Frans Guiana
[nameSlugified] => frans-guiana
[continentId] => 9
)
[73] => stdClass Object
(
[countryId] => 66
[isoCode] => pf
[name] => Frans Polynesië
[nameSlugified] => frans-polynesie
[continentId] => 7
)
[74] => stdClass Object
(
[countryId] => 67
[isoCode] => ga
[name] => Gabon
[nameSlugified] => gabon
[continentId] => 1
)
[75] => stdClass Object
(
[countryId] => 68
[isoCode] => gm
[name] => Gambia
[nameSlugified] => gambia
[continentId] => 1
)
[76] => stdClass Object
(
[countryId] => 69
[isoCode] => ge
[name] => Georgië
[nameSlugified] => georgie
[continentId] => 2
)
[77] => stdClass Object
(
[countryId] => 71
[isoCode] => gh
[name] => Ghana
[nameSlugified] => ghana
[continentId] => 1
)
[78] => stdClass Object
(
[countryId] => 72
[isoCode] => gi
[name] => Gibraltar
[nameSlugified] => gibraltar
[continentId] => 4
)
[79] => stdClass Object
(
[countryId] => 73
[isoCode] => gd
[name] => Granada
[nameSlugified] => granada
[continentId] => 4
)
[80] => stdClass Object
(
[countryId] => 74
[isoCode] => gr
[name] => Griekenland
[nameSlugified] => griekenland
[continentId] => 4
)
[81] => stdClass Object
(
[countryId] => 75
[isoCode] => gl
[name] => Groenland
[nameSlugified] => groenland
[continentId] => 4
)
[82] => stdClass Object
(
[countryId] => 76
[isoCode] => gp
[name] => Guadeloupe
[nameSlugified] => guadeloupe
[continentId] => 3
)
[83] => stdClass Object
(
[countryId] => 77
[isoCode] => gu
[name] => Guam
[nameSlugified] => guam
[continentId] => 7
)
[84] => stdClass Object
(
[countryId] => 78
[isoCode] => gt
[name] => Guatemala
[nameSlugified] => guatemala
[continentId] => 3
)
[85] => stdClass Object
(
[countryId] => 80
[isoCode] => gn
[name] => Guinea
[nameSlugified] => guinea
[continentId] => 1
)
[86] => stdClass Object
(
[countryId] => 79
[isoCode] => gw
[name] => Guinea-Bissau
[nameSlugified] => guinea-bissau
[continentId] => 1
)
[87] => stdClass Object
(
[countryId] => 81
[isoCode] => gy
[name] => Guyana
[nameSlugified] => guyana
[continentId] => 9
)
[88] => stdClass Object
(
[countryId] => 82
[isoCode] => ht
[name] => Haïti
[nameSlugified] => haiti
[continentId] => 3
)
[89] => stdClass Object
(
[countryId] => 248
[isoCode] => hi
[name] => Hawaï
[nameSlugified] => hawai
[continentId] => 6
)
[90] => stdClass Object
(
[countryId] => 228
[isoCode] => hm
[name] => Heard en Mc Donald Eilanden
[nameSlugified] => heard-en-mc-donald-eilanden
[continentId] => 7
)
[91] => stdClass Object
(
[countryId] => 83
[isoCode] => hn
[name] => Honduras
[nameSlugified] => honduras
[continentId] => 3
)
[92] => stdClass Object
(
[countryId] => 84
[isoCode] => hk
[name] => Hong Kong
[nameSlugified] => hong-kong
[continentId] => 2
)
[93] => stdClass Object
(
[countryId] => 85
[isoCode] => hu
[name] => Hongarije
[nameSlugified] => hongarije
[continentId] => 4
)
[94] => stdClass Object
(
[countryId] => 91
[isoCode] => ie
[name] => Ierland
[nameSlugified] => ierland
[continentId] => 4
)
[95] => stdClass Object
(
[countryId] => 86
[isoCode] => is
[name] => IJsland
[nameSlugified] => ijsland
[continentId] => 4
)
[96] => stdClass Object
(
[countryId] => 87
[isoCode] => in
[name] => India
[nameSlugified] => india
[continentId] => 2
)
[97] => stdClass Object
(
[countryId] => 88
[isoCode] => id
[name] => Indonesië
[nameSlugified] => indonesie
[continentId] => 2
)
[98] => stdClass Object
(
[countryId] => 90
[isoCode] => iq
[name] => Irak
[nameSlugified] => irak
[continentId] => 5
)
[99] => stdClass Object
(
[countryId] => 89
[isoCode] => ir
[name] => Iran
[nameSlugified] => iran
[continentId] => 5
)
[100] => stdClass Object
(
[countryId] => 92
[isoCode] => il
[name] => Israel
[nameSlugified] => israel
[continentId] => 5
)
[101] => stdClass Object
(
[countryId] => 93
[isoCode] => it
[name] => Italië
[nameSlugified] => italie
[continentId] => 4
)
[102] => stdClass Object
(
[countryId] => 94
[isoCode] => ci
[name] => Ivoorkust
[nameSlugified] => ivoorkust
[continentId] => 1
)
[103] => stdClass Object
(
[countryId] => 95
[isoCode] => jm
[name] => Jamaica
[nameSlugified] => jamaica
[continentId] => 3
)
[104] => stdClass Object
(
[countryId] => 96
[isoCode] => jp
[name] => Japan
[nameSlugified] => japan
[continentId] => 2
)
[105] => stdClass Object
(
[countryId] => 203
[isoCode] => ye
[name] => Jemen
[nameSlugified] => jemen
[continentId] => 5
)
[106] => stdClass Object
(
[countryId] => 97
[isoCode] => jo
[name] => Jordanië
[nameSlugified] => jordanie
[continentId] => 5
)
[107] => stdClass Object
(
[countryId] => 35
[isoCode] => cv
[name] => Kaap Verdië
[nameSlugified] => kaap-verdie
[continentId] => 3
)
[108] => stdClass Object
(
[countryId] => 33
[isoCode] => cm
[name] => Kameroen
[nameSlugified] => kameroen
[continentId] => 1
)
[109] => stdClass Object
(
[countryId] => 39
[isoCode] => cs
[name] => Kanaaleilanden
[nameSlugified] => kanaaleilanden
[continentId] => 4
)
[110] => stdClass Object
(
[countryId] => 98
[isoCode] => kz
[name] => Kazachstan
[nameSlugified] => kazachstan
[continentId] => 2
)
[111] => stdClass Object
(
[countryId] => 99
[isoCode] => ke
[name] => Kenia
[nameSlugified] => kenia
[continentId] => 1
)
[112] => stdClass Object
(
[countryId] => 227
[isoCode] => cx
[name] => Kerst Eiland
[nameSlugified] => kerst-eiland
[continentId] => 7
)
[113] => stdClass Object
(
[countryId] => 230
[isoCode] => ki
[name] => Kiribati
[nameSlugified] => kiribati
[continentId] => 7
)
[114] => stdClass Object
(
[countryId] => 100
[isoCode] => kw
[name] => Koeweit
[nameSlugified] => koeweit
[continentId] => 5
)
[115] => stdClass Object
(
[countryId] => 243
[isoCode] => kx
[name] => Kosovo
[nameSlugified] => kosovo
[continentId] => 4
)
[116] => stdClass Object
(
[countryId] => 47
[isoCode] => hr
[name] => Kroatië
[nameSlugified] => kroatie
[continentId] => 4
)
[117] => stdClass Object
(
[countryId] => 101
[isoCode] => kg
[name] => Kyrgizië
[nameSlugified] => kyrgizie
[continentId] => 2
)
[118] => stdClass Object
(
[countryId] => 102
[isoCode] => la
[name] => Laos
[nameSlugified] => laos
[continentId] => 2
)
[119] => stdClass Object
(
[countryId] => 105
[isoCode] => ls
[name] => Lesotho
[nameSlugified] => lesotho
[continentId] => 1
)
[120] => stdClass Object
(
[countryId] => 103
[isoCode] => lv
[name] => Letland
[nameSlugified] => letland
[continentId] => 4
)
[121] => stdClass Object
(
[countryId] => 104
[isoCode] => lb
[name] => Libanon
[nameSlugified] => libanon
[continentId] => 5
)
[122] => stdClass Object
(
[countryId] => 106
[isoCode] => lr
[name] => Liberië
[nameSlugified] => liberie
[continentId] => 1
)
[123] => stdClass Object
(
[countryId] => 107
[isoCode] => ly
[name] => Libië
[nameSlugified] => libie
[continentId] => 1
)
[124] => stdClass Object
(
[countryId] => 108
[isoCode] => li
[name] => Liechtenstein
[nameSlugified] => liechtenstein
[continentId] => 4
)
[125] => stdClass Object
(
[countryId] => 109
[isoCode] => lt
[name] => Litouwen
[nameSlugified] => litouwen
[continentId] => 4
)
[126] => stdClass Object
(
[countryId] => 110
[isoCode] => lu
[name] => Luxemburg
[nameSlugified] => luxemburg
[continentId] => 4
)
[127] => stdClass Object
(
[countryId] => 111
[isoCode] => mo
[name] => Macau
[nameSlugified] => macau
[continentId] => 2
)
[128] => stdClass Object
(
[countryId] => 112
[isoCode] => mk
[name] => Macedonië
[nameSlugified] => macedonie
[continentId] => 4
)
[129] => stdClass Object
(
[countryId] => 113
[isoCode] => mg
[name] => Madagascar
[nameSlugified] => madagascar
[continentId] => 1
)
[130] => stdClass Object
(
[countryId] => 114
[isoCode] => mw
[name] => Malawi
[nameSlugified] => malawi
[continentId] => 1
)
[131] => stdClass Object
(
[countryId] => 221
[isoCode] => mv
[name] => Malediven
[nameSlugified] => malediven
[continentId] => 2
)
[132] => stdClass Object
(
[countryId] => 115
[isoCode] => my
[name] => Maleisië
[nameSlugified] => maleisie
[continentId] => 2
)
[133] => stdClass Object
(
[countryId] => 116
[isoCode] => ml
[name] => Mali
[nameSlugified] => mali
[continentId] => 1
)
[134] => stdClass Object
(
[countryId] => 117
[isoCode] => mt
[name] => Malta
[nameSlugified] => malta
[continentId] => 4
)
[135] => stdClass Object
(
[countryId] => 128
[isoCode] => ma
[name] => Marokko
[nameSlugified] => marokko
[continentId] => 1
)
[136] => stdClass Object
(
[countryId] => 118
[isoCode] => mh
[name] => Marshall eilanden
[nameSlugified] => marshall-eilanden
[continentId] => 7
)
[137] => stdClass Object
(
[countryId] => 119
[isoCode] => mq
[name] => Martinique
[nameSlugified] => martinique
[continentId] => 3
)
[138] => stdClass Object
(
[countryId] => 120
[isoCode] => mr
[name] => Mauritanië
[nameSlugified] => mauritanie
[continentId] => 1
)
[139] => stdClass Object
(
[countryId] => 121
[isoCode] => mu
[name] => Mauritius
[nameSlugified] => mauritius
[continentId] => 3
)
[140] => stdClass Object
(
[countryId] => 241
[isoCode] => yt
[name] => Mayotte
[nameSlugified] => mayotte
[continentId] => 7
)
[141] => stdClass Object
(
[countryId] => 122
[isoCode] => mx
[name] => Mexico
[nameSlugified] => mexico
[continentId] => 6
)
[142] => stdClass Object
(
[countryId] => 123
[isoCode] => fm
[name] => Micronesië
[nameSlugified] => micronesie
[continentId] => 7
)
[143] => stdClass Object
(
[countryId] => 124
[isoCode] => md
[name] => Moldavië
[nameSlugified] => moldavie
[continentId] => 4
)
[144] => stdClass Object
(
[countryId] => 125
[isoCode] => mc
[name] => Monaco
[nameSlugified] => monaco
[continentId] => 4
)
[145] => stdClass Object
(
[countryId] => 126
[isoCode] => mn
[name] => Mongolië
[nameSlugified] => mongolie
[continentId] => 2
)
[146] => stdClass Object
(
[countryId] => 244
[isoCode] => me
[name] => Montenegro
[nameSlugified] => montenegro
[continentId] => 4
)
[147] => stdClass Object
(
[countryId] => 127
[isoCode] => ms
[name] => Montserat
[nameSlugified] => montserat
[continentId] => 9
)
[148] => stdClass Object
(
[countryId] => 129
[isoCode] => mz
[name] => Mozambique
[nameSlugified] => mozambique
[continentId] => 1
)
[149] => stdClass Object
(
[countryId] => 130
[isoCode] => mm
[name] => Myanmar
[nameSlugified] => myanmar
[continentId] => 2
)
[150] => stdClass Object
(
[countryId] => 131
[isoCode] => na
[name] => Namibië
[nameSlugified] => namibie
[continentId] => 1
)
[151] => stdClass Object
(
[countryId] => 233
[isoCode] => nr
[name] => Nauru
[nameSlugified] => nauru
[continentId] => 7
)
[152] => stdClass Object
(
[countryId] => 134
[isoCode] => nl
[name] => Nederland
[nameSlugified] => nederland
[continentId] => 4
)
[153] => stdClass Object
(
[countryId] => 133
[isoCode] => cw
[name] => Nederlandse Antillen
[nameSlugified] => nederlandse-antillen
[continentId] => 3
)
[154] => stdClass Object
(
[countryId] => 132
[isoCode] => np
[name] => Nepal
[nameSlugified] => nepal
[continentId] => 2
)
[155] => stdClass Object
(
[countryId] => 137
[isoCode] => ni
[name] => Nicaragua
[nameSlugified] => nicaragua
[continentId] => 3
)
[156] => stdClass Object
(
[countryId] => 135
[isoCode] => nc
[name] => Nieuw Caledonië
[nameSlugified] => nieuw-caledonie
[continentId] => 7
)
[157] => stdClass Object
(
[countryId] => 136
[isoCode] => nz
[name] => Nieuw Zeeland
[nameSlugified] => nieuw-zeeland
[continentId] => 7
)
[158] => stdClass Object
(
[countryId] => 138
[isoCode] => ne
[name] => Niger
[nameSlugified] => niger
[continentId] => 1
)
[159] => stdClass Object
(
[countryId] => 139
[isoCode] => ng
[name] => Nigeria
[nameSlugified] => nigeria
[continentId] => 1
)
[160] => stdClass Object
(
[countryId] => 234
[isoCode] => nu
[name] => Niue
[nameSlugified] => niue
[continentId] => 7
)
[161] => stdClass Object
(
[countryId] => 210
[isoCode] => kp
[name] => Noord-Korea
[nameSlugified] => noord-korea
[continentId] => 2
)
[162] => stdClass Object
(
[countryId] => 216
[isoCode] => nt
[name] => Noordpool
[nameSlugified] => noordpool
[continentId] => 4
)
[163] => stdClass Object
(
[countryId] => 140
[isoCode] => no
[name] => Noorwegen
[nameSlugified] => noorwegen
[continentId] => 4
)
[164] => stdClass Object
(
[countryId] => 232
[isoCode] => nf
[name] => Norfolk Eilanden
[nameSlugified] => norfolk-eilanden
[continentId] => 7
)
[165] => stdClass Object
(
[countryId] => 191
[isoCode] => ug
[name] => Oeganda
[nameSlugified] => oeganda
[continentId] => 1
)
[166] => stdClass Object
(
[countryId] => 192
[isoCode] => ua
[name] => Oekraïne
[nameSlugified] => oekraine
[continentId] => 4
)
[167] => stdClass Object
(
[countryId] => 197
[isoCode] => uz
[name] => Oezbekistan
[nameSlugified] => oezbekistan
[continentId] => 2
)
[168] => stdClass Object
(
[countryId] => 141
[isoCode] => om
[name] => Oman
[nameSlugified] => oman
[continentId] => 5
)
[169] => stdClass Object
(
[countryId] => 218
[isoCode] => tl
[name] => Oost Timor
[nameSlugified] => oost-timor
[continentId] => 2
)
[170] => stdClass Object
(
[countryId] => 12
[isoCode] => at
[name] => Oostenrijk
[nameSlugified] => oostenrijk
[continentId] => 4
)
[171] => stdClass Object
(
[countryId] => 246
[isoCode] => rn
[name] => Paaseiland
[nameSlugified] => paaseiland
[continentId] => 7
)
[172] => stdClass Object
(
[countryId] => 142
[isoCode] => pk
[name] => Pakistan
[nameSlugified] => pakistan
[continentId] => 2
)
[173] => stdClass Object
(
[countryId] => 143
[isoCode] => pw
[name] => Palau
[nameSlugified] => palau
[continentId] => 7
)
[174] => stdClass Object
(
[countryId] => 214
[isoCode] => ps
[name] => Palestina
[nameSlugified] => palestina
[continentId] => 5
)
[175] => stdClass Object
(
[countryId] => 144
[isoCode] => pa
[name] => Panama
[nameSlugified] => panama
[continentId] => 3
)
[176] => stdClass Object
(
[countryId] => 145
[isoCode] => pg
[name] => Papua Nieuw Guinea
[nameSlugified] => papua-nieuw-guinea
[continentId] => 7
)
[177] => stdClass Object
(
[countryId] => 146
[isoCode] => py
[name] => Paraguay
[nameSlugified] => paraguay
[continentId] => 9
)
[178] => stdClass Object
(
[countryId] => 147
[isoCode] => pe
[name] => Peru
[nameSlugified] => peru
[continentId] => 9
)
[179] => stdClass Object
(
[countryId] => 236
[isoCode] => pn
[name] => Pitcairn
[nameSlugified] => pitcairn
[continentId] => 7
)
[180] => stdClass Object
(
[countryId] => 149
[isoCode] => pl
[name] => Polen
[nameSlugified] => polen
[continentId] => 4
)
[181] => stdClass Object
(
[countryId] => 150
[isoCode] => pt
[name] => Portugal
[nameSlugified] => portugal
[continentId] => 4
)
[182] => stdClass Object
(
[countryId] => 151
[isoCode] => pr
[name] => Puerto Rico
[nameSlugified] => puerto-rico
[continentId] => 3
)
[183] => stdClass Object
(
[countryId] => 152
[isoCode] => qa
[name] => Qatar
[nameSlugified] => qatar
[continentId] => 5
)
[184] => stdClass Object
(
[countryId] => 999
[isoCode] => rr
[name] => reisinspiratie
[nameSlugified] => reisinspiratie
[continentId] => 4
)
[185] => stdClass Object
(
[countryId] => 153
[isoCode] => re
[name] => Réunion
[nameSlugified] => reunion
[continentId] => 1
)
[186] => stdClass Object
(
[countryId] => 154
[isoCode] => ro
[name] => Roemenië
[nameSlugified] => roemenie
[continentId] => 4
)
[187] => stdClass Object
(
[countryId] => 155
[isoCode] => ru
[name] => Rusland
[nameSlugified] => rusland
[continentId] => 4
)
[188] => stdClass Object
(
[countryId] => 156
[isoCode] => rw
[name] => Rwanda
[nameSlugified] => rwanda
[continentId] => 1
)
[189] => stdClass Object
(
[countryId] => 157
[isoCode] => mp
[name] => Saipan
[nameSlugified] => saipan
[continentId] => 7
)
[190] => stdClass Object
(
[countryId] => 222
[isoCode] => ws
[name] => Samoa
[nameSlugified] => samoa
[continentId] => 7
)
[191] => stdClass Object
(
[countryId] => 158
[isoCode] => sm
[name] => San Marino
[nameSlugified] => san-marino
[continentId] => 4
)
[192] => stdClass Object
(
[countryId] => 239
[isoCode] => st
[name] => Sao Tome en Principe
[nameSlugified] => sao-tome-en-principe
[continentId] => 1
)
[193] => stdClass Object
(
[countryId] => 159
[isoCode] => sa
[name] => Saudi Arabië
[nameSlugified] => saudi-arabie
[continentId] => 5
)
[194] => stdClass Object
(
[countryId] => 160
[isoCode] => sn
[name] => Senegal
[nameSlugified] => senegal
[continentId] => 1
)
[195] => stdClass Object
(
[countryId] => 247
[isoCode] => rs
[name] => Servië
[nameSlugified] => servie
[continentId] => 4
)
[196] => stdClass Object
(
[countryId] => 207
[isoCode] => yu
[name] => Servie en Montenegro
[nameSlugified] => servie-en-montenegro
[continentId] => 4
)
[197] => stdClass Object
(
[countryId] => 161
[isoCode] => sc
[name] => Seychellen
[nameSlugified] => seychellen
[continentId] => 1
)
[198] => stdClass Object
(
[countryId] => 162
[isoCode] => sl
[name] => Sierra Leone
[nameSlugified] => sierra-leone
[continentId] => 1
)
[199] => stdClass Object
(
[countryId] => 163
[isoCode] => sg
[name] => Singapore
[nameSlugified] => singapore
[continentId] => 2
)
[200] => stdClass Object
(
[countryId] => 238
[isoCode] => sh
[name] => Sint Helena
[nameSlugified] => sint-helena
[continentId] => 7
)
[201] => stdClass Object
(
[countryId] => 253
[isoCode] => cx
[name] => Sint Maarten
[nameSlugified] => sint-maarten
[continentId] => 3
)
[202] => stdClass Object
(
[countryId] => 235
[isoCode] => pm
[name] => Sint Pierre en Miquelon
[nameSlugified] => sint-pierre-en-miquelon
[continentId] => 7
)
[203] => stdClass Object
(
[countryId] => 165
[isoCode] => si
[name] => Slovenië
[nameSlugified] => slovenie
[continentId] => 4
)
[204] => stdClass Object
(
[countryId] => 164
[isoCode] => sk
[name] => Slowaakse Republiek
[nameSlugified] => slowaakse-republiek
[continentId] => 4
)
[205] => stdClass Object
(
[countryId] => 175
[isoCode] => sd
[name] => Soedan
[nameSlugified] => soedan
[continentId] => 1
)
[206] => stdClass Object
(
[countryId] => 237
[isoCode] => sb
[name] => Solomon Eilanden
[nameSlugified] => solomon-eilanden
[continentId] => 7
)
[207] => stdClass Object
(
[countryId] => 166
[isoCode] => so
[name] => Somalië
[nameSlugified] => somalie
[continentId] => 1
)
[208] => stdClass Object
(
[countryId] => 250
[isoCode] => ss
[name] => South Sudan
[nameSlugified] => south-sudan
[continentId] => 1
)
[209] => stdClass Object
(
[countryId] => 169
[isoCode] => es
[name] => Spanje
[nameSlugified] => spanje
[continentId] => 4
)
[210] => stdClass Object
(
[countryId] => 211
[isoCode] => sj
[name] => Spitsbergen
[nameSlugified] => spitsbergen
[continentId] => 4
)
[211] => stdClass Object
(
[countryId] => 170
[isoCode] => lk
[name] => Sri Lanka
[nameSlugified] => sri-lanka
[continentId] => 2
)
[212] => stdClass Object
(
[countryId] => 172
[isoCode] => kn
[name] => St. Kitts and Nevis
[nameSlugified] => st-kitts-and-nevis
[continentId] => 3
)
[213] => stdClass Object
(
[countryId] => 173
[isoCode] => lc
[name] => St. Lucia
[nameSlugified] => st-lucia
[continentId] => 3
)
[214] => stdClass Object
(
[countryId] => 174
[isoCode] => vc
[name] => St. Vincent
[nameSlugified] => st-vincent
[continentId] => 3
)
[215] => stdClass Object
(
[countryId] => 176
[isoCode] => sr
[name] => Suriname
[nameSlugified] => suriname
[continentId] => 9
)
[216] => stdClass Object
(
[countryId] => 177
[isoCode] => sz
[name] => Swaziland
[nameSlugified] => swaziland
[continentId] => 1
)
[217] => stdClass Object
(
[countryId] => 180
[isoCode] => sy
[name] => Syrië
[nameSlugified] => syrie
[continentId] => 5
)
[218] => stdClass Object
(
[countryId] => 181
[isoCode] => tw
[name] => Taiwan
[nameSlugified] => taiwan
[continentId] => 2
)
[219] => stdClass Object
(
[countryId] => 213
[isoCode] => tj
[name] => Tajikistan
[nameSlugified] => tajikistan
[continentId] => 2
)
[220] => stdClass Object
(
[countryId] => 182
[isoCode] => tz
[name] => Tanzania
[nameSlugified] => tanzania
[continentId] => 1
)
[221] => stdClass Object
(
[countryId] => 183
[isoCode] => th
[name] => Thailand
[nameSlugified] => thailand
[continentId] => 2
)
[222] => stdClass Object
(
[countryId] => 220
[isoCode] => tb
[name] => Tibet
[nameSlugified] => tibet
[continentId] => 2
)
[223] => stdClass Object
(
[countryId] => 184
[isoCode] => tg
[name] => Togo
[nameSlugified] => togo
[continentId] => 1
)
[224] => stdClass Object
(
[countryId] => 240
[isoCode] => tk
[name] => Tokelau
[nameSlugified] => tokelau
[continentId] => 7
)
[225] => stdClass Object
(
[countryId] => 223
[isoCode] => to
[name] => Tonga
[nameSlugified] => tonga
[continentId] => 7
)
[226] => stdClass Object
(
[countryId] => 185
[isoCode] => tt
[name] => Trinidad en Tobago
[nameSlugified] => trinidad-en-tobago
[continentId] => 3
)
[227] => stdClass Object
(
[countryId] => 38
[isoCode] => td
[name] => Tsjaad
[nameSlugified] => tsjaad
[continentId] => 1
)
[228] => stdClass Object
(
[countryId] => 49
[isoCode] => cz
[name] => Tsjechische Republiek
[nameSlugified] => tsjechische-republiek
[continentId] => 4
)
[229] => stdClass Object
(
[countryId] => 186
[isoCode] => tn
[name] => Tunesië
[nameSlugified] => tunesie
[continentId] => 1
)
[230] => stdClass Object
(
[countryId] => 187
[isoCode] => tr
[name] => Turkije
[nameSlugified] => turkije
[continentId] => 5
)
[231] => stdClass Object
(
[countryId] => 188
[isoCode] => tm
[name] => Turkmenistan
[nameSlugified] => turkmenistan
[continentId] => 2
)
[232] => stdClass Object
(
[countryId] => 189
[isoCode] => tc
[name] => Turkse en Caicos Eilanden
[nameSlugified] => turkse-en-caicos-eilanden
[continentId] => 3
)
[233] => stdClass Object
(
[countryId] => 245
[isoCode] => tv
[name] => Tuvalu
[nameSlugified] => tuvalu
[continentId] => 7
)
[234] => stdClass Object
(
[countryId] => 195
[isoCode] => uy
[name] => Uruguay
[nameSlugified] => uruguay
[continentId] => 9
)
[235] => stdClass Object
(
[countryId] => 198
[isoCode] => vu
[name] => Vanuatu
[nameSlugified] => vanuatu
[continentId] => 7
)
[236] => stdClass Object
(
[countryId] => 199
[isoCode] => va
[name] => Vaticaanstad
[nameSlugified] => vaticaanstad
[continentId] => 4
)
[237] => stdClass Object
(
[countryId] => 200
[isoCode] => ve
[name] => Venezuela
[nameSlugified] => venezuela
[continentId] => 9
)
[238] => stdClass Object
(
[countryId] => 194
[isoCode] => gb
[name] => Verenigd Koninkrijk
[nameSlugified] => verenigd-koninkrijk
[continentId] => 4
)
[239] => stdClass Object
(
[countryId] => 193
[isoCode] => ae
[name] => Verenigde Arabische Emiraten
[nameSlugified] => verenigde-arabische-emiraten
[continentId] => 5
)
[240] => stdClass Object
(
[countryId] => 196
[isoCode] => us
[name] => Verenigde Staten
[nameSlugified] => verenigde-staten
[continentId] => 6
)
[241] => stdClass Object
(
[countryId] => 201
[isoCode] => vn
[name] => Vietnam
[nameSlugified] => vietnam
[continentId] => 2
)
[242] => stdClass Object
(
[countryId] => 202
[isoCode] => wf
[name] => Wallis & Futuna
[nameSlugified] => wallis-futuna
[continentId] => 7
)
[243] => stdClass Object
(
[countryId] => 215
[isoCode] => eh
[name] => Westelijke Sahara
[nameSlugified] => westelijke-sahara
[continentId] => 1
)
[244] => stdClass Object
(
[countryId] => 18
[isoCode] => by
[name] => Wit-Rusland
[nameSlugified] => wit-rusland
[continentId] => 4
)
[245] => stdClass Object
(
[countryId] => 204
[isoCode] => zm
[name] => Zambia
[nameSlugified] => zambia
[continentId] => 1
)
[246] => stdClass Object
(
[countryId] => 205
[isoCode] => zw
[name] => Zimbabwe
[nameSlugified] => zimbabwe
[continentId] => 1
)
[247] => stdClass Object
(
[countryId] => 171
[isoCode] => gs
[name] => Zuid Georgia
[nameSlugified] => zuid-georgia
[continentId] => 3
)
[248] => stdClass Object
(
[countryId] => 250
[isoCode] => ss
[name] => Zuid Sudan
[nameSlugified] => zuid-sudan
[continentId] => 1
)
[249] => stdClass Object
(
[countryId] => 167
[isoCode] => za
[name] => Zuid-Afrika
[nameSlugified] => zuid-afrika
[continentId] => 1
)
[250] => stdClass Object
(
[countryId] => 168
[isoCode] => kr
[name] => Zuid-Korea
[nameSlugified] => zuid-korea
[continentId] => 2
)
[251] => stdClass Object
(
[countryId] => 178
[isoCode] => se
[name] => Zweden
[nameSlugified] => zweden
[continentId] => 4
)
[252] => stdClass Object
(
[countryId] => 179
[isoCode] => ch
[name] => Zwitserland
[nameSlugified] => zwitserland
[continentId] => 4
)
)
[portalTicker] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[userId] => 464250
[username] => gambiadorenweerd2025
[photoRevision] => 0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_105x105.jpg?r=0
[currentContinentId] => 1
[currentContinentName] => Afrika
[currentContinentNameSlugified] => afrika
[currentCountryNameSlugified] => gambia
[currentCountryName] => Gambia
[currentCountryIsoCode] => gm
[currentCountryId] => 68
[visitedCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[countryId] => 178
[countryName] => Zweden
[countryIsoCode] => se
[continentId] => 4
[continentName] => Europa
)
[1] => stdClass Object
(
[countryId] => 68
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[continentId] => 1
[continentName] => Afrika
)
)
[name] => Dorenweerd College
[firstName] => Dorenweerd
[reportsCount] => 11
[travelsCount] => 1
)
[1] => stdClass Object
(
[userId] => 408323
[username] => Toubabo
[photoRevision] => 0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_105x105.jpg?r=0
[currentContinentId] => 1
[currentContinentName] => Afrika
[currentContinentNameSlugified] => afrika
[currentCountryNameSlugified] => gambia
[currentCountryName] => Gambia
[currentCountryIsoCode] => gm
[currentCountryId] => 68
[visitedCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[countryId] => 68
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[continentId] => 1
[continentName] => Afrika
)
)
[name] => Alied en Freek-Jan Steege
[firstName] => Alied en Freek-Jan
[reportsCount] => 127
[travelsCount] => 7
)
)
[latestNews] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[newsId] => 137
[date] => 2026-02-10
[title] => Praktische tips voor een ontspannen autoreis
[text] =>
Met de auto op reis gaan blijft één van de fijnste manieren om vrijheid te voelen. Je bepaalt zelf je tempo, je route en je stops. Geen wachtrijen, geen bagagelimieten, geen vaste schema’s. Maar die vrijheid werkt alleen echt als je je reis goed aanpakt. Zonder voorbereiding wordt een roadtrip al snel vermoeiend in plaats van ontspannend. Met de juiste mindset en een paar slimme keuzes maak je van elke rit een onvergetelijke ervaring.
Veel stress ontstaat al vóór vertrek. Te veel kilometers per dag, te weinig rustmomenten en te hoge verwachtingen.
Probeer je reisdagen niet voller te proppen dan nodig. Vier tot zes uur rijden per dag is voor de meeste mensen meer dan genoeg. Zo hou je tijd over om onderweg te stoppen, iets te eten, een wandeling te maken of gewoon even niets te doen.
Plan je grote lijnen, maar laat ruimte voor spontaniteit. Soms is het net die onverwachte afslag die je bij het mooiste uitzicht brengt.
Op lange ritten merk je snel wat echt telt: een goede zithouding, weinig rijgeluid en een stabiel gevoel op de weg. Niet hoe snel je gaat, maar hoe ontspannen je aankomt.
Elektrisch rijden op vakantie klinkt voor sommigen nog spannend, maar in de praktijk valt het goed mee.
Bovendien ontdek je onderweg vaak leuke plekken bij laadstations: parkjes, cafés, kleine dorpen waar je anders gewoon voorbij zou rijden.
Het kost je tien minuten en kan uren stress besparen.
Wie nog op zoek is naar een betrouwbare auto, vindt vandaag veel opties online. Zo is Touring CarSelect een platform waar je rustig kunt kijken naar recente tweedehandswagens met garantie, zonder de typische showroomdruk. Dat is handig als je zonder zorgen wil vertrekken.
[picture] => no
[pic1title] =>
[pic2title] =>
[pic3title] =>
[pic4title] =>
[pic5title] =>
[titleSlugified] => praktische-tips-voor-een-ontspannen-autoreis
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_105x105.jpg
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_50x50.png
[imageUrl] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/slideshow/reisinspiratie/137/137_1.jpg
)
[1] => stdClass Object
(
[newsId] => 135
[date] => 2026-01-28
[title] => Van droom naar bezit: hoe je verantwoord een boot of tweede huis koopt
[text] =>
Stel: je bent al jaren fan van reizen, van vrijheid op het water of de geur van dennen in een bos en je overweegt om een boot of vakantiehuis te kopen. Het klinkt als de ultieme droom: een eigen stekkie voor weekends en vakanties, zonder telkens iets te huren of in een druk hotel te zitten. Maar voordat je die stap zet, is het slim om eerst goed na te denken.
Een eigen boot of vakantiehuis heeft veel aantrekkingskracht: het is jouw eigen plek om tot rust te komen, weg van dagelijkse beslommeringen. Je bepaalt zelf wanneer je gaat, met wie, en hoe lang je blijft. Voor veel reizigers voelt het als een rustpunt.
Tegelijkertijd is bezit geen vanzelfsprekendheid: het brengt verplichtingen en kosten mee die je niet moet onderschatten. Een vakantiehuis of boot is geen hotel of huurwoning. Je bent verantwoordelijk voor onderhoud, stalling, verzekering en alle bijkomende lasten. Denk bijvoorbeeld aan onvoorziene uitgaven voor reparaties, extra kosten bij verhuur of seizoensgebonden beperkingen die het gebruik beïnvloeden.
Of je nu kiest voor een boot of vakantiehuis: de locatie bepaalt veel. Hoe ver is het van je ‘thuis’? Hoe vaak ga je echt? Als je slechts één of twee weekenden per jaar kunt gaan, is het de vraag of de investering de moeite waard is.
De meeste experts raden aan om vóór aankoop te huren of te logeren op een vergelijkbare plek, om te ervaren of het écht bij je past.
Bij een vakantiehuis moet je ook uitzoeken wat de lokale regels zijn. In Nederland is permanente bewoning van een recreatiewoning bijvoorbeeld niet altijd toegestaan.
Ook kan de omgeving of het seizoen invloed hebben op het gebruiksgemak. Bij een boot spelen zaken als vaargebied, ligplaatsen en bereikbaarheid een rol.
De koopprijs is vaak nog maar het begin. Denk aan overdrachtsbelasting, notariskosten en soms advieskosten. Daarna komen de vaste lasten: energie, belastingen, verzekeringen, onderhoud en eventuele park- of ligplaatskosten.
Winterstalling en antifoulingPeriodiek motoronderhoud en keuringBrandstof, waterkaarten, havengeldenEen recreatiewoning vraagt om structureel onderhoud van zowel binnen- als buitenzijde, denk aan schilderwerk, dakonderhoud, cv-installaties of tuinbeheer. Vergeet ook niet de kosten voor schoonmaak bij verhuur of een lokale beheerder.
Kostenvoorbeeld
Reken voor een bescheiden vakantiewoning op €3.000–€6.000 vaste lasten per jaar. Voor een middelgrote boot al snel €2.500–€4.000, afhankelijk van gebruik en stalling.
Wat past beter bij jou: boot of vakantiehuis?
Een boot biedt ultieme flexibiliteit. Je kunt meerdere locaties aandoen, je ‘verplaatst’ je vakantieplek als het ware. Dat is perfect voor mensen die houden van avontuur op het water en zich makkelijk kunnen aanpassen. Tegelijkertijd vraagt een boot intensief onderhoud, en zijn de jaarlijkse kosten vaak hoger dan verwacht. Zeker als je er niet zelf veel aan doet.
Een vakantiehuis is stabieler qua investering. Je kiest voor een vaste plek die je naar eigen smaak kunt inrichten en verbeteren. Bovendien kun je het huis mogelijk (deels) verhuren als je er zelf niet bent. De keerzijde: minder mobiliteit, en ook hier zijn er terugkerende kosten die vaak onderschat worden.
Let op: De waardeontwikkeling van een vakantiehuis kan aantrekkelijk zijn, maar dit is sterk afhankelijk van locatie, onderhoud en regelgeving.
Een slimme investering bescherm je met een goede verzekering
Welke keuze je ook maakt, je koopt geen luxeproduct maar een bezit met waarde. En waarde vraagt om bescherming. Het risico op schade door brand, storm, inbraak of ongelukjes is niet te vermijden maar je kunt je er wel goed tegen wapenen.
Daarom is het verstandig om je vanaf het begin goed te laten adviseren over passende verzekeringen. Eerdmans is verzekeringsspecialist voor recreatie die precies weet wat belangrijk is bij het verzekeren van een boot of vakantiehuis. Denk aan dekking voor schade, aansprakelijkheid, inboedel of milieuschade.
Wat als je droom verandert?
Een boot of vakantiehuis koop je vaak met het idee om er jarenlang van te genieten. Maar levens veranderen. Misschien gebruik je het minder dan gedacht, wil je overstappen op een ander type vaartuig of woning, of komt er een moment dat je de investering liever liquide maakt. Dan is het goed om een plan B te hebben.
- Restwaarde en marktvraag: Boten schrijven doorgaans sneller af dan recreatiewoningen. Een goed onderhouden huis op een gewilde locatie kan zijn waarde behouden of zelfs stijgen, zeker bij schaarste.
- Verkoopproces: Bij een vakantiehuis moet je denken aan een verkoopmakelaar, juridische afhandeling (zeker in het buitenland), en eventueel het afkopen van erfpacht of parkcontracten. Voor een boot: registratie, keuring en mogelijk btw-status.
- Verhuren als tussenstap: Als verkoop nog geen optie is, kun je overwegen om (tijdelijk) te verhuren om kosten te dekken. Let dan wel op extra regels, vergunningen en verzekeringseisen.
Tip: Bepaal bij aankoop al wat je ideale gebruikstermijn is. Zo kun je tijdig inspelen op veranderingen en voorkom je dat het bezit een last wordt.
Maak van jouw droom een doordacht plan
Een eigen boot of vakantiehuis kopen is fantastisch. Het kan jouw reislust en behoefte aan vrijheid vervullen. Maar de droom wordt pas echt duurzaam als je realistisch bent over kosten, tijd, onderhoud en verzekeringen.
Neem de tijd om te rekenen, plannen en vergelijken. Kijk of de investering bij je levensstijl past, en maak gebruik van de juiste expertise. Zo wordt je vakantiedroom geen zorgenpost, maar een plek waar je jaar na jaar van kunt genieten.
[picture] => no
[pic1title] =>
[pic2title] =>
[pic3title] =>
[pic4title] =>
[pic5title] =>
[titleSlugified] => van-droom-naar-bezit-hoe-je-verantwoord-een-boot-of-tweede-huis-koopt
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_105x105.jpg
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_50x50.png
[imageUrl] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/slideshow/reisinspiratie/135/135_1.jpg
)
[2] => stdClass Object
(
[newsId] => 136
[date] => 2025-12-30
[title] => Vrijheid onderweg begint met overzicht
[text] => De paradox van vrijheid
Reizen staat voor vrijheid. Geen vaste routine, geen agenda, alleen jij en de weg die zich ontvouwt. Toch weet elke reiziger dat echte vrijheid niet ontstaat uit chaos, maar uit overzicht. Wanneer je weet waar je bent, wat je nodig hebt en hoe je keuzes maakt, wordt reizen pas echt zorgeloos. Dat geldt voor alles onderweg: je route, je bagage, je geld en zelfs de manier waarop je met technologie omgaat. In een wereld waarin innovatie snel vooruitgaat draait vrijheid steeds meer om inzicht.
De voorbereiding als fundament
Spontaan reizen klinkt romantisch, maar zelfs de meest vrije avonturier plant bewust. Een goede voorbereiding betekent niet dat je alles vastlegt, maar dat je ruimte creëert voor improvisatie. Door inzicht te hebben in je budget, je documenten en je route, kun je met vertrouwen loslaten. Overzicht is geen beperking, maar een hulpmiddel. Het maakt dat je keuzes kunt maken zonder stress, omdat je weet wat je achterlaat en waar je naartoe wilt.
Rust in plaats van controle
Overzicht geeft rust. Niet omdat alles voorspelbaar wordt, maar omdat je beter weet hoe je kunt omgaan met het onverwachte. Een gemiste trein, een omweg of een vertraging voelt minder zwaar als je grip houdt op het geheel.
Digitale vrijheid onderweg
Reizen anno nu is digitaal. Van tickets tot navigatie, van reserveringen tot communicatie: bijna alles gebeurt online. Dat brengt gemak, maar ook verantwoordelijkheid. De moderne reiziger kiest bewust hoe hij technologie gebruikt. Digitale innovaties laten zien hoe transparantie en flexibiliteit hand in hand kunnen gaan. Ze helpen ons niet om méér vast te leggen, maar om slimmer te plannen.
Balans tussen plannen en genieten
De kunst van reizen is weten wanneer je moet plannen en wanneer je moet loslaten. Te veel voorbereiding kan spontaniteit doden, maar te weinig overzicht zorgt voor onrust. De balans ligt ergens in het midden. Door vooraf te bedenken wat belangrijk is, of dat nu je budget, vervoer of gezondheid is, maak je ruimte om onderweg te genieten.
Een reis zonder zorgen is een reis met aandacht
Vrijheid is niet hetzelfde als impulsiviteit. Wie met aandacht reist, ziet meer, voelt meer en beleeft meer. Overzicht helpt om dat bewustzijn vast te houden, ook in een wereld vol prikkels en keuzes.
Slim omgaan met middelen
Wie reist, weet dat geld niet alleen een praktisch hulpmiddel is, maar ook invloed heeft op rust en vrijheid. Een overzicht van wat je hebt en wat je uitgeeft voorkomt onnodige stress. Door bewust te kiezen hoe je je middelen beheert, digitaal of contant, houd je de regie. Ook nieuwe vormen van technologie, zoals ethereum, maken het makkelijker om inzicht te krijgen in waarde, transacties en mogelijkheden, waar ter wereld je ook bent.
Vrijheid is weten wat genoeg is
Een van de mooiste lessen van reizen is leren wat je écht nodig hebt. Vaak blijkt dat veel minder te zijn dan je denkt. Overzicht helpt om dat te ontdekken. Niet alleen in spullen, maar ook in keuzes. Wanneer je weet wat belangrijk is, kun je de rest loslaten. Dat geldt voor bagage, maar ook voor verwachtingen.
Inzicht als kompas
Inzicht vervangt geen avontuur, maar maakt het dieper. Het helpt je bewuster te reizen en beter te begrijpen wat je onderweg zoekt. Of het nu gaat om een lange roadtrip, een wereldreis of een weekend in eigen land: inzicht is je kompas. Het laat zien waar je vandaan komt, waar je nu bent en waar je naartoe wilt.
Vrijheid door bewust leven
Vrijheid onderweg is meer dan bewegen, het is leven met intentie. Wie bewust reist, kiest niet voor het drukste schema, maar voor het rijkste moment. Overzicht maakt dat mogelijk. In een tijd waarin reizen, technologie en financiën steeds meer met elkaar verweven zijn, wordt inzicht de sleutel tot rust. Ethereum is daar een mooi symbool van: een systeem dat draait om transparantie en autonomie, net als reizen zelf. Want echte vrijheid is niet weglopen van structuur, maar het bewust kiezen van richting.
[picture] => no
[pic1title] =>
[pic2title] =>
[pic3title] =>
[pic4title] =>
[pic5title] =>
[titleSlugified] => vrijheid-onderweg-begint-met-overzicht
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_105x105.jpg
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_50x50.png
[imageUrl] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/slideshow/reisinspiratie/136/136_1.jpg
)
)
[topCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[continentId] => 1
[countryId] => 55
[reportCount] => 2
[pictureCount] => 10307
[position] => 1
[countryName] => Egypte
[countryIsoCode] => EG
[continentName] => Afrika
)
[1] => stdClass Object
(
[continentId] => 1
[countryId] => 128
[reportCount] => 2
[pictureCount] => 21847
[position] => 2
[countryName] => Marokko
[countryIsoCode] => MA
[continentName] => Afrika
)
[2] => stdClass Object
(
[continentId] => 1
[countryId] => 191
[reportCount] => 2
[pictureCount] => 47254
[position] => 3
[countryName] => Oeganda
[countryIsoCode] => UG
[continentName] => Afrika
)
[3] => stdClass Object
(
[continentId] => 1
[countryId] => 71
[reportCount] => 1
[pictureCount] => 65535
[position] => 4
[countryName] => Ghana
[countryIsoCode] => GH
[continentName] => Afrika
)
[4] => stdClass Object
(
[continentId] => 1
[countryId] => 167
[reportCount] => 1
[pictureCount] => 65535
[position] => 5
[countryName] => Zuid-Afrika
[countryIsoCode] => ZA
[continentName] => Afrika
)
)
[countryId] => 68
[countryName] => Gambia
[continentId] => 1
[continentName] => Afrika
[countryPopulation] => 0
[countrySurface] => 0
[capitalCityLongitude] => 0.000000
[capitalCitylatitude] => 0.000000
[portalReports] => ArrayIterator Object
(
[storage:ArrayIterator:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111289
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-22
[photoRevision] => 0
[title] => Rijst......
[message] => Rijst,
naar ik aanneem, bij menig lezer inmiddels de vraag op, waarom ik na al die weken nog steeds niet het belangrijkste voedsel uit Gambia op het menu heb gezet. Die vraag heb ik nu dus beantwoord met de titel van dit blog. Dit wil ik nog verder specificeren: het wordt een pittige hap en wel Benachin-rijst. Benachin rijst wordt gemaakt door vele kruidige ingrediënten, zout, natriumglutamaat ( Ve-tsin ), knoflook, pepertjes en tomatenketchup voor de kleur in een vijzel tot moes te stampen. Vervolgens wordt dit mengsel in hete olie gebakken en daaraan wordt de rijst, eventuele groenten zoals kool, zoete aardappel en wortelen toegevoegd. Daarna voldoende water erbij zodat alles onder staat en 20 minuten koken. Als alles gaar is afgieten en de inmiddels roodbruine rijst opdienen met boven op de groenten en vis of kip. Dan met het hele gezelschap rond 1 grote schotel en met de schoongewassen rechterhand (ook voor linkshandigen!) of, voor onwennige Toubabs, een lepel naar binnen schuiven: eet smakelijk.
Nu staan er meer dan 200 mailadressen op de lijst van dit blog, dus ik voel met voldoende verontschuldigd om niet iedereen uit te nodigen, maar om iedere belangstellende te adviseren om het in intieme kring eens te proberen. En anders is er een simpele oplossing: vlieg naar Gambia en bestel het op Paradise Beach. Je zit dan met de voeten in het nog warme strandzand bij zonsondergang te genieten. Je ondergaat de prachtige zonsondergang boven zee, je voelt je binnenste in vuur en vlam geraken door de pittige rijst en je verslavingscentrum ergens in je grijze massa krijgt zo’n boost dat je de volgende winter maar 1 (één) wens hebt. En we zullen graag de uitnodiging om mee te genieten aanvaarden.
Overigens is de grootste rijkdom van de gemiddelde Gambiaan het kopen, maar zeker ook krijgen, van een 50 kilozak met rijst. Het is vergelijkbaar met de ervaring van onze voorouders, die in het najaar in de kelder een mud béste kwaliteit eerappels met een paar grote zijden gerookt spek hadden. “Hier komen we de winter wel mee door!”
De intro van deze week is weer af en aan de intro herken je de muziek.
DE slang
De foto van de slang die vorige week van Ali verloor, heb ik door AI laten beoordelen: het is (was) een Olijfgras slang. Deze soort is voor mensen nauwelijks giftig, is erg snel en is daarom in staat om salamanders te vangen. Achteraf hadden we dit beest ook de gelegenheid kunnen bieden het hazenpad te kiezen en ons erf vrijwillig te verlaten. Toen Ali de slang naderde om hem dood te slaan, nadat hij al daarvoor een steen met een welgemikte worp tegen zijn kop had gegooid, sprak hij enkele prevelementen uit. Navraag leerde ons dat het toespreken van de slang met enkele Koranspreuken de slang ervan weerhoudt om aan te vallen. Doe je voordeel hiermee, mocht je ooit eens met een slang geconfronteerd worden.
Onbenullig
Voelde ik me afgelopen dagen op een nacht, omdat ik lag te luisteren naar waterdruppels, die met een tussenpoos van minuten uit een lekke koppeling bij onze wc in een opvangbakje vielen. Maar ik zal bij het begin beginnen. De vlotter in het waterreservoir van de wc in onze badkamer is al jaren een zorgenkindje. Soms blijft hij tijdens het vullen van de bak achter een uitsteeksel van het spoelsysteem hangen, zodat de vlotter niet kan komen bovendrijven (in het Engels heet een vlotter een floater) en dus de waterafvoer niet op tijd afsluit en dus water door de overloopopening op de tegels stroomt. Op andere momenten maakt de vlotter een diep kreunend geluid op het moment dat de wateraanvoer wordt afgesloten. Afgelopen week was het weer een waterballet en naar analogie van het vernielen van een zitkussen door Hunter gaf dit een duwtje om de vlotter te laten vervangen. Buurman Nyasi, de loodgieter, kwam de volgende ochtend om de reservevlotter te plaatsen: fluitje van een cent. Overigens is het even een weetje: een loodgieter, in het Engels een plumber, wordt hier niet naar de correcte uitspraak, waarbij de b-klank wordt weggelaten genoemd, maar de uitspraak hier is met een nadrukkelijke B. Mocht je dus vragen naar een “plummer”, dan word je niet begrepen. Om de vlotter te wisselen moesten 3 verbindingen van de watertoevoer losgemaakt worden en later weer vastgezet. En toen Nyasi weg was begon een verbinding te lekken: drup….drup. Hoewel ik geen uroloog ben geweest, ben ik inmiddels bijna een loodgieter, dus draaide ik de lekkende verbinding strakker, zonder effect. Ik haalde de verbinding los en weer vast met meer loodgieterstape: droog!! Helaas begonnen toen andere verbindingen te lekken, die ondanks al mijn pogingen bleven lekken. Uiteindelijk Nyasi weer erbij: bleek in een gegalvaniseerd tussenstukje (voor de kenner van 3/8 naar 3/4) een minuscuul barstje te zitten. Gelukkig hadden we dit ook in voorraad en nu is alles droog. Ik hoe dus niet meer onbenullig te liggen luisteren alsof de wereld niet in brand staat.
Nu dit stukje af is hoop ik dat jullie het geen onbenullig stukje vinden van een dito-blogger.
Smiling coast?
Dat klopt. Zo prijst dit kleinste landje in Afrika zich aan in de toerismesector. Helaas zullen die mensen, die komende week dit land voor het eerst bezoeken die glimlach met een lampje moeten zoeken. Mogelijk dat de enkele Christen een betoverende lach op het gezicht kan toveren, maar de in meerderheid moslim Gambianen is het lachen wel vergaan. Deze week is namelijk de Ramadan begonnen en dus betekent dat tussen zonsop-en ondergang niet eten en drinken. Toevallig(?) rijst de middagtemperatuur hier afgelopen dagen de pan uit en tikt het kwik bij een warme landwind ’s middags de 36 graden aan. Dat betekent natuurlijk dat je rustig in de schaduw zittend al 2 liter vocht aan transpiratie per dag kwijt bent. De mannen die de hele dag in de bouw in de volle zon werken en de vrouwen die van vroeg tot laat zwoegen zijn dus een emmertje vocht meer kwijt. En dan ook nog lachen??? En dan zijn er ook nog hardliners die op het moment dat hun speekselklieren nog ergens een druppeltje vinden om spuug te produceren dat lekker om zich heen ketsen.
Project bankje
Op het erf van Ali en Penda is de geplante mangoboom inmiddels een grote schaduw gevende boom geworden Onder de mangoboom is het altijd iets minder wam dan binnen, dus een favoriete plaats om te zitten. Helaas zijn alle voorradige stoelen in de loop van de jaren door temperatuur en vocht tot stof wedergekeerd, Afgelopen week zag ik een bejaarde buurman, die graag onder deze boom zit, met een klapstoeltje door het mulle zand aan komen zeulen. De wens van Ali is dus om een meer duurzaam zitmeubel te hebben. Daartoe hebben we 4 zakken cement gekocht; Ali heeft 3 zakken omgezet in cementblokken en inmiddels een bank opgemetseld. Na opvullen met zand moet er cement op voor de zitting en dan nog tegels op de zitting en rugleuning. Op de foto’s boven zien jullie de geboorte van dit zitmeubel.
Spreekuurtje
Doordat het Ramadan is en alle huisvrouwen rond mijn spreekuurtijd,18.00 uur, in de weer zijn om de avondmaaltijd- iftar te bereiden, is het afgelopen dagen rustig. Voor deze dokter is er op deze manier geen droge rijst te verdienen en bij de temperaturen van afgelopen week, 34 tot 38 graden, hoeft de spreekwoordelijke kachel dan wel niet te branden, maar toch kun je je voorstellen dat ik me lichtelijk overbodig begin te voelen.
Bikkelen
bij deze temperaturen in de volle zon zonder drinken doen de bouwers die dinsdag successievelijk om hulp kwamen vragen. Allemaal hadden ze klachten van het bewegingsapparaat. Dat varieerde van een ischias-achtige rugpijn, 2 vingers die krom staan door een peesletsel (onhandig bij metselen) en de klachten van frequent nachtelijk plassen (toen het nog geen vastentijd was ) . Bij navraag bleek hij de hele dag veel water te drinken uit een emmer, aan het eind van de middag dikke enkels te hebben, die ’s ochtends weer dun waren. Hij beschikt over een zeer uit de kluiten gewassen onderstel, waardoor hij door de hele dag staan “stalpoten” ontwikkelt. Dat vocht plast hij dan ’s nachts weer uit. De beste Remedie krijgt hij nu van Allah voorgeschreven: gewoon de hele dag niet drinken, zodat je uitgedroogd na 4 liter zweten weer naar huis gaat. Dan slaap je ’s nachts lekker door zonder dat je in het donker naar het “toilet” naar buiten moet om je blaas te ledigen.
Als kool
Gaat de tweeling, van wie de moeder onvoldoende borstvoeding heeft nu groeien op kunstvoeding. Geboren in november 2024 wogen broer en zus in januari 7700 gr. Gisteren ging het wegen wel wat lastig, omdat ze op de weegschaal hevig schreeuwend spartelden. Mijn snelle schatting is dat ze nu bijna de 10 kg aantikken. Vóór ons vertrek komt moeder nog eens terug om het laatste voor hen bestemde pakket voeding op te halen. De kindertjes krijgen inmiddels ook al wat bijvoeding.
Mijn plan is om jullie nog 2 zondagen aan tafel te nodigen, aangezien we vrijdag 13 maart weer terugvliegen. Op het menu staat waarschijnlijk een Toe(tje) en tenslotte een (non) alcoholisch Afzakkertje.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 193
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/251/751_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => rijst
)
[1] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111221
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-15
[photoRevision] => 0
[title] => Salato
[message] => Salato
Na het tussendoortje is het vandaag de beurt aan een frisse salade. Op dit moment, maandag 9 februari, met op de achtergrond de oproep tot het gebed van 14.00 uur, wijst de thermometer op onze veranda 33 graden, en lijkt me een frisse salade te verkiezen boven erwtensoep of bruine bonen. Toevallig hebben we gisteren een bosje sla gekregen en dat is hier ook in de koelkast niet lang vers te houden. Sla koop en krijg je hier vers uit de grond getrokken met de wortels er nog aan. We zetten de sla daarom als bloemen in een vaasje water en dan in de koelkast. Nadat we samen onze slaapkamer de maandagmorgenbeurt hebben gegeven (wij zijn en blijven geordende mensen) loop ik naar de dichtstbijzijnde marktkraam van buurvrouw Binta. Kennelijk heeft ze op mijn bezoek gerekend, want ze heeft een T-shirt aan met het opschrift “Cascaderun Hoogeveen” uit het jaar 2020. Dat jaar ging de loop ivm corona niet door en werden een paar duizend shirts als liefdadigheid naar Gambia verstuurd. Ik wijs op de tekst van het shirt en zeg dat het uit onze woonplaats komt. De communicatie gaat lastig, omdat ze vrijwel geen Engels spreekt en ik nog minder Mandinka. Ze is trouwens niet naar school geweest en kan dus het opschrift niet lezen. Mogelijk is het dus toeval dat ze net nu dit shirt draagt.
Ze heeft vanmorgen inkopen gedaan in Tanjeh en daarom een netje verse tomaten. Na mijn bestelling tomaten ontvangen te hebben, vraag ik of ze ook aardappelen heeft. Dat heeft ze en wel zoete. Naar analogie van salato heet een aardappel in het Mandinka een patato. We hebben maar geluk dat Mandinka zo’n simpele taal is. Plak maar een o achter het woord dat je als eerste te binnen schieten en…….. nou ja een tomato heet eigenlijk mentengo. De totale kosten van mijn inkopen vanmorgen durf ik op dit platform wel te delen: 45 dalasi ( 0,55 €) zonder dat iemand me verkwistend gaat vinden, (“waar doen ze het van”) . Ik overhandig haar een biljet van 50 dalasi. Ze maakt haar wikkelrok deels los, haalt de knoop uit de punt van de stof en kijkt of er in de kassa ook een vodje van 5 dalasi is. Helaas…..ze wil me dan maar 10 dalasi teruggeven. Tja….en dát is nu mijn eer te na. Ik zeg “Falingo italem” ofwel “het wisselgeld mag je houden”.Ze begint haar kraam direct op te ruimen en het is de hele dag feest in huize Singateh. En de weldoener durft dit met droge ogen ook nog in zijn blog te publiceren.
Spreekuurtje
En ja hoor
Daar is ze weer. De reep stof zit nog even strak om haar borstkas geknoopt en ze heeft nog steeds het gevoel niet goed te kunnen ademen. Of ik haar nog wel eens wil onderzoeken en ze ontbloot haar bovenlichaam. Als Ali er niet bij zou zijn, zou ik nu een assistente erbij halen om niet het risico te lopen beschuldigd te worden van Jeffrey-achtig gedrag. Ik beluister haar longen en druk op haar borstbeen en ribben: nog steeds een 10. Ik ga nu toch vragen of ze zich ongelukkig voelt en daarom allerlei lichamelijke klachten heeft. Ali doet zijn best, maar in eerste instantie nul punten. Met een paar tabletjes van de wonderpijnstiller paracetamol loopt ze met Ali naar de uitgang. En dan…..vertelt ze Ali dat ze zich ongelukkig voelt bij haar hoogbejaarde bedgenoot en graag een baby wil en of de Toubab daarbij kan helpen. In Nederland noemen we het benoemen van de hulpvraag met de deurkruk al in de hand het “deurkrukfenomeen”. Hier heeft de deur van de poort geen kruk, dus gaat deze benaming hier niet op. Toch maar wat lokale Viagra bij de groothandel gaan kopen?
Overigens bedenk ik dat ik wel eens faliekant de mist in ben gegaan door tegen iemand met een deurkrukklacht te zeggen dat hiervoor toch echt een nieuwe afspraak gemaakt moest worden. De hulpvrager, die net het laatste beetje moed bij elkaar heeft geraapt om bij de uitgang die ene prangende vraag te stellen, heeft dan geen moed meer om terug te komen en gaat uitstellen…….. en uiteindelijk is er geen levensreddende behandeling meer mogelijk. Toch heb ik deze mevrouw maar niet teruggeroepen om haar naar de praktijkondersteuner GGZ/ een jongere broer van haar man/ de bekende zaadbank in Denemarken te verwijzen. Ach…ze komt vast wel weer.
Engelengeduld
Bezit ik naar mijn eigen (en verder niemands) mening voldoende om spreekuur te doen. Soms wordt zelfs mijn geduld op de proef gesteld. Een vrouw van middelbare leeftijd komt binnen. Haar gezicht heeft ingevallen wangen en daardoor imponeren haar jukbeenderen als uïtstekend. Ze noemt veel klachten, waarbij gewichtsverlies, altijd warm van binnen en spaarzame menstruaties na lang doorvragen me opvallen. Ze heeft een hartfrequentie in rust van 110/minuut, trillende vingers bij uitsteken van haar armen en zweet op de neus. Ik leg uit dat mogelijk de schildklier (“hebben we die dan?”) te hard werkt. Bij verder doorvragen bestaan de klachten al lang, is ze al in een groot ziekenhuis geweest, heeft medicatie gekregen die zoals alle pillen die daadwerkelijk ingenomen worden uiteindelijk opgeraakt zijn. Tenslotte heeft ze ook papieren uit het ziekenhuis, natuurlijk thuis. We spreken af dat ze met de papieren terug zal komen. Bij de poort bekent ze Ali dat ze vermoedt de documenten niet meer te hebben. Uiteindelijk zegt ze weer naar het grote ziekenhuis te zullen gaan met mijn papiertje met als vraag “hyperthyreodie?”. Later spreek ik tegenover Ali mijn verwondering uit dat mensen hier hun gegevens uit ziekenhuizen niet bewaren. Hij kijkt daar niet van op: misschien hebben ze het niet opgeruimd (wie heeft hier een kast?); misschien hebben de kinderen ermee gespeeld en andere suggesties, die ik als uitvluchten beleef. Teneur: het vergt ook na vele jaren nog energie van mij om me te verplaatsen in de gedachtewereld van Gambianen Gelukkig bestaat normaal alleen als je je eigen norm als maatstaf neemt.
Semper vigilat
Onze jonge hond Hunter is inmiddels 2 maanden op ons erf. Hij hoort hier inmiddels helemaal thuis, maar de bewoners van ons erf moeten nog wel aan hem wennen. Als de kinderen badminton spelen kan het zijn dat hij razendsnel de shuttle oppikt en rond gaat rennen. Als er dan ook nog achter hem aan gevangen gaat worden, is het helemaal groot feest. Als er bezoekers het erf op komen, komt Hunter ze kwispelend tegemoet en hij is er een kei in om dan zo dicht achter je te gaan lopen dat hij op je hielen trapt. Als je je slippers onbeheerd laat staan, loop je het risico dat je het schoeisel moet gaan zoeken. Tot dusver bijt hij, behalve 1 groot zitkussen, nog niets stuk. Als het tegen het vallen van de avond loopt en het dus wat afkoelt rent hij als een bezetene in het rond, terwijl Lady probeert om hem zo nu en dan in zijn ren te onderscheppen. ’s Nachts is Hunter de eerste die bij een geluid dat hij als onraad ervaart de veranda af gaat rennen en druk gaat staan blaffen. Gelukkig heeft hij wel een stopknop. Als hij overdag op de veranda van de nacht ligt uit te rusten, blijft zijn bovenste oor nog recht overeind staan: hij waakt altijd ofwel semper vigilat. Dit is ook nogal eens het motto van politie- of brandweerkorpsen.
Korte crocus
Op de basisschool van de kinderen was er deze week drie dagen vakantie, halverwege het trimester. Omdat ook hier ledigheid des duivels oorkussen is, krijgen de kinderen dan een opdracht mee voor deze vrije dagen. Omar en Ebrima hadden nu dezelfde opdracht: noem 20 feiten over Louis Pasteur. Hoewel we niet onderwijskundig onderlegd zijn, zijn wij van mening dat er meer aansprekende onderwerpen te bedenken zijn. Dit was een mooie gelegenheid om hen op het bestaan van ChatGTP te wijzen. Na het intypen van de vraag in het Engels, kwamen de 20 punten keurig op onze tablet en telefoon. Zoals op de foto boven te zien, zijn ze alles keurig aan het overpotloden.
Deze zondagmorgen.
Was het moment om de kinderen de dalasis te betalen, verdiend met de noeste arbeid om de tafels niet alleen onder de knie te krijgen, maar ook tussen de oren. Voordat ze de bankbiljetten in hun handen hadden, kregen ze nog een paar verhaaltjessommen op te lossen in drie teams van 2 personen.Een voorbeeld: je bent met een groep van 42 kinderen en je wilt 6 teams samenstellen. Hoeveel leden heeft elk team? Het omschakelen van vermenigvuldigen naar delen was voor allen wel even wennen. Daarna was het volgende hoogtepunt, namelijk het nuttigen van een chocoladeijsmilkshake en een stroopwaffel. ( de uitspraak stroopwafel met een lange a is hier notdone) . Op het moment dat we nog een spelletje gingen doen, waarbij kinderen op het gras gingen spelen ontstond er
Consternatie.
Tegen de muur was er een gevecht gaande tussen een flinke slang en een grote salamander, die zich weigerde over te geven. De uitkomst was dat Ali heeft gewonnen. Daarna haalde ik een schilderij van de muur om een soort dartbord aan die spijker te hangen en vloog er een salamander achter vandaan: schrikken!!
Uiteindelijk
Was iedereen van de schrik bekomen, toen ze de dalasi’s voor de foto omhoog konden houden.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 218
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/250/941_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => salato
)
[2] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111161
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-08
[photoRevision] => 0
[title] => Tussendoortje/ Tussend'oortjes
[message] => Tussendoortje/ Tussend'oortje
Na 12 zwaar te verteren dinergangen lijkt het me tijd voor een tussendoortje. Hoewel de aflevering Kom-kommer natuurlijk geen grote hap was, zou mogelijk het zitvlees jullie nog zwaar op de maag kunnen liggen. Nu heb je natuurlijk wel zitvlees in soorten en maten. Als jullie me de spreektaal willen vergeven noem ik hier alleen maar als uitersten “geen kont in de broek hebben” tot het heel oneerbiedige “kan ik even meerijden?”. Ik ga hier nu niet verder over uitweiden uit angst in de eerste regels van mijn blog al mensen op hun ziel te trappen. Ik wil verklappen dat ik naar aanleiding van de stroom klachten van de mevrouw met de hoogbejaarde echtgenoot (zie onder spreekuurtje) bedacht dat klachten die in de volksmond “tussen de oren” zitten natuurlijk kortweg als tussend’oortjes” aangeduid zouden kunnen worden. (Overigens weten wij en waarschijnlijk elke lezer dat bij eenieder van ons een achteraf onschuldig symptoom toch een flinke impact kan hebben op onze gedachten). Dat maakt dat ik de ingeving kreeg om deze week de titel “Tussendoortje” te gebruiken. En zo weet ik de nachtelijke uren dat mijn slaap op lijkt te zijn toch nog creatief te benutten.
Maar nu tot de orde van deze zondag.
Spreekuurtje
Nog steeds
Weet de hypochondere vrouw ons te verrassen met innovatieve klachten. Afgelopen week kwam ze met de klacht dat ze het gevoel heeft dat haar borstkas uit elkaar zal vallen. Omdat ze dat risico zoveel mogelijk wil uitbannen, komt ze met een opgerolde doek loeistrak op tepelhoogte om haar borstkas geknoopt binnen. Ze wil graag dat ik borstkas grondig onderzoek van binnen en buiten. Ze ontbloot spontaan haar bovenlijf en maakt met enige moeite alle knopen los. Ze heeft flinke striemen in de huid en haar borsten zijn bijkans in tweeën. Ze klaagt daarnaast over het feit dat ze moeilijk kan ademhalen. Nu kreeg ik bij de aanblik al een benauwd gevoel en dat was alleen nog maar van kijken. Ik bedruk haar ribben, borstbeen en gewrichtjes, waarbij ze geen pijn aangeeft. Gewapend met stethoscoop beluister ik hart en longen: abettayata ofwel alles kits. Via Ali probeer ik haar gerust testellen, in de wetenschap dat geruststelling niet helpt bij tussend ‘oortjes. Ze kijkt, zoals ook in NL in zo’n situatie enigszins achterdochtig, en maakt aanstalten om de doek weer aan te snoeren. We leggen uit dat dit niet gezond is. Ze verlaat het erf. Na afloop van het spreekuur hebben we geen losse menselijke onderdelen in het zand buiten de poort gevonden.
Onzeker.
Twee weken geleden kwam een man op het spreekuur met een heel vies lapje als verband om zijn enkel. Hij vertelde al in augustus bij de binnenkant van zijn enkel een wond te hebben opgelopen. De wond is gehecht en daarna moest hij om de dag terugkomen voor verbandwissel. Dat houdt in dat hij om de dag zijn vervoer moest betalen en bij de apotheek een gaasje en rolletje verband moest kopen. Na verwijderen van het “verband” verscheen een vieze hyper granulerende wond. Hypergranulatie is een doorgeschoten wondherstel. In goed Nederlands noemen we dit wildvlees. ( met de klemtoon op vlees). Inmiddels is de wond door tweemaal per week verbinden met een vet gaas op de wond genezen. Ik vertel hem dat ik hem uit behandeling ontsla, omdat de wond weer bedekt is met huid. Hij kijkt me geschrokken aan en begint een heel verhaal tegen Ali. In het kort komt het erop neer, dat hij niet zonder verband durft weg te gaan. Als overbrugging bied ik hem een stuk buisverband en gaasjes aan, zodat hij zelf een verband kan maken. Mooi niet dus. Ik sta hem toe nog 1 keer te komen. Ook een tussend’oortje dus.
Als kool
Bleek afgelopen week de tweeling, geboren op 30 november, van wie de moeder overleed en de grootmoeder ze verzorgt gegroeid te zijn. Ze wegen nu respectievelijk 5200 en 3800 gram. Aan de wangetjes was al te zie dat het hen goed gaat. Bovenstaand heb ik nog een foto geplaatst.
Vies!!!
Is wat mij betreft de enige passende omschrijving van de wonden op het scheenbeen van Omar. Omar is een man van, naar schatting, in de dertig, die meestal met wondjes aan zijn onderbenen komt. Hij heeft het syndroom van Down. Als ik ze verbind komt hij steevast weer terug zonder verband. In het begin wilde hij een kenmerk van dit syndroom demonstreren door mij te huggen, maar dat stadium zijn we voorbij. Hij komt nu, zeer ongebruikelijk, redelijk bedremmeld met zijn moeder. Omar is in november met 1 wondje op het spreekuur geweest, waarbij ik het advies gaf om na 5 dagen antibioticum terug te komen, maar inmiddels is dat meer dan 50 dagen geleden. Op bovenstaande foto ( kan als schokkend ervaren worden) is het resultaat te bewonderen. Ik gaf hem nu een ander antibioticum en advies om 1 x per dag met zijn onderbeen in een emmer met sop te gaan zitten. Dat laatste gaat niet gebeuren: 1: wie heeft hier een intacte emmer? 2 dat is verkwisting van Omo. Wordt mogelijk vervolgd, als hij terugkomt.
Oploopje.
Afgelopen week fietste ik naar het dorpscentrum om de voorraad baobab-vruchtvlees aan te vullen, bananen te kopen en te zien wat er aan groente op de markt te koop was. Naast het marktgebouw stond een kluwen vrouwen rond een stapel gebruikte kleding om net dat mooie kledingstuk te veroveren, voor een zacht prijsje. Ik durf in zo’n situatie geen foto van dichtbij te nemen uit angst onder de stapel vrouwen bedolven te worden. Overigens neem ik aan dat tweedehandskleding op deze dames een grotere aantrekkingskracht heeft dan deze zeer tweedehandse bejaarde toubab. Boven zie je de foto van dit tafereel ( van de kleding )
Zuinigheid en vlijt
Krak zei afgelopen week de bodem van het bankje, waarop ik tijdens mijn spreekuur zit. Toen Ali in 2008 zijn intrek nam in het watchmanhuis, dat nu gedegradeerd is tot spreekkamer, had hij behalve een weekendtas met kleding dit bankje en een bed. Na zijn verhuizing naar zijn eigen huis is dit bankje blijven staan en doet het dus al een aantal jaren dienst als zitplaats voor mij. De bodem was al wat krakkemikkig en ik ging altijd al voorzichtig zitten, maar afgelopen week was het toch echt gedaan met een plankje in de bodem. Sinds dit jaar heeft zich een meubelmaker in het centrum van Madiana onder een dikke boom gevestigd. Na neerklappen van de achterbank paste het meubel in onze auto, zodat we geen ezelkar hoefden in te huren. De meubelmaker, niet Engelstalig, gaf aan de bodem weer te kunnen repareren. Zijn prijsopgave: wat je hart je ingeeft. Na een uurtje was de klus geklaard. Ik kan mijn volle gewicht zonder vrees weer op de bank plaatsen. Op de meubelboulevard is inmiddels ook een vestiging van Scapino en Etos te bewonderen.
GOALLL !!!!!.
Of nee, toch niet, want de bal kwam tegen de paal van het doeltje met een zodanige kracht dat het doeltje in 3 stukken brak. Een aantal jaren geleden hebben we twee doeltjes laten maken bij een lasser. Ondanks twee lagen menie en elk jaar schilderen heeft de roest van binnenuit toegeslagen. Deze week ben ik met het overgebleven doeltje naar een lasser gegaan met de vraag een nieuw doeltje te maken van dezelfde afmetingen. Je kunt kinderen toch geen partijtje laten spelen met doeltjes van verschillende grootte?? Voor de kinderen van Ali heb ik ook 2 doeltjes laten lassen. Nu komt als opvoeding voor de kinderen, dat ze zelf 2 lagen menie en daarna zwarte verf moeten aanbrengen. Op bovenstaande foto’s zie je de slavenarbeid.
Eindexamen
In één van mijn eerste blogs heb ik verteld dat we bij het begin van het zondagse speeluur de tafels van 1-10 zouden gaan oefenen. Inmiddels hebben we al heel wat zondagen elk kind in 30 seconden een tafel naar keuze overhoord. Elk kind heeft inmiddels alle tafels geleerd en nadat we vorige week de tafels van 2 t/m 5 schriftelijk hebben geëxamineerd, was vanmorgen het eindexamen vam 1 t/m 10. Afhankelijk van hun niveau kregen ze voor 30 opgaven een paar minuten of iets meer tijd. Op bovenstaande foto zie je het nakijken van de examens. De beloning voor elk goed antwoord was 10 dalasi en de aftrek voor een fout 5 dalasi. Dat verklaart waarom je iedereen zo vol belangstelling ziet kijken. Het gemiddelde niveau van de kennis van de tafels is in afgelopen weken enorm opgekrikt en de besten kunnen nu zonder nadenken het goede antwoord op een vermenigvuldiging geven. We hebben overigens geen notie van de kennis van de tafels bij basisschoolleerlingen in Nederland.
Tenslotte
Geven wij kennis van het feit dat we afgelopen week 2 ( twee) achtereenvolgende dagen nauwelijks de zon hebben gezien met daarbij op donderdag een uitzonderlijk lage maximumtemperatuur van 26 graden. Toen ik na het opstaan ons dagelijks brood ging halen, zaten twee buurmannen in hun winterkleding voor de poort van hun erf te bibberen. Naar hun beleving begon Gambia wat betreft klimaat al wat op Nederland te lijken. Gelukkig kon ik ze op mijn telefoon het videootje laten zien dat onze schoondochter met kleinzoon in Groningen op straat aan het schaatsen waren.
Ter geruststelling voordat de eerste tranen van medelijden in jullie ooghoeken opwellen: vandaag is het weer 35 graden.
Tot aaandre week. ( Insha-Allah- Deo Volente)
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 10
[visitorCount] => 239
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/250/404_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => tussendoortje-tussend-oortjes
)
[3] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111110
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-01
[photoRevision] => 0
[title] => Zitvlees
[message] => Zitvlees
Tijdens het lopend buffet, waarvan jullie elke zondag een gerecht krijgen opgediend, is er tot nu toe geen plaats geweest voor zitvlees. Het begrip zitvlees wordt in zowel figuurlijke als letterlijke betekenis gebruikt. Ik laat het aan jullie inventiviteit over om voorbeelden te verzinnen. In ons geval vragen we ons af of de kwaliteit van ons zitvlees de oorzaak is van het gevoel ( een houten kont) waardoor we na een aantal uren zitten op de makkelijke stoelen op de veranda op ons achterwerk gaan schuiven of dat het schuimrubber in de kussens na 18 jaar zitcomfort aan het inleveren is. Kortom we waren in dubio of we de kussens zouden vervangen, ook al in de veronderstelling dat een facelift van je billen alleen cosmetisch is en niet functioneel. Dit dilemma kreeg een duwtje toen op een morgen bleek dat ik vergeten was mijn kussen veilig op de tafel te leggen en onze jonge Hunter die kans had aangegrepen om zijn comfortabele mand te verruilen voor mijn stoel. Kennelijk vond hij het kussen ook maar matig, zodat hij het maar was gaan vernielen.
Even kussens kopen in Gambia…vergeet het maar. Na het ontbijt reden we vlot via de snelweg naar de plaats waar 18 jaren geleden de foamfactory gevestigd was. Toen we ter plekke uitstapten met het vernielde kussen als voorbeeld, vertelde een aardige meneer ons in gebrekkig Engels dat de fabriek verplaatst was. Tijdens zijn poging ons uit te leggen waar we kussens konden kopen, bedacht hij dat een vrachtwagentje met chemicaliën juist naar de goede vestiging zou rijden: volgt u maar! In de achtervolging van deze auto reden we naar Serrekunda, gingen 5 x links en 4 x rechts en arriveerden via een autokerkhof op het bedrijfsterrein. En daar werd vlot met een snijmachine een goede kwaliteit schuimrubber in de juiste maat gesneden. We vonden de hoofdweg gelukkig direct en reden naar de stoffenzaak. Samen kiezen gaat ons meestal makkelijk af (ieder van ons is toch zoooo’n makkelijk mens ) en daarom vertrokken we met een lap nieuwe stof naar huis. Met dank aan Hunter.
Toen ik aan het brainstormen was over “vlees” bedacht ik dat er wel veel uitdrukkingen zijn waarin het woord vlees voorkomt. Ik geef een kleine bloemlezing. Mensen met onhebbelijke gewoontes dan wel hardnekkige verslavingen kunnen zich mooi verschuilen achter de Bijbelse uitdrukking “De geest is wel gewillig maar het vleesch is zwak “. Weten “welk vlees in je in de kuip hebt” wordt meen ik alleen figuurlijk gebruikt en wat het ouderwetse zich te buiten gaan aan “vleselijke lusten” inhoudt laat ik aan jullie fantasie over. Het heeft in ieder geval niets met vegetarisch zijn of de Keurslager te maken.
Spreekuurtje
Alweer!
Daar is ze weer… de vrouw, die eindeloos klachten oplepelt en met veel moeite door Ali ertoe bewogen wordt het terrein weer te verlaten. Ze gaat zitten en begint weer al haar mankementen langs te gaan. Uiteindelijk vraagt ze nog om pijnstillers voor haar echtgenoot, die zelf niet in staat is de afstand van hun erf tot het onze te overbruggen. Tot slot de hamvraag: ik ben nu al wel 2 jaar getrouwd en nog steeds niet zwanger. Ali vertelt dat haar bedgenoot een hele oude man is. Nu is “heel oud” natuurlijk een rekbaar begrip, dus dat wil ik graag nauwkeuriger weten. Na enig loven en bieden komen Ali en onze bezoekster uit op een geschatte leeftijd richting 90 jaar. Deze vrouw is, zoals Ali het benoemt, zijn laatste echtgenote en van alle vorige inmiddels overleden vrouwen heeft hij talloze kinderen ontvangen. Deze vrouw is volgens Ali “not mentally stable”, was getrouwd en heeft 1 kind van haar ex. Hij heeft haar in verband met haar gedrag buiten de deur gezet en ze is kennelijk van de straat door een grijsaard opgepikt. Het gaat me te ver om nu met tolk Ali uit te pluizen of er nog wel zaaiende arbeid verricht wordt. En ik schat iedere lezer wel zo hoog in, dat ik aanneem dat eenieder weet dat wie niet zaait ook niet oogst. (wie ben ik om ook op andere punten het benul van mijn lezers te beoordelen?). Ik kies ervoor om via Ali te vertellen dat vrouwen na het stoppen van hun menstruaties niet meer vruchtbaar zijn en dat de vruchtbaarheid van mannen ook op hoge leeftijd terugloopt. Deze patiënte komt zeker terug, maar hopelijk niet meer met dit probleem.
Alweer!
Een moeder met een tweeling, die hulp vraagt …het lijkt epidemisch. Weer een twee-eiige tweeling, geboren in november 2024, die door het tekort schieten van de borstvoeding niet meer groeien. Gezien de Guinee-Bissau-sche (alweer) geboortepapieren beiden geboren met een gewicht van 3000 kg en in november 2025 een gewicht van 7500 gr.. Terwijl moeder beide huilende kinderen routineus ieder een borst inclusief tepel aanbiedt, weeg ik ze om beurten. Ze liggen zo krijsend op de weegschaal dat het even duurt tot het gewicht verschijnt en Alied later vraagt wat dat gehuil te betekenen had. Ik besluit, ondanks hun leeftijd waarop gewone voeding bijgegeven kan worden om toch maar tot ons vertrek 2 flesje, 2 pakken Kruidvat en bereidingsinstructie mee te geven. Als we thuis zijn zal het waarschijnlijk wel nodig zijn om via www.kruidvat.nl weer een verse voorraad in te slaan.
Tamtam of groepsapp?
Er verschijnt een vrouw met een baby ( hoe bestaat het!) van ongeveer 1 jaar oud. Ze vertelt dat ze zich al lang niet goed voelt en dat daarom haar zuigeling alle borstvoeding uitbraakt. Het kind zou goed plassen en poepen en ziet er welgedaan uit. Ali fluistert me achter zijn hand toe dat ze waarschijnlijk om babyvoeding komt vragen. Na afloop van mijn vragen, zeggen we dat het consult is afgelopen. En dan vraagt ze of ze geen babyvoeding krijgt. Ali had gelijk wat betreft de reden van komst. Vóórdat de digitale wereld ook hier zijn intrede deed, zou ik gezegd hebben dat het bericht over de blauwe Kruidvatten via de Tamtam of rooksignalen verspreid was, maar nu verdenk alle zogende moeders ervan via een héééle grote groepsapp met elkaar te communiceren.
Als klap
Op de vuurpijl komt gisteren een moeder met de volgende tweeling, geboren op 8 januari. Ze heeft gehoord dat we babyvoeding verstrekken. Ze heeft geen kaart met de geboortegewichten van de baby’s ,die ter wereld gekomen zijn in het ziekenhuis van Bwiam, enkele tientallen kilometers landinwaarts. De zuigelingen wegen 3900 en 4500 gram, dus fors voor een tweeling. Ze mag over 2 weken terugkomen voor opnieuw wegen van haar spruitjes.
Echte hulp
Afgelopen maandag zijn Alied, Ali en ik met Maryama naar Tujering gereden. Maryama is de vrouw over wie ik eerder schreef: sinds een aantal jaren moeizaam lopend en doof. Sinds april 25 is ze na 2 injecties vit B12 enigszins verbeterd en nu krijgt ze elke week een injectie, op hoop van zegen. Ze heeft een vrijwel volledige verlamming van haar voetheffers en loopt met opgetrokken knieën in een “hanentred”. In Tujering staat het gebouw van caring4mobility en daar staan alle hulpmiddelen van deze stichting opgeslagen. We hopen dat Maryama beter kan lopen met een brace of peronaeusveer, die haar voeten recht houden. Eerst krijgen we van Brit een rondleiding, waarbij we onze ogen uitkijken. Er staan stellingen vol zitvoorzieningen voor kinderen, rolstoelen, handbikes, douchestoelen, postoelen enzovoort. Uit een grote bak met mogelijke voorzieningen voor Maryama krijgt ze diverse hulpmiddelen aangepast, maar helaas lijkt ze er alleen maar slechter door te lopen. Kortom: wat betreft hulp aan Maryama een vergeefse tocht, maar niet geschoten…..
Brit voorziet samen met haar Gambiaanse collega Yunus en geholpen door vrijwilligers uit Nederland in een grote behoefte. In heel Gambia zijn geen hulpmiddelen voorhanden en alleen door deze stichting worden gratis afgedankte spulletjes uit Europa uitgeleend. In de loop van de jaren hebben Alied en ik wel eens twijfels over wat “echte hulp ”is. Hier krijgen we een demonstratie van hulp die ertoe doet.
Terwijl in Noord-Nederland de winter nog lang niet verdwenen is, hebben wij ons afgelopen week door een aantal dagen met temperaturen van 35 graden en een stofwind geworsteld. Komende week moet de wind vanaf zee gaan waaien en de maximumtemperaturen naar 30 graden dalen. Wordt weer bibberen in het zwembad.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 9
[visitorCount] => 265
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/249/704_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => zitvlees
)
[4] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111054
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-25
[photoRevision] => 0
[title] => Kom-kommer
[message] => Kom-kommer
We zijn ongeveer halverwege ons verblijf en dus ook halverwege de gangen die ik jullie wekelijks opdien. Een frisse komkommersalade lijkt me wel gepast op dit moment. Ook een mogelijkheid is om komkommer te zien als vergrotende trap van kommer en dan in deze tijd te spreken van een wereldwijde komkommer- en- kwel tijd. Ik hoop toch dat jullie dit luchtige gerechtje kunnen verteren en waarderen.
Terug in de tijd
Nadat we in 2007 het stuk grond van ons huidige erf gekocht hadden, was ons huis begin februari 2008 afgebouwd. Dat is komende week dus alweer 18 jaren geleden. Alied houdt altijd de fotoboeken bij en uit dat boek zien jullie bovenstaand een paar foto’s. Toen we de grond kochten stonden er drie palmbomen. Op dit moment zijn er behalve de geplante boompjes, die inmiddels flink gegroeid zijn ook nog 3 spontaan opgekomen palmbomen, die flink schaduw geven. We doen ons best om de oprukkende Sahara hier een halt toe te roepen.
Spreekuurtje
Dapper!!
Nadat we een aantal mensen gehad hebben, is er even niemand op het bankje van de wachtkamer. Ik ga dan vanaf het lage bankje vanwaar ik als dokter opereer naar de echte, patiënten, stoel. Dat zit lekkerder. Er wordt op de poort geklopt en Ali laat twee vrouwen binnen. Ze worden voorafgegaan door een schattig jongetje van een hooguit 2 turven hoog en op het moment dat hij mij ziet breed lachend naar binnen loopt, terwijl ik ondertussen wat afstand neem door op mijn bankje te gaan zitten. Als de dames zitten en blijkt dat ik naar de huid van zijn beentje moet kijken, begint hij enorm te krijsen en vullen zijn ogen zich met tranen. Na een korte inspectie ga ik weer zitten en hij bedaart. Als ik daarna naar de longen van zijn zusje moet luisteren, herhaalt zich de krijspartij. Uiteindelijk vertrekt het gezelschap en terwijl ik in de deuropening hen nakijk, kijkt het broekenmannetjes om en tovert weer een stralende lach op zijn gezicht. Ik wed dat hij bij thuiskomst beweert dat hij helemaal niet bang was voor de Toubabdokter.
Rugpijn
Over de veel voorkomende lage rugklachten heb ik hier al vaak geschreven. Op bovenstaande foto’s wordt door Penda, de vrouw van Ali, en haar zus Fatou gedemonstreerd hoe dat toch zo komt. In de groententuin wordt alles kromgebogen gedaan. Tuingereedschap met een steel bestaat hier niet. Onkruid weghalen doe je niet met een schoffel, maar met je neus op de grond. In het huis van Ali en Penda is een gewone keuken, maar toch wordt er buiten op houtskool gekookt, vaak dubbelgevouwen zoals Fatou op de foto. Wanneer er een laag krukje voorhanden is, wordt dat wel gebruikt, maar hoe komt een arm mens aan een melkkrukje? “Het is onze cultuur”.
Dikke teen
Een man in traditioneel mosgroen gewaad komt wat hinkepinkend de poort binnen. Zodra hij zit wordt aan zijn geslipperde voeten duidelijk, dat de kennelijke pijn in het basisgewricht van een grote teen zit. Bij navraag blijkt dat inderdaad de reden van komst te zijn: wati-do-wati ofwel zo nu en dan ofwel het komt en het gaat heeft hij pijn in dit gewricht. Het begint vooral ’s nachts en na een paar dagen is het weer over. Bij navraag had zijn vader ditzelfde probleem…hij kijkt of ik helderziend ben. Een groot percentage van jullie heeft de juiste diagnose al gesteld: jicht. Ik probeer aan de hand van een plaatje via dhr Google uit te leggen wat de oorzaak is. Hij blijkt imam te zijn en, dus, geen alcohol te drinken. Rood vlees en orgaanvlees is ook het probleem niet. Ik geeft hem medicatie mee voor deze aanval en leg uit dat een onderhoudsbehandeling met een urinezuur verlagend middel aanvallen kan voorkomen. De naam en dosering schrijf ik op. Mogelijk kan dit gefinancierd worden uit de giften in de donationbox in zijn moskee bij het vrijdagmiddaggebed(??). Hij blijkt dus imam te zijn, maar helaas niet in de moskeet waarover ik vorige schreef. In dat geval had ik met enige wraakgevoelens nog even in zijn gewricht kunnen knijpen met de vraag of daar echt de pijn zit. Ik kan het niet laten nog even over onze plaagmoskee te praten: hij blijkt er geen goed woord voor over te hebben.
Carl
Als laatste die dag verschijnt Carl door de poortdeur. Carl is een man van middelbare leeftijd, kort postuur en fors spastisch. Tijdens het praten maakt zijn mond/gezicht wringende bewegingen en tegelijkertijd hebben zijn armen/handen de houding van een spasticus. Hij is één van de velen hier die tijdens de bevalling door zuurstofgebrek een beschadiging in hun brein oplopen. Na afloop van zijn klacht vraagt hij raad over zijn moeder. Ze ziet slecht en kan niet komen. Ik ben dan weer niet zo helderziend dat ik dit kan verklaren. Daarom loop ik de volgende ochtend met Ali en plastic tasje met zaklamp en bloeddrukmeter/stethoscoop naar de familiecompound van Carl. De poort van de compound met fraaie goudkleurige versieringen is prachtig, maar dan hebben we al het mooie ook wel gezien. De compound bestaan uit 3 huizen met voorlangs een ondiepe veranda. De vloeren bestaan uit cement. In plaats van deuren hangen er lappen voor de deuropeningen. Onder de dikke boom zitten 4 vrouwen met ieder een baby op schoot dan wel aan de borst. De oma des huizes zit op bed in een duister vertrek zonder ramen. Naast haar een mobiele die luid Arabische gezangen laat horen. Op mijn verzoek om de muziek even te laten stoppen, wordt het apparaat naar een ander vertrek verplaatst. De oude dame blijkt al jaren steeds slechter te gaan zien. De druppels van een oogkliniek hebben haar het licht niet teruggegeven. Bij het schijnen met mijn zaklamp zie ik helaas geen staar (dat is te verhelpen) . Ik steek op 1 meter 2 vingers in de lucht en vraag via vertaling hoeveel vingers ik opsteek. Ze kijkt zoekend rond, waar die vingers dan wel kunnen zijn…. . Mogelijk heeft ze een netvliesprobleem, maar ik kan hier geen licht in de duisternis brengen. Na uitleg lopen we naar het licht, onder dankzegging. Buiten zie ik een jongetje zitten op een mat.Hij nuttigt uit een schaal met pap (water met gestampte couscous) zijn verlate ontbijt. Ik krijg toestemming om een foto te maken (zie boven) De familie van Carl bestaat behalve uit zijn moeder uit Carl, zijn enige echtgenote en 4 kinderen. De 4 broers hebben het ruimer wat betreft het aantal vrouwen: ieder twee. Ik vraag naar het totale aantal kinderen op dit erf en krijg vragende blikken: siata ofwel heel veel. De eerste schatting is 10 in de tweede generatie, maar na enig rekenwerk (9 vruchtbare vrouwen met ieder gemiddeld 4 kinderen) blijkt hun bijdrage aan het tegengaan van de vergrijzing aanzienlijk. Zo zie je nog eens wat, leuk voor je blog.
Driving doctors beschouwing (slot)
De Tweede Kerstdag onderneming overziend is mijn eerste reactie, dat dit een redelijk zinloze “hulp ”is. Wat hebben we nu eigenlijk voor goeds gedaan voor de mensen in deze dorpen, ver weg van de “bewoonde wereld”.? Medisch gezien hebben we bepaald geen wonderen verricht. Een enkeling is geholpen met een antibioticum. De verstrekte pijnstillers zijn een klein doekje voor een doorlopend grote bloeding. De dagelijkse arbeid in de volle zon bij hoge temperaturen – water uit de put trekken, met de hand wassen, de tuin omwerken, onkruid wieden, water sjouwen, rijst planten, pinda’s oogsten – geeft natuurlijk pijnklachten bij iedereen.
Misschien is het belangrijkste dat deze mensen weten dat er uit het verre kustgebied naar hen omgekeken wordt(?). Zou het te vergelijken zijn met een bezoekje bij iemand die eigenlijk altijd alleen thuis is: voor de bezoeker moeilijk invoelbaar maar betekenisvol voor de thuiszitter?
Onderweg hadden we natuurlijk ruim de tijd om over dit onderwerp van gedachten te wisselen. We kwamen er op uit, dat het belangrijk is dat wij mensen niet alleen bezig zijn met “Ikke,ikke” .Alhagy vertelde als voorbeeld over een Gambiaanse kennis die een fortuin had vergaard en nu elke 2 weken op vrijdag naar London vloog om op zijn seizoen plaats naar de thuiswedstrijd van Arsenal te gaan. Op maandag vloog hij weer terug. Toen Alhagy hem suggereerde dat 1 weekend niet gaan een bepaalde familie uit de brand kon helpen, werd de man boos en eindigde hun “vriendschap”
Mochten er lezers zijn, die hier een heel andere kijk op hebben, dan houden we ons aanbevolen.
Maar voor mij was het een boeiende ervaring en het leverde een aantal verhalen voor dit blog op. Voor jullie lezers was het vooral de nieuwsgierigheid naar het volgende verhaal in dit feuilleton dat deze Tweede Kerstdag expeditie kenmerkte.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 10
[visitorCount] => 289
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/249/353_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => kom-kommer
)
[5] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111010
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-18
[photoRevision] => 20
[title] => Ratatouille
[message] => Ratatouille
Hoewel ik elke week pretendeer jullie een gerecht voor te schotelen, gebiedt de eerlijkheid mij toe te geven dat het verhaal meestal bestaat uit onsamenhangende stukjes. Ratatouille klinkt mij nogal Frans in de oren en dus geschikt voor hogere temperaturen en na het ijzige weekend vorige week dus wel gepast. Het Nederlandse equivalent ,van ratatouille afgeleid, zal waarschijnlijk ratjetoe zijn, maar dat klinkt dan weer wat rotzooierig.
Moskeet
In de eerste jaren van ons verblijf in Madiana waren we, zoals we nu pas ervaren, gezegend met het ontbreken van elektriciteit in deze omgeving. Het bezit van zonnepanelen met accu was ook niet algemeen. Dat betekende dat de versterkte oproep tot gebed bij bepaalde windrichtingen alleen als ver verwaaid geluid tot ons kwam.
De laatste jaren worden in de omgeving van ons huis diverse moskeeën gebouwd, die hun oproep tot gebed ook tot ons ongelovigen versterkt doen toekomen. Overdag is dat redelijk te verdragen, maar om 6 uur ’s ochtends ervaren we dat als onplezierig. Drie weken geleden hoorden we overdag buiten de bidtijd een luidspreker rondzingen en iemand die “test,test” riep. Sindsdien braakt de luidspreker van dit moskeetje luidkeels de gebeden en Allah’s akbar over ons uit. In gesprek hierover met onze buren, blijkt dat ook zij, en veel andere mensen in de omgeving, deze decibellen als erg storend ervaren en als niet passend bij de geest van de Koran. Je hoort de omgeving niet te verstoren en zeker niet vroeg in de ochtend.
Afgelopen week verscheen de bejaarde, altijd vriendelijke, imam van de dichtstbijzijnde moskee op mijn spreekuur. Hij heeft pijnlijke, stijve knieën, die hem belemmeren bij het lopen, maar nog erger om uit de islambidhouding overeind te krabbelen. Je moet je voorstellen, dat je als imam het gebed voorzit en na de buiging voorover met het voorhoofd op de grond weer overeind moet komen, terwijl alle lenige mensen achter je al staan en je dat ritueel een paar keer moet herhalen.
Na het medische gedeelte heb ik de stoute schoenen aangetrokken en ben ik over de lawaaimoskee begonnen met de vraag of hij daar invloed op heeft. Het blijkt dat zijn assistent-imam, die gedacht had de troonsopvolger te worden, met enige onmin naar een 300 meter verderop gelegen moskee is vertrokken. Toen hij daar ook geen opperimam werd, heeft hij op eigen erf een mini-moskee gebouwd van gelovige giften en nu dus een grote speaker gekocht. Er blijkt geen imamoverleg over geloofs-of lawaaizaken te bestaan. Als hij deze lawaai-imam daarop zou aanspreken, verwacht hij dat deze denkt dat hij jaloers is op het harde geluid. Zoiets als “die van mij is groter dan die van jou”. (maar dan anders) . Het spijt hem zichtbaar.
Mogelijk moeten we op een maanloze avond met een kniptang ervoor zorgen dat een kwade geest met behulp van onze tang een essentieel snoertje doorknipt? [e-1f61c]
Driving dokters medisch allerlei.
De hulpvragers kwamen door een opgehangen gordijn (er is hier ook wel een privacy waakhond)binnen. Tussen duim en wijsvinger zat hun volgnummer gefrommeld. De patiënten boden het me aan als toegangsbewijs tot de hemel. Gezien het feit dat er gedurende de uren steeds vaker onenigheid ontstond tussen de binnenkomenden verwacht ik dat er niet bij iedereen voldoende scholing was om te beoordelen of nummer 45 voorrang had boven nummer 54. Alhagy had de indruk dat het opperhoofd mogelijk ook bekenden voorrang gaf. Dit gaf op enig moment onenigheid tussen 2 dames, die al in de spreekkamer stonden. Gelukkig heeft Alhagy op dat moment de gave om dat in der minne te regelen. Zoals overal ter wereld zijn alle mensen gelijk, maar als je een kruiwagen hebt kun je toch iets meer gelijk zijn dan een ander. Van dit gelijkheidsbeginsel werd dus ook in deze gemeenschap gebruik gemaakt.
De Fula-bevolking van dat district spreekt met een ander dialect dan waarmee Alhagy is grootgebracht op de noordoever van de rivier. Dit verschil samen met de op zachte toon gesproken klachten (een beetje schuw) en het achtergrondlawaai van de ongeduldige meute in de wachtruimte maakte dat Alhagy soms een tikkie ongeduldig werd. Een goede oefening dus voor hem. Dit was de eerste keer dat hij voor mij vertaalde. Lastig was het dus om bij twee patiënten met een mogelijk schildklierprobleem dit uit te leggen als je je er niet van bewust bent dat zo’n klier onderdeel van ons lijf is. Over “heartburn” ofwel zuurbranden (in NL-hartwater genoemd) moesten met Ray overlegd worden hoe dit te vertalen.
Veruit de meerderheid van de mensen kwamen met pijnklachten van hoofd, rug, nek en gewrichten. Gelukkig was ik zo slim geweest om een schaar mee te nemen, zodat we de strips paracetamol in stukjes konden knippen. De drogist op de hoek was 2e Kerstdag natuurlijk gesloten dus even bijhalen lukte niet. Op den duur vertaalde Alhagy de klachten met “hetzelfde” als de vorige hulpvrager, zodat het lekker opschoot. Wat me opviel was dat we niemand met een vieze wond hoefden te verbinden. Er kwam een moeder met een kindje van 2 jaar, dat oogde als 6 maanden. In het gerimpelde- huid- buikje waren de darmen met knobbelige inhoud te voelen. Mogelijk een geval van een probleem in de darm beweeglijkheid?? Ray adviseerde de moeder om naar het grote ziekenhuis in Banjul te komen. Zou ze gaan?
Naast de klachten van het bewegingsapparaat – gevolg van de zware arbeid – waren de maagklachten een goede tweede. Er zijn hier veel mensen met een maagzweer, door een maagbacterie. Ray vertelt dat hij dagelijks mensen opereert met een al dagen bestaande buikvliesontsteking door een doorgebroken zweer. Die mensen komen, net als die met een geperforeerde blindedarmontsteking, vaak zo laat in het ziekenhuis dat ze niet meer te redden zijn. De meegenomen verpakkingen met maagzuurremmers waren maar net genoeg. En eigenlijk is het volkomen zinloos om dit middel kort mee te geven, zonder iets aan de oorzaak te doen.
Nadat alle 135 patiënten geholpen waren, werd een kennelijk bekend Fula gerecht aangeboden, bestaande uit verse koeienmelk en gestampte rijst. Alhagy deed zich tegoed aan deze pap, maar gezien het feit dat in Nederland het nuttigen van onverhitte melk afgeraden wordt in verband met een mogelijke besmetting heb ik dit aan mij voorbij laten gaan.
Volgende week in dit feuilleton: Beschouwing.
Spreekuurtje
Moede(r)loos/ toeval of voorzienigheid?
Het is gemakkelijk om hier moedeloos te worden door het vaak voorkomen van moederloze baby’s, die nooit hun moeder zullen kennen: moederloze kindjes.
Toeval of niet…? Drie jaar geleden waren er zo veel baby’s, voor wie onvoldoende borstvoeding beschikbaar was, dat onze voorraad Kruidvat babyvoeding op was. Door een bliksemsnelle inzamelingsactie van Ellen en Stef konden we weer een flinke voorraad inslaan en opsturen naar Madiana. En toen was er plotseling borstvoeding in overvloed. Afgelopen week ontdekten Alied en ik dat de “tenminste houdbaar tot” datum in zicht kwam. Dat betekent niet dat alles direct op de composthoop kan, maar toch. Ik belde Brit (www.caring4mobility.com) , die naast haar corebusiness (rolstoelen, krukken, rollators, zitvoorzieningen, loophulpen) vaak voeding verstrekt, maar ze heeft momenteel geen klanten voor de voeding. Maar:
Donderdag kwam een moeder met een meisje van 6 maanden met een groeiachterstand door onvoldoende borstvoeding. Ze kocht wel melkpoeder, maar verdunde het zodanig dat de groeicurve van het kind afboog. Na uitleg over de juiste mengverhouding liep ze blij met een blauw pak de deur uit.
Zaterdag kwam een niet meer piepjonge vrouw met een meisje van 10 jaar, ieder met een bundeltje op de rug. Het bleken de oma en tante te zijn van een tweeling jongen-meisje geboren op 30 november. De moeder, die in Guinee-Bissau woonde is overleden bij de bevalling. Toen oma daarheen ging voor de begrafenis, kwam ze weer thuis met nieuwe kleinkinderen. Ze heeft van een liefdadigheidsinstelling eenmalig babyvoeding gekregen. Ze kwam eigenlijk omdat het jongetje hoest, dus niet met de vraag om voeding. Bij beluisteren van de baby hoorde ik aan de longen niets bijzonders, maar wel een duidelijk hartgeruis. In de geboortepapieren (in het Portugees) kon ik de geboortegewichten zien en na wegen blijken ze goed gegroeid te zijn. Als de gekregen voeding op is, komt ze terug voor Kruidvat.Toen ik bij Ali navroeg naar een inschatting van het vermogen van deze familie, vertelde hij dat de echtgenoot van oma vorig jaar is overleden en ze nu moet rondkomen van het inkomen van haar oudste adolescente kinderen.
Maandag viel een vrouw met de deur in huis door direct na binnenkomst een borst tevoorschijn te toveren, waarna ze er flink in kneep: vrij droge borst dus. Haar zoontje van 9 maanden, woog krap 6 kilo en op de clinic card zag ik een afbuigende groeicurve. Op het consultatiebureau had ze te horen gekregen, dat dit niet de bedoeling was. Ze is al begonnen met pap te geven. Ik geef nog tot ons vertrek 2 maanden opvolgmelk erbij in de hoop, dat het daarna wel goed komt.
Tweelingen
Naar aanleiding van bovenstaande tweeling vroeg Alied zich af of tweelingen hier verhoudingsgewijs meer voorkomen of dat er gewoon veel tweelingen zijn omdat er een overvloed aan kinderen geboren wordt. Bij nazoeken blijkt dat de kans op een twee-eiige tweeling in deze regionen 2 tot 3 maal hoger is dan het gemiddelde in de wereld. In Europa is de kans op zo’n tweeling gemiddeld en in Azië worden minder dan gemiddeld niet-identieke tweelingen geboren. Voor identieke tweelingen is de kans over alle continenten gelijk.De eierstokken van de dames in Afrika produceren dus vaker meer dan 1 eitje per maand en in dat geval hebben dus 2 zaadjes de kans om niet voor niets dat hele eind te zwemmen. Twee gouden medailles! [e-1f644]
Bouwen-bouwen-bouwen
De laatste jaren wordt de groene ruimte in de omgeving van ons huis steeds vaker bebouwd. Nu er asfalt ligt naar Madiana, is het dorp ook in de regentijd veel beter bereikbaar. Daarom gaat het bouwen van huizen in een hogere versnelling. Tegenover het erf van Ali staat al een paar jaar een groot huis in aanbouw en afgelopen weken horen we het klop-klop-tik-tik-tik van de hamers van de timmerlieden die het dak geraamte construeren. Zoals je op bovenstaande foto kunt zien, is het een flinke hoogte daarboven. Natuurlijk werken ze met valbeveiliging en worden de ARBO-regels goed gevolgd. Het huis tegenover ons ( ook zie foto) staat er al 18 jaar in deze staat. Er zijn dus ook mensen, die meer tijd nodig hebben om te sparen.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 4
[visitorCount] => 419
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/248/937_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => ratatouille
)
[6] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110959
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-11
[photoRevision] => 20
[title] => Stamppot
[message] => Stamppot
In dit 17 gangen diner – er vallen 17 zondagen in onze overwintering- wil ik vandaag maar eens een stamppotje uitserveren. Ik neem aan dat veel lezers op deze ijzige zondag dat wel een goed idee vinden. Die lezers, die dit blog later lezen moeten dit menu dan maar voor lief nemen. Ik zie dat de stamppot boerenkool, de hutspot en de erwtensoep in de supers in deze dagen hardlopers zijn. Daarom valt mijn keuze vandaag op Hete Bliksem. De lezers, die nu niet begrijpend hun wenkbrauwen optrekken, verwijs ik graag naar een zoekmachine naar keuze dan wel hun favoriete AI- box. Deze keuze is ingegeven door het feit dat we hier een nachtelijke regenroffel op het golfplatendak hoorden met een donderklap in de verte. Donderdagochtend tijdens de joggingsessie op het strand zag ik het boven zee onder een donderwolk flink bliksemen. Vreemd weer, noemen de autochtonen dat hier.
Als kok ben ik benieuwd hoe mijn gerechten vallen bij de lezers. Ik zie op de teller van de site dat er 2 uren na het uploaden al ongeveer 100 lezers/eters zijn. Dat zijn dus de aanvallers, die het eten niet koud laten worden. Na 24 uur nadert de teller de 200: mensen die hun ongeduld kunnen bedwingen. Uit de aardige laatste reactie van …. (ik noem geen naam, dan moet je zelf maar kijken) onder het stukje van vorige week begrijp ik dat er mensen zijn, die 4 verhalen achter elkaar kunnen verstouwen. Knap hoor!! Of is het pure verveling op een sneeuwdag?
Vast patroon
Wat jullie waarschijnlijk niet opmaken uit mijn wisselende verhalen: we leven hier toch wel volgens een vast patroon. Op het moment dat we onze slaapkamerdeur openen springen de honden uit de vrachtautobanden, die dienstdoen als hondenmand. Ze staan aan de buitendeur te kwispelen, omdat ze weten dat onze eerste goede daad van de dag is om hondenvoer op te dienen. Ze gaan keurig zitten, voordat we hun bak neerzetten en op ons commando “smakelijk eten” vallen ze aan. Lady schrokt haar bak binnen 30 seconden leeg, terwijl Hunter nog staat te genieten. Of hij blijft genieten als Lady op 2 meter afstand hem de brokken uit de bek ligt te kijken?
Terwijl ik de poort uitloop met de broodzak van “Aap-Noot-Mies”, die nog stamt uit de jaren 80 van de vorige eeuw toen onze kinderen hierin op de Franse camping un pain en 2 baguettes gingen halen, zet Alied vast de ontbijtplankjes klaar. We ontbijten op onze luie stoelen op de veranda met uitzicht op de tuin met openlucht volière. De rest van onze dag zal ik jullie besparen.
Ook vaste prik
Is de manier waarop ons ter kennis wordt gebracht dat het antwoord op de vraag of er nog problemen/mankementen zijn op het erf van Ali (no problem ) toch iets bezijden de waarheid is. Het is zo lastig om die Toubabs te vertellen dat er iets stuk is gegaan! Vanmorgen ging ik met Ali de poort van hun compound schilderen en zag, dat er een schroef van een plaat los zat, waardoor de plaat in zijn geheel dreigde los te raken. Dat moment was de trigger voor Ali om te vertellen dat toevallig vanmorgen een scharnier van hun slaapkamerdeur een schroef had verloren, de deurkruk van hun keukendeur niet meer functioneel was, de keukenkraan een tikkeltje lekte en de drempel van een deur op onverklaarbare wijze niet meer op zijn plek zat. De zware hardhouten slaapkamerdeur hing nog aan het bovenste scharnier, omdat alle schroeven van de andere 2 scharnieren afgebroken waren. De details van de andere mankementen laat ik voor wat ze zijn. Al zeg ik het zelf….ik ben hier iets minder onhandig geworden en de belangrijkste zaken zijn verholpen.
Spreekuurtje
Begrafenis
Een zeer oud uitziende vrouw met een door de zon gelooide huid komt wat moeizaam binnen. De communicatie met Ali gaat al net zo. Ze blijkt in Guinee-Bissau te wonen, waar een iets ander dialect van Fula wordt gesproken. Ze is voor een begrafenis “even ”naar Gambia gereisd naar een vissersdorp in het zuiden. Omdat haar dochter in Madiana woont, maakt ze van de gelegenheid om deze blotevoetendokter te bezoeken. Om haar rechter in slipper gestoken voet zit een minuscuul vies rood lapje, dat onder een onooglijk geel gaasje een diep ontstoken wondje verbergt. Met een netter verband en gewapend met een antibioticum verlaat ze onder dankzeggende gebeden deze nuldelijnskliniek. De grenzen van de landen hier zijn natuurlijk tot stand gekomen in de koloniale tijd en niet langs etnische grenzen. Er bestaat hier dus een druk internationaal intra tribaal begrafenisverkeer. (Als je snapt wat ik bedoel).
Amadou
Is een jongere broer van Ali, die via de backway heeft getracht naar Europa te komen. Hij is gestrand in Libië na een tocht vanuit Niger door de woestijn. Over zijn ervaringen in Libie laat hij niets los. Hij is per vliegtuig geremigreerd en heeft inmiddels een baan als vrachtwagenchauffeur. Als hij aan de kust gestationeerd is verblijft hij bij Ali en Penda. Vorige week overleed een oom van Ali en Amadou. Omdat Ali’s vrouw naar het binnenland op familiebezoek was en Ali vader en moeder tegelijk was kon Ali niet naar de begrafenis. Amadou kreeg van zijn baas 1 dag begrafenisvrij om naar Zuid-Senegal te gaan, waar de oom woonde. Op de terugweg is hij als passagier op een taximotor met de bestuurder op een gravelweg onderuitgegaan. In een ziekenhuis hebben ze hem een tetanusbooster gegeven en de 5 wonden “verbonden”. Inmiddels hebben we met veel pijn de verbanden al een paar keer gewisseld. Het in Nederland verzamelde verbandmateriaal komt weer goed van pas!
Hypochondrie??
Een jongedame die ik vorige week een inhalator heb gegeven voor haar astmatische klachten komt vertellen, dat ze mijn gebruiksinstructie niet meer helemaal helder had en het middel heeft opgesnoven. Ali maakt een nonverbale reactie, die ik interpreteer als “hoe kun je zo stom zijn? En legt uit dat het de bedoeling is om de lippen rond de poederinhalator te sluiten en te inhaleren. Vervolgens komt ze met nog meer klachten. Ali neemt niet de moeite om alles te vertalen, maar probeert haar kennelijk weer snel de deur uit te krijgen. “Pareta “ ofwel “klaar is Kees ”is de term, die ik een paar keer hoor. Als ze weg is, vertelt hij dat ze over van alles begon te klagen. “Ik ken haar al heel lang en volgens mij gebruikt ze haar hersens niet goed” is zijn samenvatting. Ik bespreek met hem dat ze misschien bang is voor allerlei ziektes en dat lijkt hem een goede conclusie. Dooyeena – volgende patiënt.
Moede(r)loos
Het is zaterdagavond, mijn weblog is klaar, als er weer een vertellenswaardige hulpvraag is. Dit weblog zou te lang worden voor de gemiddelde lezer om te verteren. Ik bewaar het tot volgende week.
Driving doctors ter plekke.
Bij aankomst moest ik eerst even goed kijken welk bouwwerk door moest gaan voor kliniek. Nadat Alhagy op aanwijzing van Ray de auto in de schaduw van een grote mangoboom had geparkeerd kwam het opperhoofd/organisator naar buiten, samen met zijn zoontje, die onmiskenbaar behept was met het syndroom van Down. Zijn schoeisel bestond uit 1 volwassen schoen. Passend bij zijn genetisch defect kreeg ik al een knuffel, voordat ik het in de gaten had. Inmiddels kwamen er meer eerbiedwaardige grijsaards uit de wachtruimte, die ons allen met de bekende vredesgroet en de traditionele Fula begroeting hartelijk welkom heetten. Zowel als Toubab als van nature houd ik van “uitpakken en starten”, maar dat was hier gewoon geduld hebben. Ray had verteld dat hij met geldelijke steun van vrienden het gebouwtje had opgeknapt door de golfplaten met een dikte van 0,01 mm te vervangen door een verbeterde kwaliteit van 0,1 mm. Verder waren er in de twee spreekkamers plafonds gemaakt. Tot zijn teleurstelling zaten er flinke gaten in de golfplaten (door stenen?) en waren de plafondplaten door het binnenkomende water naar beneden gekomen, waardoor ze nu als vloerbedekking fungeerden. Na uitleg dat we ook een paar dozen met kleding hadden meegenomen, werd unaniem besloten dat de kledingstukken in 1 spreekkamer op een mat uitgestald zouden worden. Alle wachtenden kregen een 2 cm2 groot papiertje met hun volgnummer uitgereikt. Er zaten inmiddels aan 1 kant van de wachtruimte 10 oude mannen en aan de andere kant ongeveer 30 vrouwen. Er was dus nog 1 ruimte van 8 m2 meter over om met 2 dokters en 1 tolk spreekuur te doen. Na afloop van het consult werd de inmiddels genezen patiënt in het walhalla met de kledingstukken toegelaten. Tijdens een vorig bezoek van Ray was de uitdeling van de kleding op een ordinaire graai-en grijppartij uitgelopen. (in minder arme landen resulteert een uitverkoop ook in wantoestanden). Hierna haalden we de dozen met medicijnen en verbandmateriaal uit de auto. Er werden zowaar ergens een paar stoelen gevonden, Ray ging aan een tafeltje zitten en de toubabdokter kreeg een plekje aan een meubel dat in vroeger tijden als onderzoeksbank had gediend. Voor Alhagy was eerst geen stoel beschikbaar, maar na een uur staan, bleek er toch ook nog een vijfde stoel te zijn. We konden beginnen met onze heilzame arbeid….dacht ik….want ho-ho-ho een beetje meer geduld graag … eerst moest er nog een gebed opgezegd worden om deze zitting tot een succes te maken.
In de volgende blog van dit feuilleton: medisch allerlei
Beeldvorming
Het is al weer een paar jaar geleden, dat we hier een fotosessie hielden. Vanmorgen maakten we weer een foto van de hele “Toubabokundafamilie”. Voor diegenen, die hier nooit geweest zijn, vormt dit misschien een beeld van het erf, waarover mijn verhalen gaan.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 7
[visitorCount] => 305
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/248/604_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => stamppot
)
[7] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110882
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-04
[photoRevision] => 20
[title] => Starter
[message] => Frisse start
Jullie en wij hebben inmiddels een frisse start gemaakt met het Nieuwe Jaar. We hoorden dat er zelfs (klein)kinderen zo flink waren om op Nieuwjaarsdag een koude duik te nemen. Toen we op Oudejaarsdag zagen met hoeveel gladheid de dag begon, kregen we, als oude mensen, een herinnering aan naar schatting 40 jaar geleden. Op een zaterdag-oudejaarsdag had ik van 09.00 – 21.00 dienst voor alle Hoogeveense dokters. Om 09.15 tijdens mijn eerste visite in een buitendorp begon het te ijzelen. Die dag was er een koude inval met na de ijzel de hele dag sneeuw. Natuurlijk verhinderde dat veel hulpbehoevenden om naar ons huis te komen voor hulp: “Ik durf zo de weg niet op”. Mogelijk was ik toen al een driving doctor en aan het eind van de dag had ik 25 huisbezoeken gedaan en tussendoor nog 25 consulten thuis. En dat voor slechts 40.000 schapen onder de hoede van deze herder. Alied was druk met het opnemen van de telefoon. Bij een nieuwe visite piepte ze me op de semafoon, waarna ik of via een vaste lijn bij iemand thuis of gewapend met een kwartje in een telefooncel naar huis belde om te horen wat het vervolg was.
En hierover spraken wij terwijl we bij 30 graden in ons zwembad dobberden. Voor dit blog is de persoonlijke noot er weer uit, dus verder
Valse start
En een abrupt einde aan hun leven. Rond de jaarwisseling stapten 200 West-Afrikanen op de noordoever van de Gambia rivier, hemelsbreed 50 km van ons huis, in een houten boot in blijde verwachting van een betere toekomst in het nieuwe jaar. Kort na vertrek sloeg de boot om door de grondzeeën van een zandbank. Volgens de autoriteiten werden er 100 mensen uit zee gered. Op 3 december is er vanaf hetzelfde strand een boot met 270 opvarenden vertrokken. Sindsdien is er taal noch teken van vernomen.
Spreekuurtje
Vreemd gedrag.
Twee vrouwen treden mijn kamer binnen. De gesluierde vrouw gaat half afgewend op haar stoel zitten en wil mij niet aankijken. De begeleidster vertelt dat ze “al lang” een vreemd gedrag vertoont. Ze is ’s nachts in de weer en loopt soms buiten op het erf rond. Ze is vaak angstig en zegt dat ze zal sterven. Ze is niet in staat om enig huishoudelijk werk te doen. Ze is al wel in een kliniekje geweest, maar niet in het psychiatrisch ziekenhuis dat hier treffend “Tanka=Tanka “ heet. Terwijl in bedenk wat ik zal doen, loopt ze naar buiten en blijft bij de poort staan. Ze is niet te overreden om weer binnen te komen. Mijn dilemma is niets doen of een vergeefse poging wagen. Ik neem een zoals altijd arbitrair besluit en geeft voor 2 weken een antidepressivum mee en voor het slapen Haldol-druppels, een middel tegen wanen. Wordt mogelijk vervolgd.
Onverklaarbaar
De man over wie ik eerder schreef, dat ik hem met FT Jay bezocht in verband met een bovenarmbreuk/schouderletsel door een ongeval kwam de volgende dag bij me met een rottige hik, die een paar uur bestond. Ik gaf hem het meest geëigende middel mee en hoorde niets meer.
Afgelopen week is hij, inmiddels al een tijdje opgenomen in het grote ziekenhuis, overleden. Ik kan zo’n situatie moeilijk hanteren omdat ik graag wil weten hoe dat toch zo kon aflopen. Doodsoorzaak? “They didn’t tell it “
Driving doctors onderweg
Alhagy en schrijver dezes vertrokken 2e Kerstdag om 6.15 uur in het donker vanaf ons erf. Op de 800 meter hobbeldebobbel zandweg naar het asfalt lopen al een aantal dames met een zaklantaarntje in de ene hand en een grote bak op hun hoofd naar de bushtaxi om in Tanjeh vis te gaan kopen. Ray woont mooi op de route en staat al klaar. Hij heeft naast een grote doos met medicijnen een paar dozen met weg te geven kleding om te transporteren. Hij vertelt het eten in het binnenland niet te vertrouwen en heeft een aantal bakjes bij zich met eten. Gezien de hoeveelheid zullen wen in ieder geval niet de hongerdood sterven. In een koeltas heb ik 2 1,5 liter flessen water uit de koelkast en 1 uit de vriezer mee.
In de jaren 2000 tot 2007 verbleven we elke winter 2 maal 2 weken in een hotel in Gambia en maakten we vaak een tweedaagse trip het binnenland in. We namen de veerboot naar de noordoever van de Gambia-rivier en reden over erbarmelijk hobbelige en stuivende gravelwegen naar het oosten. Alhagy reed voor een baas in een open Landrover Defender en wij zaten, vaak samen met familie, vrienden of mede-hotelbewoners achterop. De temperaturen liepen op tot boven de 40 graden. Als we een put langs de weg zagen, vroegen we Alhagy onze shirts nat te maken en soms bonden we een natte sjaal als hoofddoek om. Op bovenstaande foto zie je hoe dat in onze “jonge jaren ”ging op het moment dat we een nat sjaaltje kregen.
Nu reden we over een keurige asfaltweg eerst naar Brikama, de op één na grootste stad van Gambia. Er was ondanks het vroege tijdstip op deze officiële feestdag al vrij veel verkeer. Toen we Brikama gepasseerd waren werd het rustiger op de weg. Toen de asfaltweg klaar was, bleek dat veel verkeersdeelnemers daarvan misbruik maakten door veel te hard te rijden. Daarom zijn er nu bij alle dorpjes forse verkeersdrempels, die je slechts stapvoets kunt nemen. Er zijn veel politieposten onderweg, waarvan het nut niet duidelijk is. Bij veel posten staan vrouwen met koopwaar om wat te verdienen. Nu zijn de sinaasappels in overvloed aanwezig en worden de auto’s en vooral de taxibusjes bij elke stop bestormd door de dames. Dat levert soms levensgevaarlijke situaties op, maar om dat te reguleren is het politievolk niet ingehuurd.
De AGWB moet hier nog opgericht worden en daarom is het motto in geval van pech “Help jezelf”. Zonder garages, die je kunt bellen om je weg te slepen is die zelfhulp een moeilijk verhaal. Daarom zagen we onderweg een tiental voertuigen, die gestrand waren. Dat betrof met name taxibusjes, waarvan een wiel ontbrak. Het reservewiel is dan natuurlijk al lang bij de vorige lekke band gebruikt. Kennelijk waren er voldoende handen aanwezig om bij gebrek aan krik een houtblok of grote steen onder de auto te schuiven terwijl de auto met mankracht opgetild werd. Natuurlijk wordt de verplichte gevarendriehoek hier vervangen door een grote tak die als waarschuwing op de weg gelegd wordt. We nemen aan dat in het donker een rood knipperlicht dit obstakel aangeeft. Verder zagen we overbeladen trucks staan, die gestrand waren en die gezien de staat waarin ze verkeerden, al een poosje op die plek stonden.
Op de rustige rechte stukken van de route reed Alhagy soms met een snelheid van 100 km/hr, maar op elk moment kan er een koe, geit, schaap of ezel uit de struiken tevoorschijn komen: oppassen dus. Met name de koeien blijven vaak roerloos dwars midden op de weg staan, waarbij er maar net ruimte overblijft om uiterst rustig te passeren. Verder zijn er veel overbeladen taxibusjes, zowel met passagiers als met 2 meter hoge daklasten. Ze stoppen vaak onverwachts zonder richting aan te geven en de remlichten werken vaak niet. Verder zijn fietsers, voetgangers en in toenemende mate roekeloos rijdende motorrijders als medeweggebruikers. Ik zou bijna de ezelkarren en paard en wagens vergeten te noemen.
Alhagy wees me nog een aantal malen op saillante plaatsen uit het verleden. De boom, waaronder we met Hans en Anita minstens drie uren hebben doorgebracht omdat de tank van de Landrover leeg was en er nergens benzine te koop wa, met een spelletje dobbelen als tijdverdrijf. staat er nog steeds. Alhagy was bezig om een paar liter benzine te organiseren op compounds waar een generator op benzine stond. Later die dag konden we benzine kopen in een barretje waar ze lege wijnflessen met benzine hadden.
Na ongeveer 250 km verruilden we het asfalt voor een smal zandweggetje. We zagen een paar kuddes koeien, die door een herder bewaakt werden. We passeerden een paard en wagen met vrouwen op weg “naar de dokter”. In deze streek van de Fula-stam zijn nog de typische ronde huisjes van modderblokken en voorzien van een dak van palmbladeren te bewonderen.
Ik verwachtte dat de toiletvoorzieningen op plaats van bestemming nog aangelegd moesten worden, dus vroeg ik Alhagy voor aankomst om een “comfortstop”. En daar stonden de matadoren op gepaste afstand van elkaar in de goede windrichting hun blaas te ledigen. En even later arriveerden we.
In dit feuilleton volgende week: ter plekke.
In need
Hoewel ik niet kan ontkennen dat er in hdit superarme land veel noden zijn, wordt het woord “need” toch ook vaak gebruikt in zinnen, die wij zouden willen vertalen met “Ik zou graag hebben / ontvangen”. Afgelopen vrijdagmorgen, terwijl Ali zoals dagelijks de veranda veegt en wij koffiedrinken, wordt er hardnekkig op de poort geklopt. Ali roept “Kar la?”, de Wolow term voor “Wie is daar?”. Omdat er geen antwoord komt, zet hij de bezem weg en loopt naar de poort. Hij komt teruglopen met de mededeling dat er een jongen een paar voetbalschoenen “needs”. Kennelijk is ook Ali in de veronderstelling dat we er een geheime voorraad voetbalschoenen op nahouden. Jammer, maar helaas.
Voetballen is hier voor veel jongens, en enkele meisjes, een eerste levensbehoefte. Het benodigde materiaal, ballen, shirts en schoenen, ontbreekt vaak. We hebben de laatste jaren al tientallen gekregen voetballen uitgedeeld, maar eigenlijk nauwelijks voetbalschoenen. Omdat ik op mijn spreekuur geregeld jongens zie, die met voetballen op het zandveld wonden aan hun voeten oplopen, vraag ik me af hoeveel voetbalschoenen die in Nederland te klein zijn voor groeiende voeten worden doorgegeven en hoeveel er worden weggegooid. Voor de transportkosten van 10,- per bananendoos kunnen we veel jongens blij maken en wonden voorkomen.
En zo zijn voor ons de winterse omstandigheden in Nederland met zowel sneeuwpret als sneeuwprut ver weg.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 312
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/802_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => starter
)
[8] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110831
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-28
[photoRevision] => 20
[title] => Kip
[message] => Kip
Ik vermoed dat er lezers zijn, die deze aanhef wel logisch vinden na het EI-verhaal van vorige week. Toch is er geen verband tussen dit EI en de betreffende kip. Hoewel de kip slechts een bijrol vervulde in de expeditie van de “Driving Doctors” wil ik dit verhaal toch een plaatsje geven in de aflevering van vandaag. Als je verder gaat lezen, kom je het vanzelf tegen.
Spreekuurtje
In het uur tussen 18.00 en 19.00 wisselt het aantal mensen van slechts enkele tot 15 hulpvragers. De meeste bezoekers zijn vrouwen, al dan niet vergezeld van kinderen. Sommigen komen wat stilletjes binnenschuifelen op hun teenslippers onder het mompelen van een begroeting in een lokale taal of iets wat op salem maleikum moet lijken, maar er zijn ook vrouwen die opgewekt binnenkomen met een “High Freek, how are you”, vervolgens een formele begroeting met Ali afwerken en dan hun lijden masker opzetten om uitgebreid alle lichaamsdelen die kwellen aan te wijzen en te noemen in de lokale taal die ze machtig zijn. Ali hoort dit lijden aan met vaak wat instemmende klakgeluiden of het sissen tussen zijn tanden. Voor mij is het vooral zaak om de non-verbale uitdrukkingen van het ervaren lijden op waarde te schatten.
Twee voorbeelden van afgelopen week.
Die niet waagt, die niet wint. Die wel waagt, kan alles verliezen.
Een vrouw van rond de dertig komt met een sombere uitdrukking binnen en begint met te vertellen dat ze niet kan slapen. “Mang sino” ofwel niet slapen weet ik inmiddels te begrijpen. Vervolgens wijst ze aan waar het overal pijn doet tijdens de op dit moment frisse nachten. De nachttemperatuur duikt hier soms onder de 20 graden. Via Ali vraag ik of ze veel muizenissen in haar hoofd heeft. Uit het antwoord blijkt dat deze term niet van toepassing is. Als er een dier aan te pas moet komen om haar nachtelijke sombere overdenkingen te duiden, zou ik voor een olifant kiezen. Ze was getrouwd met een man, aan wie ze in sneltreinvaart 6 kinderen heeft geschonken. In overleg heeft deze man besloten het te wagen om zich in Mauritanië in te schepen en met “enkele” lotgenoten voor een flink bedrag even de overtocht naar de Canarische eilanden te maken. Deze houten piroque is met man en muis vergaan. Ze had toen de keus om terug te gaan naar het erf van haar ouders, met achterlaten van zeker een deel van de kinderen. De kinderen horen immers bij de familie van de verwekker. De andere optie was om te huwen met een jongere broer van wijlen haar echtgenoot, en dat was de uitkomst. Detail: deze broer was al getrouwd en had ook al middels zijn echtgenote de nodige nakomelingen het levenslicht laten aanschouwen.
Mochten er lezers zijn, die niet kunnen invoelen dat een mens in een dergelijke situatie wel eens wakker ligt, dan raad ik hen aan zich eens achter de oren te krabben.
Miskramen??
Een jonge vrouw komt verlegen lachend binnen met haar gezicht half verscholen achter haar sluier. Ze valt niet met de deur in huis en begint met wat kleine euvels te vertellen. Vervolgens komt de aap uit de mouw: ze heeft steeds miskramen. Het kost wel wat moeite om uit te vinden hoe “het zit”. Ze is 5 jaar geleden als tweede vrouw getrouwd met een man, die zijn vruchtbaarheid heeft bewezen met zijn eerste bruid. Bij haar blijft de menstruatie soms 2-3 maanden uit en haar echtgenoot beweert dan dat ze zwanger is. Als ze dan weer bloedverlies is, wordt dat als miskraam geduid. Er is nooit een urinetest gedaan om een zwangerschap vast te stellen, laat staan ander onderzoek. Uiteindelijk blijkt dat ze op dit moment haar laatste menstruatie 2 maanden geleden was en ze van mij wil weten of ze zwanger is. Ik heb uitgelegd dat de oplossing is om een zwangerschapstest te kopen en een urinetest te doen of met urine en een testkit terug te komen. Ongewenste kinderloosheid is natuurlijk altijd verdrietig, maar in deze cultuur in deze omstandigheid extra akelig.
Nog een nieuwe “bewoner”.
Onze koelkast/vriezer die Alied in februari 2008 bij de enige winkel die toen nieuwe koelkasten verkocht heeft aangeschaft, leek vorig jaar al soms moeilijk op gang te komen. Verder maakte hij tijdens het afslaan een geluid alsof er bepaalde onderdelen van de compressor op hun laatste benen liepen. In onze wegwerpmaatschappij hadden we waarschijnlijk al eerder de knoop doorgehakt en het apparaat vervangen. In deze omgeving waarin een nieuwe koel-vriescombinatie wat betreft aanschaf te vergelijken is met een privéjet in Nederland hebben we daar nog meer moeite mee. Toch hebben we ons door de Kerstkorting bij de LG-winkel laten verleiden om een nieuwe te kopen. We voelen ons getroost dat Alhagy wel een mogelijkheid zag nog een paar dalasi’s “out of it” te peuren en daarom hebben we hem/haar/het gezamenlijk op zijn auto gelegd en geroerd afscheid genomen. Het is nu verdacht stil in de keuken met de nieuwe bewoner. Voordeel is dat het elektriciteitsverbruik van ons erf flink is verminderd.
Driving doctors
Afgelopen vrijdag, Tweede Kerstdag ben ik met dokter Ray en Alhagy als chauffeur/vertaler 250 kilometer naar het Oosten gereden om in de geboortestreek van Ray een aantal uren spreekuur te doen. Onder mijn blog van vorige week staat als commentaar dat de wijzen uit het Oosten kwamen. Het komt mij voor dat het aanmatigend is om nu te zeggen dat de wijzen naar het Oosten vertrokken. We vertrokken om 06.30 in het donker, reden 500 km in 7 uur en kwamen om 20.00 uur in het donker weer thuis. In die tijdsspanne had ik zo veel ervaringen opgedaan dat het ondoenlijk is om zonder weglaten van opmerkelijke dingen dit in 1 weblog te vertellen. Ik ga er maar een feuilleton van maken, zodat ik jullie de komende X aantal blogs de verschillende aspecten kan verhalen. Ik zal vast verklappen dat de afleveringen getiteld zijn “Onderweg”, “Ter plekke”,”Medisch allerlei”en “Beschouwing”. Afhankelijk van andere belevenissen, kan het zijn dat er 2 hoofdstukken in 1 blog een plekje vinden. Toch wil ik vast verklappen dat mijn PR wat betreft aantal consulten op 1 dag heb verbroken. Mijn record ( waarop ik niet trots ben) van een vrijdag voor een vakantie, lang geleden, was 60, maar dat is nu op 67 gebracht. Maar baas boven baas: Ray kwam op 68. De details komen in de betreffende aflevering.
Op de foto van Ray zie je links een zoontje van deze man. Het kind heeft het syndroom van Down.
De kip.
Bij aankomst op de plaats van bestemming bleek er een misverstand te zijn. Ray had in eerste instantie gezegd vrijdag of zaterdag te komen en later dat de keuze op vrijdag was gevallen. Ray is lid van de 7e dag Adventisten en de zaterdag is dus in principe een rustdag. Hij vertelt wel dat hij van mening is dat hij op zaterdag onbezoldigd medische zorg mag verlenen, omdat hij op die manier ook offert. De overste van het dorp had begrepen dat we twee dagen zouden komen en kwam direct met een levende kip in zijn arm aan. De kip zou als eiwitbron dienen voor de lunch = warme maaltijd, die ze voor ons zouden bereiden. Omdat we na afloop zouden vertrekken, kreeg Ray de kip als dank aangeboden. Maar waar laat je een kip met samengebonden poten? Voordat we konden starten, kwam er een man binnen, die de kip onder het tafeltje gooide, waar het zielige beest urenlang doodstil heeft gezeten. Bij ons vertrek kwam de kip weer tevoorschijn. Mijn mening was dat we de beste daad van de dag konden doen om de kip vrij te laten. Typisch de gedachte van iemand, die niet van “our culture”is. De kip kreeg een plastic zakje onder zijn poepgat gebonden, zodat zij het interieur van de auto niet zou bevuilen en kreeg achter in een plaats tussen de dozen met medische spullen. Tijdens de terugreis met mij als passagier op de achterbank, liet de kip zo nu en dan een kakel horen, die van zo dichtbij klonk, dat ik meende dat ze bijna op mijn schouder zat. Bij het huis van Ray aangekomen werden zijn spullen uitgeladen en kreeg ik het verzoek om de kip mee te nemen. Dus liep ik met de kippenpoten in mijn knuist – en dus de kip op de kop met de vleugels wijd uitgespreid- het appartementengebouw in, waar Ray met zijn gezin huist. Na de trappen opgeklommen te hebben, liepen we het appartement binnen. Als laatste kwam ik binnen met kip. Zijn kinderen keken hun ogen uit: 1 een toubab 2 : met kip. Ik probeerde de kip aan de eerste de beste vrouw te slijten (behalve zijn vrouw ook zijn moeder en een zus, maar de eerste vrouw deinsde terug (of door mij of door de kip?) Gelukkig werd ik daarna verlost van het beest. God hebbe haar ziel.
Dit is mijn laatste bijdrage van dit kalenderjaar in het weekend, ingeklemd tussen de jaarlijks herhaalde vrome wens “Vrede op aarde in de mensen een welbehagen” en de jaarlijks oorlog-achtige “viering” van Oud en Nieuw. Ik ben zo vrij om het totale vuurwerkverbod dat na deze jaarwisseling van kracht wordt te scharen onder “Eerst zien en dan geloven”, overigens buiten bestek van dit blog.
Wij wensen alle lezers een voorspoedig en gezond 2026 toe
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 5
[visitorCount] => 358
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/486_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => kip
)
[9] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110781
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-21
[photoRevision] => 20
[title] => EI
[message] => Ei.
Korter en kernachtiger dan met het symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven kan ik deze week mijn product niet beschrijven.
Achtergrond: ik ben geboren in het huis van mijn grootmoeder van vaderszijde. Zij was een jaar eerder op 50-jarige leeftijd weduwe geworden. Er waren destijds geen voorzieningen voor nabestaanden en daarom trouwden mijn ouders 6 weken na het overlijden van mijn opa Freek-Jan en gingen ze bij mijn oma inwonen. Na 2 jaar kregen mijn ouders een deel van een huis (ook toen was er woningnood), maar de speciale band met mijn oma bleef. Als peuter bracht deze oma bij een bezoek aan ons een gekookt ei mee, dat ze mij met een lepeltje voerde. Later aten we bij ons thuis op zondagmorgen altijd een ei bij het ontbijt. Omdat een ei geld kostte (“het geld groeit me niet op de rug”) moesten we het eerste sneetje brood met ei belegen om broodbeleg uit te sparen. Kennelijk was ik zo geobsedeerd door dat ei, dat ik mijn eerste sneetje brood zonder beleg at of het kapje van het ei in minuscule deeltje sneed om dat verplichte sneetje mee te beleggen.
Verder was het in onze Twentse familie de gewoonte om ter gelegenheid van Pasen eieren te eten. Dat betekende vaak een wedstrijd in ons gezin en later met partners en kleinkinderen om zo veel mogelijk eieren te verorberen.
Zelfs de intelligente lezer zal tot dit moment nog niet begrijpen waarom ik jullie deze inleiding voorschotel, hoewel bovenstaande duidelijk maakt dat er een connectie is tussen mij en ei.
Op zondagmorgen ontbijten we met Alhagy en Yassin met kinderen en daarbij serveren we…..inderdaad…. een ei. Een ei kost hier 14 dalasi en dat betekent voor ons buurgezin 6 x 14 = 84 dalasi aan ei-uitgave als ze zelf eieren zouden kopen. Yassin verdient 7500 dal.per maand, dus er is per dag 250 dal (3,-€) te besteden. Een ei-ontbijt slaat dus een flinke deuk in het dagbudget. Yassin vertelde dat ze afgelopen maanden, tijdens onze afwezigheid, zich een keer een uitspatting wilde veroorloven door 30 eieren met grote korting te kopen. Helaas waren alle eieren bedorven.
Mijn zondagmorgen-struggle om geen brood met tevredenheid te eten, maar toch een eitje op te peuzelen wil ik niet op deze kinderen projecteren, dus mogen zij hun ei “zomaar” opeten. (Ons groeit het geld wel op de rug) Sohna Huja en de kleine Yassin kiezen vaak voor een gebakken ei, maar Hamza en Mohammed bewaren hun ei tot iedereen uitgegeten is. Dan gebruiken zij de eiersnijder om het klEInood in plakjes te snijden en op hun gemak op te eten.
Begin november was ik op een middag in Groningen bij één van de kinderen, toen een kleinzoon van 16 (op wie “klein” niet meer van toepassing is) van school aan kwam fietsen met een tray eieren als een ober het dienblad op een hand. Ter geruststelling: de eieren zaten met een raamwerk op de tray geklemd. Onze oudste kleinzoons proberen een kleerkast te worden door bij nacht en ontij naar Basic-Fit te gaan. En zoals jullie weten zal er ondanks zwoegen in de martelwerktuigen geen toename van de spiermassa zijn zonder een overdosis eiwit.De eieren worden tegen een klein prijsje gekocht bij een Turkse supermarkt. De hulk zag er, net uit school, redelijk eiwitarm uit en vroeg “Opa ook een ei?”. Vervolgens werden er 6 eieren in een koekenpan gekieperd en opgebakken. Opa kreeg een sneetje brood met gebakken ei en de rest werd zonder begeleiding van koolhydraten naar binnen gewerkt. Over de halve kilo kwark die daarna in dezelfde maag verdween heb ik het hier niet., want dat valt wel onder het hoofdstuk Eiwit, maar niet onder EI. Mocht je nu denken dat deze gespierde jongens ongelimiteerd eieren kunnen eten, dan is dat een misverstand. Het door de ouders vergoede aantal eieren is beperkt tot slechts 20 per week. Boeiend om dit contrast te zien
Wat is het toch simpel om een weblogverhaal te maken zonder substraat.
Boodschapje
Het gereedkomen van de asfaltweg resulteert in een ruimer winkelaanbod in ons dorpscentrum. Naast veel “lasbedrijven”, reparatiewerkplaatsen voor motoren en een heuse woonboulevard, waar onder een mangoboom prachtige meubels in elkaar gezet worden, zijn er nu ook winkeltjes waar bouwmaterialen verkocht worden. Omdat ik een paar klemmetjes nodig had om pvc buizen mee vast te zetten, bezocht ik afgelopen week een concurrent van Karwei, Gamma, Hubo en Hornbach. Bij binnenkomst van de winkel, met een oppervlak van 10 m2 en een golfplaten dak, maar niet voorzien van ramen meende ik, ook omdat mijn ogen aan het relatieve duister moesten wennen, dat het de eerste zelfbediening betrof. Echter bleek dat achter de toonbank 2 dames op een krukje kappertje aan het spelen waren. Van 1 jongedame werd het haar door de ander ingevlochten. Klaarblijkelijk was de komst van een klant een hinderlijke onderbreking. In plaats van op te springen werd er in een lokale taal gevraagd wat de reden was van mijn komst. Door ervaring wijs geworden, liet ik de foto van het gevraagde klemmetje zien. Het simpele antwoord was “mansoto” ofwel opperdepop. . Maar zo makkelijk kwamen ze niet van me af, want in een bakje op de toonbank zag ik soortgelijke klemmetjes liggen. Per klemmetje was de prijs 10 dalasi en dat maakte voor 8 klemmetjes een totaalbedrag van…je raadt het al. Helaas was er geen wisselgeld op mijn 100 dalasi biljet. Op de vragende/ hulpeloze blik was mijn reactie om er maar 2 bij te kopen.
Naast deze bouwmarkt is Ababa bezig een winkelcentrum te bouwen. Ababa heeft een buurtsuper, die nu de grote weg klaar zijn A locatiestatus kwijt is. Ababa heeft met vooruitziende blik een aantal jaren geleden een lapje grond gekocht op het kruispunt in het centrum. Vorig jaar vertelde dat hij op de weg naar Yuna twee stukken grond van ieder 1000 m2 te koop had. Met dit geld wilde hij op zijn A-locatie gaan bouwen: 1 winkel voor eigen gebruik en 3 winkel voor de verhuur. Inmiddels is er 1 stuk grond verkocht, helaas onder de vraagprijs, voor omgerekend 3000,-€. Op dit moment is hij van dit kapitaal een riant winkelpand aan het optrekken.
Hunter
Onze viervoetige Toubabokunda-immigrant is nu 1 week op ons erf. Hij is al helemaal geïntegreerd en dat komt door zowel zijn eigen inspanningen als het welkom van Lady en de tweebenige inwoners. Lady en hij beginnen vooral aan het eind van de dag te spelen, waarbij Hunter met zijn hazewindhond genen Lady veel te snel af is. De kinderen vinden het leuk dat Hunter graag met hun meevoetbalt, maar minder leuk dat hij vooral bezig is met zijn eigen spel en dan de bal niet wil afgeven. Hij beschikt over een krachtige blaf, die, versterkt door de akoestiek van de veranda, ons 1 nacht uit de slaap hield. Op het lege stuk grond naast ons erf liepen ezels door het lange droge gras en dat geluid alarmeerde hem. De laatste nachten is het rustig gelukkig.
Baobab Nursery school
Afgelopen week was er op “onze”school op de laatste dag voor de Kerstvakantie de Christmasparty. Op bijgaande foto’s zie je met welke mooie kersthoeden en een overmaat aan eten het wordt gevierd. Dan valt het in Nederland met “wat trek jij aan met Kerst?” en “wat eten we met Kerst?” allemaal mee.
Dokter Ray
Afgelopen winter heb ik dokter Raymond Saidy leren kennen. Ray is een jonge Gambiaanse arts die in Venezuela gestudeerd heeft en in Portugal zich tot chirurg heeft gespecialiseerd. Hij werkt nu in het opleidingsziekenhuis in Banjul en heeft daar de kijkoperaties in de buik geïntroduceerd. Hij gaat zo nu en dan het binnenland in om in zijn geboortestreek dorpelingen zonder medische voorzieningen te helpen. Komende week ga ik, met Alhagy als chauffeur en tolk, mee om 250 km naar het Oosten te zien hoe het er daaraan toegaat. Ik verwacht volgende week via dit kanaal jullie meer te kunnen vertellen.
En verder: wensen wij alle lezers fijne en gezellige Kerstdagen
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 4
[visitorCount] => 347
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/186_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => ei
)
[10] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110738
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-14
[photoRevision] => 20
[title] => Vis.
[message] => Ter info: het uploaden van foto's s nu gelukt. De video van de "vitB12 patiente houden jullie nog te goed.
Vis
Die lezers, die nu denken dat ze inderdaad wel aan een hoofdgerecht met vis-, sliptong, op huid gebakken zalmmoot, of kreeft- toe zijn, moet ik teleurstellen. Mijn brouwsel van deze week is gewoon opgehangen aan VIS
Afgelopen donderdag ging mijn alarm af om 07.00 uur. Jullie zullen dit waarschijnlijk een hondsvroeg wekmoment vinden voor pensionado’s en dat is het ook. Het is echter de beste tijd van de dag, vanwege de temperatuur, voor mij om te gaan joggen. Het woord hardlopen durf ik bij het tempo, dat ik inmiddels op mijn gevorderde leeftijd loop hier niet aan de laptop toe te vertrouwen. Het is zeven over zeven als ik de motor van de auto start en de poort door Ali geopend wordt. De thermometer van de auto geeft een buitentemperatuur van 72 graden Fahrenheit (de auto komt uit de VS) en dat betekent 22 graden Celsius. We zijn net op pad op de hobbelweg naar Madiana Centrum als we een buurvrouw passeren, die met een grote wasaker op haar hoofd langs de weg loopt. Binta is op weg naar Tanjeh, een vissersdorp op 6 kilometer van Madiana. Deze route legt ze 7 dagen per week af om in Tanjeh vis te kopen om die later op de markt in Madiana weer te verkopen. We geven haar een lift en ze stapt in met haar naar vis geurende bak. Op het kruispunt waar de taxibusjes hun klanten inladen staat het busje dat over een abominabel slechte weg ( Ijsselmeer-Noordwest 7-golven) naar het strand van Tanjeh rijdt. Er is nog maar 1 passagier in het busje. Dat betekent dat het nog lang (1 uur?2 uur?) kan duren voordat in dit 12-persoonsvervoermiddel het gewenste aantal van 20 mensen gestapeld is dat voldoende is om ritwinst te halen. De prijs van een ticket in dit OV bedraagt in de regentijd 25 dalasi (risico van stranding) en momenteel 20 dalasi (koers Euro 84). Zowel om wachttijd als om dalasi’s uit te sparen vraagt Binta of ze mag meerijden tot bij het strand, zodat ze snel voor slechts 15 dalasi’s naar Tanjeh kan via de asfaltweg. Op dit ritje van 15 minuten heb ik mooi de tijd om via tolk Ali over de vishandel te vragen. De visvangst met de houten boten loopt al jaren terug, waarschijnlijk door de grote vissersboten van China en Japan, die voor de kust vissen. Dat betekent dat de goedkoopste vis, de bongo-fish, voor veel mensen nauwelijks te betalen is.Binta vertelt geen vaste leverancier te hebben, maar net als veel vrouwen, op het strand rond te gaan om vis voor de beste prijs te kopen. Het komt voor dat er geen betaalbare vis voorhanden is en dan gaat ze weer naar huis. Het wordt me niet helemaal duidelijk hoe groot haar budget is om vis te kopen, maar zo te horen ligt dat rond de 10,-€.. De vis wordt duur betaald, zowel door de klant als de visvrouw.
Binta is in de terminologie van Ali de senior-wife van buurman Kemo. N adat de eerste vrouw van Kemo hem 5 kinderen gebaard had, is hij van haar gescheiden. Daarna heeft hij er maar twee tegelijk genomen, die hem inmiddels 8 recp.7 kinderen hebben opgeleverd. Soms werd hij binnen een paar weken 2 x vader. Naast deze perikelen van het hebben van twee vrouwen heeft Kemo het niet makkelijk gehad de laatste 20 jaar van de 72 jaar van zijn leven. Twintig jaargeleden heeft hij bij een motorongeluk een hele lelijke heupfractuur opgelopen. Na ettelijke operaties, onder andere in Nederland, kon hij weer lopen, zij het dat er nog steeds een sluimerende ontsteking is in zijn bovenbeen – een nooit helemaal genezen osteomyelitis-botontsteking--, die van tijd tot tijd zich via een fistel naar buiten ontlast, met pus en pijn. Tijdens de lift vanmorgen vertelt Binta dat Kemo weer veel nachtelijke pijn heeft en volgens de vertaling komt er water uit zijn been. Sinds 3 maanden is het kan lopen veranderd in kon lopen, want op een slechte vrijdagmiddag is hij bij het verlaten van de moskee op de knie van zijn tot dusver goede been gevallen. Hierbij heeft hij een lelijke breuk in het scheenbeen net onder de knie opgelopen. Een geadviseerde operatie met een tarief van 70.000 dal. kan hij natuurlijk niet betalen en daarom zit hij nu in een rolstoel in afwachting van een eventuele genezing van de breuk in een zodanig gunstige stand dat hij weer aan lopen kan gaan denken. Met de verkoop van vis zal zijn senior-wife dit bedrag niet kunnen ophoesten.
In mijn in Nederland verzamelde medicijnvoorraad zit nog wel een forse pijnstiller en een breedspectrumantibioticum. Dat zal mogelijk tijdelijk de fisteluitvloed doen stoppen en hem nachten met meer rust bezorgen.
Beleving
Ook al omdat ik afgelopen week zoals elk jaar om deze tijd verjaarde viel me weer eens op hoe verschillend onze tijdsbeleving is met die van de Gambianen. Nu ik elk jaar weer een jaartje erbij verzamel is voor mij de verjaardag een moment om even stil te staan bij de voortijlende tijd. Ik vraag me dan af wij mensen door de tijd bewegen of dat de tijd om ons heen voortgaat en ons links/rechts inhaalt. Bij het uitvragen van de klachten/symptomen van bezoekers van mijn spreekuur, is het vaak van belang om te horen hoe lang een klacht bestaat en hoe het verloop in de tijd is. Voor ons is dat vaak al lastig te vertellen en wij verbinden dan onze herinnering aan een gebeurtenis waarvan we weten op welke datum dat was. Hier noemen mensen als start van hun ziekzijn vaak de moslimfeestdagen: sinds de Ramadan, sinds Koriteh ( Suikerfeest),sinds Tobaski (offerfeest) en sinds het regenseizoen. Dat de Ramadan 4 weken duurt en het regenseizoen 4 maanden maakt voor hun tijdsbeleving niet uit. Het ziekzijn kan ook nog Ametalle ( al lang), Ametalle domanding ( tamelijk lang)of relatief kort Kunung Ko (eergisteren bestaan. Een gebeurtenis in de toekomst is al even diffuus, omdat mensen vooral bij de dag leven. Wanneer ik vraag om over 1 week terug te komen, dan wordt er steevast Insha-Allah = als Allah het wil aan toegevoegd. In de kerk waar ik als kind met mijn ouders kerkte, werd vaak de afkorting DV = Deo Volente=als God het wil aan een zin toegevoegd, maar ik vraag me af of dat in reformatorische kringen nog altijd gebruikelijk is.
Maar misschien moeten we de vliegende tijd maar vergelijken met de ervaring, die je hebt in een voortsnellende trein. We zeggen dat het landschap aan je voorbijtrekt, terwijl ik werkelijkheid natuurlijk de trein door het landschap beweegt. Onze tijd stopt pas als we "uit de tijd” zijn.
Spreekuurtje
Ali S : in februari schreef ik over een vriend van “onze Ali ”die aangereden was door een auto en fracturen in zijn voet had. Ik heb hem toen bezocht, op zijn verzoek het loodzware gips verwijderd met zaag en tang en hem oefeningen gegeven. Hij kwam nu te voet uit zijn dorp om mij te bedanken voor de hulp. Zijn voet zit er wel wat scheef aan, maar hij kan zelfs alweer wat voetballen met zijn zoontje. Zijn oma, die ik in februari ook bezocht en diep dement in bed ligt, is nog steeds zonder het zelf te beseffen in leven. Wonderen bestaan.
Neurologisch beeld. Begin februari in het schrijfsel “Cob(r)aatje schreef ik over een ongeveer 40-jarige vrouw, die in de loop van de tijd ( maar welke tijd?) zwabberbenen, slingerarmen, slikklachten, maagklachten, bloedarmoede en doofheid had ontwikkeld. Omdat ik de afgelopen 10 jaar twee keer iemand met een dergelijk ziektebeeld onvoorstelbaar heb zien opknappen met vitamine B12 injecties, heb ik die voor haar gekocht en 2x geïnjecteerd. Na ons vertrek is ze doorgegaan met de vloeistof te drinken. Ze kwam toen achter op de motor en kon niet zelfstandig lopen door wankel evenwicht. Nu kwam ze te voet met haar zoons, een afstand van 3 km door het zand. De coördinatie van armen en handen is weer normaal, maar ze loopt nog onzeker en is nog doof. De zoon vertelt dat de vitamine sinds 3 maand op is en het sindsdien weer slechter gaat.We hebben nu mooi een paar maanden op haar op te laden met het middel per injectie. Zouden wonderen zich kunnen herhalen? Op de video boven dit stukje kun je haar zien lopen (met toestemming)
Visite lopen. Dinsdag ging ik met Ali en fysiotherapeut Jay (voor het eerst in Gambia) een visite lopen bij een man die in oktober in het donker met zijn motor tegen een lading gravel is gereden. De man, een buurtwinkelier uit Guinee, zat in de woonkamer op de bank met een onooglijke vieze gipsspalk om zijn linker bovenarm. De gipsspalk zat van zijn oksel tot onder zijn elle boog. Uit de ontslagbrief kon ik nauwelijks iets ontcijferen, maar gelukkig hij had een foto van de röntgenopnames op zijn telefoon. Daarom was een hele lelijke breuk onder de kop van zijn bovenarm te zien, waarbij de stand van de kop fors afwijkend was. Zo te zien zat ik kop ook niet fraai in de gewrichtskom. Het lijkt me dat hier geopereerd had moeten worden. Het gips slobberde overigens om zijn bovenarm, dus veel nut had het niet. Begin januari is er een controle gepland in de traumakliniek. Hij vertelde dat zijn familie er op aandrong om een traditionele bottenrechtzetter deze breuk te laten herstellen. Dat heb ik afgeraden. Voor mij was hier geen heilzame arbeid te verrichten, dus we liepen door het zand langs armelijke huisjes weer naar huis.
Midnight.
Sinds onze hond Musoo zo jammerlijk om het leven kwam, loopt weduwe-zus Lady met haar ziel onder één van haar poten. Ze is duidelijk minder actief, eet wisselend slecht en wil de hele dag wel aangehaald worden. Hoewel de daarvoor geldende rouwperiode nog niet verstreken is, zijn we zaterdag naar Animal Care foundation the Gambia gegaan. Op internet en Facebook is veel info en foto’s te vinden. De ongeveer 60-jarige Oostenrijkse mevrouw vangt hier sinds 1995 honden op de op straat zwerven, verwond of ziek zijn of als puppie op het strand zijn achtergelaten. Op haar erf lopen veel honden rond en daarnaast heeft ze nog 2 vertrekken als ziekenboeg waar honden liggen, die behandeld worden. Op Facebook zagen we dat de inmiddels gevaccineerde en gecastreerde jonge hond, genaamd Midnight, rijp was voor adoptie na behandeling van wonden en parasieteninfecties. Midnight is jonger dan 1 jaar en is een lookalike van onze zeven jaar geleden labrador Nelson en van Musoo. De kennismaking ging prima en we hebben Midnight meegenomen naar huis. Lady was direct enthousiast en wil spelen, maar Midnight moet nog even wennen. Kortom: weer een nieuwe bewoner van Toubabokunda. Vanmorgen aan de gezamenlijke ontbijttafel, hebben we gebrainstormd over een andere naam en zijn we uitgekomen op Hunter.
Inmiddels daalt de temperatuur hier ‘snachts onder de twintig graden, zodat we genoodzaakt zijn om in de loop van de nacht een fleecedekentje over te trekken.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 3
[visitorCount] => 367
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/953_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => vis
)
[11] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110724
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-04
[photoRevision] => 0
[title] => De laatste dag :(
[message] => Ja de dag is nu echt aangekomen we moeten weer naar huis. We stonden op met keihard gebonk op de deur (dit gaan we zeker niet missen als we thuis zijn). Na weer een lekker ontbijt gingen de doorzetters direct een wandeling aan van 2 uur naar het strand, terwijl de luilakken nog even moesten wachten en later met de taxi naar het strand gingen. Op het strand kon iedereen nog even goed genieten van de laatste zonnestralen. Er werd goed gezwommen en getanned. Halverwege was er een heerlijke lunch met een traumatische experience voor Dagmar met de kippenpoot, want er was een adertje geknapt en dat zag er nogal heftig uit. Gelukkig heeft ze het toch nog overleefd. Na de lunch zijn we nog even doorgegaan met zwemmen en zonnen. Om 15:00 ging de hele groep weer terug naar de lodge met de taxi’s. Iedereen nam even een koude douche en daarna werd er fanatiek ingepakt. Na de laatste keer genieten van rijst werden de laatste spullen nog even ingepakt. Toen nog een groepsfoto en gaan met die banaan!
Eenmaal aangekomen op het vliegveld moesten we gelijk door naar de paspoortcontroles. Vincent vond het zo leuk hier, dat hij zijn boardingpass nog even achterliet als poging om te blijven. Maar helaas was zijn plan mislukt. Eenmaal door de douane moesten we nog een uurtje wachten. Dus als echte Nederlanders hadden we nog wat laatste versnaperingen gekocht. Nu zijn we hier en kunnen we straks het vliegtuig in. Tot zo in Nederland!
We willen nog even mededelen dat we super dankbaar zijn dat we deze reis mochten maken. Het was een hele mooie ervaring die we zeker niet wilden missen. Bedankt iedereen die dit heeft georganiseerd en heeft meegeholpen aan deze reis. Zonder jullie was deze reis nooit zo mooi geweest. Dankjulliewel daarvoor! Dat was het dan doegg!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 19
[visitorCount] => 224
[author] => Marlon, Fiene en Dagmar
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/849_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => de-laatste-dag
)
[12] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110723
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-03
[photoRevision] => 0
[title] => Best price for you
[message] => In de ochtend werden we weer vroeg gewekt door een mooie rap (vals) gezongen door Tim. Na het ontbijt konden we ons even klaarmaken en gingen we daarna in busjes naar een middelbare school op een kwartiertje afstand van de lodge. Daar gingen we in groepjes van vier een les volgen van bijvoorbeeld economie. Zo waren we toch nog een beetje op school. Het was grappig om te zien dat ze hier op de middelbare blijven zitten in het lokaal en dat de docenten van klas wisselen terwijl bij ons juist de leerlingen van klaslokaal wisselen en de docenten er blijven zitten. Na de bel was gegaan gingen we naar een andere ruimte waar een podium was en stoelen voor ons klaar stonden. We gingen zitten en een man vertelde dat we een paar toneelstukjes opgevoerd kregen door leerlingen van de school. Toen het toneel stukje begon kwam er een vrouw met mooie kralen in haar haren het podium op, waarvan haar microfoon net IETS te hard stond en iedereen een gehoorbeschadiging kreeg. Toen de toneel stukjes echt begonnen gingen ze laten zien hoe daar een bruiloft wordt gevierd……. Toen was het onze beurt om toneel te spelen. Lieke, James, Rick, Daphne en Maud gingen het podium op. Ze lieten zien dat wij veel meer geven om onze dieren en dat je bij ons echt niet te laat kan komen en dat je de tijd die je hebt afgesproken nakomt. Rick vertelde dat we ongeveer 6 tot 7 glaasjes water drinken en dat we van het water hier ziek kunnen worden. En dat we heel veel kaas eten (ochtend, middag en avond). Ons stukje was een stuk korter dan dat van hun dus misschien hebben we ze een klein beetje teleurgesteld maar ja boeieee. Op het einde gingen mensen in mooie traditionele kleding dansen met ons, waarbij iedereen zijn dans skills kon laten zien. Eigenlijk hebben we niks verstaan van de toneelstukjes, want de box was heel erg skeer (in oudertaal: de box was heel goedkoop met niet goed geluid). Toen gingen we nog even naar het voetbalveld waar sommige kinderen gingen voetballen en anderen gingen een hardloopwedstrijdje doen. Daarna stapten de busjes weer in en gingen we terug naar de lodge waar een heerlijke lunch op ons stond te wachten: parel couscous.
Na de lunch gingen we in groepjes van 4 in lokale taxi’s naar de craft market. Het was niet zo druk als de vorige markten en het waren allemaal kleine winkeltjes met armbandjes, beeldjes, stoffen en kleding. Bij elk winkeltje waar je langs liep vroegen de verkopers of je bij hun winkeltje binnen wou kijken. En ze beweerden allemaal dat ze de “best price for you” hadden. Natuurlijk zijn wij pro’s in onderhandelen en kregen we eigenlijk allemaal de helft van de prijs vaak mee. Nadat iedereen ze inkopen had gedaan gingen we weer terug naar de lodge in lokalen taxi’s.
Toen we terugkwamen hadden we wat tijd voor onszelf. In de avond aten we kip, gebakken aardappeltjes en rijst. Daarna hadden we een hele leuke pub quiz gemaakt door Tim. In de pub quiz zaten vragen zoals geschiedenis, babyfoto’s, muziek, WhatsApp berichten, ochtend muziekjes en vragen over de reis. De pub quiz was gewonnen door Pepijn, Evi en Maud. Zij kregen een mooi beeldje van apen als prijs. En de troostprijs waren truffelpepernoten. Toen de pub quiz af was gingen er nog een paar mensen weerwolven spelen en maakten wij de blog. Daarna ging iedereen naar bed.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 14
[visitorCount] => 153
[author] => Fiene en Dagmar
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/831_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => best-price-for-you
)
[13] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110705
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-07
[photoRevision] => 20
[title] => Helder
[message] => Helder
Lijkt het soepje te worden dat ik deze week aan jullie zal serveren als tussengerecht. Het is hier namelijk komkommertijd: weinig te beleven. Helder idee: misschien geeft een courgettesoep toch wat vulling.
Vruchtbaar bezoek
Afgelopen winter vertelde ik over een aantal sociale gevolgen van de migratie van vooral jongens via de “backway” naar Europa. Ik sprak toen in de buurtsuper met een jonge vrouw uit de buurt, die met de handschoen getrouwd bleek te zijn. In 2012, zij was toen 8 jaar, is haar echtgenoot al naar Europa vertrokken. In 2021 is ze met hem getrouwd via een gearrangeerde liaison en in 2022 heeft ze hem ontmoet toen hij hier op bezoek was. De echtgenoot is kunstgrasveldlegger in Keulen. Eind februari kwam hij drie weken naar Gambia tijdens de Ramadan en heeft hij een onderkomen in een naburig dorp gehuurd om zijn echtgenote nu “echt” te leren kennen. Ondanks het gebod dat tijdens de Ramadan tussen zons op- en -ondergang niet gegeten mag worden of genoten mag worden van andere geneugten des levens blijkt nu, niet toevallig na 9 maanden, dat zijn bezoek een vrucht heeft afgeworpen. Afgelopen zondag is Tulay bevallen van een gezonde zoon. Moeder en kind hebben we nog niet gezien, maar de grootouders voor wie dit het eerste kleinkind is stralen van oor tot oor. En het tonen van zo’n emotie is hier niet zo gebruikelijk. Gelukkig voor de kraamvrouw laat de verwekker zijn rollen kunstgras even voor wat ze zijn en komt hij één dezer dagen op kraambezoek.
Kindersterfte.
Zoals de meeste lezers waarschijnlijk weten is ons Gambiaanse avontuur begonnen met de bouw van de Baobab Nursery School in 2002. (Zie gambiahulp.com). De gelijknamige stichting betaalt nog steeds het grootste deel van de salarissen en zorgt voor het onderhoud van het gebouw en meubilair. Afgelopen week was ik op school om de salarissen voor november te brengen en natuurlijk met Ida Jallow, de headmistress, bij te praten. In onze boekenkast in Nederland stond al sinds 2010 een boek met prachtige foto’s van de kinderen op school..Een beroepsfotografe uit Nederland was toen op bezoek en schonk ons later dit fotoboek. We bedachten dat dit eigenlijk op school hoort en daarom bracht ik het nu naar Ida. Ze vond het prachtig om de kleuters van toen weer te zien. Opvallend dat ze de namen van alle kinderen nog weet en van velen ook wat ze nu doen: verpleegkundige, studerend aan de universiteit van Senegal, Tiktokker is zo maar een greep. Wat me frappeerde is dat ze van 5 kinderen vertelde dat ze inmiddels zijn overleden. Op dat moment realiseer ik me weer hoe hoog de kindersterfte hier is. Veel baby’s (en moeders) overlijden rond de geboorte, maar kennelijk dus ook nog na de kleuterleeftijd. WHO-cijfers: 45 van de 1000 kinderen sterft bij de geboorte, daarbij nog 45 kinderen voor de 1e verjaardag en in totaal 200 van de 1000 kinderen vóór het 5e levensjaar. Maar de kinderen uit dit fotoboek waren ouder van 5 jaar, dus…..Hoofdoorzaak van sterfte bij jonge kinderen is malaria. Het goede bericht is dat er deze week mensen van het ministerie van gezondheid aan de poort kwamen om te vragen of er ook kinderen onder de 5 jaar waren. Er wordt namelijk binnenkort begonnen met een vaccinatiecampagne met het nieuwe malariavaccin bij kinderen jonger dan 5 jaar.
Wat betreft de moedersterfte. In Gambia overlijden 300 moeders op 100.000 geboortes en in Nederland 6. Snelle rekensom: factor 50.
Op school worden bij de eerste schrijflessen kleine leitjes gebruikt om met krijt de eerste vaardigheden aan te leren. Dat scheel veel in de papierkosten. De leitjes zijn gemaakt van triplex en moeten zo nu en dan weer met matte verf geschilderd worden. Afgelopen week was het weer tijd voor mij om, uiteraard geheel onbezoldigd, 40 leitjes van een nieuwe matte laag te voorzien. Dat houdt deze pensionado van de straat.
Groene stroom.
De stroomverbruikers op ons erf draaien voor 98% op groene stroom. Toen ons huis in 2007 gebouwd werd, was Madiana niet verbonden met het elektriciteitsnet. Andere nutsvoorzieningen zoals waterleiding en riolering ontbreken nog steeds. De vraag van de Nederlander, die de bouw regelende was of we de accu’s wilden laden met zonnepanelen of met een generator. Omdat de eerste optie ons meer aansprak werden er 6 zonnepanelen op het dak van de schuur gelegd tegen een prijsje (!) van 1250,- € per stuk. Al snel bleek dat de productie van deze panelen veel te weinig was voor de verlichting en koelkast en niet te vergeten de waterpomp. Achter ons huis is een borehole = pijp 35 meter de grond in geboord. Op die diepte hangt de waterpomp, die dus het water eerst 30 meter moet oppompen en daarna nog waterdruk moet geven. De pomp verbruikt 800 Watt en dan is de groene stroom snel op. Binnen 1 week na ingebruikname van het huis, werd er een grote generator in een geluiddempende kast over de muur getakeld, zodat we aan het eind van de dag met het sonore gebrom de thuisbatterij-avant-la-lettre moesten opladen.
Op dit moment hebben we 21 panelen, waarvan de laatste serie per stuk meer produceren en de prijs per stuk ( 250,-€ ) een stuk lager is. Daarop kunnen we bij zonnig weer per 24 uur 3 huishoudens van stroom voorzien (3 koelkasten, 2 tv’s en in totaal 15 lampen voor buitenverlichting) en per dag ongeveer 2000 liter water oppompen.
Afgelopen week waren er een aantal zonloze dagen en dan ondervinden we wat sinds de energietransitie in Nederland minder zichtbaar is: aan het eind van de middag een voor 70% gevulde accu. Dat betekent dat we dan 2 uur de dieselgenerator moeten gebruiken om niet ’s ochtends bij het opstaan zonder water en een ontdooid vriesvak te zitten.
Spreekuurtje
Navelbreuk: de zuigeling met de forse navelbreuk, over wie ik vorige week schreef, kwam weer om te wegen: geen enkele gewichtstoename. Dat kan zowel betekenen dan zijn sterkere tweelingzus de borst van zijn moeder leeggedronken heeft voordat hij aangelegd wordt en dan “de hond in de pot” vindt als dat de moedermelkproductie terugloopt. We hebben nu een flesje (van een geefster uit Beilen) en een pak babyvoeding met bereidingsinstructie meegegeven als bijvoeding. Over 1 week maar zien of het effect heeft. Overigens heb ik met een Gambiaanse arts overlegd over het beleid bij een navelbreuk. Bij deze grote exemplaren is de breukpoort zo wijd dat de kans op een beklemde breuk nihil is. Er wordt gewacht tot de leeftijd van minstens 2 jaar voor een correctie.
Geen wortelabces : in de wachtkamer buiten de poort hoor ik al de luide, schorre stem van de vrouw van de imam. Nadat ze op hetzelfde ingestelde stemvolume heeft verteld over haar pijnklachten in nek, rug en gewrichten, samenvattend “pien in ’t lief” is de beurt aan haar meegekomen schoondochter. Zij heeft een dikke wang rechts, waarvan ik vermoed dat de zwelling veroorzaakt wordt door een abces van het gebit. Er blijkt echter een flinke diepe bacteriële ontsteking van de wang te zijn, uitgaande van een kloofje in de rechter mondhoek. Op mijn vraag hoe lang dit bestaat is het antwoord “Kunung ko “ofwel eergisteren. Deze infecties zie ik hier soms in korte tijd uitbreiden tot levensbedreigende proporties en daarom vertrekt ze met een hoge dosis van een breedspectrum antibioticum. Twee dagen later loop ik op weg naar de buurtsuper voor hun “huis ”langs en hoor ik de brulboeistem. In mijn beste Mandinka en met hulp van alle handen en voeten vraag ik hoe het met de mondhoek gaat. Uit de duisternis van het huisje verschijnt het gezicht van Isatou : al flink verbeterd. Mijn conclusie “Affysiata bakeh” ofwel flink verbeterd werd beantwoord met een luid “Yooo”.
Lastig. Sommige klachten zijn door de taal-en culturele barrière lastiger te tackelen. Een jonge vrouw, opvallend gekleed in een nauwsluitende, hippe lange broek met de bekende moderne rafelige gaten vertelt via Ali dat ze al een jaar niet ongesteld is. Ze heeft 2 kinderen van 14 en 7 jaar oud. Tussen de zwangerschappen is ze bij familyplanning geweest en heeft ze het Implanonstaafje onder de huid gehad. Haar menstruatiecyclus was altijd al traag, maar nu ziet ze helemaal geen bloed. Het is moeizaam om via vertaling duidelijk te krijgen wat haar vraag is: ongerustheid? Zwangerschapswens? Ik vind het in Nederland al lastig om in begrijpelijke taal de mogelijke oorzaken uit te leggen, maar hier is dat nog moeilijker. Welke kennis heeft mevrouw over menstrueren? Welke kennis heeft Ali hierover? Zijn er woorden in het Wolof waarmee Ali mijn uitleg kan vertellen?Uiteindelijk komen we erop uit dat ik zonder mogelijkheden voor verder onderzoek hier geen oplossing voor heb en raad haar aan om naar een gynaecoloog te gaan. Ze kan op haar 37e natuurlijk ook al in de menopauze komen en dat is met een bloedonderzoek makkelijk uit te vinden.
Heerlijk avondje?
Afgelopen vrijdagavond, - Sinterklaasavond- lopen we samen in het donker de 200 meter die het erf van onze Gasselter buren van het onze scheidt na afloop van de vrijdagmiddagborrel. Omdat het hier pikdonker is en er geen vlak stuk in de weg zit, schijnen we met een zaklamp voor onze voeten. We bereiken veilig de poort van onze compound en het licht van de buitenlamp. Dan horen we snel naderend hoefgetrappel in het duister. en we drukken ons veiligheidshalve tegen de muur. Voordat ook maar de illusie bij ons kan opkomen dat het paard van Sinterklaas nadert, doemen er in vliegende vaart 3 hitsige ezels op, die we kort kunnen zien in het schijnsel van de lamp. We worden niet onder de voet gelopen en de ezels verdwijnen weer even snel in de duisternis als ze opdoemden.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 335
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/715_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => helder
)
[14] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110692
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-02
[photoRevision] => 0
[title] => Lieke, dit is je verjaardag hihihihi
[message] => We begonnen de dag met het luchtalarm van Timme’s telefoon (ik hoor jullie denken, huh, een telefoon?!. ) Dit was om met z’n allen Lieke wakker te maken. Rick had natuurlijk weer een gaar tijdsbesef en sprong onder de douche terwijl hij nog 5 min had (GambiaMaybeTime#). Huppelend in haar lakenzak werd Lieke wakker van het gekakel van haar vrienden en een box die op een fors volume; “Lieke dit is je verjaardag” brulde.
Na hetzelfde eentonige heerlijke ontbijt van de afgelopen week, vertrok een deel van deze bende naar de basisschool. De rest van de groep bleef nog even op de lodge. Die gingen de lunch voorbereiden. Op de basisschool vertelden wij over tradities en gewoontes in Nederland. Sinterklaas, stamppot, fietsen en koningsdag kwamen allemaal aan bod. De kinderen waren onwijs nieuwsgierig en leerden ons nieuwe woordjes en gewoontes.
We speelden met zijn allen Hollandse Leeuwen, wat er flink ruig aan toe ging. Daarna lieten zij zien hoe ze hun vrije tijd besteedden. Zakdoekje leggen met een slipper en vooral heeeeel veel liedjes zingen. Dit liet ons zien hoe wij als Nederlanders vaak het beste van het beste materiaal nodig hebben om ons te vermaken. Wat er hier nodig is voor een goeie portie gezelligheid? Elkaar. De andere groep ging ondertussen naar de markt. Op hun beste Engels onderhandelde ze er flink wat Dalassi’s af. Het was een behoorlijke zoektocht naar wraps. Na 7 winkels afgespeurd te hebben hadden ze maar net genoeg voor 1 tortilla voor iedereen. Hé jammer, dan toch nog maar een broodje ei met euh erbij (zieke inside joke).
Deel 2 van de project dag. het ene deel van de groep bezocht de kliniek. Timme en Rick hielden maar niet op met vragen stellen die letterlijk niemand interessant vond, behalve de guide zelf (gelukkig maar). Snel aan de slag. We kregen 5 potten blauwe verf en binnen 2 uur moest de wachtkamer van het consultatiebureau geschilderd zijn. Wat is jullie favoriete ijssmaak? Die van Rick was absoluut smurruf. Na een lading terpentine zat het nog steeds overal, maar we voelden ons voldaan.
Terug naar de andere groep. Ze vertrokken naar het strand, want er moest iets belangrijks gebeuren. Er ligt hier ontzettend veel afval overal. Vandaag was het strand aan de beurt. Dus gingen ze met grote emmers al het aangespoelde plastic en zeewier oppakken. Uiteindelijk kwamen ze aan de rand van het water een enorm zeil tegen die onder het zand begraven zat. Deze hebben ze na 40 minuten van duwen en trekken aan het zand eindelijk eruit gekregen, ondertussen realiseerde James nog dat hij z’n camera nog in zijn zak zat, na veel paniek en rennen naar zijn handdoek bleek ie toch waterdicht te zijn, dus dat was een grote opluchting. Na kwartiertje langer in het water zitten realiseerde hij dat hij OOK nog zijn geld in zijn zak zat, gelukkig was dat snel genoeg opgedroogd. Na even zwemmen in de zee en een vis Vincent Junior noemen zijn zij weer teruggelopen naar Kairoh Garden.
Voor het avondeten kregen wij pasta met couscous met vlees. Nadat we allemaal uitgegeten waren hebben we nog even met z’n allen lekker weerwolven gespeeld met een paar van de locals (Dit moest in het Engels dus dat was nog wel een uitdaging), en daarna hebben we rond het kampvuur gezeten (veel te warum) en hebben we geluisterd naar live djembe muziek (vet cool gaaf bro). En toen was iedereen er klaar mee en gingen we naar bed
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 1
[visitorCount] => 522
[author] => Lieke, Rick en James
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/566_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => lieke-dit-is-je-verjaardag-hihihihi
)
)
)
[reportsPaginator] => Zend_Paginator Object
(
[_cacheEnabled:protected] => 1
[_adapter:protected] => TravelLog\PaginatorAdapter Object
(
[_count:protected] => 60
[_array:protected] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111289
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-22
[photoRevision] => 0
[title] => Rijst......
[message] => Rijst,
naar ik aanneem, bij menig lezer inmiddels de vraag op, waarom ik na al die weken nog steeds niet het belangrijkste voedsel uit Gambia op het menu heb gezet. Die vraag heb ik nu dus beantwoord met de titel van dit blog. Dit wil ik nog verder specificeren: het wordt een pittige hap en wel Benachin-rijst. Benachin rijst wordt gemaakt door vele kruidige ingrediënten, zout, natriumglutamaat ( Ve-tsin ), knoflook, pepertjes en tomatenketchup voor de kleur in een vijzel tot moes te stampen. Vervolgens wordt dit mengsel in hete olie gebakken en daaraan wordt de rijst, eventuele groenten zoals kool, zoete aardappel en wortelen toegevoegd. Daarna voldoende water erbij zodat alles onder staat en 20 minuten koken. Als alles gaar is afgieten en de inmiddels roodbruine rijst opdienen met boven op de groenten en vis of kip. Dan met het hele gezelschap rond 1 grote schotel en met de schoongewassen rechterhand (ook voor linkshandigen!) of, voor onwennige Toubabs, een lepel naar binnen schuiven: eet smakelijk.
Nu staan er meer dan 200 mailadressen op de lijst van dit blog, dus ik voel met voldoende verontschuldigd om niet iedereen uit te nodigen, maar om iedere belangstellende te adviseren om het in intieme kring eens te proberen. En anders is er een simpele oplossing: vlieg naar Gambia en bestel het op Paradise Beach. Je zit dan met de voeten in het nog warme strandzand bij zonsondergang te genieten. Je ondergaat de prachtige zonsondergang boven zee, je voelt je binnenste in vuur en vlam geraken door de pittige rijst en je verslavingscentrum ergens in je grijze massa krijgt zo’n boost dat je de volgende winter maar 1 (één) wens hebt. En we zullen graag de uitnodiging om mee te genieten aanvaarden.
Overigens is de grootste rijkdom van de gemiddelde Gambiaan het kopen, maar zeker ook krijgen, van een 50 kilozak met rijst. Het is vergelijkbaar met de ervaring van onze voorouders, die in het najaar in de kelder een mud béste kwaliteit eerappels met een paar grote zijden gerookt spek hadden. “Hier komen we de winter wel mee door!”
De intro van deze week is weer af en aan de intro herken je de muziek.
DE slang
De foto van de slang die vorige week van Ali verloor, heb ik door AI laten beoordelen: het is (was) een Olijfgras slang. Deze soort is voor mensen nauwelijks giftig, is erg snel en is daarom in staat om salamanders te vangen. Achteraf hadden we dit beest ook de gelegenheid kunnen bieden het hazenpad te kiezen en ons erf vrijwillig te verlaten. Toen Ali de slang naderde om hem dood te slaan, nadat hij al daarvoor een steen met een welgemikte worp tegen zijn kop had gegooid, sprak hij enkele prevelementen uit. Navraag leerde ons dat het toespreken van de slang met enkele Koranspreuken de slang ervan weerhoudt om aan te vallen. Doe je voordeel hiermee, mocht je ooit eens met een slang geconfronteerd worden.
Onbenullig
Voelde ik me afgelopen dagen op een nacht, omdat ik lag te luisteren naar waterdruppels, die met een tussenpoos van minuten uit een lekke koppeling bij onze wc in een opvangbakje vielen. Maar ik zal bij het begin beginnen. De vlotter in het waterreservoir van de wc in onze badkamer is al jaren een zorgenkindje. Soms blijft hij tijdens het vullen van de bak achter een uitsteeksel van het spoelsysteem hangen, zodat de vlotter niet kan komen bovendrijven (in het Engels heet een vlotter een floater) en dus de waterafvoer niet op tijd afsluit en dus water door de overloopopening op de tegels stroomt. Op andere momenten maakt de vlotter een diep kreunend geluid op het moment dat de wateraanvoer wordt afgesloten. Afgelopen week was het weer een waterballet en naar analogie van het vernielen van een zitkussen door Hunter gaf dit een duwtje om de vlotter te laten vervangen. Buurman Nyasi, de loodgieter, kwam de volgende ochtend om de reservevlotter te plaatsen: fluitje van een cent. Overigens is het even een weetje: een loodgieter, in het Engels een plumber, wordt hier niet naar de correcte uitspraak, waarbij de b-klank wordt weggelaten genoemd, maar de uitspraak hier is met een nadrukkelijke B. Mocht je dus vragen naar een “plummer”, dan word je niet begrepen. Om de vlotter te wisselen moesten 3 verbindingen van de watertoevoer losgemaakt worden en later weer vastgezet. En toen Nyasi weg was begon een verbinding te lekken: drup….drup. Hoewel ik geen uroloog ben geweest, ben ik inmiddels bijna een loodgieter, dus draaide ik de lekkende verbinding strakker, zonder effect. Ik haalde de verbinding los en weer vast met meer loodgieterstape: droog!! Helaas begonnen toen andere verbindingen te lekken, die ondanks al mijn pogingen bleven lekken. Uiteindelijk Nyasi weer erbij: bleek in een gegalvaniseerd tussenstukje (voor de kenner van 3/8 naar 3/4) een minuscuul barstje te zitten. Gelukkig hadden we dit ook in voorraad en nu is alles droog. Ik hoe dus niet meer onbenullig te liggen luisteren alsof de wereld niet in brand staat.
Nu dit stukje af is hoop ik dat jullie het geen onbenullig stukje vinden van een dito-blogger.
Smiling coast?
Dat klopt. Zo prijst dit kleinste landje in Afrika zich aan in de toerismesector. Helaas zullen die mensen, die komende week dit land voor het eerst bezoeken die glimlach met een lampje moeten zoeken. Mogelijk dat de enkele Christen een betoverende lach op het gezicht kan toveren, maar de in meerderheid moslim Gambianen is het lachen wel vergaan. Deze week is namelijk de Ramadan begonnen en dus betekent dat tussen zonsop-en ondergang niet eten en drinken. Toevallig(?) rijst de middagtemperatuur hier afgelopen dagen de pan uit en tikt het kwik bij een warme landwind ’s middags de 36 graden aan. Dat betekent natuurlijk dat je rustig in de schaduw zittend al 2 liter vocht aan transpiratie per dag kwijt bent. De mannen die de hele dag in de bouw in de volle zon werken en de vrouwen die van vroeg tot laat zwoegen zijn dus een emmertje vocht meer kwijt. En dan ook nog lachen??? En dan zijn er ook nog hardliners die op het moment dat hun speekselklieren nog ergens een druppeltje vinden om spuug te produceren dat lekker om zich heen ketsen.
Project bankje
Op het erf van Ali en Penda is de geplante mangoboom inmiddels een grote schaduw gevende boom geworden Onder de mangoboom is het altijd iets minder wam dan binnen, dus een favoriete plaats om te zitten. Helaas zijn alle voorradige stoelen in de loop van de jaren door temperatuur en vocht tot stof wedergekeerd, Afgelopen week zag ik een bejaarde buurman, die graag onder deze boom zit, met een klapstoeltje door het mulle zand aan komen zeulen. De wens van Ali is dus om een meer duurzaam zitmeubel te hebben. Daartoe hebben we 4 zakken cement gekocht; Ali heeft 3 zakken omgezet in cementblokken en inmiddels een bank opgemetseld. Na opvullen met zand moet er cement op voor de zitting en dan nog tegels op de zitting en rugleuning. Op de foto’s boven zien jullie de geboorte van dit zitmeubel.
Spreekuurtje
Doordat het Ramadan is en alle huisvrouwen rond mijn spreekuurtijd,18.00 uur, in de weer zijn om de avondmaaltijd- iftar te bereiden, is het afgelopen dagen rustig. Voor deze dokter is er op deze manier geen droge rijst te verdienen en bij de temperaturen van afgelopen week, 34 tot 38 graden, hoeft de spreekwoordelijke kachel dan wel niet te branden, maar toch kun je je voorstellen dat ik me lichtelijk overbodig begin te voelen.
Bikkelen
bij deze temperaturen in de volle zon zonder drinken doen de bouwers die dinsdag successievelijk om hulp kwamen vragen. Allemaal hadden ze klachten van het bewegingsapparaat. Dat varieerde van een ischias-achtige rugpijn, 2 vingers die krom staan door een peesletsel (onhandig bij metselen) en de klachten van frequent nachtelijk plassen (toen het nog geen vastentijd was ) . Bij navraag bleek hij de hele dag veel water te drinken uit een emmer, aan het eind van de middag dikke enkels te hebben, die ’s ochtends weer dun waren. Hij beschikt over een zeer uit de kluiten gewassen onderstel, waardoor hij door de hele dag staan “stalpoten” ontwikkelt. Dat vocht plast hij dan ’s nachts weer uit. De beste Remedie krijgt hij nu van Allah voorgeschreven: gewoon de hele dag niet drinken, zodat je uitgedroogd na 4 liter zweten weer naar huis gaat. Dan slaap je ’s nachts lekker door zonder dat je in het donker naar het “toilet” naar buiten moet om je blaas te ledigen.
Als kool
Gaat de tweeling, van wie de moeder onvoldoende borstvoeding heeft nu groeien op kunstvoeding. Geboren in november 2024 wogen broer en zus in januari 7700 gr. Gisteren ging het wegen wel wat lastig, omdat ze op de weegschaal hevig schreeuwend spartelden. Mijn snelle schatting is dat ze nu bijna de 10 kg aantikken. Vóór ons vertrek komt moeder nog eens terug om het laatste voor hen bestemde pakket voeding op te halen. De kindertjes krijgen inmiddels ook al wat bijvoeding.
Mijn plan is om jullie nog 2 zondagen aan tafel te nodigen, aangezien we vrijdag 13 maart weer terugvliegen. Op het menu staat waarschijnlijk een Toe(tje) en tenslotte een (non) alcoholisch Afzakkertje.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 193
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/251/751_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => rijst
)
[1] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111221
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-15
[photoRevision] => 0
[title] => Salato
[message] => Salato
Na het tussendoortje is het vandaag de beurt aan een frisse salade. Op dit moment, maandag 9 februari, met op de achtergrond de oproep tot het gebed van 14.00 uur, wijst de thermometer op onze veranda 33 graden, en lijkt me een frisse salade te verkiezen boven erwtensoep of bruine bonen. Toevallig hebben we gisteren een bosje sla gekregen en dat is hier ook in de koelkast niet lang vers te houden. Sla koop en krijg je hier vers uit de grond getrokken met de wortels er nog aan. We zetten de sla daarom als bloemen in een vaasje water en dan in de koelkast. Nadat we samen onze slaapkamer de maandagmorgenbeurt hebben gegeven (wij zijn en blijven geordende mensen) loop ik naar de dichtstbijzijnde marktkraam van buurvrouw Binta. Kennelijk heeft ze op mijn bezoek gerekend, want ze heeft een T-shirt aan met het opschrift “Cascaderun Hoogeveen” uit het jaar 2020. Dat jaar ging de loop ivm corona niet door en werden een paar duizend shirts als liefdadigheid naar Gambia verstuurd. Ik wijs op de tekst van het shirt en zeg dat het uit onze woonplaats komt. De communicatie gaat lastig, omdat ze vrijwel geen Engels spreekt en ik nog minder Mandinka. Ze is trouwens niet naar school geweest en kan dus het opschrift niet lezen. Mogelijk is het dus toeval dat ze net nu dit shirt draagt.
Ze heeft vanmorgen inkopen gedaan in Tanjeh en daarom een netje verse tomaten. Na mijn bestelling tomaten ontvangen te hebben, vraag ik of ze ook aardappelen heeft. Dat heeft ze en wel zoete. Naar analogie van salato heet een aardappel in het Mandinka een patato. We hebben maar geluk dat Mandinka zo’n simpele taal is. Plak maar een o achter het woord dat je als eerste te binnen schieten en…….. nou ja een tomato heet eigenlijk mentengo. De totale kosten van mijn inkopen vanmorgen durf ik op dit platform wel te delen: 45 dalasi ( 0,55 €) zonder dat iemand me verkwistend gaat vinden, (“waar doen ze het van”) . Ik overhandig haar een biljet van 50 dalasi. Ze maakt haar wikkelrok deels los, haalt de knoop uit de punt van de stof en kijkt of er in de kassa ook een vodje van 5 dalasi is. Helaas…..ze wil me dan maar 10 dalasi teruggeven. Tja….en dát is nu mijn eer te na. Ik zeg “Falingo italem” ofwel “het wisselgeld mag je houden”.Ze begint haar kraam direct op te ruimen en het is de hele dag feest in huize Singateh. En de weldoener durft dit met droge ogen ook nog in zijn blog te publiceren.
Spreekuurtje
En ja hoor
Daar is ze weer. De reep stof zit nog even strak om haar borstkas geknoopt en ze heeft nog steeds het gevoel niet goed te kunnen ademen. Of ik haar nog wel eens wil onderzoeken en ze ontbloot haar bovenlichaam. Als Ali er niet bij zou zijn, zou ik nu een assistente erbij halen om niet het risico te lopen beschuldigd te worden van Jeffrey-achtig gedrag. Ik beluister haar longen en druk op haar borstbeen en ribben: nog steeds een 10. Ik ga nu toch vragen of ze zich ongelukkig voelt en daarom allerlei lichamelijke klachten heeft. Ali doet zijn best, maar in eerste instantie nul punten. Met een paar tabletjes van de wonderpijnstiller paracetamol loopt ze met Ali naar de uitgang. En dan…..vertelt ze Ali dat ze zich ongelukkig voelt bij haar hoogbejaarde bedgenoot en graag een baby wil en of de Toubab daarbij kan helpen. In Nederland noemen we het benoemen van de hulpvraag met de deurkruk al in de hand het “deurkrukfenomeen”. Hier heeft de deur van de poort geen kruk, dus gaat deze benaming hier niet op. Toch maar wat lokale Viagra bij de groothandel gaan kopen?
Overigens bedenk ik dat ik wel eens faliekant de mist in ben gegaan door tegen iemand met een deurkrukklacht te zeggen dat hiervoor toch echt een nieuwe afspraak gemaakt moest worden. De hulpvrager, die net het laatste beetje moed bij elkaar heeft geraapt om bij de uitgang die ene prangende vraag te stellen, heeft dan geen moed meer om terug te komen en gaat uitstellen…….. en uiteindelijk is er geen levensreddende behandeling meer mogelijk. Toch heb ik deze mevrouw maar niet teruggeroepen om haar naar de praktijkondersteuner GGZ/ een jongere broer van haar man/ de bekende zaadbank in Denemarken te verwijzen. Ach…ze komt vast wel weer.
Engelengeduld
Bezit ik naar mijn eigen (en verder niemands) mening voldoende om spreekuur te doen. Soms wordt zelfs mijn geduld op de proef gesteld. Een vrouw van middelbare leeftijd komt binnen. Haar gezicht heeft ingevallen wangen en daardoor imponeren haar jukbeenderen als uïtstekend. Ze noemt veel klachten, waarbij gewichtsverlies, altijd warm van binnen en spaarzame menstruaties na lang doorvragen me opvallen. Ze heeft een hartfrequentie in rust van 110/minuut, trillende vingers bij uitsteken van haar armen en zweet op de neus. Ik leg uit dat mogelijk de schildklier (“hebben we die dan?”) te hard werkt. Bij verder doorvragen bestaan de klachten al lang, is ze al in een groot ziekenhuis geweest, heeft medicatie gekregen die zoals alle pillen die daadwerkelijk ingenomen worden uiteindelijk opgeraakt zijn. Tenslotte heeft ze ook papieren uit het ziekenhuis, natuurlijk thuis. We spreken af dat ze met de papieren terug zal komen. Bij de poort bekent ze Ali dat ze vermoedt de documenten niet meer te hebben. Uiteindelijk zegt ze weer naar het grote ziekenhuis te zullen gaan met mijn papiertje met als vraag “hyperthyreodie?”. Later spreek ik tegenover Ali mijn verwondering uit dat mensen hier hun gegevens uit ziekenhuizen niet bewaren. Hij kijkt daar niet van op: misschien hebben ze het niet opgeruimd (wie heeft hier een kast?); misschien hebben de kinderen ermee gespeeld en andere suggesties, die ik als uitvluchten beleef. Teneur: het vergt ook na vele jaren nog energie van mij om me te verplaatsen in de gedachtewereld van Gambianen Gelukkig bestaat normaal alleen als je je eigen norm als maatstaf neemt.
Semper vigilat
Onze jonge hond Hunter is inmiddels 2 maanden op ons erf. Hij hoort hier inmiddels helemaal thuis, maar de bewoners van ons erf moeten nog wel aan hem wennen. Als de kinderen badminton spelen kan het zijn dat hij razendsnel de shuttle oppikt en rond gaat rennen. Als er dan ook nog achter hem aan gevangen gaat worden, is het helemaal groot feest. Als er bezoekers het erf op komen, komt Hunter ze kwispelend tegemoet en hij is er een kei in om dan zo dicht achter je te gaan lopen dat hij op je hielen trapt. Als je je slippers onbeheerd laat staan, loop je het risico dat je het schoeisel moet gaan zoeken. Tot dusver bijt hij, behalve 1 groot zitkussen, nog niets stuk. Als het tegen het vallen van de avond loopt en het dus wat afkoelt rent hij als een bezetene in het rond, terwijl Lady probeert om hem zo nu en dan in zijn ren te onderscheppen. ’s Nachts is Hunter de eerste die bij een geluid dat hij als onraad ervaart de veranda af gaat rennen en druk gaat staan blaffen. Gelukkig heeft hij wel een stopknop. Als hij overdag op de veranda van de nacht ligt uit te rusten, blijft zijn bovenste oor nog recht overeind staan: hij waakt altijd ofwel semper vigilat. Dit is ook nogal eens het motto van politie- of brandweerkorpsen.
Korte crocus
Op de basisschool van de kinderen was er deze week drie dagen vakantie, halverwege het trimester. Omdat ook hier ledigheid des duivels oorkussen is, krijgen de kinderen dan een opdracht mee voor deze vrije dagen. Omar en Ebrima hadden nu dezelfde opdracht: noem 20 feiten over Louis Pasteur. Hoewel we niet onderwijskundig onderlegd zijn, zijn wij van mening dat er meer aansprekende onderwerpen te bedenken zijn. Dit was een mooie gelegenheid om hen op het bestaan van ChatGTP te wijzen. Na het intypen van de vraag in het Engels, kwamen de 20 punten keurig op onze tablet en telefoon. Zoals op de foto boven te zien, zijn ze alles keurig aan het overpotloden.
Deze zondagmorgen.
Was het moment om de kinderen de dalasis te betalen, verdiend met de noeste arbeid om de tafels niet alleen onder de knie te krijgen, maar ook tussen de oren. Voordat ze de bankbiljetten in hun handen hadden, kregen ze nog een paar verhaaltjessommen op te lossen in drie teams van 2 personen.Een voorbeeld: je bent met een groep van 42 kinderen en je wilt 6 teams samenstellen. Hoeveel leden heeft elk team? Het omschakelen van vermenigvuldigen naar delen was voor allen wel even wennen. Daarna was het volgende hoogtepunt, namelijk het nuttigen van een chocoladeijsmilkshake en een stroopwaffel. ( de uitspraak stroopwafel met een lange a is hier notdone) . Op het moment dat we nog een spelletje gingen doen, waarbij kinderen op het gras gingen spelen ontstond er
Consternatie.
Tegen de muur was er een gevecht gaande tussen een flinke slang en een grote salamander, die zich weigerde over te geven. De uitkomst was dat Ali heeft gewonnen. Daarna haalde ik een schilderij van de muur om een soort dartbord aan die spijker te hangen en vloog er een salamander achter vandaan: schrikken!!
Uiteindelijk
Was iedereen van de schrik bekomen, toen ze de dalasi’s voor de foto omhoog konden houden.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 218
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/250/941_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => salato
)
[2] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111161
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-08
[photoRevision] => 0
[title] => Tussendoortje/ Tussend'oortjes
[message] => Tussendoortje/ Tussend'oortje
Na 12 zwaar te verteren dinergangen lijkt het me tijd voor een tussendoortje. Hoewel de aflevering Kom-kommer natuurlijk geen grote hap was, zou mogelijk het zitvlees jullie nog zwaar op de maag kunnen liggen. Nu heb je natuurlijk wel zitvlees in soorten en maten. Als jullie me de spreektaal willen vergeven noem ik hier alleen maar als uitersten “geen kont in de broek hebben” tot het heel oneerbiedige “kan ik even meerijden?”. Ik ga hier nu niet verder over uitweiden uit angst in de eerste regels van mijn blog al mensen op hun ziel te trappen. Ik wil verklappen dat ik naar aanleiding van de stroom klachten van de mevrouw met de hoogbejaarde echtgenoot (zie onder spreekuurtje) bedacht dat klachten die in de volksmond “tussen de oren” zitten natuurlijk kortweg als tussend’oortjes” aangeduid zouden kunnen worden. (Overigens weten wij en waarschijnlijk elke lezer dat bij eenieder van ons een achteraf onschuldig symptoom toch een flinke impact kan hebben op onze gedachten). Dat maakt dat ik de ingeving kreeg om deze week de titel “Tussendoortje” te gebruiken. En zo weet ik de nachtelijke uren dat mijn slaap op lijkt te zijn toch nog creatief te benutten.
Maar nu tot de orde van deze zondag.
Spreekuurtje
Nog steeds
Weet de hypochondere vrouw ons te verrassen met innovatieve klachten. Afgelopen week kwam ze met de klacht dat ze het gevoel heeft dat haar borstkas uit elkaar zal vallen. Omdat ze dat risico zoveel mogelijk wil uitbannen, komt ze met een opgerolde doek loeistrak op tepelhoogte om haar borstkas geknoopt binnen. Ze wil graag dat ik borstkas grondig onderzoek van binnen en buiten. Ze ontbloot spontaan haar bovenlijf en maakt met enige moeite alle knopen los. Ze heeft flinke striemen in de huid en haar borsten zijn bijkans in tweeën. Ze klaagt daarnaast over het feit dat ze moeilijk kan ademhalen. Nu kreeg ik bij de aanblik al een benauwd gevoel en dat was alleen nog maar van kijken. Ik bedruk haar ribben, borstbeen en gewrichtjes, waarbij ze geen pijn aangeeft. Gewapend met stethoscoop beluister ik hart en longen: abettayata ofwel alles kits. Via Ali probeer ik haar gerust testellen, in de wetenschap dat geruststelling niet helpt bij tussend ‘oortjes. Ze kijkt, zoals ook in NL in zo’n situatie enigszins achterdochtig, en maakt aanstalten om de doek weer aan te snoeren. We leggen uit dat dit niet gezond is. Ze verlaat het erf. Na afloop van het spreekuur hebben we geen losse menselijke onderdelen in het zand buiten de poort gevonden.
Onzeker.
Twee weken geleden kwam een man op het spreekuur met een heel vies lapje als verband om zijn enkel. Hij vertelde al in augustus bij de binnenkant van zijn enkel een wond te hebben opgelopen. De wond is gehecht en daarna moest hij om de dag terugkomen voor verbandwissel. Dat houdt in dat hij om de dag zijn vervoer moest betalen en bij de apotheek een gaasje en rolletje verband moest kopen. Na verwijderen van het “verband” verscheen een vieze hyper granulerende wond. Hypergranulatie is een doorgeschoten wondherstel. In goed Nederlands noemen we dit wildvlees. ( met de klemtoon op vlees). Inmiddels is de wond door tweemaal per week verbinden met een vet gaas op de wond genezen. Ik vertel hem dat ik hem uit behandeling ontsla, omdat de wond weer bedekt is met huid. Hij kijkt me geschrokken aan en begint een heel verhaal tegen Ali. In het kort komt het erop neer, dat hij niet zonder verband durft weg te gaan. Als overbrugging bied ik hem een stuk buisverband en gaasjes aan, zodat hij zelf een verband kan maken. Mooi niet dus. Ik sta hem toe nog 1 keer te komen. Ook een tussend’oortje dus.
Als kool
Bleek afgelopen week de tweeling, geboren op 30 november, van wie de moeder overleed en de grootmoeder ze verzorgt gegroeid te zijn. Ze wegen nu respectievelijk 5200 en 3800 gram. Aan de wangetjes was al te zie dat het hen goed gaat. Bovenstaand heb ik nog een foto geplaatst.
Vies!!!
Is wat mij betreft de enige passende omschrijving van de wonden op het scheenbeen van Omar. Omar is een man van, naar schatting, in de dertig, die meestal met wondjes aan zijn onderbenen komt. Hij heeft het syndroom van Down. Als ik ze verbind komt hij steevast weer terug zonder verband. In het begin wilde hij een kenmerk van dit syndroom demonstreren door mij te huggen, maar dat stadium zijn we voorbij. Hij komt nu, zeer ongebruikelijk, redelijk bedremmeld met zijn moeder. Omar is in november met 1 wondje op het spreekuur geweest, waarbij ik het advies gaf om na 5 dagen antibioticum terug te komen, maar inmiddels is dat meer dan 50 dagen geleden. Op bovenstaande foto ( kan als schokkend ervaren worden) is het resultaat te bewonderen. Ik gaf hem nu een ander antibioticum en advies om 1 x per dag met zijn onderbeen in een emmer met sop te gaan zitten. Dat laatste gaat niet gebeuren: 1: wie heeft hier een intacte emmer? 2 dat is verkwisting van Omo. Wordt mogelijk vervolgd, als hij terugkomt.
Oploopje.
Afgelopen week fietste ik naar het dorpscentrum om de voorraad baobab-vruchtvlees aan te vullen, bananen te kopen en te zien wat er aan groente op de markt te koop was. Naast het marktgebouw stond een kluwen vrouwen rond een stapel gebruikte kleding om net dat mooie kledingstuk te veroveren, voor een zacht prijsje. Ik durf in zo’n situatie geen foto van dichtbij te nemen uit angst onder de stapel vrouwen bedolven te worden. Overigens neem ik aan dat tweedehandskleding op deze dames een grotere aantrekkingskracht heeft dan deze zeer tweedehandse bejaarde toubab. Boven zie je de foto van dit tafereel ( van de kleding )
Zuinigheid en vlijt
Krak zei afgelopen week de bodem van het bankje, waarop ik tijdens mijn spreekuur zit. Toen Ali in 2008 zijn intrek nam in het watchmanhuis, dat nu gedegradeerd is tot spreekkamer, had hij behalve een weekendtas met kleding dit bankje en een bed. Na zijn verhuizing naar zijn eigen huis is dit bankje blijven staan en doet het dus al een aantal jaren dienst als zitplaats voor mij. De bodem was al wat krakkemikkig en ik ging altijd al voorzichtig zitten, maar afgelopen week was het toch echt gedaan met een plankje in de bodem. Sinds dit jaar heeft zich een meubelmaker in het centrum van Madiana onder een dikke boom gevestigd. Na neerklappen van de achterbank paste het meubel in onze auto, zodat we geen ezelkar hoefden in te huren. De meubelmaker, niet Engelstalig, gaf aan de bodem weer te kunnen repareren. Zijn prijsopgave: wat je hart je ingeeft. Na een uurtje was de klus geklaard. Ik kan mijn volle gewicht zonder vrees weer op de bank plaatsen. Op de meubelboulevard is inmiddels ook een vestiging van Scapino en Etos te bewonderen.
GOALLL !!!!!.
Of nee, toch niet, want de bal kwam tegen de paal van het doeltje met een zodanige kracht dat het doeltje in 3 stukken brak. Een aantal jaren geleden hebben we twee doeltjes laten maken bij een lasser. Ondanks twee lagen menie en elk jaar schilderen heeft de roest van binnenuit toegeslagen. Deze week ben ik met het overgebleven doeltje naar een lasser gegaan met de vraag een nieuw doeltje te maken van dezelfde afmetingen. Je kunt kinderen toch geen partijtje laten spelen met doeltjes van verschillende grootte?? Voor de kinderen van Ali heb ik ook 2 doeltjes laten lassen. Nu komt als opvoeding voor de kinderen, dat ze zelf 2 lagen menie en daarna zwarte verf moeten aanbrengen. Op bovenstaande foto’s zie je de slavenarbeid.
Eindexamen
In één van mijn eerste blogs heb ik verteld dat we bij het begin van het zondagse speeluur de tafels van 1-10 zouden gaan oefenen. Inmiddels hebben we al heel wat zondagen elk kind in 30 seconden een tafel naar keuze overhoord. Elk kind heeft inmiddels alle tafels geleerd en nadat we vorige week de tafels van 2 t/m 5 schriftelijk hebben geëxamineerd, was vanmorgen het eindexamen vam 1 t/m 10. Afhankelijk van hun niveau kregen ze voor 30 opgaven een paar minuten of iets meer tijd. Op bovenstaande foto zie je het nakijken van de examens. De beloning voor elk goed antwoord was 10 dalasi en de aftrek voor een fout 5 dalasi. Dat verklaart waarom je iedereen zo vol belangstelling ziet kijken. Het gemiddelde niveau van de kennis van de tafels is in afgelopen weken enorm opgekrikt en de besten kunnen nu zonder nadenken het goede antwoord op een vermenigvuldiging geven. We hebben overigens geen notie van de kennis van de tafels bij basisschoolleerlingen in Nederland.
Tenslotte
Geven wij kennis van het feit dat we afgelopen week 2 ( twee) achtereenvolgende dagen nauwelijks de zon hebben gezien met daarbij op donderdag een uitzonderlijk lage maximumtemperatuur van 26 graden. Toen ik na het opstaan ons dagelijks brood ging halen, zaten twee buurmannen in hun winterkleding voor de poort van hun erf te bibberen. Naar hun beleving begon Gambia wat betreft klimaat al wat op Nederland te lijken. Gelukkig kon ik ze op mijn telefoon het videootje laten zien dat onze schoondochter met kleinzoon in Groningen op straat aan het schaatsen waren.
Ter geruststelling voordat de eerste tranen van medelijden in jullie ooghoeken opwellen: vandaag is het weer 35 graden.
Tot aaandre week. ( Insha-Allah- Deo Volente)
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 10
[visitorCount] => 239
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/250/404_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => tussendoortje-tussend-oortjes
)
[3] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111110
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-01
[photoRevision] => 0
[title] => Zitvlees
[message] => Zitvlees
Tijdens het lopend buffet, waarvan jullie elke zondag een gerecht krijgen opgediend, is er tot nu toe geen plaats geweest voor zitvlees. Het begrip zitvlees wordt in zowel figuurlijke als letterlijke betekenis gebruikt. Ik laat het aan jullie inventiviteit over om voorbeelden te verzinnen. In ons geval vragen we ons af of de kwaliteit van ons zitvlees de oorzaak is van het gevoel ( een houten kont) waardoor we na een aantal uren zitten op de makkelijke stoelen op de veranda op ons achterwerk gaan schuiven of dat het schuimrubber in de kussens na 18 jaar zitcomfort aan het inleveren is. Kortom we waren in dubio of we de kussens zouden vervangen, ook al in de veronderstelling dat een facelift van je billen alleen cosmetisch is en niet functioneel. Dit dilemma kreeg een duwtje toen op een morgen bleek dat ik vergeten was mijn kussen veilig op de tafel te leggen en onze jonge Hunter die kans had aangegrepen om zijn comfortabele mand te verruilen voor mijn stoel. Kennelijk vond hij het kussen ook maar matig, zodat hij het maar was gaan vernielen.
Even kussens kopen in Gambia…vergeet het maar. Na het ontbijt reden we vlot via de snelweg naar de plaats waar 18 jaren geleden de foamfactory gevestigd was. Toen we ter plekke uitstapten met het vernielde kussen als voorbeeld, vertelde een aardige meneer ons in gebrekkig Engels dat de fabriek verplaatst was. Tijdens zijn poging ons uit te leggen waar we kussens konden kopen, bedacht hij dat een vrachtwagentje met chemicaliën juist naar de goede vestiging zou rijden: volgt u maar! In de achtervolging van deze auto reden we naar Serrekunda, gingen 5 x links en 4 x rechts en arriveerden via een autokerkhof op het bedrijfsterrein. En daar werd vlot met een snijmachine een goede kwaliteit schuimrubber in de juiste maat gesneden. We vonden de hoofdweg gelukkig direct en reden naar de stoffenzaak. Samen kiezen gaat ons meestal makkelijk af (ieder van ons is toch zoooo’n makkelijk mens ) en daarom vertrokken we met een lap nieuwe stof naar huis. Met dank aan Hunter.
Toen ik aan het brainstormen was over “vlees” bedacht ik dat er wel veel uitdrukkingen zijn waarin het woord vlees voorkomt. Ik geef een kleine bloemlezing. Mensen met onhebbelijke gewoontes dan wel hardnekkige verslavingen kunnen zich mooi verschuilen achter de Bijbelse uitdrukking “De geest is wel gewillig maar het vleesch is zwak “. Weten “welk vlees in je in de kuip hebt” wordt meen ik alleen figuurlijk gebruikt en wat het ouderwetse zich te buiten gaan aan “vleselijke lusten” inhoudt laat ik aan jullie fantasie over. Het heeft in ieder geval niets met vegetarisch zijn of de Keurslager te maken.
Spreekuurtje
Alweer!
Daar is ze weer… de vrouw, die eindeloos klachten oplepelt en met veel moeite door Ali ertoe bewogen wordt het terrein weer te verlaten. Ze gaat zitten en begint weer al haar mankementen langs te gaan. Uiteindelijk vraagt ze nog om pijnstillers voor haar echtgenoot, die zelf niet in staat is de afstand van hun erf tot het onze te overbruggen. Tot slot de hamvraag: ik ben nu al wel 2 jaar getrouwd en nog steeds niet zwanger. Ali vertelt dat haar bedgenoot een hele oude man is. Nu is “heel oud” natuurlijk een rekbaar begrip, dus dat wil ik graag nauwkeuriger weten. Na enig loven en bieden komen Ali en onze bezoekster uit op een geschatte leeftijd richting 90 jaar. Deze vrouw is, zoals Ali het benoemt, zijn laatste echtgenote en van alle vorige inmiddels overleden vrouwen heeft hij talloze kinderen ontvangen. Deze vrouw is volgens Ali “not mentally stable”, was getrouwd en heeft 1 kind van haar ex. Hij heeft haar in verband met haar gedrag buiten de deur gezet en ze is kennelijk van de straat door een grijsaard opgepikt. Het gaat me te ver om nu met tolk Ali uit te pluizen of er nog wel zaaiende arbeid verricht wordt. En ik schat iedere lezer wel zo hoog in, dat ik aanneem dat eenieder weet dat wie niet zaait ook niet oogst. (wie ben ik om ook op andere punten het benul van mijn lezers te beoordelen?). Ik kies ervoor om via Ali te vertellen dat vrouwen na het stoppen van hun menstruaties niet meer vruchtbaar zijn en dat de vruchtbaarheid van mannen ook op hoge leeftijd terugloopt. Deze patiënte komt zeker terug, maar hopelijk niet meer met dit probleem.
Alweer!
Een moeder met een tweeling, die hulp vraagt …het lijkt epidemisch. Weer een twee-eiige tweeling, geboren in november 2024, die door het tekort schieten van de borstvoeding niet meer groeien. Gezien de Guinee-Bissau-sche (alweer) geboortepapieren beiden geboren met een gewicht van 3000 kg en in november 2025 een gewicht van 7500 gr.. Terwijl moeder beide huilende kinderen routineus ieder een borst inclusief tepel aanbiedt, weeg ik ze om beurten. Ze liggen zo krijsend op de weegschaal dat het even duurt tot het gewicht verschijnt en Alied later vraagt wat dat gehuil te betekenen had. Ik besluit, ondanks hun leeftijd waarop gewone voeding bijgegeven kan worden om toch maar tot ons vertrek 2 flesje, 2 pakken Kruidvat en bereidingsinstructie mee te geven. Als we thuis zijn zal het waarschijnlijk wel nodig zijn om via www.kruidvat.nl weer een verse voorraad in te slaan.
Tamtam of groepsapp?
Er verschijnt een vrouw met een baby ( hoe bestaat het!) van ongeveer 1 jaar oud. Ze vertelt dat ze zich al lang niet goed voelt en dat daarom haar zuigeling alle borstvoeding uitbraakt. Het kind zou goed plassen en poepen en ziet er welgedaan uit. Ali fluistert me achter zijn hand toe dat ze waarschijnlijk om babyvoeding komt vragen. Na afloop van mijn vragen, zeggen we dat het consult is afgelopen. En dan vraagt ze of ze geen babyvoeding krijgt. Ali had gelijk wat betreft de reden van komst. Vóórdat de digitale wereld ook hier zijn intrede deed, zou ik gezegd hebben dat het bericht over de blauwe Kruidvatten via de Tamtam of rooksignalen verspreid was, maar nu verdenk alle zogende moeders ervan via een héééle grote groepsapp met elkaar te communiceren.
Als klap
Op de vuurpijl komt gisteren een moeder met de volgende tweeling, geboren op 8 januari. Ze heeft gehoord dat we babyvoeding verstrekken. Ze heeft geen kaart met de geboortegewichten van de baby’s ,die ter wereld gekomen zijn in het ziekenhuis van Bwiam, enkele tientallen kilometers landinwaarts. De zuigelingen wegen 3900 en 4500 gram, dus fors voor een tweeling. Ze mag over 2 weken terugkomen voor opnieuw wegen van haar spruitjes.
Echte hulp
Afgelopen maandag zijn Alied, Ali en ik met Maryama naar Tujering gereden. Maryama is de vrouw over wie ik eerder schreef: sinds een aantal jaren moeizaam lopend en doof. Sinds april 25 is ze na 2 injecties vit B12 enigszins verbeterd en nu krijgt ze elke week een injectie, op hoop van zegen. Ze heeft een vrijwel volledige verlamming van haar voetheffers en loopt met opgetrokken knieën in een “hanentred”. In Tujering staat het gebouw van caring4mobility en daar staan alle hulpmiddelen van deze stichting opgeslagen. We hopen dat Maryama beter kan lopen met een brace of peronaeusveer, die haar voeten recht houden. Eerst krijgen we van Brit een rondleiding, waarbij we onze ogen uitkijken. Er staan stellingen vol zitvoorzieningen voor kinderen, rolstoelen, handbikes, douchestoelen, postoelen enzovoort. Uit een grote bak met mogelijke voorzieningen voor Maryama krijgt ze diverse hulpmiddelen aangepast, maar helaas lijkt ze er alleen maar slechter door te lopen. Kortom: wat betreft hulp aan Maryama een vergeefse tocht, maar niet geschoten…..
Brit voorziet samen met haar Gambiaanse collega Yunus en geholpen door vrijwilligers uit Nederland in een grote behoefte. In heel Gambia zijn geen hulpmiddelen voorhanden en alleen door deze stichting worden gratis afgedankte spulletjes uit Europa uitgeleend. In de loop van de jaren hebben Alied en ik wel eens twijfels over wat “echte hulp ”is. Hier krijgen we een demonstratie van hulp die ertoe doet.
Terwijl in Noord-Nederland de winter nog lang niet verdwenen is, hebben wij ons afgelopen week door een aantal dagen met temperaturen van 35 graden en een stofwind geworsteld. Komende week moet de wind vanaf zee gaan waaien en de maximumtemperaturen naar 30 graden dalen. Wordt weer bibberen in het zwembad.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 9
[visitorCount] => 265
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/249/704_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => zitvlees
)
[4] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111054
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-25
[photoRevision] => 0
[title] => Kom-kommer
[message] => Kom-kommer
We zijn ongeveer halverwege ons verblijf en dus ook halverwege de gangen die ik jullie wekelijks opdien. Een frisse komkommersalade lijkt me wel gepast op dit moment. Ook een mogelijkheid is om komkommer te zien als vergrotende trap van kommer en dan in deze tijd te spreken van een wereldwijde komkommer- en- kwel tijd. Ik hoop toch dat jullie dit luchtige gerechtje kunnen verteren en waarderen.
Terug in de tijd
Nadat we in 2007 het stuk grond van ons huidige erf gekocht hadden, was ons huis begin februari 2008 afgebouwd. Dat is komende week dus alweer 18 jaren geleden. Alied houdt altijd de fotoboeken bij en uit dat boek zien jullie bovenstaand een paar foto’s. Toen we de grond kochten stonden er drie palmbomen. Op dit moment zijn er behalve de geplante boompjes, die inmiddels flink gegroeid zijn ook nog 3 spontaan opgekomen palmbomen, die flink schaduw geven. We doen ons best om de oprukkende Sahara hier een halt toe te roepen.
Spreekuurtje
Dapper!!
Nadat we een aantal mensen gehad hebben, is er even niemand op het bankje van de wachtkamer. Ik ga dan vanaf het lage bankje vanwaar ik als dokter opereer naar de echte, patiënten, stoel. Dat zit lekkerder. Er wordt op de poort geklopt en Ali laat twee vrouwen binnen. Ze worden voorafgegaan door een schattig jongetje van een hooguit 2 turven hoog en op het moment dat hij mij ziet breed lachend naar binnen loopt, terwijl ik ondertussen wat afstand neem door op mijn bankje te gaan zitten. Als de dames zitten en blijkt dat ik naar de huid van zijn beentje moet kijken, begint hij enorm te krijsen en vullen zijn ogen zich met tranen. Na een korte inspectie ga ik weer zitten en hij bedaart. Als ik daarna naar de longen van zijn zusje moet luisteren, herhaalt zich de krijspartij. Uiteindelijk vertrekt het gezelschap en terwijl ik in de deuropening hen nakijk, kijkt het broekenmannetjes om en tovert weer een stralende lach op zijn gezicht. Ik wed dat hij bij thuiskomst beweert dat hij helemaal niet bang was voor de Toubabdokter.
Rugpijn
Over de veel voorkomende lage rugklachten heb ik hier al vaak geschreven. Op bovenstaande foto’s wordt door Penda, de vrouw van Ali, en haar zus Fatou gedemonstreerd hoe dat toch zo komt. In de groententuin wordt alles kromgebogen gedaan. Tuingereedschap met een steel bestaat hier niet. Onkruid weghalen doe je niet met een schoffel, maar met je neus op de grond. In het huis van Ali en Penda is een gewone keuken, maar toch wordt er buiten op houtskool gekookt, vaak dubbelgevouwen zoals Fatou op de foto. Wanneer er een laag krukje voorhanden is, wordt dat wel gebruikt, maar hoe komt een arm mens aan een melkkrukje? “Het is onze cultuur”.
Dikke teen
Een man in traditioneel mosgroen gewaad komt wat hinkepinkend de poort binnen. Zodra hij zit wordt aan zijn geslipperde voeten duidelijk, dat de kennelijke pijn in het basisgewricht van een grote teen zit. Bij navraag blijkt dat inderdaad de reden van komst te zijn: wati-do-wati ofwel zo nu en dan ofwel het komt en het gaat heeft hij pijn in dit gewricht. Het begint vooral ’s nachts en na een paar dagen is het weer over. Bij navraag had zijn vader ditzelfde probleem…hij kijkt of ik helderziend ben. Een groot percentage van jullie heeft de juiste diagnose al gesteld: jicht. Ik probeer aan de hand van een plaatje via dhr Google uit te leggen wat de oorzaak is. Hij blijkt imam te zijn en, dus, geen alcohol te drinken. Rood vlees en orgaanvlees is ook het probleem niet. Ik geeft hem medicatie mee voor deze aanval en leg uit dat een onderhoudsbehandeling met een urinezuur verlagend middel aanvallen kan voorkomen. De naam en dosering schrijf ik op. Mogelijk kan dit gefinancierd worden uit de giften in de donationbox in zijn moskee bij het vrijdagmiddaggebed(??). Hij blijkt dus imam te zijn, maar helaas niet in de moskeet waarover ik vorige schreef. In dat geval had ik met enige wraakgevoelens nog even in zijn gewricht kunnen knijpen met de vraag of daar echt de pijn zit. Ik kan het niet laten nog even over onze plaagmoskee te praten: hij blijkt er geen goed woord voor over te hebben.
Carl
Als laatste die dag verschijnt Carl door de poortdeur. Carl is een man van middelbare leeftijd, kort postuur en fors spastisch. Tijdens het praten maakt zijn mond/gezicht wringende bewegingen en tegelijkertijd hebben zijn armen/handen de houding van een spasticus. Hij is één van de velen hier die tijdens de bevalling door zuurstofgebrek een beschadiging in hun brein oplopen. Na afloop van zijn klacht vraagt hij raad over zijn moeder. Ze ziet slecht en kan niet komen. Ik ben dan weer niet zo helderziend dat ik dit kan verklaren. Daarom loop ik de volgende ochtend met Ali en plastic tasje met zaklamp en bloeddrukmeter/stethoscoop naar de familiecompound van Carl. De poort van de compound met fraaie goudkleurige versieringen is prachtig, maar dan hebben we al het mooie ook wel gezien. De compound bestaan uit 3 huizen met voorlangs een ondiepe veranda. De vloeren bestaan uit cement. In plaats van deuren hangen er lappen voor de deuropeningen. Onder de dikke boom zitten 4 vrouwen met ieder een baby op schoot dan wel aan de borst. De oma des huizes zit op bed in een duister vertrek zonder ramen. Naast haar een mobiele die luid Arabische gezangen laat horen. Op mijn verzoek om de muziek even te laten stoppen, wordt het apparaat naar een ander vertrek verplaatst. De oude dame blijkt al jaren steeds slechter te gaan zien. De druppels van een oogkliniek hebben haar het licht niet teruggegeven. Bij het schijnen met mijn zaklamp zie ik helaas geen staar (dat is te verhelpen) . Ik steek op 1 meter 2 vingers in de lucht en vraag via vertaling hoeveel vingers ik opsteek. Ze kijkt zoekend rond, waar die vingers dan wel kunnen zijn…. . Mogelijk heeft ze een netvliesprobleem, maar ik kan hier geen licht in de duisternis brengen. Na uitleg lopen we naar het licht, onder dankzegging. Buiten zie ik een jongetje zitten op een mat.Hij nuttigt uit een schaal met pap (water met gestampte couscous) zijn verlate ontbijt. Ik krijg toestemming om een foto te maken (zie boven) De familie van Carl bestaat behalve uit zijn moeder uit Carl, zijn enige echtgenote en 4 kinderen. De 4 broers hebben het ruimer wat betreft het aantal vrouwen: ieder twee. Ik vraag naar het totale aantal kinderen op dit erf en krijg vragende blikken: siata ofwel heel veel. De eerste schatting is 10 in de tweede generatie, maar na enig rekenwerk (9 vruchtbare vrouwen met ieder gemiddeld 4 kinderen) blijkt hun bijdrage aan het tegengaan van de vergrijzing aanzienlijk. Zo zie je nog eens wat, leuk voor je blog.
Driving doctors beschouwing (slot)
De Tweede Kerstdag onderneming overziend is mijn eerste reactie, dat dit een redelijk zinloze “hulp ”is. Wat hebben we nu eigenlijk voor goeds gedaan voor de mensen in deze dorpen, ver weg van de “bewoonde wereld”.? Medisch gezien hebben we bepaald geen wonderen verricht. Een enkeling is geholpen met een antibioticum. De verstrekte pijnstillers zijn een klein doekje voor een doorlopend grote bloeding. De dagelijkse arbeid in de volle zon bij hoge temperaturen – water uit de put trekken, met de hand wassen, de tuin omwerken, onkruid wieden, water sjouwen, rijst planten, pinda’s oogsten – geeft natuurlijk pijnklachten bij iedereen.
Misschien is het belangrijkste dat deze mensen weten dat er uit het verre kustgebied naar hen omgekeken wordt(?). Zou het te vergelijken zijn met een bezoekje bij iemand die eigenlijk altijd alleen thuis is: voor de bezoeker moeilijk invoelbaar maar betekenisvol voor de thuiszitter?
Onderweg hadden we natuurlijk ruim de tijd om over dit onderwerp van gedachten te wisselen. We kwamen er op uit, dat het belangrijk is dat wij mensen niet alleen bezig zijn met “Ikke,ikke” .Alhagy vertelde als voorbeeld over een Gambiaanse kennis die een fortuin had vergaard en nu elke 2 weken op vrijdag naar London vloog om op zijn seizoen plaats naar de thuiswedstrijd van Arsenal te gaan. Op maandag vloog hij weer terug. Toen Alhagy hem suggereerde dat 1 weekend niet gaan een bepaalde familie uit de brand kon helpen, werd de man boos en eindigde hun “vriendschap”
Mochten er lezers zijn, die hier een heel andere kijk op hebben, dan houden we ons aanbevolen.
Maar voor mij was het een boeiende ervaring en het leverde een aantal verhalen voor dit blog op. Voor jullie lezers was het vooral de nieuwsgierigheid naar het volgende verhaal in dit feuilleton dat deze Tweede Kerstdag expeditie kenmerkte.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 10
[visitorCount] => 289
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/249/353_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => kom-kommer
)
[5] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111010
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-18
[photoRevision] => 20
[title] => Ratatouille
[message] => Ratatouille
Hoewel ik elke week pretendeer jullie een gerecht voor te schotelen, gebiedt de eerlijkheid mij toe te geven dat het verhaal meestal bestaat uit onsamenhangende stukjes. Ratatouille klinkt mij nogal Frans in de oren en dus geschikt voor hogere temperaturen en na het ijzige weekend vorige week dus wel gepast. Het Nederlandse equivalent ,van ratatouille afgeleid, zal waarschijnlijk ratjetoe zijn, maar dat klinkt dan weer wat rotzooierig.
Moskeet
In de eerste jaren van ons verblijf in Madiana waren we, zoals we nu pas ervaren, gezegend met het ontbreken van elektriciteit in deze omgeving. Het bezit van zonnepanelen met accu was ook niet algemeen. Dat betekende dat de versterkte oproep tot gebed bij bepaalde windrichtingen alleen als ver verwaaid geluid tot ons kwam.
De laatste jaren worden in de omgeving van ons huis diverse moskeeën gebouwd, die hun oproep tot gebed ook tot ons ongelovigen versterkt doen toekomen. Overdag is dat redelijk te verdragen, maar om 6 uur ’s ochtends ervaren we dat als onplezierig. Drie weken geleden hoorden we overdag buiten de bidtijd een luidspreker rondzingen en iemand die “test,test” riep. Sindsdien braakt de luidspreker van dit moskeetje luidkeels de gebeden en Allah’s akbar over ons uit. In gesprek hierover met onze buren, blijkt dat ook zij, en veel andere mensen in de omgeving, deze decibellen als erg storend ervaren en als niet passend bij de geest van de Koran. Je hoort de omgeving niet te verstoren en zeker niet vroeg in de ochtend.
Afgelopen week verscheen de bejaarde, altijd vriendelijke, imam van de dichtstbijzijnde moskee op mijn spreekuur. Hij heeft pijnlijke, stijve knieën, die hem belemmeren bij het lopen, maar nog erger om uit de islambidhouding overeind te krabbelen. Je moet je voorstellen, dat je als imam het gebed voorzit en na de buiging voorover met het voorhoofd op de grond weer overeind moet komen, terwijl alle lenige mensen achter je al staan en je dat ritueel een paar keer moet herhalen.
Na het medische gedeelte heb ik de stoute schoenen aangetrokken en ben ik over de lawaaimoskee begonnen met de vraag of hij daar invloed op heeft. Het blijkt dat zijn assistent-imam, die gedacht had de troonsopvolger te worden, met enige onmin naar een 300 meter verderop gelegen moskee is vertrokken. Toen hij daar ook geen opperimam werd, heeft hij op eigen erf een mini-moskee gebouwd van gelovige giften en nu dus een grote speaker gekocht. Er blijkt geen imamoverleg over geloofs-of lawaaizaken te bestaan. Als hij deze lawaai-imam daarop zou aanspreken, verwacht hij dat deze denkt dat hij jaloers is op het harde geluid. Zoiets als “die van mij is groter dan die van jou”. (maar dan anders) . Het spijt hem zichtbaar.
Mogelijk moeten we op een maanloze avond met een kniptang ervoor zorgen dat een kwade geest met behulp van onze tang een essentieel snoertje doorknipt? [e-1f61c]
Driving dokters medisch allerlei.
De hulpvragers kwamen door een opgehangen gordijn (er is hier ook wel een privacy waakhond)binnen. Tussen duim en wijsvinger zat hun volgnummer gefrommeld. De patiënten boden het me aan als toegangsbewijs tot de hemel. Gezien het feit dat er gedurende de uren steeds vaker onenigheid ontstond tussen de binnenkomenden verwacht ik dat er niet bij iedereen voldoende scholing was om te beoordelen of nummer 45 voorrang had boven nummer 54. Alhagy had de indruk dat het opperhoofd mogelijk ook bekenden voorrang gaf. Dit gaf op enig moment onenigheid tussen 2 dames, die al in de spreekkamer stonden. Gelukkig heeft Alhagy op dat moment de gave om dat in der minne te regelen. Zoals overal ter wereld zijn alle mensen gelijk, maar als je een kruiwagen hebt kun je toch iets meer gelijk zijn dan een ander. Van dit gelijkheidsbeginsel werd dus ook in deze gemeenschap gebruik gemaakt.
De Fula-bevolking van dat district spreekt met een ander dialect dan waarmee Alhagy is grootgebracht op de noordoever van de rivier. Dit verschil samen met de op zachte toon gesproken klachten (een beetje schuw) en het achtergrondlawaai van de ongeduldige meute in de wachtruimte maakte dat Alhagy soms een tikkie ongeduldig werd. Een goede oefening dus voor hem. Dit was de eerste keer dat hij voor mij vertaalde. Lastig was het dus om bij twee patiënten met een mogelijk schildklierprobleem dit uit te leggen als je je er niet van bewust bent dat zo’n klier onderdeel van ons lijf is. Over “heartburn” ofwel zuurbranden (in NL-hartwater genoemd) moesten met Ray overlegd worden hoe dit te vertalen.
Veruit de meerderheid van de mensen kwamen met pijnklachten van hoofd, rug, nek en gewrichten. Gelukkig was ik zo slim geweest om een schaar mee te nemen, zodat we de strips paracetamol in stukjes konden knippen. De drogist op de hoek was 2e Kerstdag natuurlijk gesloten dus even bijhalen lukte niet. Op den duur vertaalde Alhagy de klachten met “hetzelfde” als de vorige hulpvrager, zodat het lekker opschoot. Wat me opviel was dat we niemand met een vieze wond hoefden te verbinden. Er kwam een moeder met een kindje van 2 jaar, dat oogde als 6 maanden. In het gerimpelde- huid- buikje waren de darmen met knobbelige inhoud te voelen. Mogelijk een geval van een probleem in de darm beweeglijkheid?? Ray adviseerde de moeder om naar het grote ziekenhuis in Banjul te komen. Zou ze gaan?
Naast de klachten van het bewegingsapparaat – gevolg van de zware arbeid – waren de maagklachten een goede tweede. Er zijn hier veel mensen met een maagzweer, door een maagbacterie. Ray vertelt dat hij dagelijks mensen opereert met een al dagen bestaande buikvliesontsteking door een doorgebroken zweer. Die mensen komen, net als die met een geperforeerde blindedarmontsteking, vaak zo laat in het ziekenhuis dat ze niet meer te redden zijn. De meegenomen verpakkingen met maagzuurremmers waren maar net genoeg. En eigenlijk is het volkomen zinloos om dit middel kort mee te geven, zonder iets aan de oorzaak te doen.
Nadat alle 135 patiënten geholpen waren, werd een kennelijk bekend Fula gerecht aangeboden, bestaande uit verse koeienmelk en gestampte rijst. Alhagy deed zich tegoed aan deze pap, maar gezien het feit dat in Nederland het nuttigen van onverhitte melk afgeraden wordt in verband met een mogelijke besmetting heb ik dit aan mij voorbij laten gaan.
Volgende week in dit feuilleton: Beschouwing.
Spreekuurtje
Moede(r)loos/ toeval of voorzienigheid?
Het is gemakkelijk om hier moedeloos te worden door het vaak voorkomen van moederloze baby’s, die nooit hun moeder zullen kennen: moederloze kindjes.
Toeval of niet…? Drie jaar geleden waren er zo veel baby’s, voor wie onvoldoende borstvoeding beschikbaar was, dat onze voorraad Kruidvat babyvoeding op was. Door een bliksemsnelle inzamelingsactie van Ellen en Stef konden we weer een flinke voorraad inslaan en opsturen naar Madiana. En toen was er plotseling borstvoeding in overvloed. Afgelopen week ontdekten Alied en ik dat de “tenminste houdbaar tot” datum in zicht kwam. Dat betekent niet dat alles direct op de composthoop kan, maar toch. Ik belde Brit (www.caring4mobility.com) , die naast haar corebusiness (rolstoelen, krukken, rollators, zitvoorzieningen, loophulpen) vaak voeding verstrekt, maar ze heeft momenteel geen klanten voor de voeding. Maar:
Donderdag kwam een moeder met een meisje van 6 maanden met een groeiachterstand door onvoldoende borstvoeding. Ze kocht wel melkpoeder, maar verdunde het zodanig dat de groeicurve van het kind afboog. Na uitleg over de juiste mengverhouding liep ze blij met een blauw pak de deur uit.
Zaterdag kwam een niet meer piepjonge vrouw met een meisje van 10 jaar, ieder met een bundeltje op de rug. Het bleken de oma en tante te zijn van een tweeling jongen-meisje geboren op 30 november. De moeder, die in Guinee-Bissau woonde is overleden bij de bevalling. Toen oma daarheen ging voor de begrafenis, kwam ze weer thuis met nieuwe kleinkinderen. Ze heeft van een liefdadigheidsinstelling eenmalig babyvoeding gekregen. Ze kwam eigenlijk omdat het jongetje hoest, dus niet met de vraag om voeding. Bij beluisteren van de baby hoorde ik aan de longen niets bijzonders, maar wel een duidelijk hartgeruis. In de geboortepapieren (in het Portugees) kon ik de geboortegewichten zien en na wegen blijken ze goed gegroeid te zijn. Als de gekregen voeding op is, komt ze terug voor Kruidvat.Toen ik bij Ali navroeg naar een inschatting van het vermogen van deze familie, vertelde hij dat de echtgenoot van oma vorig jaar is overleden en ze nu moet rondkomen van het inkomen van haar oudste adolescente kinderen.
Maandag viel een vrouw met de deur in huis door direct na binnenkomst een borst tevoorschijn te toveren, waarna ze er flink in kneep: vrij droge borst dus. Haar zoontje van 9 maanden, woog krap 6 kilo en op de clinic card zag ik een afbuigende groeicurve. Op het consultatiebureau had ze te horen gekregen, dat dit niet de bedoeling was. Ze is al begonnen met pap te geven. Ik geef nog tot ons vertrek 2 maanden opvolgmelk erbij in de hoop, dat het daarna wel goed komt.
Tweelingen
Naar aanleiding van bovenstaande tweeling vroeg Alied zich af of tweelingen hier verhoudingsgewijs meer voorkomen of dat er gewoon veel tweelingen zijn omdat er een overvloed aan kinderen geboren wordt. Bij nazoeken blijkt dat de kans op een twee-eiige tweeling in deze regionen 2 tot 3 maal hoger is dan het gemiddelde in de wereld. In Europa is de kans op zo’n tweeling gemiddeld en in Azië worden minder dan gemiddeld niet-identieke tweelingen geboren. Voor identieke tweelingen is de kans over alle continenten gelijk.De eierstokken van de dames in Afrika produceren dus vaker meer dan 1 eitje per maand en in dat geval hebben dus 2 zaadjes de kans om niet voor niets dat hele eind te zwemmen. Twee gouden medailles! [e-1f644]
Bouwen-bouwen-bouwen
De laatste jaren wordt de groene ruimte in de omgeving van ons huis steeds vaker bebouwd. Nu er asfalt ligt naar Madiana, is het dorp ook in de regentijd veel beter bereikbaar. Daarom gaat het bouwen van huizen in een hogere versnelling. Tegenover het erf van Ali staat al een paar jaar een groot huis in aanbouw en afgelopen weken horen we het klop-klop-tik-tik-tik van de hamers van de timmerlieden die het dak geraamte construeren. Zoals je op bovenstaande foto kunt zien, is het een flinke hoogte daarboven. Natuurlijk werken ze met valbeveiliging en worden de ARBO-regels goed gevolgd. Het huis tegenover ons ( ook zie foto) staat er al 18 jaar in deze staat. Er zijn dus ook mensen, die meer tijd nodig hebben om te sparen.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 4
[visitorCount] => 419
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/248/937_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => ratatouille
)
[6] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110959
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-11
[photoRevision] => 20
[title] => Stamppot
[message] => Stamppot
In dit 17 gangen diner – er vallen 17 zondagen in onze overwintering- wil ik vandaag maar eens een stamppotje uitserveren. Ik neem aan dat veel lezers op deze ijzige zondag dat wel een goed idee vinden. Die lezers, die dit blog later lezen moeten dit menu dan maar voor lief nemen. Ik zie dat de stamppot boerenkool, de hutspot en de erwtensoep in de supers in deze dagen hardlopers zijn. Daarom valt mijn keuze vandaag op Hete Bliksem. De lezers, die nu niet begrijpend hun wenkbrauwen optrekken, verwijs ik graag naar een zoekmachine naar keuze dan wel hun favoriete AI- box. Deze keuze is ingegeven door het feit dat we hier een nachtelijke regenroffel op het golfplatendak hoorden met een donderklap in de verte. Donderdagochtend tijdens de joggingsessie op het strand zag ik het boven zee onder een donderwolk flink bliksemen. Vreemd weer, noemen de autochtonen dat hier.
Als kok ben ik benieuwd hoe mijn gerechten vallen bij de lezers. Ik zie op de teller van de site dat er 2 uren na het uploaden al ongeveer 100 lezers/eters zijn. Dat zijn dus de aanvallers, die het eten niet koud laten worden. Na 24 uur nadert de teller de 200: mensen die hun ongeduld kunnen bedwingen. Uit de aardige laatste reactie van …. (ik noem geen naam, dan moet je zelf maar kijken) onder het stukje van vorige week begrijp ik dat er mensen zijn, die 4 verhalen achter elkaar kunnen verstouwen. Knap hoor!! Of is het pure verveling op een sneeuwdag?
Vast patroon
Wat jullie waarschijnlijk niet opmaken uit mijn wisselende verhalen: we leven hier toch wel volgens een vast patroon. Op het moment dat we onze slaapkamerdeur openen springen de honden uit de vrachtautobanden, die dienstdoen als hondenmand. Ze staan aan de buitendeur te kwispelen, omdat ze weten dat onze eerste goede daad van de dag is om hondenvoer op te dienen. Ze gaan keurig zitten, voordat we hun bak neerzetten en op ons commando “smakelijk eten” vallen ze aan. Lady schrokt haar bak binnen 30 seconden leeg, terwijl Hunter nog staat te genieten. Of hij blijft genieten als Lady op 2 meter afstand hem de brokken uit de bek ligt te kijken?
Terwijl ik de poort uitloop met de broodzak van “Aap-Noot-Mies”, die nog stamt uit de jaren 80 van de vorige eeuw toen onze kinderen hierin op de Franse camping un pain en 2 baguettes gingen halen, zet Alied vast de ontbijtplankjes klaar. We ontbijten op onze luie stoelen op de veranda met uitzicht op de tuin met openlucht volière. De rest van onze dag zal ik jullie besparen.
Ook vaste prik
Is de manier waarop ons ter kennis wordt gebracht dat het antwoord op de vraag of er nog problemen/mankementen zijn op het erf van Ali (no problem ) toch iets bezijden de waarheid is. Het is zo lastig om die Toubabs te vertellen dat er iets stuk is gegaan! Vanmorgen ging ik met Ali de poort van hun compound schilderen en zag, dat er een schroef van een plaat los zat, waardoor de plaat in zijn geheel dreigde los te raken. Dat moment was de trigger voor Ali om te vertellen dat toevallig vanmorgen een scharnier van hun slaapkamerdeur een schroef had verloren, de deurkruk van hun keukendeur niet meer functioneel was, de keukenkraan een tikkeltje lekte en de drempel van een deur op onverklaarbare wijze niet meer op zijn plek zat. De zware hardhouten slaapkamerdeur hing nog aan het bovenste scharnier, omdat alle schroeven van de andere 2 scharnieren afgebroken waren. De details van de andere mankementen laat ik voor wat ze zijn. Al zeg ik het zelf….ik ben hier iets minder onhandig geworden en de belangrijkste zaken zijn verholpen.
Spreekuurtje
Begrafenis
Een zeer oud uitziende vrouw met een door de zon gelooide huid komt wat moeizaam binnen. De communicatie met Ali gaat al net zo. Ze blijkt in Guinee-Bissau te wonen, waar een iets ander dialect van Fula wordt gesproken. Ze is voor een begrafenis “even ”naar Gambia gereisd naar een vissersdorp in het zuiden. Omdat haar dochter in Madiana woont, maakt ze van de gelegenheid om deze blotevoetendokter te bezoeken. Om haar rechter in slipper gestoken voet zit een minuscuul vies rood lapje, dat onder een onooglijk geel gaasje een diep ontstoken wondje verbergt. Met een netter verband en gewapend met een antibioticum verlaat ze onder dankzeggende gebeden deze nuldelijnskliniek. De grenzen van de landen hier zijn natuurlijk tot stand gekomen in de koloniale tijd en niet langs etnische grenzen. Er bestaat hier dus een druk internationaal intra tribaal begrafenisverkeer. (Als je snapt wat ik bedoel).
Amadou
Is een jongere broer van Ali, die via de backway heeft getracht naar Europa te komen. Hij is gestrand in Libië na een tocht vanuit Niger door de woestijn. Over zijn ervaringen in Libie laat hij niets los. Hij is per vliegtuig geremigreerd en heeft inmiddels een baan als vrachtwagenchauffeur. Als hij aan de kust gestationeerd is verblijft hij bij Ali en Penda. Vorige week overleed een oom van Ali en Amadou. Omdat Ali’s vrouw naar het binnenland op familiebezoek was en Ali vader en moeder tegelijk was kon Ali niet naar de begrafenis. Amadou kreeg van zijn baas 1 dag begrafenisvrij om naar Zuid-Senegal te gaan, waar de oom woonde. Op de terugweg is hij als passagier op een taximotor met de bestuurder op een gravelweg onderuitgegaan. In een ziekenhuis hebben ze hem een tetanusbooster gegeven en de 5 wonden “verbonden”. Inmiddels hebben we met veel pijn de verbanden al een paar keer gewisseld. Het in Nederland verzamelde verbandmateriaal komt weer goed van pas!
Hypochondrie??
Een jongedame die ik vorige week een inhalator heb gegeven voor haar astmatische klachten komt vertellen, dat ze mijn gebruiksinstructie niet meer helemaal helder had en het middel heeft opgesnoven. Ali maakt een nonverbale reactie, die ik interpreteer als “hoe kun je zo stom zijn? En legt uit dat het de bedoeling is om de lippen rond de poederinhalator te sluiten en te inhaleren. Vervolgens komt ze met nog meer klachten. Ali neemt niet de moeite om alles te vertalen, maar probeert haar kennelijk weer snel de deur uit te krijgen. “Pareta “ ofwel “klaar is Kees ”is de term, die ik een paar keer hoor. Als ze weg is, vertelt hij dat ze over van alles begon te klagen. “Ik ken haar al heel lang en volgens mij gebruikt ze haar hersens niet goed” is zijn samenvatting. Ik bespreek met hem dat ze misschien bang is voor allerlei ziektes en dat lijkt hem een goede conclusie. Dooyeena – volgende patiënt.
Moede(r)loos
Het is zaterdagavond, mijn weblog is klaar, als er weer een vertellenswaardige hulpvraag is. Dit weblog zou te lang worden voor de gemiddelde lezer om te verteren. Ik bewaar het tot volgende week.
Driving doctors ter plekke.
Bij aankomst moest ik eerst even goed kijken welk bouwwerk door moest gaan voor kliniek. Nadat Alhagy op aanwijzing van Ray de auto in de schaduw van een grote mangoboom had geparkeerd kwam het opperhoofd/organisator naar buiten, samen met zijn zoontje, die onmiskenbaar behept was met het syndroom van Down. Zijn schoeisel bestond uit 1 volwassen schoen. Passend bij zijn genetisch defect kreeg ik al een knuffel, voordat ik het in de gaten had. Inmiddels kwamen er meer eerbiedwaardige grijsaards uit de wachtruimte, die ons allen met de bekende vredesgroet en de traditionele Fula begroeting hartelijk welkom heetten. Zowel als Toubab als van nature houd ik van “uitpakken en starten”, maar dat was hier gewoon geduld hebben. Ray had verteld dat hij met geldelijke steun van vrienden het gebouwtje had opgeknapt door de golfplaten met een dikte van 0,01 mm te vervangen door een verbeterde kwaliteit van 0,1 mm. Verder waren er in de twee spreekkamers plafonds gemaakt. Tot zijn teleurstelling zaten er flinke gaten in de golfplaten (door stenen?) en waren de plafondplaten door het binnenkomende water naar beneden gekomen, waardoor ze nu als vloerbedekking fungeerden. Na uitleg dat we ook een paar dozen met kleding hadden meegenomen, werd unaniem besloten dat de kledingstukken in 1 spreekkamer op een mat uitgestald zouden worden. Alle wachtenden kregen een 2 cm2 groot papiertje met hun volgnummer uitgereikt. Er zaten inmiddels aan 1 kant van de wachtruimte 10 oude mannen en aan de andere kant ongeveer 30 vrouwen. Er was dus nog 1 ruimte van 8 m2 meter over om met 2 dokters en 1 tolk spreekuur te doen. Na afloop van het consult werd de inmiddels genezen patiënt in het walhalla met de kledingstukken toegelaten. Tijdens een vorig bezoek van Ray was de uitdeling van de kleding op een ordinaire graai-en grijppartij uitgelopen. (in minder arme landen resulteert een uitverkoop ook in wantoestanden). Hierna haalden we de dozen met medicijnen en verbandmateriaal uit de auto. Er werden zowaar ergens een paar stoelen gevonden, Ray ging aan een tafeltje zitten en de toubabdokter kreeg een plekje aan een meubel dat in vroeger tijden als onderzoeksbank had gediend. Voor Alhagy was eerst geen stoel beschikbaar, maar na een uur staan, bleek er toch ook nog een vijfde stoel te zijn. We konden beginnen met onze heilzame arbeid….dacht ik….want ho-ho-ho een beetje meer geduld graag … eerst moest er nog een gebed opgezegd worden om deze zitting tot een succes te maken.
In de volgende blog van dit feuilleton: medisch allerlei
Beeldvorming
Het is al weer een paar jaar geleden, dat we hier een fotosessie hielden. Vanmorgen maakten we weer een foto van de hele “Toubabokundafamilie”. Voor diegenen, die hier nooit geweest zijn, vormt dit misschien een beeld van het erf, waarover mijn verhalen gaan.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 7
[visitorCount] => 305
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/248/604_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => stamppot
)
[7] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110882
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-04
[photoRevision] => 20
[title] => Starter
[message] => Frisse start
Jullie en wij hebben inmiddels een frisse start gemaakt met het Nieuwe Jaar. We hoorden dat er zelfs (klein)kinderen zo flink waren om op Nieuwjaarsdag een koude duik te nemen. Toen we op Oudejaarsdag zagen met hoeveel gladheid de dag begon, kregen we, als oude mensen, een herinnering aan naar schatting 40 jaar geleden. Op een zaterdag-oudejaarsdag had ik van 09.00 – 21.00 dienst voor alle Hoogeveense dokters. Om 09.15 tijdens mijn eerste visite in een buitendorp begon het te ijzelen. Die dag was er een koude inval met na de ijzel de hele dag sneeuw. Natuurlijk verhinderde dat veel hulpbehoevenden om naar ons huis te komen voor hulp: “Ik durf zo de weg niet op”. Mogelijk was ik toen al een driving doctor en aan het eind van de dag had ik 25 huisbezoeken gedaan en tussendoor nog 25 consulten thuis. En dat voor slechts 40.000 schapen onder de hoede van deze herder. Alied was druk met het opnemen van de telefoon. Bij een nieuwe visite piepte ze me op de semafoon, waarna ik of via een vaste lijn bij iemand thuis of gewapend met een kwartje in een telefooncel naar huis belde om te horen wat het vervolg was.
En hierover spraken wij terwijl we bij 30 graden in ons zwembad dobberden. Voor dit blog is de persoonlijke noot er weer uit, dus verder
Valse start
En een abrupt einde aan hun leven. Rond de jaarwisseling stapten 200 West-Afrikanen op de noordoever van de Gambia rivier, hemelsbreed 50 km van ons huis, in een houten boot in blijde verwachting van een betere toekomst in het nieuwe jaar. Kort na vertrek sloeg de boot om door de grondzeeën van een zandbank. Volgens de autoriteiten werden er 100 mensen uit zee gered. Op 3 december is er vanaf hetzelfde strand een boot met 270 opvarenden vertrokken. Sindsdien is er taal noch teken van vernomen.
Spreekuurtje
Vreemd gedrag.
Twee vrouwen treden mijn kamer binnen. De gesluierde vrouw gaat half afgewend op haar stoel zitten en wil mij niet aankijken. De begeleidster vertelt dat ze “al lang” een vreemd gedrag vertoont. Ze is ’s nachts in de weer en loopt soms buiten op het erf rond. Ze is vaak angstig en zegt dat ze zal sterven. Ze is niet in staat om enig huishoudelijk werk te doen. Ze is al wel in een kliniekje geweest, maar niet in het psychiatrisch ziekenhuis dat hier treffend “Tanka=Tanka “ heet. Terwijl in bedenk wat ik zal doen, loopt ze naar buiten en blijft bij de poort staan. Ze is niet te overreden om weer binnen te komen. Mijn dilemma is niets doen of een vergeefse poging wagen. Ik neem een zoals altijd arbitrair besluit en geeft voor 2 weken een antidepressivum mee en voor het slapen Haldol-druppels, een middel tegen wanen. Wordt mogelijk vervolgd.
Onverklaarbaar
De man over wie ik eerder schreef, dat ik hem met FT Jay bezocht in verband met een bovenarmbreuk/schouderletsel door een ongeval kwam de volgende dag bij me met een rottige hik, die een paar uur bestond. Ik gaf hem het meest geëigende middel mee en hoorde niets meer.
Afgelopen week is hij, inmiddels al een tijdje opgenomen in het grote ziekenhuis, overleden. Ik kan zo’n situatie moeilijk hanteren omdat ik graag wil weten hoe dat toch zo kon aflopen. Doodsoorzaak? “They didn’t tell it “
Driving doctors onderweg
Alhagy en schrijver dezes vertrokken 2e Kerstdag om 6.15 uur in het donker vanaf ons erf. Op de 800 meter hobbeldebobbel zandweg naar het asfalt lopen al een aantal dames met een zaklantaarntje in de ene hand en een grote bak op hun hoofd naar de bushtaxi om in Tanjeh vis te gaan kopen. Ray woont mooi op de route en staat al klaar. Hij heeft naast een grote doos met medicijnen een paar dozen met weg te geven kleding om te transporteren. Hij vertelt het eten in het binnenland niet te vertrouwen en heeft een aantal bakjes bij zich met eten. Gezien de hoeveelheid zullen wen in ieder geval niet de hongerdood sterven. In een koeltas heb ik 2 1,5 liter flessen water uit de koelkast en 1 uit de vriezer mee.
In de jaren 2000 tot 2007 verbleven we elke winter 2 maal 2 weken in een hotel in Gambia en maakten we vaak een tweedaagse trip het binnenland in. We namen de veerboot naar de noordoever van de Gambia-rivier en reden over erbarmelijk hobbelige en stuivende gravelwegen naar het oosten. Alhagy reed voor een baas in een open Landrover Defender en wij zaten, vaak samen met familie, vrienden of mede-hotelbewoners achterop. De temperaturen liepen op tot boven de 40 graden. Als we een put langs de weg zagen, vroegen we Alhagy onze shirts nat te maken en soms bonden we een natte sjaal als hoofddoek om. Op bovenstaande foto zie je hoe dat in onze “jonge jaren ”ging op het moment dat we een nat sjaaltje kregen.
Nu reden we over een keurige asfaltweg eerst naar Brikama, de op één na grootste stad van Gambia. Er was ondanks het vroege tijdstip op deze officiële feestdag al vrij veel verkeer. Toen we Brikama gepasseerd waren werd het rustiger op de weg. Toen de asfaltweg klaar was, bleek dat veel verkeersdeelnemers daarvan misbruik maakten door veel te hard te rijden. Daarom zijn er nu bij alle dorpjes forse verkeersdrempels, die je slechts stapvoets kunt nemen. Er zijn veel politieposten onderweg, waarvan het nut niet duidelijk is. Bij veel posten staan vrouwen met koopwaar om wat te verdienen. Nu zijn de sinaasappels in overvloed aanwezig en worden de auto’s en vooral de taxibusjes bij elke stop bestormd door de dames. Dat levert soms levensgevaarlijke situaties op, maar om dat te reguleren is het politievolk niet ingehuurd.
De AGWB moet hier nog opgericht worden en daarom is het motto in geval van pech “Help jezelf”. Zonder garages, die je kunt bellen om je weg te slepen is die zelfhulp een moeilijk verhaal. Daarom zagen we onderweg een tiental voertuigen, die gestrand waren. Dat betrof met name taxibusjes, waarvan een wiel ontbrak. Het reservewiel is dan natuurlijk al lang bij de vorige lekke band gebruikt. Kennelijk waren er voldoende handen aanwezig om bij gebrek aan krik een houtblok of grote steen onder de auto te schuiven terwijl de auto met mankracht opgetild werd. Natuurlijk wordt de verplichte gevarendriehoek hier vervangen door een grote tak die als waarschuwing op de weg gelegd wordt. We nemen aan dat in het donker een rood knipperlicht dit obstakel aangeeft. Verder zagen we overbeladen trucks staan, die gestrand waren en die gezien de staat waarin ze verkeerden, al een poosje op die plek stonden.
Op de rustige rechte stukken van de route reed Alhagy soms met een snelheid van 100 km/hr, maar op elk moment kan er een koe, geit, schaap of ezel uit de struiken tevoorschijn komen: oppassen dus. Met name de koeien blijven vaak roerloos dwars midden op de weg staan, waarbij er maar net ruimte overblijft om uiterst rustig te passeren. Verder zijn er veel overbeladen taxibusjes, zowel met passagiers als met 2 meter hoge daklasten. Ze stoppen vaak onverwachts zonder richting aan te geven en de remlichten werken vaak niet. Verder zijn fietsers, voetgangers en in toenemende mate roekeloos rijdende motorrijders als medeweggebruikers. Ik zou bijna de ezelkarren en paard en wagens vergeten te noemen.
Alhagy wees me nog een aantal malen op saillante plaatsen uit het verleden. De boom, waaronder we met Hans en Anita minstens drie uren hebben doorgebracht omdat de tank van de Landrover leeg was en er nergens benzine te koop wa, met een spelletje dobbelen als tijdverdrijf. staat er nog steeds. Alhagy was bezig om een paar liter benzine te organiseren op compounds waar een generator op benzine stond. Later die dag konden we benzine kopen in een barretje waar ze lege wijnflessen met benzine hadden.
Na ongeveer 250 km verruilden we het asfalt voor een smal zandweggetje. We zagen een paar kuddes koeien, die door een herder bewaakt werden. We passeerden een paard en wagen met vrouwen op weg “naar de dokter”. In deze streek van de Fula-stam zijn nog de typische ronde huisjes van modderblokken en voorzien van een dak van palmbladeren te bewonderen.
Ik verwachtte dat de toiletvoorzieningen op plaats van bestemming nog aangelegd moesten worden, dus vroeg ik Alhagy voor aankomst om een “comfortstop”. En daar stonden de matadoren op gepaste afstand van elkaar in de goede windrichting hun blaas te ledigen. En even later arriveerden we.
In dit feuilleton volgende week: ter plekke.
In need
Hoewel ik niet kan ontkennen dat er in hdit superarme land veel noden zijn, wordt het woord “need” toch ook vaak gebruikt in zinnen, die wij zouden willen vertalen met “Ik zou graag hebben / ontvangen”. Afgelopen vrijdagmorgen, terwijl Ali zoals dagelijks de veranda veegt en wij koffiedrinken, wordt er hardnekkig op de poort geklopt. Ali roept “Kar la?”, de Wolow term voor “Wie is daar?”. Omdat er geen antwoord komt, zet hij de bezem weg en loopt naar de poort. Hij komt teruglopen met de mededeling dat er een jongen een paar voetbalschoenen “needs”. Kennelijk is ook Ali in de veronderstelling dat we er een geheime voorraad voetbalschoenen op nahouden. Jammer, maar helaas.
Voetballen is hier voor veel jongens, en enkele meisjes, een eerste levensbehoefte. Het benodigde materiaal, ballen, shirts en schoenen, ontbreekt vaak. We hebben de laatste jaren al tientallen gekregen voetballen uitgedeeld, maar eigenlijk nauwelijks voetbalschoenen. Omdat ik op mijn spreekuur geregeld jongens zie, die met voetballen op het zandveld wonden aan hun voeten oplopen, vraag ik me af hoeveel voetbalschoenen die in Nederland te klein zijn voor groeiende voeten worden doorgegeven en hoeveel er worden weggegooid. Voor de transportkosten van 10,- per bananendoos kunnen we veel jongens blij maken en wonden voorkomen.
En zo zijn voor ons de winterse omstandigheden in Nederland met zowel sneeuwpret als sneeuwprut ver weg.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 312
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/802_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => starter
)
[8] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110831
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-28
[photoRevision] => 20
[title] => Kip
[message] => Kip
Ik vermoed dat er lezers zijn, die deze aanhef wel logisch vinden na het EI-verhaal van vorige week. Toch is er geen verband tussen dit EI en de betreffende kip. Hoewel de kip slechts een bijrol vervulde in de expeditie van de “Driving Doctors” wil ik dit verhaal toch een plaatsje geven in de aflevering van vandaag. Als je verder gaat lezen, kom je het vanzelf tegen.
Spreekuurtje
In het uur tussen 18.00 en 19.00 wisselt het aantal mensen van slechts enkele tot 15 hulpvragers. De meeste bezoekers zijn vrouwen, al dan niet vergezeld van kinderen. Sommigen komen wat stilletjes binnenschuifelen op hun teenslippers onder het mompelen van een begroeting in een lokale taal of iets wat op salem maleikum moet lijken, maar er zijn ook vrouwen die opgewekt binnenkomen met een “High Freek, how are you”, vervolgens een formele begroeting met Ali afwerken en dan hun lijden masker opzetten om uitgebreid alle lichaamsdelen die kwellen aan te wijzen en te noemen in de lokale taal die ze machtig zijn. Ali hoort dit lijden aan met vaak wat instemmende klakgeluiden of het sissen tussen zijn tanden. Voor mij is het vooral zaak om de non-verbale uitdrukkingen van het ervaren lijden op waarde te schatten.
Twee voorbeelden van afgelopen week.
Die niet waagt, die niet wint. Die wel waagt, kan alles verliezen.
Een vrouw van rond de dertig komt met een sombere uitdrukking binnen en begint met te vertellen dat ze niet kan slapen. “Mang sino” ofwel niet slapen weet ik inmiddels te begrijpen. Vervolgens wijst ze aan waar het overal pijn doet tijdens de op dit moment frisse nachten. De nachttemperatuur duikt hier soms onder de 20 graden. Via Ali vraag ik of ze veel muizenissen in haar hoofd heeft. Uit het antwoord blijkt dat deze term niet van toepassing is. Als er een dier aan te pas moet komen om haar nachtelijke sombere overdenkingen te duiden, zou ik voor een olifant kiezen. Ze was getrouwd met een man, aan wie ze in sneltreinvaart 6 kinderen heeft geschonken. In overleg heeft deze man besloten het te wagen om zich in Mauritanië in te schepen en met “enkele” lotgenoten voor een flink bedrag even de overtocht naar de Canarische eilanden te maken. Deze houten piroque is met man en muis vergaan. Ze had toen de keus om terug te gaan naar het erf van haar ouders, met achterlaten van zeker een deel van de kinderen. De kinderen horen immers bij de familie van de verwekker. De andere optie was om te huwen met een jongere broer van wijlen haar echtgenoot, en dat was de uitkomst. Detail: deze broer was al getrouwd en had ook al middels zijn echtgenote de nodige nakomelingen het levenslicht laten aanschouwen.
Mochten er lezers zijn, die niet kunnen invoelen dat een mens in een dergelijke situatie wel eens wakker ligt, dan raad ik hen aan zich eens achter de oren te krabben.
Miskramen??
Een jonge vrouw komt verlegen lachend binnen met haar gezicht half verscholen achter haar sluier. Ze valt niet met de deur in huis en begint met wat kleine euvels te vertellen. Vervolgens komt de aap uit de mouw: ze heeft steeds miskramen. Het kost wel wat moeite om uit te vinden hoe “het zit”. Ze is 5 jaar geleden als tweede vrouw getrouwd met een man, die zijn vruchtbaarheid heeft bewezen met zijn eerste bruid. Bij haar blijft de menstruatie soms 2-3 maanden uit en haar echtgenoot beweert dan dat ze zwanger is. Als ze dan weer bloedverlies is, wordt dat als miskraam geduid. Er is nooit een urinetest gedaan om een zwangerschap vast te stellen, laat staan ander onderzoek. Uiteindelijk blijkt dat ze op dit moment haar laatste menstruatie 2 maanden geleden was en ze van mij wil weten of ze zwanger is. Ik heb uitgelegd dat de oplossing is om een zwangerschapstest te kopen en een urinetest te doen of met urine en een testkit terug te komen. Ongewenste kinderloosheid is natuurlijk altijd verdrietig, maar in deze cultuur in deze omstandigheid extra akelig.
Nog een nieuwe “bewoner”.
Onze koelkast/vriezer die Alied in februari 2008 bij de enige winkel die toen nieuwe koelkasten verkocht heeft aangeschaft, leek vorig jaar al soms moeilijk op gang te komen. Verder maakte hij tijdens het afslaan een geluid alsof er bepaalde onderdelen van de compressor op hun laatste benen liepen. In onze wegwerpmaatschappij hadden we waarschijnlijk al eerder de knoop doorgehakt en het apparaat vervangen. In deze omgeving waarin een nieuwe koel-vriescombinatie wat betreft aanschaf te vergelijken is met een privéjet in Nederland hebben we daar nog meer moeite mee. Toch hebben we ons door de Kerstkorting bij de LG-winkel laten verleiden om een nieuwe te kopen. We voelen ons getroost dat Alhagy wel een mogelijkheid zag nog een paar dalasi’s “out of it” te peuren en daarom hebben we hem/haar/het gezamenlijk op zijn auto gelegd en geroerd afscheid genomen. Het is nu verdacht stil in de keuken met de nieuwe bewoner. Voordeel is dat het elektriciteitsverbruik van ons erf flink is verminderd.
Driving doctors
Afgelopen vrijdag, Tweede Kerstdag ben ik met dokter Ray en Alhagy als chauffeur/vertaler 250 kilometer naar het Oosten gereden om in de geboortestreek van Ray een aantal uren spreekuur te doen. Onder mijn blog van vorige week staat als commentaar dat de wijzen uit het Oosten kwamen. Het komt mij voor dat het aanmatigend is om nu te zeggen dat de wijzen naar het Oosten vertrokken. We vertrokken om 06.30 in het donker, reden 500 km in 7 uur en kwamen om 20.00 uur in het donker weer thuis. In die tijdsspanne had ik zo veel ervaringen opgedaan dat het ondoenlijk is om zonder weglaten van opmerkelijke dingen dit in 1 weblog te vertellen. Ik ga er maar een feuilleton van maken, zodat ik jullie de komende X aantal blogs de verschillende aspecten kan verhalen. Ik zal vast verklappen dat de afleveringen getiteld zijn “Onderweg”, “Ter plekke”,”Medisch allerlei”en “Beschouwing”. Afhankelijk van andere belevenissen, kan het zijn dat er 2 hoofdstukken in 1 blog een plekje vinden. Toch wil ik vast verklappen dat mijn PR wat betreft aantal consulten op 1 dag heb verbroken. Mijn record ( waarop ik niet trots ben) van een vrijdag voor een vakantie, lang geleden, was 60, maar dat is nu op 67 gebracht. Maar baas boven baas: Ray kwam op 68. De details komen in de betreffende aflevering.
Op de foto van Ray zie je links een zoontje van deze man. Het kind heeft het syndroom van Down.
De kip.
Bij aankomst op de plaats van bestemming bleek er een misverstand te zijn. Ray had in eerste instantie gezegd vrijdag of zaterdag te komen en later dat de keuze op vrijdag was gevallen. Ray is lid van de 7e dag Adventisten en de zaterdag is dus in principe een rustdag. Hij vertelt wel dat hij van mening is dat hij op zaterdag onbezoldigd medische zorg mag verlenen, omdat hij op die manier ook offert. De overste van het dorp had begrepen dat we twee dagen zouden komen en kwam direct met een levende kip in zijn arm aan. De kip zou als eiwitbron dienen voor de lunch = warme maaltijd, die ze voor ons zouden bereiden. Omdat we na afloop zouden vertrekken, kreeg Ray de kip als dank aangeboden. Maar waar laat je een kip met samengebonden poten? Voordat we konden starten, kwam er een man binnen, die de kip onder het tafeltje gooide, waar het zielige beest urenlang doodstil heeft gezeten. Bij ons vertrek kwam de kip weer tevoorschijn. Mijn mening was dat we de beste daad van de dag konden doen om de kip vrij te laten. Typisch de gedachte van iemand, die niet van “our culture”is. De kip kreeg een plastic zakje onder zijn poepgat gebonden, zodat zij het interieur van de auto niet zou bevuilen en kreeg achter in een plaats tussen de dozen met medische spullen. Tijdens de terugreis met mij als passagier op de achterbank, liet de kip zo nu en dan een kakel horen, die van zo dichtbij klonk, dat ik meende dat ze bijna op mijn schouder zat. Bij het huis van Ray aangekomen werden zijn spullen uitgeladen en kreeg ik het verzoek om de kip mee te nemen. Dus liep ik met de kippenpoten in mijn knuist – en dus de kip op de kop met de vleugels wijd uitgespreid- het appartementengebouw in, waar Ray met zijn gezin huist. Na de trappen opgeklommen te hebben, liepen we het appartement binnen. Als laatste kwam ik binnen met kip. Zijn kinderen keken hun ogen uit: 1 een toubab 2 : met kip. Ik probeerde de kip aan de eerste de beste vrouw te slijten (behalve zijn vrouw ook zijn moeder en een zus, maar de eerste vrouw deinsde terug (of door mij of door de kip?) Gelukkig werd ik daarna verlost van het beest. God hebbe haar ziel.
Dit is mijn laatste bijdrage van dit kalenderjaar in het weekend, ingeklemd tussen de jaarlijks herhaalde vrome wens “Vrede op aarde in de mensen een welbehagen” en de jaarlijks oorlog-achtige “viering” van Oud en Nieuw. Ik ben zo vrij om het totale vuurwerkverbod dat na deze jaarwisseling van kracht wordt te scharen onder “Eerst zien en dan geloven”, overigens buiten bestek van dit blog.
Wij wensen alle lezers een voorspoedig en gezond 2026 toe
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 5
[visitorCount] => 358
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/486_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => kip
)
[9] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110781
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-21
[photoRevision] => 20
[title] => EI
[message] => Ei.
Korter en kernachtiger dan met het symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven kan ik deze week mijn product niet beschrijven.
Achtergrond: ik ben geboren in het huis van mijn grootmoeder van vaderszijde. Zij was een jaar eerder op 50-jarige leeftijd weduwe geworden. Er waren destijds geen voorzieningen voor nabestaanden en daarom trouwden mijn ouders 6 weken na het overlijden van mijn opa Freek-Jan en gingen ze bij mijn oma inwonen. Na 2 jaar kregen mijn ouders een deel van een huis (ook toen was er woningnood), maar de speciale band met mijn oma bleef. Als peuter bracht deze oma bij een bezoek aan ons een gekookt ei mee, dat ze mij met een lepeltje voerde. Later aten we bij ons thuis op zondagmorgen altijd een ei bij het ontbijt. Omdat een ei geld kostte (“het geld groeit me niet op de rug”) moesten we het eerste sneetje brood met ei belegen om broodbeleg uit te sparen. Kennelijk was ik zo geobsedeerd door dat ei, dat ik mijn eerste sneetje brood zonder beleg at of het kapje van het ei in minuscule deeltje sneed om dat verplichte sneetje mee te beleggen.
Verder was het in onze Twentse familie de gewoonte om ter gelegenheid van Pasen eieren te eten. Dat betekende vaak een wedstrijd in ons gezin en later met partners en kleinkinderen om zo veel mogelijk eieren te verorberen.
Zelfs de intelligente lezer zal tot dit moment nog niet begrijpen waarom ik jullie deze inleiding voorschotel, hoewel bovenstaande duidelijk maakt dat er een connectie is tussen mij en ei.
Op zondagmorgen ontbijten we met Alhagy en Yassin met kinderen en daarbij serveren we…..inderdaad…. een ei. Een ei kost hier 14 dalasi en dat betekent voor ons buurgezin 6 x 14 = 84 dalasi aan ei-uitgave als ze zelf eieren zouden kopen. Yassin verdient 7500 dal.per maand, dus er is per dag 250 dal (3,-€) te besteden. Een ei-ontbijt slaat dus een flinke deuk in het dagbudget. Yassin vertelde dat ze afgelopen maanden, tijdens onze afwezigheid, zich een keer een uitspatting wilde veroorloven door 30 eieren met grote korting te kopen. Helaas waren alle eieren bedorven.
Mijn zondagmorgen-struggle om geen brood met tevredenheid te eten, maar toch een eitje op te peuzelen wil ik niet op deze kinderen projecteren, dus mogen zij hun ei “zomaar” opeten. (Ons groeit het geld wel op de rug) Sohna Huja en de kleine Yassin kiezen vaak voor een gebakken ei, maar Hamza en Mohammed bewaren hun ei tot iedereen uitgegeten is. Dan gebruiken zij de eiersnijder om het klEInood in plakjes te snijden en op hun gemak op te eten.
Begin november was ik op een middag in Groningen bij één van de kinderen, toen een kleinzoon van 16 (op wie “klein” niet meer van toepassing is) van school aan kwam fietsen met een tray eieren als een ober het dienblad op een hand. Ter geruststelling: de eieren zaten met een raamwerk op de tray geklemd. Onze oudste kleinzoons proberen een kleerkast te worden door bij nacht en ontij naar Basic-Fit te gaan. En zoals jullie weten zal er ondanks zwoegen in de martelwerktuigen geen toename van de spiermassa zijn zonder een overdosis eiwit.De eieren worden tegen een klein prijsje gekocht bij een Turkse supermarkt. De hulk zag er, net uit school, redelijk eiwitarm uit en vroeg “Opa ook een ei?”. Vervolgens werden er 6 eieren in een koekenpan gekieperd en opgebakken. Opa kreeg een sneetje brood met gebakken ei en de rest werd zonder begeleiding van koolhydraten naar binnen gewerkt. Over de halve kilo kwark die daarna in dezelfde maag verdween heb ik het hier niet., want dat valt wel onder het hoofdstuk Eiwit, maar niet onder EI. Mocht je nu denken dat deze gespierde jongens ongelimiteerd eieren kunnen eten, dan is dat een misverstand. Het door de ouders vergoede aantal eieren is beperkt tot slechts 20 per week. Boeiend om dit contrast te zien
Wat is het toch simpel om een weblogverhaal te maken zonder substraat.
Boodschapje
Het gereedkomen van de asfaltweg resulteert in een ruimer winkelaanbod in ons dorpscentrum. Naast veel “lasbedrijven”, reparatiewerkplaatsen voor motoren en een heuse woonboulevard, waar onder een mangoboom prachtige meubels in elkaar gezet worden, zijn er nu ook winkeltjes waar bouwmaterialen verkocht worden. Omdat ik een paar klemmetjes nodig had om pvc buizen mee vast te zetten, bezocht ik afgelopen week een concurrent van Karwei, Gamma, Hubo en Hornbach. Bij binnenkomst van de winkel, met een oppervlak van 10 m2 en een golfplaten dak, maar niet voorzien van ramen meende ik, ook omdat mijn ogen aan het relatieve duister moesten wennen, dat het de eerste zelfbediening betrof. Echter bleek dat achter de toonbank 2 dames op een krukje kappertje aan het spelen waren. Van 1 jongedame werd het haar door de ander ingevlochten. Klaarblijkelijk was de komst van een klant een hinderlijke onderbreking. In plaats van op te springen werd er in een lokale taal gevraagd wat de reden was van mijn komst. Door ervaring wijs geworden, liet ik de foto van het gevraagde klemmetje zien. Het simpele antwoord was “mansoto” ofwel opperdepop. . Maar zo makkelijk kwamen ze niet van me af, want in een bakje op de toonbank zag ik soortgelijke klemmetjes liggen. Per klemmetje was de prijs 10 dalasi en dat maakte voor 8 klemmetjes een totaalbedrag van…je raadt het al. Helaas was er geen wisselgeld op mijn 100 dalasi biljet. Op de vragende/ hulpeloze blik was mijn reactie om er maar 2 bij te kopen.
Naast deze bouwmarkt is Ababa bezig een winkelcentrum te bouwen. Ababa heeft een buurtsuper, die nu de grote weg klaar zijn A locatiestatus kwijt is. Ababa heeft met vooruitziende blik een aantal jaren geleden een lapje grond gekocht op het kruispunt in het centrum. Vorig jaar vertelde dat hij op de weg naar Yuna twee stukken grond van ieder 1000 m2 te koop had. Met dit geld wilde hij op zijn A-locatie gaan bouwen: 1 winkel voor eigen gebruik en 3 winkel voor de verhuur. Inmiddels is er 1 stuk grond verkocht, helaas onder de vraagprijs, voor omgerekend 3000,-€. Op dit moment is hij van dit kapitaal een riant winkelpand aan het optrekken.
Hunter
Onze viervoetige Toubabokunda-immigrant is nu 1 week op ons erf. Hij is al helemaal geïntegreerd en dat komt door zowel zijn eigen inspanningen als het welkom van Lady en de tweebenige inwoners. Lady en hij beginnen vooral aan het eind van de dag te spelen, waarbij Hunter met zijn hazewindhond genen Lady veel te snel af is. De kinderen vinden het leuk dat Hunter graag met hun meevoetbalt, maar minder leuk dat hij vooral bezig is met zijn eigen spel en dan de bal niet wil afgeven. Hij beschikt over een krachtige blaf, die, versterkt door de akoestiek van de veranda, ons 1 nacht uit de slaap hield. Op het lege stuk grond naast ons erf liepen ezels door het lange droge gras en dat geluid alarmeerde hem. De laatste nachten is het rustig gelukkig.
Baobab Nursery school
Afgelopen week was er op “onze”school op de laatste dag voor de Kerstvakantie de Christmasparty. Op bijgaande foto’s zie je met welke mooie kersthoeden en een overmaat aan eten het wordt gevierd. Dan valt het in Nederland met “wat trek jij aan met Kerst?” en “wat eten we met Kerst?” allemaal mee.
Dokter Ray
Afgelopen winter heb ik dokter Raymond Saidy leren kennen. Ray is een jonge Gambiaanse arts die in Venezuela gestudeerd heeft en in Portugal zich tot chirurg heeft gespecialiseerd. Hij werkt nu in het opleidingsziekenhuis in Banjul en heeft daar de kijkoperaties in de buik geïntroduceerd. Hij gaat zo nu en dan het binnenland in om in zijn geboortestreek dorpelingen zonder medische voorzieningen te helpen. Komende week ga ik, met Alhagy als chauffeur en tolk, mee om 250 km naar het Oosten te zien hoe het er daaraan toegaat. Ik verwacht volgende week via dit kanaal jullie meer te kunnen vertellen.
En verder: wensen wij alle lezers fijne en gezellige Kerstdagen
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 4
[visitorCount] => 347
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/186_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => ei
)
[10] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110738
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-14
[photoRevision] => 20
[title] => Vis.
[message] => Ter info: het uploaden van foto's s nu gelukt. De video van de "vitB12 patiente houden jullie nog te goed.
Vis
Die lezers, die nu denken dat ze inderdaad wel aan een hoofdgerecht met vis-, sliptong, op huid gebakken zalmmoot, of kreeft- toe zijn, moet ik teleurstellen. Mijn brouwsel van deze week is gewoon opgehangen aan VIS
Afgelopen donderdag ging mijn alarm af om 07.00 uur. Jullie zullen dit waarschijnlijk een hondsvroeg wekmoment vinden voor pensionado’s en dat is het ook. Het is echter de beste tijd van de dag, vanwege de temperatuur, voor mij om te gaan joggen. Het woord hardlopen durf ik bij het tempo, dat ik inmiddels op mijn gevorderde leeftijd loop hier niet aan de laptop toe te vertrouwen. Het is zeven over zeven als ik de motor van de auto start en de poort door Ali geopend wordt. De thermometer van de auto geeft een buitentemperatuur van 72 graden Fahrenheit (de auto komt uit de VS) en dat betekent 22 graden Celsius. We zijn net op pad op de hobbelweg naar Madiana Centrum als we een buurvrouw passeren, die met een grote wasaker op haar hoofd langs de weg loopt. Binta is op weg naar Tanjeh, een vissersdorp op 6 kilometer van Madiana. Deze route legt ze 7 dagen per week af om in Tanjeh vis te kopen om die later op de markt in Madiana weer te verkopen. We geven haar een lift en ze stapt in met haar naar vis geurende bak. Op het kruispunt waar de taxibusjes hun klanten inladen staat het busje dat over een abominabel slechte weg ( Ijsselmeer-Noordwest 7-golven) naar het strand van Tanjeh rijdt. Er is nog maar 1 passagier in het busje. Dat betekent dat het nog lang (1 uur?2 uur?) kan duren voordat in dit 12-persoonsvervoermiddel het gewenste aantal van 20 mensen gestapeld is dat voldoende is om ritwinst te halen. De prijs van een ticket in dit OV bedraagt in de regentijd 25 dalasi (risico van stranding) en momenteel 20 dalasi (koers Euro 84). Zowel om wachttijd als om dalasi’s uit te sparen vraagt Binta of ze mag meerijden tot bij het strand, zodat ze snel voor slechts 15 dalasi’s naar Tanjeh kan via de asfaltweg. Op dit ritje van 15 minuten heb ik mooi de tijd om via tolk Ali over de vishandel te vragen. De visvangst met de houten boten loopt al jaren terug, waarschijnlijk door de grote vissersboten van China en Japan, die voor de kust vissen. Dat betekent dat de goedkoopste vis, de bongo-fish, voor veel mensen nauwelijks te betalen is.Binta vertelt geen vaste leverancier te hebben, maar net als veel vrouwen, op het strand rond te gaan om vis voor de beste prijs te kopen. Het komt voor dat er geen betaalbare vis voorhanden is en dan gaat ze weer naar huis. Het wordt me niet helemaal duidelijk hoe groot haar budget is om vis te kopen, maar zo te horen ligt dat rond de 10,-€.. De vis wordt duur betaald, zowel door de klant als de visvrouw.
Binta is in de terminologie van Ali de senior-wife van buurman Kemo. N adat de eerste vrouw van Kemo hem 5 kinderen gebaard had, is hij van haar gescheiden. Daarna heeft hij er maar twee tegelijk genomen, die hem inmiddels 8 recp.7 kinderen hebben opgeleverd. Soms werd hij binnen een paar weken 2 x vader. Naast deze perikelen van het hebben van twee vrouwen heeft Kemo het niet makkelijk gehad de laatste 20 jaar van de 72 jaar van zijn leven. Twintig jaargeleden heeft hij bij een motorongeluk een hele lelijke heupfractuur opgelopen. Na ettelijke operaties, onder andere in Nederland, kon hij weer lopen, zij het dat er nog steeds een sluimerende ontsteking is in zijn bovenbeen – een nooit helemaal genezen osteomyelitis-botontsteking--, die van tijd tot tijd zich via een fistel naar buiten ontlast, met pus en pijn. Tijdens de lift vanmorgen vertelt Binta dat Kemo weer veel nachtelijke pijn heeft en volgens de vertaling komt er water uit zijn been. Sinds 3 maanden is het kan lopen veranderd in kon lopen, want op een slechte vrijdagmiddag is hij bij het verlaten van de moskee op de knie van zijn tot dusver goede been gevallen. Hierbij heeft hij een lelijke breuk in het scheenbeen net onder de knie opgelopen. Een geadviseerde operatie met een tarief van 70.000 dal. kan hij natuurlijk niet betalen en daarom zit hij nu in een rolstoel in afwachting van een eventuele genezing van de breuk in een zodanig gunstige stand dat hij weer aan lopen kan gaan denken. Met de verkoop van vis zal zijn senior-wife dit bedrag niet kunnen ophoesten.
In mijn in Nederland verzamelde medicijnvoorraad zit nog wel een forse pijnstiller en een breedspectrumantibioticum. Dat zal mogelijk tijdelijk de fisteluitvloed doen stoppen en hem nachten met meer rust bezorgen.
Beleving
Ook al omdat ik afgelopen week zoals elk jaar om deze tijd verjaarde viel me weer eens op hoe verschillend onze tijdsbeleving is met die van de Gambianen. Nu ik elk jaar weer een jaartje erbij verzamel is voor mij de verjaardag een moment om even stil te staan bij de voortijlende tijd. Ik vraag me dan af wij mensen door de tijd bewegen of dat de tijd om ons heen voortgaat en ons links/rechts inhaalt. Bij het uitvragen van de klachten/symptomen van bezoekers van mijn spreekuur, is het vaak van belang om te horen hoe lang een klacht bestaat en hoe het verloop in de tijd is. Voor ons is dat vaak al lastig te vertellen en wij verbinden dan onze herinnering aan een gebeurtenis waarvan we weten op welke datum dat was. Hier noemen mensen als start van hun ziekzijn vaak de moslimfeestdagen: sinds de Ramadan, sinds Koriteh ( Suikerfeest),sinds Tobaski (offerfeest) en sinds het regenseizoen. Dat de Ramadan 4 weken duurt en het regenseizoen 4 maanden maakt voor hun tijdsbeleving niet uit. Het ziekzijn kan ook nog Ametalle ( al lang), Ametalle domanding ( tamelijk lang)of relatief kort Kunung Ko (eergisteren bestaan. Een gebeurtenis in de toekomst is al even diffuus, omdat mensen vooral bij de dag leven. Wanneer ik vraag om over 1 week terug te komen, dan wordt er steevast Insha-Allah = als Allah het wil aan toegevoegd. In de kerk waar ik als kind met mijn ouders kerkte, werd vaak de afkorting DV = Deo Volente=als God het wil aan een zin toegevoegd, maar ik vraag me af of dat in reformatorische kringen nog altijd gebruikelijk is.
Maar misschien moeten we de vliegende tijd maar vergelijken met de ervaring, die je hebt in een voortsnellende trein. We zeggen dat het landschap aan je voorbijtrekt, terwijl ik werkelijkheid natuurlijk de trein door het landschap beweegt. Onze tijd stopt pas als we "uit de tijd” zijn.
Spreekuurtje
Ali S : in februari schreef ik over een vriend van “onze Ali ”die aangereden was door een auto en fracturen in zijn voet had. Ik heb hem toen bezocht, op zijn verzoek het loodzware gips verwijderd met zaag en tang en hem oefeningen gegeven. Hij kwam nu te voet uit zijn dorp om mij te bedanken voor de hulp. Zijn voet zit er wel wat scheef aan, maar hij kan zelfs alweer wat voetballen met zijn zoontje. Zijn oma, die ik in februari ook bezocht en diep dement in bed ligt, is nog steeds zonder het zelf te beseffen in leven. Wonderen bestaan.
Neurologisch beeld. Begin februari in het schrijfsel “Cob(r)aatje schreef ik over een ongeveer 40-jarige vrouw, die in de loop van de tijd ( maar welke tijd?) zwabberbenen, slingerarmen, slikklachten, maagklachten, bloedarmoede en doofheid had ontwikkeld. Omdat ik de afgelopen 10 jaar twee keer iemand met een dergelijk ziektebeeld onvoorstelbaar heb zien opknappen met vitamine B12 injecties, heb ik die voor haar gekocht en 2x geïnjecteerd. Na ons vertrek is ze doorgegaan met de vloeistof te drinken. Ze kwam toen achter op de motor en kon niet zelfstandig lopen door wankel evenwicht. Nu kwam ze te voet met haar zoons, een afstand van 3 km door het zand. De coördinatie van armen en handen is weer normaal, maar ze loopt nog onzeker en is nog doof. De zoon vertelt dat de vitamine sinds 3 maand op is en het sindsdien weer slechter gaat.We hebben nu mooi een paar maanden op haar op te laden met het middel per injectie. Zouden wonderen zich kunnen herhalen? Op de video boven dit stukje kun je haar zien lopen (met toestemming)
Visite lopen. Dinsdag ging ik met Ali en fysiotherapeut Jay (voor het eerst in Gambia) een visite lopen bij een man die in oktober in het donker met zijn motor tegen een lading gravel is gereden. De man, een buurtwinkelier uit Guinee, zat in de woonkamer op de bank met een onooglijke vieze gipsspalk om zijn linker bovenarm. De gipsspalk zat van zijn oksel tot onder zijn elle boog. Uit de ontslagbrief kon ik nauwelijks iets ontcijferen, maar gelukkig hij had een foto van de röntgenopnames op zijn telefoon. Daarom was een hele lelijke breuk onder de kop van zijn bovenarm te zien, waarbij de stand van de kop fors afwijkend was. Zo te zien zat ik kop ook niet fraai in de gewrichtskom. Het lijkt me dat hier geopereerd had moeten worden. Het gips slobberde overigens om zijn bovenarm, dus veel nut had het niet. Begin januari is er een controle gepland in de traumakliniek. Hij vertelde dat zijn familie er op aandrong om een traditionele bottenrechtzetter deze breuk te laten herstellen. Dat heb ik afgeraden. Voor mij was hier geen heilzame arbeid te verrichten, dus we liepen door het zand langs armelijke huisjes weer naar huis.
Midnight.
Sinds onze hond Musoo zo jammerlijk om het leven kwam, loopt weduwe-zus Lady met haar ziel onder één van haar poten. Ze is duidelijk minder actief, eet wisselend slecht en wil de hele dag wel aangehaald worden. Hoewel de daarvoor geldende rouwperiode nog niet verstreken is, zijn we zaterdag naar Animal Care foundation the Gambia gegaan. Op internet en Facebook is veel info en foto’s te vinden. De ongeveer 60-jarige Oostenrijkse mevrouw vangt hier sinds 1995 honden op de op straat zwerven, verwond of ziek zijn of als puppie op het strand zijn achtergelaten. Op haar erf lopen veel honden rond en daarnaast heeft ze nog 2 vertrekken als ziekenboeg waar honden liggen, die behandeld worden. Op Facebook zagen we dat de inmiddels gevaccineerde en gecastreerde jonge hond, genaamd Midnight, rijp was voor adoptie na behandeling van wonden en parasieteninfecties. Midnight is jonger dan 1 jaar en is een lookalike van onze zeven jaar geleden labrador Nelson en van Musoo. De kennismaking ging prima en we hebben Midnight meegenomen naar huis. Lady was direct enthousiast en wil spelen, maar Midnight moet nog even wennen. Kortom: weer een nieuwe bewoner van Toubabokunda. Vanmorgen aan de gezamenlijke ontbijttafel, hebben we gebrainstormd over een andere naam en zijn we uitgekomen op Hunter.
Inmiddels daalt de temperatuur hier ‘snachts onder de twintig graden, zodat we genoodzaakt zijn om in de loop van de nacht een fleecedekentje over te trekken.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 3
[visitorCount] => 367
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/953_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => vis
)
[11] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110724
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-04
[photoRevision] => 0
[title] => De laatste dag :(
[message] => Ja de dag is nu echt aangekomen we moeten weer naar huis. We stonden op met keihard gebonk op de deur (dit gaan we zeker niet missen als we thuis zijn). Na weer een lekker ontbijt gingen de doorzetters direct een wandeling aan van 2 uur naar het strand, terwijl de luilakken nog even moesten wachten en later met de taxi naar het strand gingen. Op het strand kon iedereen nog even goed genieten van de laatste zonnestralen. Er werd goed gezwommen en getanned. Halverwege was er een heerlijke lunch met een traumatische experience voor Dagmar met de kippenpoot, want er was een adertje geknapt en dat zag er nogal heftig uit. Gelukkig heeft ze het toch nog overleefd. Na de lunch zijn we nog even doorgegaan met zwemmen en zonnen. Om 15:00 ging de hele groep weer terug naar de lodge met de taxi’s. Iedereen nam even een koude douche en daarna werd er fanatiek ingepakt. Na de laatste keer genieten van rijst werden de laatste spullen nog even ingepakt. Toen nog een groepsfoto en gaan met die banaan!
Eenmaal aangekomen op het vliegveld moesten we gelijk door naar de paspoortcontroles. Vincent vond het zo leuk hier, dat hij zijn boardingpass nog even achterliet als poging om te blijven. Maar helaas was zijn plan mislukt. Eenmaal door de douane moesten we nog een uurtje wachten. Dus als echte Nederlanders hadden we nog wat laatste versnaperingen gekocht. Nu zijn we hier en kunnen we straks het vliegtuig in. Tot zo in Nederland!
We willen nog even mededelen dat we super dankbaar zijn dat we deze reis mochten maken. Het was een hele mooie ervaring die we zeker niet wilden missen. Bedankt iedereen die dit heeft georganiseerd en heeft meegeholpen aan deze reis. Zonder jullie was deze reis nooit zo mooi geweest. Dankjulliewel daarvoor! Dat was het dan doegg!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 19
[visitorCount] => 224
[author] => Marlon, Fiene en Dagmar
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/849_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => de-laatste-dag
)
[12] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110723
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-03
[photoRevision] => 0
[title] => Best price for you
[message] => In de ochtend werden we weer vroeg gewekt door een mooie rap (vals) gezongen door Tim. Na het ontbijt konden we ons even klaarmaken en gingen we daarna in busjes naar een middelbare school op een kwartiertje afstand van de lodge. Daar gingen we in groepjes van vier een les volgen van bijvoorbeeld economie. Zo waren we toch nog een beetje op school. Het was grappig om te zien dat ze hier op de middelbare blijven zitten in het lokaal en dat de docenten van klas wisselen terwijl bij ons juist de leerlingen van klaslokaal wisselen en de docenten er blijven zitten. Na de bel was gegaan gingen we naar een andere ruimte waar een podium was en stoelen voor ons klaar stonden. We gingen zitten en een man vertelde dat we een paar toneelstukjes opgevoerd kregen door leerlingen van de school. Toen het toneel stukje begon kwam er een vrouw met mooie kralen in haar haren het podium op, waarvan haar microfoon net IETS te hard stond en iedereen een gehoorbeschadiging kreeg. Toen de toneel stukjes echt begonnen gingen ze laten zien hoe daar een bruiloft wordt gevierd……. Toen was het onze beurt om toneel te spelen. Lieke, James, Rick, Daphne en Maud gingen het podium op. Ze lieten zien dat wij veel meer geven om onze dieren en dat je bij ons echt niet te laat kan komen en dat je de tijd die je hebt afgesproken nakomt. Rick vertelde dat we ongeveer 6 tot 7 glaasjes water drinken en dat we van het water hier ziek kunnen worden. En dat we heel veel kaas eten (ochtend, middag en avond). Ons stukje was een stuk korter dan dat van hun dus misschien hebben we ze een klein beetje teleurgesteld maar ja boeieee. Op het einde gingen mensen in mooie traditionele kleding dansen met ons, waarbij iedereen zijn dans skills kon laten zien. Eigenlijk hebben we niks verstaan van de toneelstukjes, want de box was heel erg skeer (in oudertaal: de box was heel goedkoop met niet goed geluid). Toen gingen we nog even naar het voetbalveld waar sommige kinderen gingen voetballen en anderen gingen een hardloopwedstrijdje doen. Daarna stapten de busjes weer in en gingen we terug naar de lodge waar een heerlijke lunch op ons stond te wachten: parel couscous.
Na de lunch gingen we in groepjes van 4 in lokale taxi’s naar de craft market. Het was niet zo druk als de vorige markten en het waren allemaal kleine winkeltjes met armbandjes, beeldjes, stoffen en kleding. Bij elk winkeltje waar je langs liep vroegen de verkopers of je bij hun winkeltje binnen wou kijken. En ze beweerden allemaal dat ze de “best price for you” hadden. Natuurlijk zijn wij pro’s in onderhandelen en kregen we eigenlijk allemaal de helft van de prijs vaak mee. Nadat iedereen ze inkopen had gedaan gingen we weer terug naar de lodge in lokalen taxi’s.
Toen we terugkwamen hadden we wat tijd voor onszelf. In de avond aten we kip, gebakken aardappeltjes en rijst. Daarna hadden we een hele leuke pub quiz gemaakt door Tim. In de pub quiz zaten vragen zoals geschiedenis, babyfoto’s, muziek, WhatsApp berichten, ochtend muziekjes en vragen over de reis. De pub quiz was gewonnen door Pepijn, Evi en Maud. Zij kregen een mooi beeldje van apen als prijs. En de troostprijs waren truffelpepernoten. Toen de pub quiz af was gingen er nog een paar mensen weerwolven spelen en maakten wij de blog. Daarna ging iedereen naar bed.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 14
[visitorCount] => 153
[author] => Fiene en Dagmar
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/831_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => best-price-for-you
)
[13] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110705
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-07
[photoRevision] => 20
[title] => Helder
[message] => Helder
Lijkt het soepje te worden dat ik deze week aan jullie zal serveren als tussengerecht. Het is hier namelijk komkommertijd: weinig te beleven. Helder idee: misschien geeft een courgettesoep toch wat vulling.
Vruchtbaar bezoek
Afgelopen winter vertelde ik over een aantal sociale gevolgen van de migratie van vooral jongens via de “backway” naar Europa. Ik sprak toen in de buurtsuper met een jonge vrouw uit de buurt, die met de handschoen getrouwd bleek te zijn. In 2012, zij was toen 8 jaar, is haar echtgenoot al naar Europa vertrokken. In 2021 is ze met hem getrouwd via een gearrangeerde liaison en in 2022 heeft ze hem ontmoet toen hij hier op bezoek was. De echtgenoot is kunstgrasveldlegger in Keulen. Eind februari kwam hij drie weken naar Gambia tijdens de Ramadan en heeft hij een onderkomen in een naburig dorp gehuurd om zijn echtgenote nu “echt” te leren kennen. Ondanks het gebod dat tijdens de Ramadan tussen zons op- en -ondergang niet gegeten mag worden of genoten mag worden van andere geneugten des levens blijkt nu, niet toevallig na 9 maanden, dat zijn bezoek een vrucht heeft afgeworpen. Afgelopen zondag is Tulay bevallen van een gezonde zoon. Moeder en kind hebben we nog niet gezien, maar de grootouders voor wie dit het eerste kleinkind is stralen van oor tot oor. En het tonen van zo’n emotie is hier niet zo gebruikelijk. Gelukkig voor de kraamvrouw laat de verwekker zijn rollen kunstgras even voor wat ze zijn en komt hij één dezer dagen op kraambezoek.
Kindersterfte.
Zoals de meeste lezers waarschijnlijk weten is ons Gambiaanse avontuur begonnen met de bouw van de Baobab Nursery School in 2002. (Zie gambiahulp.com). De gelijknamige stichting betaalt nog steeds het grootste deel van de salarissen en zorgt voor het onderhoud van het gebouw en meubilair. Afgelopen week was ik op school om de salarissen voor november te brengen en natuurlijk met Ida Jallow, de headmistress, bij te praten. In onze boekenkast in Nederland stond al sinds 2010 een boek met prachtige foto’s van de kinderen op school..Een beroepsfotografe uit Nederland was toen op bezoek en schonk ons later dit fotoboek. We bedachten dat dit eigenlijk op school hoort en daarom bracht ik het nu naar Ida. Ze vond het prachtig om de kleuters van toen weer te zien. Opvallend dat ze de namen van alle kinderen nog weet en van velen ook wat ze nu doen: verpleegkundige, studerend aan de universiteit van Senegal, Tiktokker is zo maar een greep. Wat me frappeerde is dat ze van 5 kinderen vertelde dat ze inmiddels zijn overleden. Op dat moment realiseer ik me weer hoe hoog de kindersterfte hier is. Veel baby’s (en moeders) overlijden rond de geboorte, maar kennelijk dus ook nog na de kleuterleeftijd. WHO-cijfers: 45 van de 1000 kinderen sterft bij de geboorte, daarbij nog 45 kinderen voor de 1e verjaardag en in totaal 200 van de 1000 kinderen vóór het 5e levensjaar. Maar de kinderen uit dit fotoboek waren ouder van 5 jaar, dus…..Hoofdoorzaak van sterfte bij jonge kinderen is malaria. Het goede bericht is dat er deze week mensen van het ministerie van gezondheid aan de poort kwamen om te vragen of er ook kinderen onder de 5 jaar waren. Er wordt namelijk binnenkort begonnen met een vaccinatiecampagne met het nieuwe malariavaccin bij kinderen jonger dan 5 jaar.
Wat betreft de moedersterfte. In Gambia overlijden 300 moeders op 100.000 geboortes en in Nederland 6. Snelle rekensom: factor 50.
Op school worden bij de eerste schrijflessen kleine leitjes gebruikt om met krijt de eerste vaardigheden aan te leren. Dat scheel veel in de papierkosten. De leitjes zijn gemaakt van triplex en moeten zo nu en dan weer met matte verf geschilderd worden. Afgelopen week was het weer tijd voor mij om, uiteraard geheel onbezoldigd, 40 leitjes van een nieuwe matte laag te voorzien. Dat houdt deze pensionado van de straat.
Groene stroom.
De stroomverbruikers op ons erf draaien voor 98% op groene stroom. Toen ons huis in 2007 gebouwd werd, was Madiana niet verbonden met het elektriciteitsnet. Andere nutsvoorzieningen zoals waterleiding en riolering ontbreken nog steeds. De vraag van de Nederlander, die de bouw regelende was of we de accu’s wilden laden met zonnepanelen of met een generator. Omdat de eerste optie ons meer aansprak werden er 6 zonnepanelen op het dak van de schuur gelegd tegen een prijsje (!) van 1250,- € per stuk. Al snel bleek dat de productie van deze panelen veel te weinig was voor de verlichting en koelkast en niet te vergeten de waterpomp. Achter ons huis is een borehole = pijp 35 meter de grond in geboord. Op die diepte hangt de waterpomp, die dus het water eerst 30 meter moet oppompen en daarna nog waterdruk moet geven. De pomp verbruikt 800 Watt en dan is de groene stroom snel op. Binnen 1 week na ingebruikname van het huis, werd er een grote generator in een geluiddempende kast over de muur getakeld, zodat we aan het eind van de dag met het sonore gebrom de thuisbatterij-avant-la-lettre moesten opladen.
Op dit moment hebben we 21 panelen, waarvan de laatste serie per stuk meer produceren en de prijs per stuk ( 250,-€ ) een stuk lager is. Daarop kunnen we bij zonnig weer per 24 uur 3 huishoudens van stroom voorzien (3 koelkasten, 2 tv’s en in totaal 15 lampen voor buitenverlichting) en per dag ongeveer 2000 liter water oppompen.
Afgelopen week waren er een aantal zonloze dagen en dan ondervinden we wat sinds de energietransitie in Nederland minder zichtbaar is: aan het eind van de middag een voor 70% gevulde accu. Dat betekent dat we dan 2 uur de dieselgenerator moeten gebruiken om niet ’s ochtends bij het opstaan zonder water en een ontdooid vriesvak te zitten.
Spreekuurtje
Navelbreuk: de zuigeling met de forse navelbreuk, over wie ik vorige week schreef, kwam weer om te wegen: geen enkele gewichtstoename. Dat kan zowel betekenen dan zijn sterkere tweelingzus de borst van zijn moeder leeggedronken heeft voordat hij aangelegd wordt en dan “de hond in de pot” vindt als dat de moedermelkproductie terugloopt. We hebben nu een flesje (van een geefster uit Beilen) en een pak babyvoeding met bereidingsinstructie meegegeven als bijvoeding. Over 1 week maar zien of het effect heeft. Overigens heb ik met een Gambiaanse arts overlegd over het beleid bij een navelbreuk. Bij deze grote exemplaren is de breukpoort zo wijd dat de kans op een beklemde breuk nihil is. Er wordt gewacht tot de leeftijd van minstens 2 jaar voor een correctie.
Geen wortelabces : in de wachtkamer buiten de poort hoor ik al de luide, schorre stem van de vrouw van de imam. Nadat ze op hetzelfde ingestelde stemvolume heeft verteld over haar pijnklachten in nek, rug en gewrichten, samenvattend “pien in ’t lief” is de beurt aan haar meegekomen schoondochter. Zij heeft een dikke wang rechts, waarvan ik vermoed dat de zwelling veroorzaakt wordt door een abces van het gebit. Er blijkt echter een flinke diepe bacteriële ontsteking van de wang te zijn, uitgaande van een kloofje in de rechter mondhoek. Op mijn vraag hoe lang dit bestaat is het antwoord “Kunung ko “ofwel eergisteren. Deze infecties zie ik hier soms in korte tijd uitbreiden tot levensbedreigende proporties en daarom vertrekt ze met een hoge dosis van een breedspectrum antibioticum. Twee dagen later loop ik op weg naar de buurtsuper voor hun “huis ”langs en hoor ik de brulboeistem. In mijn beste Mandinka en met hulp van alle handen en voeten vraag ik hoe het met de mondhoek gaat. Uit de duisternis van het huisje verschijnt het gezicht van Isatou : al flink verbeterd. Mijn conclusie “Affysiata bakeh” ofwel flink verbeterd werd beantwoord met een luid “Yooo”.
Lastig. Sommige klachten zijn door de taal-en culturele barrière lastiger te tackelen. Een jonge vrouw, opvallend gekleed in een nauwsluitende, hippe lange broek met de bekende moderne rafelige gaten vertelt via Ali dat ze al een jaar niet ongesteld is. Ze heeft 2 kinderen van 14 en 7 jaar oud. Tussen de zwangerschappen is ze bij familyplanning geweest en heeft ze het Implanonstaafje onder de huid gehad. Haar menstruatiecyclus was altijd al traag, maar nu ziet ze helemaal geen bloed. Het is moeizaam om via vertaling duidelijk te krijgen wat haar vraag is: ongerustheid? Zwangerschapswens? Ik vind het in Nederland al lastig om in begrijpelijke taal de mogelijke oorzaken uit te leggen, maar hier is dat nog moeilijker. Welke kennis heeft mevrouw over menstrueren? Welke kennis heeft Ali hierover? Zijn er woorden in het Wolof waarmee Ali mijn uitleg kan vertellen?Uiteindelijk komen we erop uit dat ik zonder mogelijkheden voor verder onderzoek hier geen oplossing voor heb en raad haar aan om naar een gynaecoloog te gaan. Ze kan op haar 37e natuurlijk ook al in de menopauze komen en dat is met een bloedonderzoek makkelijk uit te vinden.
Heerlijk avondje?
Afgelopen vrijdagavond, - Sinterklaasavond- lopen we samen in het donker de 200 meter die het erf van onze Gasselter buren van het onze scheidt na afloop van de vrijdagmiddagborrel. Omdat het hier pikdonker is en er geen vlak stuk in de weg zit, schijnen we met een zaklamp voor onze voeten. We bereiken veilig de poort van onze compound en het licht van de buitenlamp. Dan horen we snel naderend hoefgetrappel in het duister. en we drukken ons veiligheidshalve tegen de muur. Voordat ook maar de illusie bij ons kan opkomen dat het paard van Sinterklaas nadert, doemen er in vliegende vaart 3 hitsige ezels op, die we kort kunnen zien in het schijnsel van de lamp. We worden niet onder de voet gelopen en de ezels verdwijnen weer even snel in de duisternis als ze opdoemden.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 335
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/715_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => helder
)
[14] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110692
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-02
[photoRevision] => 0
[title] => Lieke, dit is je verjaardag hihihihi
[message] => We begonnen de dag met het luchtalarm van Timme’s telefoon (ik hoor jullie denken, huh, een telefoon?!. ) Dit was om met z’n allen Lieke wakker te maken. Rick had natuurlijk weer een gaar tijdsbesef en sprong onder de douche terwijl hij nog 5 min had (GambiaMaybeTime#). Huppelend in haar lakenzak werd Lieke wakker van het gekakel van haar vrienden en een box die op een fors volume; “Lieke dit is je verjaardag” brulde.
Na hetzelfde eentonige heerlijke ontbijt van de afgelopen week, vertrok een deel van deze bende naar de basisschool. De rest van de groep bleef nog even op de lodge. Die gingen de lunch voorbereiden. Op de basisschool vertelden wij over tradities en gewoontes in Nederland. Sinterklaas, stamppot, fietsen en koningsdag kwamen allemaal aan bod. De kinderen waren onwijs nieuwsgierig en leerden ons nieuwe woordjes en gewoontes.
We speelden met zijn allen Hollandse Leeuwen, wat er flink ruig aan toe ging. Daarna lieten zij zien hoe ze hun vrije tijd besteedden. Zakdoekje leggen met een slipper en vooral heeeeel veel liedjes zingen. Dit liet ons zien hoe wij als Nederlanders vaak het beste van het beste materiaal nodig hebben om ons te vermaken. Wat er hier nodig is voor een goeie portie gezelligheid? Elkaar. De andere groep ging ondertussen naar de markt. Op hun beste Engels onderhandelde ze er flink wat Dalassi’s af. Het was een behoorlijke zoektocht naar wraps. Na 7 winkels afgespeurd te hebben hadden ze maar net genoeg voor 1 tortilla voor iedereen. Hé jammer, dan toch nog maar een broodje ei met euh erbij (zieke inside joke).
Deel 2 van de project dag. het ene deel van de groep bezocht de kliniek. Timme en Rick hielden maar niet op met vragen stellen die letterlijk niemand interessant vond, behalve de guide zelf (gelukkig maar). Snel aan de slag. We kregen 5 potten blauwe verf en binnen 2 uur moest de wachtkamer van het consultatiebureau geschilderd zijn. Wat is jullie favoriete ijssmaak? Die van Rick was absoluut smurruf. Na een lading terpentine zat het nog steeds overal, maar we voelden ons voldaan.
Terug naar de andere groep. Ze vertrokken naar het strand, want er moest iets belangrijks gebeuren. Er ligt hier ontzettend veel afval overal. Vandaag was het strand aan de beurt. Dus gingen ze met grote emmers al het aangespoelde plastic en zeewier oppakken. Uiteindelijk kwamen ze aan de rand van het water een enorm zeil tegen die onder het zand begraven zat. Deze hebben ze na 40 minuten van duwen en trekken aan het zand eindelijk eruit gekregen, ondertussen realiseerde James nog dat hij z’n camera nog in zijn zak zat, na veel paniek en rennen naar zijn handdoek bleek ie toch waterdicht te zijn, dus dat was een grote opluchting. Na kwartiertje langer in het water zitten realiseerde hij dat hij OOK nog zijn geld in zijn zak zat, gelukkig was dat snel genoeg opgedroogd. Na even zwemmen in de zee en een vis Vincent Junior noemen zijn zij weer teruggelopen naar Kairoh Garden.
Voor het avondeten kregen wij pasta met couscous met vlees. Nadat we allemaal uitgegeten waren hebben we nog even met z’n allen lekker weerwolven gespeeld met een paar van de locals (Dit moest in het Engels dus dat was nog wel een uitdaging), en daarna hebben we rond het kampvuur gezeten (veel te warum) en hebben we geluisterd naar live djembe muziek (vet cool gaaf bro). En toen was iedereen er klaar mee en gingen we naar bed
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 1
[visitorCount] => 522
[author] => Lieke, Rick en James
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/566_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => lieke-dit-is-je-verjaardag-hihihihi
)
)
)
[_currentItemCount:protected] => 15
[_currentItems:protected] => ArrayIterator Object
(
[storage:ArrayIterator:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111289
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-22
[photoRevision] => 0
[title] => Rijst......
[message] => Rijst,
naar ik aanneem, bij menig lezer inmiddels de vraag op, waarom ik na al die weken nog steeds niet het belangrijkste voedsel uit Gambia op het menu heb gezet. Die vraag heb ik nu dus beantwoord met de titel van dit blog. Dit wil ik nog verder specificeren: het wordt een pittige hap en wel Benachin-rijst. Benachin rijst wordt gemaakt door vele kruidige ingrediënten, zout, natriumglutamaat ( Ve-tsin ), knoflook, pepertjes en tomatenketchup voor de kleur in een vijzel tot moes te stampen. Vervolgens wordt dit mengsel in hete olie gebakken en daaraan wordt de rijst, eventuele groenten zoals kool, zoete aardappel en wortelen toegevoegd. Daarna voldoende water erbij zodat alles onder staat en 20 minuten koken. Als alles gaar is afgieten en de inmiddels roodbruine rijst opdienen met boven op de groenten en vis of kip. Dan met het hele gezelschap rond 1 grote schotel en met de schoongewassen rechterhand (ook voor linkshandigen!) of, voor onwennige Toubabs, een lepel naar binnen schuiven: eet smakelijk.
Nu staan er meer dan 200 mailadressen op de lijst van dit blog, dus ik voel met voldoende verontschuldigd om niet iedereen uit te nodigen, maar om iedere belangstellende te adviseren om het in intieme kring eens te proberen. En anders is er een simpele oplossing: vlieg naar Gambia en bestel het op Paradise Beach. Je zit dan met de voeten in het nog warme strandzand bij zonsondergang te genieten. Je ondergaat de prachtige zonsondergang boven zee, je voelt je binnenste in vuur en vlam geraken door de pittige rijst en je verslavingscentrum ergens in je grijze massa krijgt zo’n boost dat je de volgende winter maar 1 (één) wens hebt. En we zullen graag de uitnodiging om mee te genieten aanvaarden.
Overigens is de grootste rijkdom van de gemiddelde Gambiaan het kopen, maar zeker ook krijgen, van een 50 kilozak met rijst. Het is vergelijkbaar met de ervaring van onze voorouders, die in het najaar in de kelder een mud béste kwaliteit eerappels met een paar grote zijden gerookt spek hadden. “Hier komen we de winter wel mee door!”
De intro van deze week is weer af en aan de intro herken je de muziek.
DE slang
De foto van de slang die vorige week van Ali verloor, heb ik door AI laten beoordelen: het is (was) een Olijfgras slang. Deze soort is voor mensen nauwelijks giftig, is erg snel en is daarom in staat om salamanders te vangen. Achteraf hadden we dit beest ook de gelegenheid kunnen bieden het hazenpad te kiezen en ons erf vrijwillig te verlaten. Toen Ali de slang naderde om hem dood te slaan, nadat hij al daarvoor een steen met een welgemikte worp tegen zijn kop had gegooid, sprak hij enkele prevelementen uit. Navraag leerde ons dat het toespreken van de slang met enkele Koranspreuken de slang ervan weerhoudt om aan te vallen. Doe je voordeel hiermee, mocht je ooit eens met een slang geconfronteerd worden.
Onbenullig
Voelde ik me afgelopen dagen op een nacht, omdat ik lag te luisteren naar waterdruppels, die met een tussenpoos van minuten uit een lekke koppeling bij onze wc in een opvangbakje vielen. Maar ik zal bij het begin beginnen. De vlotter in het waterreservoir van de wc in onze badkamer is al jaren een zorgenkindje. Soms blijft hij tijdens het vullen van de bak achter een uitsteeksel van het spoelsysteem hangen, zodat de vlotter niet kan komen bovendrijven (in het Engels heet een vlotter een floater) en dus de waterafvoer niet op tijd afsluit en dus water door de overloopopening op de tegels stroomt. Op andere momenten maakt de vlotter een diep kreunend geluid op het moment dat de wateraanvoer wordt afgesloten. Afgelopen week was het weer een waterballet en naar analogie van het vernielen van een zitkussen door Hunter gaf dit een duwtje om de vlotter te laten vervangen. Buurman Nyasi, de loodgieter, kwam de volgende ochtend om de reservevlotter te plaatsen: fluitje van een cent. Overigens is het even een weetje: een loodgieter, in het Engels een plumber, wordt hier niet naar de correcte uitspraak, waarbij de b-klank wordt weggelaten genoemd, maar de uitspraak hier is met een nadrukkelijke B. Mocht je dus vragen naar een “plummer”, dan word je niet begrepen. Om de vlotter te wisselen moesten 3 verbindingen van de watertoevoer losgemaakt worden en later weer vastgezet. En toen Nyasi weg was begon een verbinding te lekken: drup….drup. Hoewel ik geen uroloog ben geweest, ben ik inmiddels bijna een loodgieter, dus draaide ik de lekkende verbinding strakker, zonder effect. Ik haalde de verbinding los en weer vast met meer loodgieterstape: droog!! Helaas begonnen toen andere verbindingen te lekken, die ondanks al mijn pogingen bleven lekken. Uiteindelijk Nyasi weer erbij: bleek in een gegalvaniseerd tussenstukje (voor de kenner van 3/8 naar 3/4) een minuscuul barstje te zitten. Gelukkig hadden we dit ook in voorraad en nu is alles droog. Ik hoe dus niet meer onbenullig te liggen luisteren alsof de wereld niet in brand staat.
Nu dit stukje af is hoop ik dat jullie het geen onbenullig stukje vinden van een dito-blogger.
Smiling coast?
Dat klopt. Zo prijst dit kleinste landje in Afrika zich aan in de toerismesector. Helaas zullen die mensen, die komende week dit land voor het eerst bezoeken die glimlach met een lampje moeten zoeken. Mogelijk dat de enkele Christen een betoverende lach op het gezicht kan toveren, maar de in meerderheid moslim Gambianen is het lachen wel vergaan. Deze week is namelijk de Ramadan begonnen en dus betekent dat tussen zonsop-en ondergang niet eten en drinken. Toevallig(?) rijst de middagtemperatuur hier afgelopen dagen de pan uit en tikt het kwik bij een warme landwind ’s middags de 36 graden aan. Dat betekent natuurlijk dat je rustig in de schaduw zittend al 2 liter vocht aan transpiratie per dag kwijt bent. De mannen die de hele dag in de bouw in de volle zon werken en de vrouwen die van vroeg tot laat zwoegen zijn dus een emmertje vocht meer kwijt. En dan ook nog lachen??? En dan zijn er ook nog hardliners die op het moment dat hun speekselklieren nog ergens een druppeltje vinden om spuug te produceren dat lekker om zich heen ketsen.
Project bankje
Op het erf van Ali en Penda is de geplante mangoboom inmiddels een grote schaduw gevende boom geworden Onder de mangoboom is het altijd iets minder wam dan binnen, dus een favoriete plaats om te zitten. Helaas zijn alle voorradige stoelen in de loop van de jaren door temperatuur en vocht tot stof wedergekeerd, Afgelopen week zag ik een bejaarde buurman, die graag onder deze boom zit, met een klapstoeltje door het mulle zand aan komen zeulen. De wens van Ali is dus om een meer duurzaam zitmeubel te hebben. Daartoe hebben we 4 zakken cement gekocht; Ali heeft 3 zakken omgezet in cementblokken en inmiddels een bank opgemetseld. Na opvullen met zand moet er cement op voor de zitting en dan nog tegels op de zitting en rugleuning. Op de foto’s boven zien jullie de geboorte van dit zitmeubel.
Spreekuurtje
Doordat het Ramadan is en alle huisvrouwen rond mijn spreekuurtijd,18.00 uur, in de weer zijn om de avondmaaltijd- iftar te bereiden, is het afgelopen dagen rustig. Voor deze dokter is er op deze manier geen droge rijst te verdienen en bij de temperaturen van afgelopen week, 34 tot 38 graden, hoeft de spreekwoordelijke kachel dan wel niet te branden, maar toch kun je je voorstellen dat ik me lichtelijk overbodig begin te voelen.
Bikkelen
bij deze temperaturen in de volle zon zonder drinken doen de bouwers die dinsdag successievelijk om hulp kwamen vragen. Allemaal hadden ze klachten van het bewegingsapparaat. Dat varieerde van een ischias-achtige rugpijn, 2 vingers die krom staan door een peesletsel (onhandig bij metselen) en de klachten van frequent nachtelijk plassen (toen het nog geen vastentijd was ) . Bij navraag bleek hij de hele dag veel water te drinken uit een emmer, aan het eind van de middag dikke enkels te hebben, die ’s ochtends weer dun waren. Hij beschikt over een zeer uit de kluiten gewassen onderstel, waardoor hij door de hele dag staan “stalpoten” ontwikkelt. Dat vocht plast hij dan ’s nachts weer uit. De beste Remedie krijgt hij nu van Allah voorgeschreven: gewoon de hele dag niet drinken, zodat je uitgedroogd na 4 liter zweten weer naar huis gaat. Dan slaap je ’s nachts lekker door zonder dat je in het donker naar het “toilet” naar buiten moet om je blaas te ledigen.
Als kool
Gaat de tweeling, van wie de moeder onvoldoende borstvoeding heeft nu groeien op kunstvoeding. Geboren in november 2024 wogen broer en zus in januari 7700 gr. Gisteren ging het wegen wel wat lastig, omdat ze op de weegschaal hevig schreeuwend spartelden. Mijn snelle schatting is dat ze nu bijna de 10 kg aantikken. Vóór ons vertrek komt moeder nog eens terug om het laatste voor hen bestemde pakket voeding op te halen. De kindertjes krijgen inmiddels ook al wat bijvoeding.
Mijn plan is om jullie nog 2 zondagen aan tafel te nodigen, aangezien we vrijdag 13 maart weer terugvliegen. Op het menu staat waarschijnlijk een Toe(tje) en tenslotte een (non) alcoholisch Afzakkertje.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 193
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/251/751_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => rijst
)
[1] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111221
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-15
[photoRevision] => 0
[title] => Salato
[message] => Salato
Na het tussendoortje is het vandaag de beurt aan een frisse salade. Op dit moment, maandag 9 februari, met op de achtergrond de oproep tot het gebed van 14.00 uur, wijst de thermometer op onze veranda 33 graden, en lijkt me een frisse salade te verkiezen boven erwtensoep of bruine bonen. Toevallig hebben we gisteren een bosje sla gekregen en dat is hier ook in de koelkast niet lang vers te houden. Sla koop en krijg je hier vers uit de grond getrokken met de wortels er nog aan. We zetten de sla daarom als bloemen in een vaasje water en dan in de koelkast. Nadat we samen onze slaapkamer de maandagmorgenbeurt hebben gegeven (wij zijn en blijven geordende mensen) loop ik naar de dichtstbijzijnde marktkraam van buurvrouw Binta. Kennelijk heeft ze op mijn bezoek gerekend, want ze heeft een T-shirt aan met het opschrift “Cascaderun Hoogeveen” uit het jaar 2020. Dat jaar ging de loop ivm corona niet door en werden een paar duizend shirts als liefdadigheid naar Gambia verstuurd. Ik wijs op de tekst van het shirt en zeg dat het uit onze woonplaats komt. De communicatie gaat lastig, omdat ze vrijwel geen Engels spreekt en ik nog minder Mandinka. Ze is trouwens niet naar school geweest en kan dus het opschrift niet lezen. Mogelijk is het dus toeval dat ze net nu dit shirt draagt.
Ze heeft vanmorgen inkopen gedaan in Tanjeh en daarom een netje verse tomaten. Na mijn bestelling tomaten ontvangen te hebben, vraag ik of ze ook aardappelen heeft. Dat heeft ze en wel zoete. Naar analogie van salato heet een aardappel in het Mandinka een patato. We hebben maar geluk dat Mandinka zo’n simpele taal is. Plak maar een o achter het woord dat je als eerste te binnen schieten en…….. nou ja een tomato heet eigenlijk mentengo. De totale kosten van mijn inkopen vanmorgen durf ik op dit platform wel te delen: 45 dalasi ( 0,55 €) zonder dat iemand me verkwistend gaat vinden, (“waar doen ze het van”) . Ik overhandig haar een biljet van 50 dalasi. Ze maakt haar wikkelrok deels los, haalt de knoop uit de punt van de stof en kijkt of er in de kassa ook een vodje van 5 dalasi is. Helaas…..ze wil me dan maar 10 dalasi teruggeven. Tja….en dát is nu mijn eer te na. Ik zeg “Falingo italem” ofwel “het wisselgeld mag je houden”.Ze begint haar kraam direct op te ruimen en het is de hele dag feest in huize Singateh. En de weldoener durft dit met droge ogen ook nog in zijn blog te publiceren.
Spreekuurtje
En ja hoor
Daar is ze weer. De reep stof zit nog even strak om haar borstkas geknoopt en ze heeft nog steeds het gevoel niet goed te kunnen ademen. Of ik haar nog wel eens wil onderzoeken en ze ontbloot haar bovenlichaam. Als Ali er niet bij zou zijn, zou ik nu een assistente erbij halen om niet het risico te lopen beschuldigd te worden van Jeffrey-achtig gedrag. Ik beluister haar longen en druk op haar borstbeen en ribben: nog steeds een 10. Ik ga nu toch vragen of ze zich ongelukkig voelt en daarom allerlei lichamelijke klachten heeft. Ali doet zijn best, maar in eerste instantie nul punten. Met een paar tabletjes van de wonderpijnstiller paracetamol loopt ze met Ali naar de uitgang. En dan…..vertelt ze Ali dat ze zich ongelukkig voelt bij haar hoogbejaarde bedgenoot en graag een baby wil en of de Toubab daarbij kan helpen. In Nederland noemen we het benoemen van de hulpvraag met de deurkruk al in de hand het “deurkrukfenomeen”. Hier heeft de deur van de poort geen kruk, dus gaat deze benaming hier niet op. Toch maar wat lokale Viagra bij de groothandel gaan kopen?
Overigens bedenk ik dat ik wel eens faliekant de mist in ben gegaan door tegen iemand met een deurkrukklacht te zeggen dat hiervoor toch echt een nieuwe afspraak gemaakt moest worden. De hulpvrager, die net het laatste beetje moed bij elkaar heeft geraapt om bij de uitgang die ene prangende vraag te stellen, heeft dan geen moed meer om terug te komen en gaat uitstellen…….. en uiteindelijk is er geen levensreddende behandeling meer mogelijk. Toch heb ik deze mevrouw maar niet teruggeroepen om haar naar de praktijkondersteuner GGZ/ een jongere broer van haar man/ de bekende zaadbank in Denemarken te verwijzen. Ach…ze komt vast wel weer.
Engelengeduld
Bezit ik naar mijn eigen (en verder niemands) mening voldoende om spreekuur te doen. Soms wordt zelfs mijn geduld op de proef gesteld. Een vrouw van middelbare leeftijd komt binnen. Haar gezicht heeft ingevallen wangen en daardoor imponeren haar jukbeenderen als uïtstekend. Ze noemt veel klachten, waarbij gewichtsverlies, altijd warm van binnen en spaarzame menstruaties na lang doorvragen me opvallen. Ze heeft een hartfrequentie in rust van 110/minuut, trillende vingers bij uitsteken van haar armen en zweet op de neus. Ik leg uit dat mogelijk de schildklier (“hebben we die dan?”) te hard werkt. Bij verder doorvragen bestaan de klachten al lang, is ze al in een groot ziekenhuis geweest, heeft medicatie gekregen die zoals alle pillen die daadwerkelijk ingenomen worden uiteindelijk opgeraakt zijn. Tenslotte heeft ze ook papieren uit het ziekenhuis, natuurlijk thuis. We spreken af dat ze met de papieren terug zal komen. Bij de poort bekent ze Ali dat ze vermoedt de documenten niet meer te hebben. Uiteindelijk zegt ze weer naar het grote ziekenhuis te zullen gaan met mijn papiertje met als vraag “hyperthyreodie?”. Later spreek ik tegenover Ali mijn verwondering uit dat mensen hier hun gegevens uit ziekenhuizen niet bewaren. Hij kijkt daar niet van op: misschien hebben ze het niet opgeruimd (wie heeft hier een kast?); misschien hebben de kinderen ermee gespeeld en andere suggesties, die ik als uitvluchten beleef. Teneur: het vergt ook na vele jaren nog energie van mij om me te verplaatsen in de gedachtewereld van Gambianen Gelukkig bestaat normaal alleen als je je eigen norm als maatstaf neemt.
Semper vigilat
Onze jonge hond Hunter is inmiddels 2 maanden op ons erf. Hij hoort hier inmiddels helemaal thuis, maar de bewoners van ons erf moeten nog wel aan hem wennen. Als de kinderen badminton spelen kan het zijn dat hij razendsnel de shuttle oppikt en rond gaat rennen. Als er dan ook nog achter hem aan gevangen gaat worden, is het helemaal groot feest. Als er bezoekers het erf op komen, komt Hunter ze kwispelend tegemoet en hij is er een kei in om dan zo dicht achter je te gaan lopen dat hij op je hielen trapt. Als je je slippers onbeheerd laat staan, loop je het risico dat je het schoeisel moet gaan zoeken. Tot dusver bijt hij, behalve 1 groot zitkussen, nog niets stuk. Als het tegen het vallen van de avond loopt en het dus wat afkoelt rent hij als een bezetene in het rond, terwijl Lady probeert om hem zo nu en dan in zijn ren te onderscheppen. ’s Nachts is Hunter de eerste die bij een geluid dat hij als onraad ervaart de veranda af gaat rennen en druk gaat staan blaffen. Gelukkig heeft hij wel een stopknop. Als hij overdag op de veranda van de nacht ligt uit te rusten, blijft zijn bovenste oor nog recht overeind staan: hij waakt altijd ofwel semper vigilat. Dit is ook nogal eens het motto van politie- of brandweerkorpsen.
Korte crocus
Op de basisschool van de kinderen was er deze week drie dagen vakantie, halverwege het trimester. Omdat ook hier ledigheid des duivels oorkussen is, krijgen de kinderen dan een opdracht mee voor deze vrije dagen. Omar en Ebrima hadden nu dezelfde opdracht: noem 20 feiten over Louis Pasteur. Hoewel we niet onderwijskundig onderlegd zijn, zijn wij van mening dat er meer aansprekende onderwerpen te bedenken zijn. Dit was een mooie gelegenheid om hen op het bestaan van ChatGTP te wijzen. Na het intypen van de vraag in het Engels, kwamen de 20 punten keurig op onze tablet en telefoon. Zoals op de foto boven te zien, zijn ze alles keurig aan het overpotloden.
Deze zondagmorgen.
Was het moment om de kinderen de dalasis te betalen, verdiend met de noeste arbeid om de tafels niet alleen onder de knie te krijgen, maar ook tussen de oren. Voordat ze de bankbiljetten in hun handen hadden, kregen ze nog een paar verhaaltjessommen op te lossen in drie teams van 2 personen.Een voorbeeld: je bent met een groep van 42 kinderen en je wilt 6 teams samenstellen. Hoeveel leden heeft elk team? Het omschakelen van vermenigvuldigen naar delen was voor allen wel even wennen. Daarna was het volgende hoogtepunt, namelijk het nuttigen van een chocoladeijsmilkshake en een stroopwaffel. ( de uitspraak stroopwafel met een lange a is hier notdone) . Op het moment dat we nog een spelletje gingen doen, waarbij kinderen op het gras gingen spelen ontstond er
Consternatie.
Tegen de muur was er een gevecht gaande tussen een flinke slang en een grote salamander, die zich weigerde over te geven. De uitkomst was dat Ali heeft gewonnen. Daarna haalde ik een schilderij van de muur om een soort dartbord aan die spijker te hangen en vloog er een salamander achter vandaan: schrikken!!
Uiteindelijk
Was iedereen van de schrik bekomen, toen ze de dalasi’s voor de foto omhoog konden houden.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 218
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/250/941_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => salato
)
[2] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111161
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-08
[photoRevision] => 0
[title] => Tussendoortje/ Tussend'oortjes
[message] => Tussendoortje/ Tussend'oortje
Na 12 zwaar te verteren dinergangen lijkt het me tijd voor een tussendoortje. Hoewel de aflevering Kom-kommer natuurlijk geen grote hap was, zou mogelijk het zitvlees jullie nog zwaar op de maag kunnen liggen. Nu heb je natuurlijk wel zitvlees in soorten en maten. Als jullie me de spreektaal willen vergeven noem ik hier alleen maar als uitersten “geen kont in de broek hebben” tot het heel oneerbiedige “kan ik even meerijden?”. Ik ga hier nu niet verder over uitweiden uit angst in de eerste regels van mijn blog al mensen op hun ziel te trappen. Ik wil verklappen dat ik naar aanleiding van de stroom klachten van de mevrouw met de hoogbejaarde echtgenoot (zie onder spreekuurtje) bedacht dat klachten die in de volksmond “tussen de oren” zitten natuurlijk kortweg als tussend’oortjes” aangeduid zouden kunnen worden. (Overigens weten wij en waarschijnlijk elke lezer dat bij eenieder van ons een achteraf onschuldig symptoom toch een flinke impact kan hebben op onze gedachten). Dat maakt dat ik de ingeving kreeg om deze week de titel “Tussendoortje” te gebruiken. En zo weet ik de nachtelijke uren dat mijn slaap op lijkt te zijn toch nog creatief te benutten.
Maar nu tot de orde van deze zondag.
Spreekuurtje
Nog steeds
Weet de hypochondere vrouw ons te verrassen met innovatieve klachten. Afgelopen week kwam ze met de klacht dat ze het gevoel heeft dat haar borstkas uit elkaar zal vallen. Omdat ze dat risico zoveel mogelijk wil uitbannen, komt ze met een opgerolde doek loeistrak op tepelhoogte om haar borstkas geknoopt binnen. Ze wil graag dat ik borstkas grondig onderzoek van binnen en buiten. Ze ontbloot spontaan haar bovenlijf en maakt met enige moeite alle knopen los. Ze heeft flinke striemen in de huid en haar borsten zijn bijkans in tweeën. Ze klaagt daarnaast over het feit dat ze moeilijk kan ademhalen. Nu kreeg ik bij de aanblik al een benauwd gevoel en dat was alleen nog maar van kijken. Ik bedruk haar ribben, borstbeen en gewrichtjes, waarbij ze geen pijn aangeeft. Gewapend met stethoscoop beluister ik hart en longen: abettayata ofwel alles kits. Via Ali probeer ik haar gerust testellen, in de wetenschap dat geruststelling niet helpt bij tussend ‘oortjes. Ze kijkt, zoals ook in NL in zo’n situatie enigszins achterdochtig, en maakt aanstalten om de doek weer aan te snoeren. We leggen uit dat dit niet gezond is. Ze verlaat het erf. Na afloop van het spreekuur hebben we geen losse menselijke onderdelen in het zand buiten de poort gevonden.
Onzeker.
Twee weken geleden kwam een man op het spreekuur met een heel vies lapje als verband om zijn enkel. Hij vertelde al in augustus bij de binnenkant van zijn enkel een wond te hebben opgelopen. De wond is gehecht en daarna moest hij om de dag terugkomen voor verbandwissel. Dat houdt in dat hij om de dag zijn vervoer moest betalen en bij de apotheek een gaasje en rolletje verband moest kopen. Na verwijderen van het “verband” verscheen een vieze hyper granulerende wond. Hypergranulatie is een doorgeschoten wondherstel. In goed Nederlands noemen we dit wildvlees. ( met de klemtoon op vlees). Inmiddels is de wond door tweemaal per week verbinden met een vet gaas op de wond genezen. Ik vertel hem dat ik hem uit behandeling ontsla, omdat de wond weer bedekt is met huid. Hij kijkt me geschrokken aan en begint een heel verhaal tegen Ali. In het kort komt het erop neer, dat hij niet zonder verband durft weg te gaan. Als overbrugging bied ik hem een stuk buisverband en gaasjes aan, zodat hij zelf een verband kan maken. Mooi niet dus. Ik sta hem toe nog 1 keer te komen. Ook een tussend’oortje dus.
Als kool
Bleek afgelopen week de tweeling, geboren op 30 november, van wie de moeder overleed en de grootmoeder ze verzorgt gegroeid te zijn. Ze wegen nu respectievelijk 5200 en 3800 gram. Aan de wangetjes was al te zie dat het hen goed gaat. Bovenstaand heb ik nog een foto geplaatst.
Vies!!!
Is wat mij betreft de enige passende omschrijving van de wonden op het scheenbeen van Omar. Omar is een man van, naar schatting, in de dertig, die meestal met wondjes aan zijn onderbenen komt. Hij heeft het syndroom van Down. Als ik ze verbind komt hij steevast weer terug zonder verband. In het begin wilde hij een kenmerk van dit syndroom demonstreren door mij te huggen, maar dat stadium zijn we voorbij. Hij komt nu, zeer ongebruikelijk, redelijk bedremmeld met zijn moeder. Omar is in november met 1 wondje op het spreekuur geweest, waarbij ik het advies gaf om na 5 dagen antibioticum terug te komen, maar inmiddels is dat meer dan 50 dagen geleden. Op bovenstaande foto ( kan als schokkend ervaren worden) is het resultaat te bewonderen. Ik gaf hem nu een ander antibioticum en advies om 1 x per dag met zijn onderbeen in een emmer met sop te gaan zitten. Dat laatste gaat niet gebeuren: 1: wie heeft hier een intacte emmer? 2 dat is verkwisting van Omo. Wordt mogelijk vervolgd, als hij terugkomt.
Oploopje.
Afgelopen week fietste ik naar het dorpscentrum om de voorraad baobab-vruchtvlees aan te vullen, bananen te kopen en te zien wat er aan groente op de markt te koop was. Naast het marktgebouw stond een kluwen vrouwen rond een stapel gebruikte kleding om net dat mooie kledingstuk te veroveren, voor een zacht prijsje. Ik durf in zo’n situatie geen foto van dichtbij te nemen uit angst onder de stapel vrouwen bedolven te worden. Overigens neem ik aan dat tweedehandskleding op deze dames een grotere aantrekkingskracht heeft dan deze zeer tweedehandse bejaarde toubab. Boven zie je de foto van dit tafereel ( van de kleding )
Zuinigheid en vlijt
Krak zei afgelopen week de bodem van het bankje, waarop ik tijdens mijn spreekuur zit. Toen Ali in 2008 zijn intrek nam in het watchmanhuis, dat nu gedegradeerd is tot spreekkamer, had hij behalve een weekendtas met kleding dit bankje en een bed. Na zijn verhuizing naar zijn eigen huis is dit bankje blijven staan en doet het dus al een aantal jaren dienst als zitplaats voor mij. De bodem was al wat krakkemikkig en ik ging altijd al voorzichtig zitten, maar afgelopen week was het toch echt gedaan met een plankje in de bodem. Sinds dit jaar heeft zich een meubelmaker in het centrum van Madiana onder een dikke boom gevestigd. Na neerklappen van de achterbank paste het meubel in onze auto, zodat we geen ezelkar hoefden in te huren. De meubelmaker, niet Engelstalig, gaf aan de bodem weer te kunnen repareren. Zijn prijsopgave: wat je hart je ingeeft. Na een uurtje was de klus geklaard. Ik kan mijn volle gewicht zonder vrees weer op de bank plaatsen. Op de meubelboulevard is inmiddels ook een vestiging van Scapino en Etos te bewonderen.
GOALLL !!!!!.
Of nee, toch niet, want de bal kwam tegen de paal van het doeltje met een zodanige kracht dat het doeltje in 3 stukken brak. Een aantal jaren geleden hebben we twee doeltjes laten maken bij een lasser. Ondanks twee lagen menie en elk jaar schilderen heeft de roest van binnenuit toegeslagen. Deze week ben ik met het overgebleven doeltje naar een lasser gegaan met de vraag een nieuw doeltje te maken van dezelfde afmetingen. Je kunt kinderen toch geen partijtje laten spelen met doeltjes van verschillende grootte?? Voor de kinderen van Ali heb ik ook 2 doeltjes laten lassen. Nu komt als opvoeding voor de kinderen, dat ze zelf 2 lagen menie en daarna zwarte verf moeten aanbrengen. Op bovenstaande foto’s zie je de slavenarbeid.
Eindexamen
In één van mijn eerste blogs heb ik verteld dat we bij het begin van het zondagse speeluur de tafels van 1-10 zouden gaan oefenen. Inmiddels hebben we al heel wat zondagen elk kind in 30 seconden een tafel naar keuze overhoord. Elk kind heeft inmiddels alle tafels geleerd en nadat we vorige week de tafels van 2 t/m 5 schriftelijk hebben geëxamineerd, was vanmorgen het eindexamen vam 1 t/m 10. Afhankelijk van hun niveau kregen ze voor 30 opgaven een paar minuten of iets meer tijd. Op bovenstaande foto zie je het nakijken van de examens. De beloning voor elk goed antwoord was 10 dalasi en de aftrek voor een fout 5 dalasi. Dat verklaart waarom je iedereen zo vol belangstelling ziet kijken. Het gemiddelde niveau van de kennis van de tafels is in afgelopen weken enorm opgekrikt en de besten kunnen nu zonder nadenken het goede antwoord op een vermenigvuldiging geven. We hebben overigens geen notie van de kennis van de tafels bij basisschoolleerlingen in Nederland.
Tenslotte
Geven wij kennis van het feit dat we afgelopen week 2 ( twee) achtereenvolgende dagen nauwelijks de zon hebben gezien met daarbij op donderdag een uitzonderlijk lage maximumtemperatuur van 26 graden. Toen ik na het opstaan ons dagelijks brood ging halen, zaten twee buurmannen in hun winterkleding voor de poort van hun erf te bibberen. Naar hun beleving begon Gambia wat betreft klimaat al wat op Nederland te lijken. Gelukkig kon ik ze op mijn telefoon het videootje laten zien dat onze schoondochter met kleinzoon in Groningen op straat aan het schaatsen waren.
Ter geruststelling voordat de eerste tranen van medelijden in jullie ooghoeken opwellen: vandaag is het weer 35 graden.
Tot aaandre week. ( Insha-Allah- Deo Volente)
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 10
[visitorCount] => 239
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/250/404_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => tussendoortje-tussend-oortjes
)
[3] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111110
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-02-01
[photoRevision] => 0
[title] => Zitvlees
[message] => Zitvlees
Tijdens het lopend buffet, waarvan jullie elke zondag een gerecht krijgen opgediend, is er tot nu toe geen plaats geweest voor zitvlees. Het begrip zitvlees wordt in zowel figuurlijke als letterlijke betekenis gebruikt. Ik laat het aan jullie inventiviteit over om voorbeelden te verzinnen. In ons geval vragen we ons af of de kwaliteit van ons zitvlees de oorzaak is van het gevoel ( een houten kont) waardoor we na een aantal uren zitten op de makkelijke stoelen op de veranda op ons achterwerk gaan schuiven of dat het schuimrubber in de kussens na 18 jaar zitcomfort aan het inleveren is. Kortom we waren in dubio of we de kussens zouden vervangen, ook al in de veronderstelling dat een facelift van je billen alleen cosmetisch is en niet functioneel. Dit dilemma kreeg een duwtje toen op een morgen bleek dat ik vergeten was mijn kussen veilig op de tafel te leggen en onze jonge Hunter die kans had aangegrepen om zijn comfortabele mand te verruilen voor mijn stoel. Kennelijk vond hij het kussen ook maar matig, zodat hij het maar was gaan vernielen.
Even kussens kopen in Gambia…vergeet het maar. Na het ontbijt reden we vlot via de snelweg naar de plaats waar 18 jaren geleden de foamfactory gevestigd was. Toen we ter plekke uitstapten met het vernielde kussen als voorbeeld, vertelde een aardige meneer ons in gebrekkig Engels dat de fabriek verplaatst was. Tijdens zijn poging ons uit te leggen waar we kussens konden kopen, bedacht hij dat een vrachtwagentje met chemicaliën juist naar de goede vestiging zou rijden: volgt u maar! In de achtervolging van deze auto reden we naar Serrekunda, gingen 5 x links en 4 x rechts en arriveerden via een autokerkhof op het bedrijfsterrein. En daar werd vlot met een snijmachine een goede kwaliteit schuimrubber in de juiste maat gesneden. We vonden de hoofdweg gelukkig direct en reden naar de stoffenzaak. Samen kiezen gaat ons meestal makkelijk af (ieder van ons is toch zoooo’n makkelijk mens ) en daarom vertrokken we met een lap nieuwe stof naar huis. Met dank aan Hunter.
Toen ik aan het brainstormen was over “vlees” bedacht ik dat er wel veel uitdrukkingen zijn waarin het woord vlees voorkomt. Ik geef een kleine bloemlezing. Mensen met onhebbelijke gewoontes dan wel hardnekkige verslavingen kunnen zich mooi verschuilen achter de Bijbelse uitdrukking “De geest is wel gewillig maar het vleesch is zwak “. Weten “welk vlees in je in de kuip hebt” wordt meen ik alleen figuurlijk gebruikt en wat het ouderwetse zich te buiten gaan aan “vleselijke lusten” inhoudt laat ik aan jullie fantasie over. Het heeft in ieder geval niets met vegetarisch zijn of de Keurslager te maken.
Spreekuurtje
Alweer!
Daar is ze weer… de vrouw, die eindeloos klachten oplepelt en met veel moeite door Ali ertoe bewogen wordt het terrein weer te verlaten. Ze gaat zitten en begint weer al haar mankementen langs te gaan. Uiteindelijk vraagt ze nog om pijnstillers voor haar echtgenoot, die zelf niet in staat is de afstand van hun erf tot het onze te overbruggen. Tot slot de hamvraag: ik ben nu al wel 2 jaar getrouwd en nog steeds niet zwanger. Ali vertelt dat haar bedgenoot een hele oude man is. Nu is “heel oud” natuurlijk een rekbaar begrip, dus dat wil ik graag nauwkeuriger weten. Na enig loven en bieden komen Ali en onze bezoekster uit op een geschatte leeftijd richting 90 jaar. Deze vrouw is, zoals Ali het benoemt, zijn laatste echtgenote en van alle vorige inmiddels overleden vrouwen heeft hij talloze kinderen ontvangen. Deze vrouw is volgens Ali “not mentally stable”, was getrouwd en heeft 1 kind van haar ex. Hij heeft haar in verband met haar gedrag buiten de deur gezet en ze is kennelijk van de straat door een grijsaard opgepikt. Het gaat me te ver om nu met tolk Ali uit te pluizen of er nog wel zaaiende arbeid verricht wordt. En ik schat iedere lezer wel zo hoog in, dat ik aanneem dat eenieder weet dat wie niet zaait ook niet oogst. (wie ben ik om ook op andere punten het benul van mijn lezers te beoordelen?). Ik kies ervoor om via Ali te vertellen dat vrouwen na het stoppen van hun menstruaties niet meer vruchtbaar zijn en dat de vruchtbaarheid van mannen ook op hoge leeftijd terugloopt. Deze patiënte komt zeker terug, maar hopelijk niet meer met dit probleem.
Alweer!
Een moeder met een tweeling, die hulp vraagt …het lijkt epidemisch. Weer een twee-eiige tweeling, geboren in november 2024, die door het tekort schieten van de borstvoeding niet meer groeien. Gezien de Guinee-Bissau-sche (alweer) geboortepapieren beiden geboren met een gewicht van 3000 kg en in november 2025 een gewicht van 7500 gr.. Terwijl moeder beide huilende kinderen routineus ieder een borst inclusief tepel aanbiedt, weeg ik ze om beurten. Ze liggen zo krijsend op de weegschaal dat het even duurt tot het gewicht verschijnt en Alied later vraagt wat dat gehuil te betekenen had. Ik besluit, ondanks hun leeftijd waarop gewone voeding bijgegeven kan worden om toch maar tot ons vertrek 2 flesje, 2 pakken Kruidvat en bereidingsinstructie mee te geven. Als we thuis zijn zal het waarschijnlijk wel nodig zijn om via www.kruidvat.nl weer een verse voorraad in te slaan.
Tamtam of groepsapp?
Er verschijnt een vrouw met een baby ( hoe bestaat het!) van ongeveer 1 jaar oud. Ze vertelt dat ze zich al lang niet goed voelt en dat daarom haar zuigeling alle borstvoeding uitbraakt. Het kind zou goed plassen en poepen en ziet er welgedaan uit. Ali fluistert me achter zijn hand toe dat ze waarschijnlijk om babyvoeding komt vragen. Na afloop van mijn vragen, zeggen we dat het consult is afgelopen. En dan vraagt ze of ze geen babyvoeding krijgt. Ali had gelijk wat betreft de reden van komst. Vóórdat de digitale wereld ook hier zijn intrede deed, zou ik gezegd hebben dat het bericht over de blauwe Kruidvatten via de Tamtam of rooksignalen verspreid was, maar nu verdenk alle zogende moeders ervan via een héééle grote groepsapp met elkaar te communiceren.
Als klap
Op de vuurpijl komt gisteren een moeder met de volgende tweeling, geboren op 8 januari. Ze heeft gehoord dat we babyvoeding verstrekken. Ze heeft geen kaart met de geboortegewichten van de baby’s ,die ter wereld gekomen zijn in het ziekenhuis van Bwiam, enkele tientallen kilometers landinwaarts. De zuigelingen wegen 3900 en 4500 gram, dus fors voor een tweeling. Ze mag over 2 weken terugkomen voor opnieuw wegen van haar spruitjes.
Echte hulp
Afgelopen maandag zijn Alied, Ali en ik met Maryama naar Tujering gereden. Maryama is de vrouw over wie ik eerder schreef: sinds een aantal jaren moeizaam lopend en doof. Sinds april 25 is ze na 2 injecties vit B12 enigszins verbeterd en nu krijgt ze elke week een injectie, op hoop van zegen. Ze heeft een vrijwel volledige verlamming van haar voetheffers en loopt met opgetrokken knieën in een “hanentred”. In Tujering staat het gebouw van caring4mobility en daar staan alle hulpmiddelen van deze stichting opgeslagen. We hopen dat Maryama beter kan lopen met een brace of peronaeusveer, die haar voeten recht houden. Eerst krijgen we van Brit een rondleiding, waarbij we onze ogen uitkijken. Er staan stellingen vol zitvoorzieningen voor kinderen, rolstoelen, handbikes, douchestoelen, postoelen enzovoort. Uit een grote bak met mogelijke voorzieningen voor Maryama krijgt ze diverse hulpmiddelen aangepast, maar helaas lijkt ze er alleen maar slechter door te lopen. Kortom: wat betreft hulp aan Maryama een vergeefse tocht, maar niet geschoten…..
Brit voorziet samen met haar Gambiaanse collega Yunus en geholpen door vrijwilligers uit Nederland in een grote behoefte. In heel Gambia zijn geen hulpmiddelen voorhanden en alleen door deze stichting worden gratis afgedankte spulletjes uit Europa uitgeleend. In de loop van de jaren hebben Alied en ik wel eens twijfels over wat “echte hulp ”is. Hier krijgen we een demonstratie van hulp die ertoe doet.
Terwijl in Noord-Nederland de winter nog lang niet verdwenen is, hebben wij ons afgelopen week door een aantal dagen met temperaturen van 35 graden en een stofwind geworsteld. Komende week moet de wind vanaf zee gaan waaien en de maximumtemperaturen naar 30 graden dalen. Wordt weer bibberen in het zwembad.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 9
[visitorCount] => 265
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/249/704_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => zitvlees
)
[4] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111054
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-25
[photoRevision] => 0
[title] => Kom-kommer
[message] => Kom-kommer
We zijn ongeveer halverwege ons verblijf en dus ook halverwege de gangen die ik jullie wekelijks opdien. Een frisse komkommersalade lijkt me wel gepast op dit moment. Ook een mogelijkheid is om komkommer te zien als vergrotende trap van kommer en dan in deze tijd te spreken van een wereldwijde komkommer- en- kwel tijd. Ik hoop toch dat jullie dit luchtige gerechtje kunnen verteren en waarderen.
Terug in de tijd
Nadat we in 2007 het stuk grond van ons huidige erf gekocht hadden, was ons huis begin februari 2008 afgebouwd. Dat is komende week dus alweer 18 jaren geleden. Alied houdt altijd de fotoboeken bij en uit dat boek zien jullie bovenstaand een paar foto’s. Toen we de grond kochten stonden er drie palmbomen. Op dit moment zijn er behalve de geplante boompjes, die inmiddels flink gegroeid zijn ook nog 3 spontaan opgekomen palmbomen, die flink schaduw geven. We doen ons best om de oprukkende Sahara hier een halt toe te roepen.
Spreekuurtje
Dapper!!
Nadat we een aantal mensen gehad hebben, is er even niemand op het bankje van de wachtkamer. Ik ga dan vanaf het lage bankje vanwaar ik als dokter opereer naar de echte, patiënten, stoel. Dat zit lekkerder. Er wordt op de poort geklopt en Ali laat twee vrouwen binnen. Ze worden voorafgegaan door een schattig jongetje van een hooguit 2 turven hoog en op het moment dat hij mij ziet breed lachend naar binnen loopt, terwijl ik ondertussen wat afstand neem door op mijn bankje te gaan zitten. Als de dames zitten en blijkt dat ik naar de huid van zijn beentje moet kijken, begint hij enorm te krijsen en vullen zijn ogen zich met tranen. Na een korte inspectie ga ik weer zitten en hij bedaart. Als ik daarna naar de longen van zijn zusje moet luisteren, herhaalt zich de krijspartij. Uiteindelijk vertrekt het gezelschap en terwijl ik in de deuropening hen nakijk, kijkt het broekenmannetjes om en tovert weer een stralende lach op zijn gezicht. Ik wed dat hij bij thuiskomst beweert dat hij helemaal niet bang was voor de Toubabdokter.
Rugpijn
Over de veel voorkomende lage rugklachten heb ik hier al vaak geschreven. Op bovenstaande foto’s wordt door Penda, de vrouw van Ali, en haar zus Fatou gedemonstreerd hoe dat toch zo komt. In de groententuin wordt alles kromgebogen gedaan. Tuingereedschap met een steel bestaat hier niet. Onkruid weghalen doe je niet met een schoffel, maar met je neus op de grond. In het huis van Ali en Penda is een gewone keuken, maar toch wordt er buiten op houtskool gekookt, vaak dubbelgevouwen zoals Fatou op de foto. Wanneer er een laag krukje voorhanden is, wordt dat wel gebruikt, maar hoe komt een arm mens aan een melkkrukje? “Het is onze cultuur”.
Dikke teen
Een man in traditioneel mosgroen gewaad komt wat hinkepinkend de poort binnen. Zodra hij zit wordt aan zijn geslipperde voeten duidelijk, dat de kennelijke pijn in het basisgewricht van een grote teen zit. Bij navraag blijkt dat inderdaad de reden van komst te zijn: wati-do-wati ofwel zo nu en dan ofwel het komt en het gaat heeft hij pijn in dit gewricht. Het begint vooral ’s nachts en na een paar dagen is het weer over. Bij navraag had zijn vader ditzelfde probleem…hij kijkt of ik helderziend ben. Een groot percentage van jullie heeft de juiste diagnose al gesteld: jicht. Ik probeer aan de hand van een plaatje via dhr Google uit te leggen wat de oorzaak is. Hij blijkt imam te zijn en, dus, geen alcohol te drinken. Rood vlees en orgaanvlees is ook het probleem niet. Ik geeft hem medicatie mee voor deze aanval en leg uit dat een onderhoudsbehandeling met een urinezuur verlagend middel aanvallen kan voorkomen. De naam en dosering schrijf ik op. Mogelijk kan dit gefinancierd worden uit de giften in de donationbox in zijn moskee bij het vrijdagmiddaggebed(??). Hij blijkt dus imam te zijn, maar helaas niet in de moskeet waarover ik vorige schreef. In dat geval had ik met enige wraakgevoelens nog even in zijn gewricht kunnen knijpen met de vraag of daar echt de pijn zit. Ik kan het niet laten nog even over onze plaagmoskee te praten: hij blijkt er geen goed woord voor over te hebben.
Carl
Als laatste die dag verschijnt Carl door de poortdeur. Carl is een man van middelbare leeftijd, kort postuur en fors spastisch. Tijdens het praten maakt zijn mond/gezicht wringende bewegingen en tegelijkertijd hebben zijn armen/handen de houding van een spasticus. Hij is één van de velen hier die tijdens de bevalling door zuurstofgebrek een beschadiging in hun brein oplopen. Na afloop van zijn klacht vraagt hij raad over zijn moeder. Ze ziet slecht en kan niet komen. Ik ben dan weer niet zo helderziend dat ik dit kan verklaren. Daarom loop ik de volgende ochtend met Ali en plastic tasje met zaklamp en bloeddrukmeter/stethoscoop naar de familiecompound van Carl. De poort van de compound met fraaie goudkleurige versieringen is prachtig, maar dan hebben we al het mooie ook wel gezien. De compound bestaan uit 3 huizen met voorlangs een ondiepe veranda. De vloeren bestaan uit cement. In plaats van deuren hangen er lappen voor de deuropeningen. Onder de dikke boom zitten 4 vrouwen met ieder een baby op schoot dan wel aan de borst. De oma des huizes zit op bed in een duister vertrek zonder ramen. Naast haar een mobiele die luid Arabische gezangen laat horen. Op mijn verzoek om de muziek even te laten stoppen, wordt het apparaat naar een ander vertrek verplaatst. De oude dame blijkt al jaren steeds slechter te gaan zien. De druppels van een oogkliniek hebben haar het licht niet teruggegeven. Bij het schijnen met mijn zaklamp zie ik helaas geen staar (dat is te verhelpen) . Ik steek op 1 meter 2 vingers in de lucht en vraag via vertaling hoeveel vingers ik opsteek. Ze kijkt zoekend rond, waar die vingers dan wel kunnen zijn…. . Mogelijk heeft ze een netvliesprobleem, maar ik kan hier geen licht in de duisternis brengen. Na uitleg lopen we naar het licht, onder dankzegging. Buiten zie ik een jongetje zitten op een mat.Hij nuttigt uit een schaal met pap (water met gestampte couscous) zijn verlate ontbijt. Ik krijg toestemming om een foto te maken (zie boven) De familie van Carl bestaat behalve uit zijn moeder uit Carl, zijn enige echtgenote en 4 kinderen. De 4 broers hebben het ruimer wat betreft het aantal vrouwen: ieder twee. Ik vraag naar het totale aantal kinderen op dit erf en krijg vragende blikken: siata ofwel heel veel. De eerste schatting is 10 in de tweede generatie, maar na enig rekenwerk (9 vruchtbare vrouwen met ieder gemiddeld 4 kinderen) blijkt hun bijdrage aan het tegengaan van de vergrijzing aanzienlijk. Zo zie je nog eens wat, leuk voor je blog.
Driving doctors beschouwing (slot)
De Tweede Kerstdag onderneming overziend is mijn eerste reactie, dat dit een redelijk zinloze “hulp ”is. Wat hebben we nu eigenlijk voor goeds gedaan voor de mensen in deze dorpen, ver weg van de “bewoonde wereld”.? Medisch gezien hebben we bepaald geen wonderen verricht. Een enkeling is geholpen met een antibioticum. De verstrekte pijnstillers zijn een klein doekje voor een doorlopend grote bloeding. De dagelijkse arbeid in de volle zon bij hoge temperaturen – water uit de put trekken, met de hand wassen, de tuin omwerken, onkruid wieden, water sjouwen, rijst planten, pinda’s oogsten – geeft natuurlijk pijnklachten bij iedereen.
Misschien is het belangrijkste dat deze mensen weten dat er uit het verre kustgebied naar hen omgekeken wordt(?). Zou het te vergelijken zijn met een bezoekje bij iemand die eigenlijk altijd alleen thuis is: voor de bezoeker moeilijk invoelbaar maar betekenisvol voor de thuiszitter?
Onderweg hadden we natuurlijk ruim de tijd om over dit onderwerp van gedachten te wisselen. We kwamen er op uit, dat het belangrijk is dat wij mensen niet alleen bezig zijn met “Ikke,ikke” .Alhagy vertelde als voorbeeld over een Gambiaanse kennis die een fortuin had vergaard en nu elke 2 weken op vrijdag naar London vloog om op zijn seizoen plaats naar de thuiswedstrijd van Arsenal te gaan. Op maandag vloog hij weer terug. Toen Alhagy hem suggereerde dat 1 weekend niet gaan een bepaalde familie uit de brand kon helpen, werd de man boos en eindigde hun “vriendschap”
Mochten er lezers zijn, die hier een heel andere kijk op hebben, dan houden we ons aanbevolen.
Maar voor mij was het een boeiende ervaring en het leverde een aantal verhalen voor dit blog op. Voor jullie lezers was het vooral de nieuwsgierigheid naar het volgende verhaal in dit feuilleton dat deze Tweede Kerstdag expeditie kenmerkte.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 10
[visitorCount] => 289
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/249/353_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => kom-kommer
)
[5] => stdClass Object
(
[reportId] => 5111010
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-18
[photoRevision] => 20
[title] => Ratatouille
[message] => Ratatouille
Hoewel ik elke week pretendeer jullie een gerecht voor te schotelen, gebiedt de eerlijkheid mij toe te geven dat het verhaal meestal bestaat uit onsamenhangende stukjes. Ratatouille klinkt mij nogal Frans in de oren en dus geschikt voor hogere temperaturen en na het ijzige weekend vorige week dus wel gepast. Het Nederlandse equivalent ,van ratatouille afgeleid, zal waarschijnlijk ratjetoe zijn, maar dat klinkt dan weer wat rotzooierig.
Moskeet
In de eerste jaren van ons verblijf in Madiana waren we, zoals we nu pas ervaren, gezegend met het ontbreken van elektriciteit in deze omgeving. Het bezit van zonnepanelen met accu was ook niet algemeen. Dat betekende dat de versterkte oproep tot gebed bij bepaalde windrichtingen alleen als ver verwaaid geluid tot ons kwam.
De laatste jaren worden in de omgeving van ons huis diverse moskeeën gebouwd, die hun oproep tot gebed ook tot ons ongelovigen versterkt doen toekomen. Overdag is dat redelijk te verdragen, maar om 6 uur ’s ochtends ervaren we dat als onplezierig. Drie weken geleden hoorden we overdag buiten de bidtijd een luidspreker rondzingen en iemand die “test,test” riep. Sindsdien braakt de luidspreker van dit moskeetje luidkeels de gebeden en Allah’s akbar over ons uit. In gesprek hierover met onze buren, blijkt dat ook zij, en veel andere mensen in de omgeving, deze decibellen als erg storend ervaren en als niet passend bij de geest van de Koran. Je hoort de omgeving niet te verstoren en zeker niet vroeg in de ochtend.
Afgelopen week verscheen de bejaarde, altijd vriendelijke, imam van de dichtstbijzijnde moskee op mijn spreekuur. Hij heeft pijnlijke, stijve knieën, die hem belemmeren bij het lopen, maar nog erger om uit de islambidhouding overeind te krabbelen. Je moet je voorstellen, dat je als imam het gebed voorzit en na de buiging voorover met het voorhoofd op de grond weer overeind moet komen, terwijl alle lenige mensen achter je al staan en je dat ritueel een paar keer moet herhalen.
Na het medische gedeelte heb ik de stoute schoenen aangetrokken en ben ik over de lawaaimoskee begonnen met de vraag of hij daar invloed op heeft. Het blijkt dat zijn assistent-imam, die gedacht had de troonsopvolger te worden, met enige onmin naar een 300 meter verderop gelegen moskee is vertrokken. Toen hij daar ook geen opperimam werd, heeft hij op eigen erf een mini-moskee gebouwd van gelovige giften en nu dus een grote speaker gekocht. Er blijkt geen imamoverleg over geloofs-of lawaaizaken te bestaan. Als hij deze lawaai-imam daarop zou aanspreken, verwacht hij dat deze denkt dat hij jaloers is op het harde geluid. Zoiets als “die van mij is groter dan die van jou”. (maar dan anders) . Het spijt hem zichtbaar.
Mogelijk moeten we op een maanloze avond met een kniptang ervoor zorgen dat een kwade geest met behulp van onze tang een essentieel snoertje doorknipt? [e-1f61c]
Driving dokters medisch allerlei.
De hulpvragers kwamen door een opgehangen gordijn (er is hier ook wel een privacy waakhond)binnen. Tussen duim en wijsvinger zat hun volgnummer gefrommeld. De patiënten boden het me aan als toegangsbewijs tot de hemel. Gezien het feit dat er gedurende de uren steeds vaker onenigheid ontstond tussen de binnenkomenden verwacht ik dat er niet bij iedereen voldoende scholing was om te beoordelen of nummer 45 voorrang had boven nummer 54. Alhagy had de indruk dat het opperhoofd mogelijk ook bekenden voorrang gaf. Dit gaf op enig moment onenigheid tussen 2 dames, die al in de spreekkamer stonden. Gelukkig heeft Alhagy op dat moment de gave om dat in der minne te regelen. Zoals overal ter wereld zijn alle mensen gelijk, maar als je een kruiwagen hebt kun je toch iets meer gelijk zijn dan een ander. Van dit gelijkheidsbeginsel werd dus ook in deze gemeenschap gebruik gemaakt.
De Fula-bevolking van dat district spreekt met een ander dialect dan waarmee Alhagy is grootgebracht op de noordoever van de rivier. Dit verschil samen met de op zachte toon gesproken klachten (een beetje schuw) en het achtergrondlawaai van de ongeduldige meute in de wachtruimte maakte dat Alhagy soms een tikkie ongeduldig werd. Een goede oefening dus voor hem. Dit was de eerste keer dat hij voor mij vertaalde. Lastig was het dus om bij twee patiënten met een mogelijk schildklierprobleem dit uit te leggen als je je er niet van bewust bent dat zo’n klier onderdeel van ons lijf is. Over “heartburn” ofwel zuurbranden (in NL-hartwater genoemd) moesten met Ray overlegd worden hoe dit te vertalen.
Veruit de meerderheid van de mensen kwamen met pijnklachten van hoofd, rug, nek en gewrichten. Gelukkig was ik zo slim geweest om een schaar mee te nemen, zodat we de strips paracetamol in stukjes konden knippen. De drogist op de hoek was 2e Kerstdag natuurlijk gesloten dus even bijhalen lukte niet. Op den duur vertaalde Alhagy de klachten met “hetzelfde” als de vorige hulpvrager, zodat het lekker opschoot. Wat me opviel was dat we niemand met een vieze wond hoefden te verbinden. Er kwam een moeder met een kindje van 2 jaar, dat oogde als 6 maanden. In het gerimpelde- huid- buikje waren de darmen met knobbelige inhoud te voelen. Mogelijk een geval van een probleem in de darm beweeglijkheid?? Ray adviseerde de moeder om naar het grote ziekenhuis in Banjul te komen. Zou ze gaan?
Naast de klachten van het bewegingsapparaat – gevolg van de zware arbeid – waren de maagklachten een goede tweede. Er zijn hier veel mensen met een maagzweer, door een maagbacterie. Ray vertelt dat hij dagelijks mensen opereert met een al dagen bestaande buikvliesontsteking door een doorgebroken zweer. Die mensen komen, net als die met een geperforeerde blindedarmontsteking, vaak zo laat in het ziekenhuis dat ze niet meer te redden zijn. De meegenomen verpakkingen met maagzuurremmers waren maar net genoeg. En eigenlijk is het volkomen zinloos om dit middel kort mee te geven, zonder iets aan de oorzaak te doen.
Nadat alle 135 patiënten geholpen waren, werd een kennelijk bekend Fula gerecht aangeboden, bestaande uit verse koeienmelk en gestampte rijst. Alhagy deed zich tegoed aan deze pap, maar gezien het feit dat in Nederland het nuttigen van onverhitte melk afgeraden wordt in verband met een mogelijke besmetting heb ik dit aan mij voorbij laten gaan.
Volgende week in dit feuilleton: Beschouwing.
Spreekuurtje
Moede(r)loos/ toeval of voorzienigheid?
Het is gemakkelijk om hier moedeloos te worden door het vaak voorkomen van moederloze baby’s, die nooit hun moeder zullen kennen: moederloze kindjes.
Toeval of niet…? Drie jaar geleden waren er zo veel baby’s, voor wie onvoldoende borstvoeding beschikbaar was, dat onze voorraad Kruidvat babyvoeding op was. Door een bliksemsnelle inzamelingsactie van Ellen en Stef konden we weer een flinke voorraad inslaan en opsturen naar Madiana. En toen was er plotseling borstvoeding in overvloed. Afgelopen week ontdekten Alied en ik dat de “tenminste houdbaar tot” datum in zicht kwam. Dat betekent niet dat alles direct op de composthoop kan, maar toch. Ik belde Brit (www.caring4mobility.com) , die naast haar corebusiness (rolstoelen, krukken, rollators, zitvoorzieningen, loophulpen) vaak voeding verstrekt, maar ze heeft momenteel geen klanten voor de voeding. Maar:
Donderdag kwam een moeder met een meisje van 6 maanden met een groeiachterstand door onvoldoende borstvoeding. Ze kocht wel melkpoeder, maar verdunde het zodanig dat de groeicurve van het kind afboog. Na uitleg over de juiste mengverhouding liep ze blij met een blauw pak de deur uit.
Zaterdag kwam een niet meer piepjonge vrouw met een meisje van 10 jaar, ieder met een bundeltje op de rug. Het bleken de oma en tante te zijn van een tweeling jongen-meisje geboren op 30 november. De moeder, die in Guinee-Bissau woonde is overleden bij de bevalling. Toen oma daarheen ging voor de begrafenis, kwam ze weer thuis met nieuwe kleinkinderen. Ze heeft van een liefdadigheidsinstelling eenmalig babyvoeding gekregen. Ze kwam eigenlijk omdat het jongetje hoest, dus niet met de vraag om voeding. Bij beluisteren van de baby hoorde ik aan de longen niets bijzonders, maar wel een duidelijk hartgeruis. In de geboortepapieren (in het Portugees) kon ik de geboortegewichten zien en na wegen blijken ze goed gegroeid te zijn. Als de gekregen voeding op is, komt ze terug voor Kruidvat.Toen ik bij Ali navroeg naar een inschatting van het vermogen van deze familie, vertelde hij dat de echtgenoot van oma vorig jaar is overleden en ze nu moet rondkomen van het inkomen van haar oudste adolescente kinderen.
Maandag viel een vrouw met de deur in huis door direct na binnenkomst een borst tevoorschijn te toveren, waarna ze er flink in kneep: vrij droge borst dus. Haar zoontje van 9 maanden, woog krap 6 kilo en op de clinic card zag ik een afbuigende groeicurve. Op het consultatiebureau had ze te horen gekregen, dat dit niet de bedoeling was. Ze is al begonnen met pap te geven. Ik geef nog tot ons vertrek 2 maanden opvolgmelk erbij in de hoop, dat het daarna wel goed komt.
Tweelingen
Naar aanleiding van bovenstaande tweeling vroeg Alied zich af of tweelingen hier verhoudingsgewijs meer voorkomen of dat er gewoon veel tweelingen zijn omdat er een overvloed aan kinderen geboren wordt. Bij nazoeken blijkt dat de kans op een twee-eiige tweeling in deze regionen 2 tot 3 maal hoger is dan het gemiddelde in de wereld. In Europa is de kans op zo’n tweeling gemiddeld en in Azië worden minder dan gemiddeld niet-identieke tweelingen geboren. Voor identieke tweelingen is de kans over alle continenten gelijk.De eierstokken van de dames in Afrika produceren dus vaker meer dan 1 eitje per maand en in dat geval hebben dus 2 zaadjes de kans om niet voor niets dat hele eind te zwemmen. Twee gouden medailles! [e-1f644]
Bouwen-bouwen-bouwen
De laatste jaren wordt de groene ruimte in de omgeving van ons huis steeds vaker bebouwd. Nu er asfalt ligt naar Madiana, is het dorp ook in de regentijd veel beter bereikbaar. Daarom gaat het bouwen van huizen in een hogere versnelling. Tegenover het erf van Ali staat al een paar jaar een groot huis in aanbouw en afgelopen weken horen we het klop-klop-tik-tik-tik van de hamers van de timmerlieden die het dak geraamte construeren. Zoals je op bovenstaande foto kunt zien, is het een flinke hoogte daarboven. Natuurlijk werken ze met valbeveiliging en worden de ARBO-regels goed gevolgd. Het huis tegenover ons ( ook zie foto) staat er al 18 jaar in deze staat. Er zijn dus ook mensen, die meer tijd nodig hebben om te sparen.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 4
[visitorCount] => 419
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/248/937_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => ratatouille
)
[6] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110959
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-11
[photoRevision] => 20
[title] => Stamppot
[message] => Stamppot
In dit 17 gangen diner – er vallen 17 zondagen in onze overwintering- wil ik vandaag maar eens een stamppotje uitserveren. Ik neem aan dat veel lezers op deze ijzige zondag dat wel een goed idee vinden. Die lezers, die dit blog later lezen moeten dit menu dan maar voor lief nemen. Ik zie dat de stamppot boerenkool, de hutspot en de erwtensoep in de supers in deze dagen hardlopers zijn. Daarom valt mijn keuze vandaag op Hete Bliksem. De lezers, die nu niet begrijpend hun wenkbrauwen optrekken, verwijs ik graag naar een zoekmachine naar keuze dan wel hun favoriete AI- box. Deze keuze is ingegeven door het feit dat we hier een nachtelijke regenroffel op het golfplatendak hoorden met een donderklap in de verte. Donderdagochtend tijdens de joggingsessie op het strand zag ik het boven zee onder een donderwolk flink bliksemen. Vreemd weer, noemen de autochtonen dat hier.
Als kok ben ik benieuwd hoe mijn gerechten vallen bij de lezers. Ik zie op de teller van de site dat er 2 uren na het uploaden al ongeveer 100 lezers/eters zijn. Dat zijn dus de aanvallers, die het eten niet koud laten worden. Na 24 uur nadert de teller de 200: mensen die hun ongeduld kunnen bedwingen. Uit de aardige laatste reactie van …. (ik noem geen naam, dan moet je zelf maar kijken) onder het stukje van vorige week begrijp ik dat er mensen zijn, die 4 verhalen achter elkaar kunnen verstouwen. Knap hoor!! Of is het pure verveling op een sneeuwdag?
Vast patroon
Wat jullie waarschijnlijk niet opmaken uit mijn wisselende verhalen: we leven hier toch wel volgens een vast patroon. Op het moment dat we onze slaapkamerdeur openen springen de honden uit de vrachtautobanden, die dienstdoen als hondenmand. Ze staan aan de buitendeur te kwispelen, omdat ze weten dat onze eerste goede daad van de dag is om hondenvoer op te dienen. Ze gaan keurig zitten, voordat we hun bak neerzetten en op ons commando “smakelijk eten” vallen ze aan. Lady schrokt haar bak binnen 30 seconden leeg, terwijl Hunter nog staat te genieten. Of hij blijft genieten als Lady op 2 meter afstand hem de brokken uit de bek ligt te kijken?
Terwijl ik de poort uitloop met de broodzak van “Aap-Noot-Mies”, die nog stamt uit de jaren 80 van de vorige eeuw toen onze kinderen hierin op de Franse camping un pain en 2 baguettes gingen halen, zet Alied vast de ontbijtplankjes klaar. We ontbijten op onze luie stoelen op de veranda met uitzicht op de tuin met openlucht volière. De rest van onze dag zal ik jullie besparen.
Ook vaste prik
Is de manier waarop ons ter kennis wordt gebracht dat het antwoord op de vraag of er nog problemen/mankementen zijn op het erf van Ali (no problem ) toch iets bezijden de waarheid is. Het is zo lastig om die Toubabs te vertellen dat er iets stuk is gegaan! Vanmorgen ging ik met Ali de poort van hun compound schilderen en zag, dat er een schroef van een plaat los zat, waardoor de plaat in zijn geheel dreigde los te raken. Dat moment was de trigger voor Ali om te vertellen dat toevallig vanmorgen een scharnier van hun slaapkamerdeur een schroef had verloren, de deurkruk van hun keukendeur niet meer functioneel was, de keukenkraan een tikkeltje lekte en de drempel van een deur op onverklaarbare wijze niet meer op zijn plek zat. De zware hardhouten slaapkamerdeur hing nog aan het bovenste scharnier, omdat alle schroeven van de andere 2 scharnieren afgebroken waren. De details van de andere mankementen laat ik voor wat ze zijn. Al zeg ik het zelf….ik ben hier iets minder onhandig geworden en de belangrijkste zaken zijn verholpen.
Spreekuurtje
Begrafenis
Een zeer oud uitziende vrouw met een door de zon gelooide huid komt wat moeizaam binnen. De communicatie met Ali gaat al net zo. Ze blijkt in Guinee-Bissau te wonen, waar een iets ander dialect van Fula wordt gesproken. Ze is voor een begrafenis “even ”naar Gambia gereisd naar een vissersdorp in het zuiden. Omdat haar dochter in Madiana woont, maakt ze van de gelegenheid om deze blotevoetendokter te bezoeken. Om haar rechter in slipper gestoken voet zit een minuscuul vies rood lapje, dat onder een onooglijk geel gaasje een diep ontstoken wondje verbergt. Met een netter verband en gewapend met een antibioticum verlaat ze onder dankzeggende gebeden deze nuldelijnskliniek. De grenzen van de landen hier zijn natuurlijk tot stand gekomen in de koloniale tijd en niet langs etnische grenzen. Er bestaat hier dus een druk internationaal intra tribaal begrafenisverkeer. (Als je snapt wat ik bedoel).
Amadou
Is een jongere broer van Ali, die via de backway heeft getracht naar Europa te komen. Hij is gestrand in Libië na een tocht vanuit Niger door de woestijn. Over zijn ervaringen in Libie laat hij niets los. Hij is per vliegtuig geremigreerd en heeft inmiddels een baan als vrachtwagenchauffeur. Als hij aan de kust gestationeerd is verblijft hij bij Ali en Penda. Vorige week overleed een oom van Ali en Amadou. Omdat Ali’s vrouw naar het binnenland op familiebezoek was en Ali vader en moeder tegelijk was kon Ali niet naar de begrafenis. Amadou kreeg van zijn baas 1 dag begrafenisvrij om naar Zuid-Senegal te gaan, waar de oom woonde. Op de terugweg is hij als passagier op een taximotor met de bestuurder op een gravelweg onderuitgegaan. In een ziekenhuis hebben ze hem een tetanusbooster gegeven en de 5 wonden “verbonden”. Inmiddels hebben we met veel pijn de verbanden al een paar keer gewisseld. Het in Nederland verzamelde verbandmateriaal komt weer goed van pas!
Hypochondrie??
Een jongedame die ik vorige week een inhalator heb gegeven voor haar astmatische klachten komt vertellen, dat ze mijn gebruiksinstructie niet meer helemaal helder had en het middel heeft opgesnoven. Ali maakt een nonverbale reactie, die ik interpreteer als “hoe kun je zo stom zijn? En legt uit dat het de bedoeling is om de lippen rond de poederinhalator te sluiten en te inhaleren. Vervolgens komt ze met nog meer klachten. Ali neemt niet de moeite om alles te vertalen, maar probeert haar kennelijk weer snel de deur uit te krijgen. “Pareta “ ofwel “klaar is Kees ”is de term, die ik een paar keer hoor. Als ze weg is, vertelt hij dat ze over van alles begon te klagen. “Ik ken haar al heel lang en volgens mij gebruikt ze haar hersens niet goed” is zijn samenvatting. Ik bespreek met hem dat ze misschien bang is voor allerlei ziektes en dat lijkt hem een goede conclusie. Dooyeena – volgende patiënt.
Moede(r)loos
Het is zaterdagavond, mijn weblog is klaar, als er weer een vertellenswaardige hulpvraag is. Dit weblog zou te lang worden voor de gemiddelde lezer om te verteren. Ik bewaar het tot volgende week.
Driving doctors ter plekke.
Bij aankomst moest ik eerst even goed kijken welk bouwwerk door moest gaan voor kliniek. Nadat Alhagy op aanwijzing van Ray de auto in de schaduw van een grote mangoboom had geparkeerd kwam het opperhoofd/organisator naar buiten, samen met zijn zoontje, die onmiskenbaar behept was met het syndroom van Down. Zijn schoeisel bestond uit 1 volwassen schoen. Passend bij zijn genetisch defect kreeg ik al een knuffel, voordat ik het in de gaten had. Inmiddels kwamen er meer eerbiedwaardige grijsaards uit de wachtruimte, die ons allen met de bekende vredesgroet en de traditionele Fula begroeting hartelijk welkom heetten. Zowel als Toubab als van nature houd ik van “uitpakken en starten”, maar dat was hier gewoon geduld hebben. Ray had verteld dat hij met geldelijke steun van vrienden het gebouwtje had opgeknapt door de golfplaten met een dikte van 0,01 mm te vervangen door een verbeterde kwaliteit van 0,1 mm. Verder waren er in de twee spreekkamers plafonds gemaakt. Tot zijn teleurstelling zaten er flinke gaten in de golfplaten (door stenen?) en waren de plafondplaten door het binnenkomende water naar beneden gekomen, waardoor ze nu als vloerbedekking fungeerden. Na uitleg dat we ook een paar dozen met kleding hadden meegenomen, werd unaniem besloten dat de kledingstukken in 1 spreekkamer op een mat uitgestald zouden worden. Alle wachtenden kregen een 2 cm2 groot papiertje met hun volgnummer uitgereikt. Er zaten inmiddels aan 1 kant van de wachtruimte 10 oude mannen en aan de andere kant ongeveer 30 vrouwen. Er was dus nog 1 ruimte van 8 m2 meter over om met 2 dokters en 1 tolk spreekuur te doen. Na afloop van het consult werd de inmiddels genezen patiënt in het walhalla met de kledingstukken toegelaten. Tijdens een vorig bezoek van Ray was de uitdeling van de kleding op een ordinaire graai-en grijppartij uitgelopen. (in minder arme landen resulteert een uitverkoop ook in wantoestanden). Hierna haalden we de dozen met medicijnen en verbandmateriaal uit de auto. Er werden zowaar ergens een paar stoelen gevonden, Ray ging aan een tafeltje zitten en de toubabdokter kreeg een plekje aan een meubel dat in vroeger tijden als onderzoeksbank had gediend. Voor Alhagy was eerst geen stoel beschikbaar, maar na een uur staan, bleek er toch ook nog een vijfde stoel te zijn. We konden beginnen met onze heilzame arbeid….dacht ik….want ho-ho-ho een beetje meer geduld graag … eerst moest er nog een gebed opgezegd worden om deze zitting tot een succes te maken.
In de volgende blog van dit feuilleton: medisch allerlei
Beeldvorming
Het is al weer een paar jaar geleden, dat we hier een fotosessie hielden. Vanmorgen maakten we weer een foto van de hele “Toubabokundafamilie”. Voor diegenen, die hier nooit geweest zijn, vormt dit misschien een beeld van het erf, waarover mijn verhalen gaan.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 7
[visitorCount] => 305
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/248/604_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => stamppot
)
[7] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110882
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2026-01-04
[photoRevision] => 20
[title] => Starter
[message] => Frisse start
Jullie en wij hebben inmiddels een frisse start gemaakt met het Nieuwe Jaar. We hoorden dat er zelfs (klein)kinderen zo flink waren om op Nieuwjaarsdag een koude duik te nemen. Toen we op Oudejaarsdag zagen met hoeveel gladheid de dag begon, kregen we, als oude mensen, een herinnering aan naar schatting 40 jaar geleden. Op een zaterdag-oudejaarsdag had ik van 09.00 – 21.00 dienst voor alle Hoogeveense dokters. Om 09.15 tijdens mijn eerste visite in een buitendorp begon het te ijzelen. Die dag was er een koude inval met na de ijzel de hele dag sneeuw. Natuurlijk verhinderde dat veel hulpbehoevenden om naar ons huis te komen voor hulp: “Ik durf zo de weg niet op”. Mogelijk was ik toen al een driving doctor en aan het eind van de dag had ik 25 huisbezoeken gedaan en tussendoor nog 25 consulten thuis. En dat voor slechts 40.000 schapen onder de hoede van deze herder. Alied was druk met het opnemen van de telefoon. Bij een nieuwe visite piepte ze me op de semafoon, waarna ik of via een vaste lijn bij iemand thuis of gewapend met een kwartje in een telefooncel naar huis belde om te horen wat het vervolg was.
En hierover spraken wij terwijl we bij 30 graden in ons zwembad dobberden. Voor dit blog is de persoonlijke noot er weer uit, dus verder
Valse start
En een abrupt einde aan hun leven. Rond de jaarwisseling stapten 200 West-Afrikanen op de noordoever van de Gambia rivier, hemelsbreed 50 km van ons huis, in een houten boot in blijde verwachting van een betere toekomst in het nieuwe jaar. Kort na vertrek sloeg de boot om door de grondzeeën van een zandbank. Volgens de autoriteiten werden er 100 mensen uit zee gered. Op 3 december is er vanaf hetzelfde strand een boot met 270 opvarenden vertrokken. Sindsdien is er taal noch teken van vernomen.
Spreekuurtje
Vreemd gedrag.
Twee vrouwen treden mijn kamer binnen. De gesluierde vrouw gaat half afgewend op haar stoel zitten en wil mij niet aankijken. De begeleidster vertelt dat ze “al lang” een vreemd gedrag vertoont. Ze is ’s nachts in de weer en loopt soms buiten op het erf rond. Ze is vaak angstig en zegt dat ze zal sterven. Ze is niet in staat om enig huishoudelijk werk te doen. Ze is al wel in een kliniekje geweest, maar niet in het psychiatrisch ziekenhuis dat hier treffend “Tanka=Tanka “ heet. Terwijl in bedenk wat ik zal doen, loopt ze naar buiten en blijft bij de poort staan. Ze is niet te overreden om weer binnen te komen. Mijn dilemma is niets doen of een vergeefse poging wagen. Ik neem een zoals altijd arbitrair besluit en geeft voor 2 weken een antidepressivum mee en voor het slapen Haldol-druppels, een middel tegen wanen. Wordt mogelijk vervolgd.
Onverklaarbaar
De man over wie ik eerder schreef, dat ik hem met FT Jay bezocht in verband met een bovenarmbreuk/schouderletsel door een ongeval kwam de volgende dag bij me met een rottige hik, die een paar uur bestond. Ik gaf hem het meest geëigende middel mee en hoorde niets meer.
Afgelopen week is hij, inmiddels al een tijdje opgenomen in het grote ziekenhuis, overleden. Ik kan zo’n situatie moeilijk hanteren omdat ik graag wil weten hoe dat toch zo kon aflopen. Doodsoorzaak? “They didn’t tell it “
Driving doctors onderweg
Alhagy en schrijver dezes vertrokken 2e Kerstdag om 6.15 uur in het donker vanaf ons erf. Op de 800 meter hobbeldebobbel zandweg naar het asfalt lopen al een aantal dames met een zaklantaarntje in de ene hand en een grote bak op hun hoofd naar de bushtaxi om in Tanjeh vis te gaan kopen. Ray woont mooi op de route en staat al klaar. Hij heeft naast een grote doos met medicijnen een paar dozen met weg te geven kleding om te transporteren. Hij vertelt het eten in het binnenland niet te vertrouwen en heeft een aantal bakjes bij zich met eten. Gezien de hoeveelheid zullen wen in ieder geval niet de hongerdood sterven. In een koeltas heb ik 2 1,5 liter flessen water uit de koelkast en 1 uit de vriezer mee.
In de jaren 2000 tot 2007 verbleven we elke winter 2 maal 2 weken in een hotel in Gambia en maakten we vaak een tweedaagse trip het binnenland in. We namen de veerboot naar de noordoever van de Gambia-rivier en reden over erbarmelijk hobbelige en stuivende gravelwegen naar het oosten. Alhagy reed voor een baas in een open Landrover Defender en wij zaten, vaak samen met familie, vrienden of mede-hotelbewoners achterop. De temperaturen liepen op tot boven de 40 graden. Als we een put langs de weg zagen, vroegen we Alhagy onze shirts nat te maken en soms bonden we een natte sjaal als hoofddoek om. Op bovenstaande foto zie je hoe dat in onze “jonge jaren ”ging op het moment dat we een nat sjaaltje kregen.
Nu reden we over een keurige asfaltweg eerst naar Brikama, de op één na grootste stad van Gambia. Er was ondanks het vroege tijdstip op deze officiële feestdag al vrij veel verkeer. Toen we Brikama gepasseerd waren werd het rustiger op de weg. Toen de asfaltweg klaar was, bleek dat veel verkeersdeelnemers daarvan misbruik maakten door veel te hard te rijden. Daarom zijn er nu bij alle dorpjes forse verkeersdrempels, die je slechts stapvoets kunt nemen. Er zijn veel politieposten onderweg, waarvan het nut niet duidelijk is. Bij veel posten staan vrouwen met koopwaar om wat te verdienen. Nu zijn de sinaasappels in overvloed aanwezig en worden de auto’s en vooral de taxibusjes bij elke stop bestormd door de dames. Dat levert soms levensgevaarlijke situaties op, maar om dat te reguleren is het politievolk niet ingehuurd.
De AGWB moet hier nog opgericht worden en daarom is het motto in geval van pech “Help jezelf”. Zonder garages, die je kunt bellen om je weg te slepen is die zelfhulp een moeilijk verhaal. Daarom zagen we onderweg een tiental voertuigen, die gestrand waren. Dat betrof met name taxibusjes, waarvan een wiel ontbrak. Het reservewiel is dan natuurlijk al lang bij de vorige lekke band gebruikt. Kennelijk waren er voldoende handen aanwezig om bij gebrek aan krik een houtblok of grote steen onder de auto te schuiven terwijl de auto met mankracht opgetild werd. Natuurlijk wordt de verplichte gevarendriehoek hier vervangen door een grote tak die als waarschuwing op de weg gelegd wordt. We nemen aan dat in het donker een rood knipperlicht dit obstakel aangeeft. Verder zagen we overbeladen trucks staan, die gestrand waren en die gezien de staat waarin ze verkeerden, al een poosje op die plek stonden.
Op de rustige rechte stukken van de route reed Alhagy soms met een snelheid van 100 km/hr, maar op elk moment kan er een koe, geit, schaap of ezel uit de struiken tevoorschijn komen: oppassen dus. Met name de koeien blijven vaak roerloos dwars midden op de weg staan, waarbij er maar net ruimte overblijft om uiterst rustig te passeren. Verder zijn er veel overbeladen taxibusjes, zowel met passagiers als met 2 meter hoge daklasten. Ze stoppen vaak onverwachts zonder richting aan te geven en de remlichten werken vaak niet. Verder zijn fietsers, voetgangers en in toenemende mate roekeloos rijdende motorrijders als medeweggebruikers. Ik zou bijna de ezelkarren en paard en wagens vergeten te noemen.
Alhagy wees me nog een aantal malen op saillante plaatsen uit het verleden. De boom, waaronder we met Hans en Anita minstens drie uren hebben doorgebracht omdat de tank van de Landrover leeg was en er nergens benzine te koop wa, met een spelletje dobbelen als tijdverdrijf. staat er nog steeds. Alhagy was bezig om een paar liter benzine te organiseren op compounds waar een generator op benzine stond. Later die dag konden we benzine kopen in een barretje waar ze lege wijnflessen met benzine hadden.
Na ongeveer 250 km verruilden we het asfalt voor een smal zandweggetje. We zagen een paar kuddes koeien, die door een herder bewaakt werden. We passeerden een paard en wagen met vrouwen op weg “naar de dokter”. In deze streek van de Fula-stam zijn nog de typische ronde huisjes van modderblokken en voorzien van een dak van palmbladeren te bewonderen.
Ik verwachtte dat de toiletvoorzieningen op plaats van bestemming nog aangelegd moesten worden, dus vroeg ik Alhagy voor aankomst om een “comfortstop”. En daar stonden de matadoren op gepaste afstand van elkaar in de goede windrichting hun blaas te ledigen. En even later arriveerden we.
In dit feuilleton volgende week: ter plekke.
In need
Hoewel ik niet kan ontkennen dat er in hdit superarme land veel noden zijn, wordt het woord “need” toch ook vaak gebruikt in zinnen, die wij zouden willen vertalen met “Ik zou graag hebben / ontvangen”. Afgelopen vrijdagmorgen, terwijl Ali zoals dagelijks de veranda veegt en wij koffiedrinken, wordt er hardnekkig op de poort geklopt. Ali roept “Kar la?”, de Wolow term voor “Wie is daar?”. Omdat er geen antwoord komt, zet hij de bezem weg en loopt naar de poort. Hij komt teruglopen met de mededeling dat er een jongen een paar voetbalschoenen “needs”. Kennelijk is ook Ali in de veronderstelling dat we er een geheime voorraad voetbalschoenen op nahouden. Jammer, maar helaas.
Voetballen is hier voor veel jongens, en enkele meisjes, een eerste levensbehoefte. Het benodigde materiaal, ballen, shirts en schoenen, ontbreekt vaak. We hebben de laatste jaren al tientallen gekregen voetballen uitgedeeld, maar eigenlijk nauwelijks voetbalschoenen. Omdat ik op mijn spreekuur geregeld jongens zie, die met voetballen op het zandveld wonden aan hun voeten oplopen, vraag ik me af hoeveel voetbalschoenen die in Nederland te klein zijn voor groeiende voeten worden doorgegeven en hoeveel er worden weggegooid. Voor de transportkosten van 10,- per bananendoos kunnen we veel jongens blij maken en wonden voorkomen.
En zo zijn voor ons de winterse omstandigheden in Nederland met zowel sneeuwpret als sneeuwprut ver weg.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 312
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/802_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => starter
)
[8] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110831
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-28
[photoRevision] => 20
[title] => Kip
[message] => Kip
Ik vermoed dat er lezers zijn, die deze aanhef wel logisch vinden na het EI-verhaal van vorige week. Toch is er geen verband tussen dit EI en de betreffende kip. Hoewel de kip slechts een bijrol vervulde in de expeditie van de “Driving Doctors” wil ik dit verhaal toch een plaatsje geven in de aflevering van vandaag. Als je verder gaat lezen, kom je het vanzelf tegen.
Spreekuurtje
In het uur tussen 18.00 en 19.00 wisselt het aantal mensen van slechts enkele tot 15 hulpvragers. De meeste bezoekers zijn vrouwen, al dan niet vergezeld van kinderen. Sommigen komen wat stilletjes binnenschuifelen op hun teenslippers onder het mompelen van een begroeting in een lokale taal of iets wat op salem maleikum moet lijken, maar er zijn ook vrouwen die opgewekt binnenkomen met een “High Freek, how are you”, vervolgens een formele begroeting met Ali afwerken en dan hun lijden masker opzetten om uitgebreid alle lichaamsdelen die kwellen aan te wijzen en te noemen in de lokale taal die ze machtig zijn. Ali hoort dit lijden aan met vaak wat instemmende klakgeluiden of het sissen tussen zijn tanden. Voor mij is het vooral zaak om de non-verbale uitdrukkingen van het ervaren lijden op waarde te schatten.
Twee voorbeelden van afgelopen week.
Die niet waagt, die niet wint. Die wel waagt, kan alles verliezen.
Een vrouw van rond de dertig komt met een sombere uitdrukking binnen en begint met te vertellen dat ze niet kan slapen. “Mang sino” ofwel niet slapen weet ik inmiddels te begrijpen. Vervolgens wijst ze aan waar het overal pijn doet tijdens de op dit moment frisse nachten. De nachttemperatuur duikt hier soms onder de 20 graden. Via Ali vraag ik of ze veel muizenissen in haar hoofd heeft. Uit het antwoord blijkt dat deze term niet van toepassing is. Als er een dier aan te pas moet komen om haar nachtelijke sombere overdenkingen te duiden, zou ik voor een olifant kiezen. Ze was getrouwd met een man, aan wie ze in sneltreinvaart 6 kinderen heeft geschonken. In overleg heeft deze man besloten het te wagen om zich in Mauritanië in te schepen en met “enkele” lotgenoten voor een flink bedrag even de overtocht naar de Canarische eilanden te maken. Deze houten piroque is met man en muis vergaan. Ze had toen de keus om terug te gaan naar het erf van haar ouders, met achterlaten van zeker een deel van de kinderen. De kinderen horen immers bij de familie van de verwekker. De andere optie was om te huwen met een jongere broer van wijlen haar echtgenoot, en dat was de uitkomst. Detail: deze broer was al getrouwd en had ook al middels zijn echtgenote de nodige nakomelingen het levenslicht laten aanschouwen.
Mochten er lezers zijn, die niet kunnen invoelen dat een mens in een dergelijke situatie wel eens wakker ligt, dan raad ik hen aan zich eens achter de oren te krabben.
Miskramen??
Een jonge vrouw komt verlegen lachend binnen met haar gezicht half verscholen achter haar sluier. Ze valt niet met de deur in huis en begint met wat kleine euvels te vertellen. Vervolgens komt de aap uit de mouw: ze heeft steeds miskramen. Het kost wel wat moeite om uit te vinden hoe “het zit”. Ze is 5 jaar geleden als tweede vrouw getrouwd met een man, die zijn vruchtbaarheid heeft bewezen met zijn eerste bruid. Bij haar blijft de menstruatie soms 2-3 maanden uit en haar echtgenoot beweert dan dat ze zwanger is. Als ze dan weer bloedverlies is, wordt dat als miskraam geduid. Er is nooit een urinetest gedaan om een zwangerschap vast te stellen, laat staan ander onderzoek. Uiteindelijk blijkt dat ze op dit moment haar laatste menstruatie 2 maanden geleden was en ze van mij wil weten of ze zwanger is. Ik heb uitgelegd dat de oplossing is om een zwangerschapstest te kopen en een urinetest te doen of met urine en een testkit terug te komen. Ongewenste kinderloosheid is natuurlijk altijd verdrietig, maar in deze cultuur in deze omstandigheid extra akelig.
Nog een nieuwe “bewoner”.
Onze koelkast/vriezer die Alied in februari 2008 bij de enige winkel die toen nieuwe koelkasten verkocht heeft aangeschaft, leek vorig jaar al soms moeilijk op gang te komen. Verder maakte hij tijdens het afslaan een geluid alsof er bepaalde onderdelen van de compressor op hun laatste benen liepen. In onze wegwerpmaatschappij hadden we waarschijnlijk al eerder de knoop doorgehakt en het apparaat vervangen. In deze omgeving waarin een nieuwe koel-vriescombinatie wat betreft aanschaf te vergelijken is met een privéjet in Nederland hebben we daar nog meer moeite mee. Toch hebben we ons door de Kerstkorting bij de LG-winkel laten verleiden om een nieuwe te kopen. We voelen ons getroost dat Alhagy wel een mogelijkheid zag nog een paar dalasi’s “out of it” te peuren en daarom hebben we hem/haar/het gezamenlijk op zijn auto gelegd en geroerd afscheid genomen. Het is nu verdacht stil in de keuken met de nieuwe bewoner. Voordeel is dat het elektriciteitsverbruik van ons erf flink is verminderd.
Driving doctors
Afgelopen vrijdag, Tweede Kerstdag ben ik met dokter Ray en Alhagy als chauffeur/vertaler 250 kilometer naar het Oosten gereden om in de geboortestreek van Ray een aantal uren spreekuur te doen. Onder mijn blog van vorige week staat als commentaar dat de wijzen uit het Oosten kwamen. Het komt mij voor dat het aanmatigend is om nu te zeggen dat de wijzen naar het Oosten vertrokken. We vertrokken om 06.30 in het donker, reden 500 km in 7 uur en kwamen om 20.00 uur in het donker weer thuis. In die tijdsspanne had ik zo veel ervaringen opgedaan dat het ondoenlijk is om zonder weglaten van opmerkelijke dingen dit in 1 weblog te vertellen. Ik ga er maar een feuilleton van maken, zodat ik jullie de komende X aantal blogs de verschillende aspecten kan verhalen. Ik zal vast verklappen dat de afleveringen getiteld zijn “Onderweg”, “Ter plekke”,”Medisch allerlei”en “Beschouwing”. Afhankelijk van andere belevenissen, kan het zijn dat er 2 hoofdstukken in 1 blog een plekje vinden. Toch wil ik vast verklappen dat mijn PR wat betreft aantal consulten op 1 dag heb verbroken. Mijn record ( waarop ik niet trots ben) van een vrijdag voor een vakantie, lang geleden, was 60, maar dat is nu op 67 gebracht. Maar baas boven baas: Ray kwam op 68. De details komen in de betreffende aflevering.
Op de foto van Ray zie je links een zoontje van deze man. Het kind heeft het syndroom van Down.
De kip.
Bij aankomst op de plaats van bestemming bleek er een misverstand te zijn. Ray had in eerste instantie gezegd vrijdag of zaterdag te komen en later dat de keuze op vrijdag was gevallen. Ray is lid van de 7e dag Adventisten en de zaterdag is dus in principe een rustdag. Hij vertelt wel dat hij van mening is dat hij op zaterdag onbezoldigd medische zorg mag verlenen, omdat hij op die manier ook offert. De overste van het dorp had begrepen dat we twee dagen zouden komen en kwam direct met een levende kip in zijn arm aan. De kip zou als eiwitbron dienen voor de lunch = warme maaltijd, die ze voor ons zouden bereiden. Omdat we na afloop zouden vertrekken, kreeg Ray de kip als dank aangeboden. Maar waar laat je een kip met samengebonden poten? Voordat we konden starten, kwam er een man binnen, die de kip onder het tafeltje gooide, waar het zielige beest urenlang doodstil heeft gezeten. Bij ons vertrek kwam de kip weer tevoorschijn. Mijn mening was dat we de beste daad van de dag konden doen om de kip vrij te laten. Typisch de gedachte van iemand, die niet van “our culture”is. De kip kreeg een plastic zakje onder zijn poepgat gebonden, zodat zij het interieur van de auto niet zou bevuilen en kreeg achter in een plaats tussen de dozen met medische spullen. Tijdens de terugreis met mij als passagier op de achterbank, liet de kip zo nu en dan een kakel horen, die van zo dichtbij klonk, dat ik meende dat ze bijna op mijn schouder zat. Bij het huis van Ray aangekomen werden zijn spullen uitgeladen en kreeg ik het verzoek om de kip mee te nemen. Dus liep ik met de kippenpoten in mijn knuist – en dus de kip op de kop met de vleugels wijd uitgespreid- het appartementengebouw in, waar Ray met zijn gezin huist. Na de trappen opgeklommen te hebben, liepen we het appartement binnen. Als laatste kwam ik binnen met kip. Zijn kinderen keken hun ogen uit: 1 een toubab 2 : met kip. Ik probeerde de kip aan de eerste de beste vrouw te slijten (behalve zijn vrouw ook zijn moeder en een zus, maar de eerste vrouw deinsde terug (of door mij of door de kip?) Gelukkig werd ik daarna verlost van het beest. God hebbe haar ziel.
Dit is mijn laatste bijdrage van dit kalenderjaar in het weekend, ingeklemd tussen de jaarlijks herhaalde vrome wens “Vrede op aarde in de mensen een welbehagen” en de jaarlijks oorlog-achtige “viering” van Oud en Nieuw. Ik ben zo vrij om het totale vuurwerkverbod dat na deze jaarwisseling van kracht wordt te scharen onder “Eerst zien en dan geloven”, overigens buiten bestek van dit blog.
Wij wensen alle lezers een voorspoedig en gezond 2026 toe
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 5
[visitorCount] => 358
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/486_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => kip
)
[9] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110781
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-21
[photoRevision] => 20
[title] => EI
[message] => Ei.
Korter en kernachtiger dan met het symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven kan ik deze week mijn product niet beschrijven.
Achtergrond: ik ben geboren in het huis van mijn grootmoeder van vaderszijde. Zij was een jaar eerder op 50-jarige leeftijd weduwe geworden. Er waren destijds geen voorzieningen voor nabestaanden en daarom trouwden mijn ouders 6 weken na het overlijden van mijn opa Freek-Jan en gingen ze bij mijn oma inwonen. Na 2 jaar kregen mijn ouders een deel van een huis (ook toen was er woningnood), maar de speciale band met mijn oma bleef. Als peuter bracht deze oma bij een bezoek aan ons een gekookt ei mee, dat ze mij met een lepeltje voerde. Later aten we bij ons thuis op zondagmorgen altijd een ei bij het ontbijt. Omdat een ei geld kostte (“het geld groeit me niet op de rug”) moesten we het eerste sneetje brood met ei belegen om broodbeleg uit te sparen. Kennelijk was ik zo geobsedeerd door dat ei, dat ik mijn eerste sneetje brood zonder beleg at of het kapje van het ei in minuscule deeltje sneed om dat verplichte sneetje mee te beleggen.
Verder was het in onze Twentse familie de gewoonte om ter gelegenheid van Pasen eieren te eten. Dat betekende vaak een wedstrijd in ons gezin en later met partners en kleinkinderen om zo veel mogelijk eieren te verorberen.
Zelfs de intelligente lezer zal tot dit moment nog niet begrijpen waarom ik jullie deze inleiding voorschotel, hoewel bovenstaande duidelijk maakt dat er een connectie is tussen mij en ei.
Op zondagmorgen ontbijten we met Alhagy en Yassin met kinderen en daarbij serveren we…..inderdaad…. een ei. Een ei kost hier 14 dalasi en dat betekent voor ons buurgezin 6 x 14 = 84 dalasi aan ei-uitgave als ze zelf eieren zouden kopen. Yassin verdient 7500 dal.per maand, dus er is per dag 250 dal (3,-€) te besteden. Een ei-ontbijt slaat dus een flinke deuk in het dagbudget. Yassin vertelde dat ze afgelopen maanden, tijdens onze afwezigheid, zich een keer een uitspatting wilde veroorloven door 30 eieren met grote korting te kopen. Helaas waren alle eieren bedorven.
Mijn zondagmorgen-struggle om geen brood met tevredenheid te eten, maar toch een eitje op te peuzelen wil ik niet op deze kinderen projecteren, dus mogen zij hun ei “zomaar” opeten. (Ons groeit het geld wel op de rug) Sohna Huja en de kleine Yassin kiezen vaak voor een gebakken ei, maar Hamza en Mohammed bewaren hun ei tot iedereen uitgegeten is. Dan gebruiken zij de eiersnijder om het klEInood in plakjes te snijden en op hun gemak op te eten.
Begin november was ik op een middag in Groningen bij één van de kinderen, toen een kleinzoon van 16 (op wie “klein” niet meer van toepassing is) van school aan kwam fietsen met een tray eieren als een ober het dienblad op een hand. Ter geruststelling: de eieren zaten met een raamwerk op de tray geklemd. Onze oudste kleinzoons proberen een kleerkast te worden door bij nacht en ontij naar Basic-Fit te gaan. En zoals jullie weten zal er ondanks zwoegen in de martelwerktuigen geen toename van de spiermassa zijn zonder een overdosis eiwit.De eieren worden tegen een klein prijsje gekocht bij een Turkse supermarkt. De hulk zag er, net uit school, redelijk eiwitarm uit en vroeg “Opa ook een ei?”. Vervolgens werden er 6 eieren in een koekenpan gekieperd en opgebakken. Opa kreeg een sneetje brood met gebakken ei en de rest werd zonder begeleiding van koolhydraten naar binnen gewerkt. Over de halve kilo kwark die daarna in dezelfde maag verdween heb ik het hier niet., want dat valt wel onder het hoofdstuk Eiwit, maar niet onder EI. Mocht je nu denken dat deze gespierde jongens ongelimiteerd eieren kunnen eten, dan is dat een misverstand. Het door de ouders vergoede aantal eieren is beperkt tot slechts 20 per week. Boeiend om dit contrast te zien
Wat is het toch simpel om een weblogverhaal te maken zonder substraat.
Boodschapje
Het gereedkomen van de asfaltweg resulteert in een ruimer winkelaanbod in ons dorpscentrum. Naast veel “lasbedrijven”, reparatiewerkplaatsen voor motoren en een heuse woonboulevard, waar onder een mangoboom prachtige meubels in elkaar gezet worden, zijn er nu ook winkeltjes waar bouwmaterialen verkocht worden. Omdat ik een paar klemmetjes nodig had om pvc buizen mee vast te zetten, bezocht ik afgelopen week een concurrent van Karwei, Gamma, Hubo en Hornbach. Bij binnenkomst van de winkel, met een oppervlak van 10 m2 en een golfplaten dak, maar niet voorzien van ramen meende ik, ook omdat mijn ogen aan het relatieve duister moesten wennen, dat het de eerste zelfbediening betrof. Echter bleek dat achter de toonbank 2 dames op een krukje kappertje aan het spelen waren. Van 1 jongedame werd het haar door de ander ingevlochten. Klaarblijkelijk was de komst van een klant een hinderlijke onderbreking. In plaats van op te springen werd er in een lokale taal gevraagd wat de reden was van mijn komst. Door ervaring wijs geworden, liet ik de foto van het gevraagde klemmetje zien. Het simpele antwoord was “mansoto” ofwel opperdepop. . Maar zo makkelijk kwamen ze niet van me af, want in een bakje op de toonbank zag ik soortgelijke klemmetjes liggen. Per klemmetje was de prijs 10 dalasi en dat maakte voor 8 klemmetjes een totaalbedrag van…je raadt het al. Helaas was er geen wisselgeld op mijn 100 dalasi biljet. Op de vragende/ hulpeloze blik was mijn reactie om er maar 2 bij te kopen.
Naast deze bouwmarkt is Ababa bezig een winkelcentrum te bouwen. Ababa heeft een buurtsuper, die nu de grote weg klaar zijn A locatiestatus kwijt is. Ababa heeft met vooruitziende blik een aantal jaren geleden een lapje grond gekocht op het kruispunt in het centrum. Vorig jaar vertelde dat hij op de weg naar Yuna twee stukken grond van ieder 1000 m2 te koop had. Met dit geld wilde hij op zijn A-locatie gaan bouwen: 1 winkel voor eigen gebruik en 3 winkel voor de verhuur. Inmiddels is er 1 stuk grond verkocht, helaas onder de vraagprijs, voor omgerekend 3000,-€. Op dit moment is hij van dit kapitaal een riant winkelpand aan het optrekken.
Hunter
Onze viervoetige Toubabokunda-immigrant is nu 1 week op ons erf. Hij is al helemaal geïntegreerd en dat komt door zowel zijn eigen inspanningen als het welkom van Lady en de tweebenige inwoners. Lady en hij beginnen vooral aan het eind van de dag te spelen, waarbij Hunter met zijn hazewindhond genen Lady veel te snel af is. De kinderen vinden het leuk dat Hunter graag met hun meevoetbalt, maar minder leuk dat hij vooral bezig is met zijn eigen spel en dan de bal niet wil afgeven. Hij beschikt over een krachtige blaf, die, versterkt door de akoestiek van de veranda, ons 1 nacht uit de slaap hield. Op het lege stuk grond naast ons erf liepen ezels door het lange droge gras en dat geluid alarmeerde hem. De laatste nachten is het rustig gelukkig.
Baobab Nursery school
Afgelopen week was er op “onze”school op de laatste dag voor de Kerstvakantie de Christmasparty. Op bijgaande foto’s zie je met welke mooie kersthoeden en een overmaat aan eten het wordt gevierd. Dan valt het in Nederland met “wat trek jij aan met Kerst?” en “wat eten we met Kerst?” allemaal mee.
Dokter Ray
Afgelopen winter heb ik dokter Raymond Saidy leren kennen. Ray is een jonge Gambiaanse arts die in Venezuela gestudeerd heeft en in Portugal zich tot chirurg heeft gespecialiseerd. Hij werkt nu in het opleidingsziekenhuis in Banjul en heeft daar de kijkoperaties in de buik geïntroduceerd. Hij gaat zo nu en dan het binnenland in om in zijn geboortestreek dorpelingen zonder medische voorzieningen te helpen. Komende week ga ik, met Alhagy als chauffeur en tolk, mee om 250 km naar het Oosten te zien hoe het er daaraan toegaat. Ik verwacht volgende week via dit kanaal jullie meer te kunnen vertellen.
En verder: wensen wij alle lezers fijne en gezellige Kerstdagen
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 4
[visitorCount] => 347
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/247/186_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => ei
)
[10] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110738
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-14
[photoRevision] => 20
[title] => Vis.
[message] => Ter info: het uploaden van foto's s nu gelukt. De video van de "vitB12 patiente houden jullie nog te goed.
Vis
Die lezers, die nu denken dat ze inderdaad wel aan een hoofdgerecht met vis-, sliptong, op huid gebakken zalmmoot, of kreeft- toe zijn, moet ik teleurstellen. Mijn brouwsel van deze week is gewoon opgehangen aan VIS
Afgelopen donderdag ging mijn alarm af om 07.00 uur. Jullie zullen dit waarschijnlijk een hondsvroeg wekmoment vinden voor pensionado’s en dat is het ook. Het is echter de beste tijd van de dag, vanwege de temperatuur, voor mij om te gaan joggen. Het woord hardlopen durf ik bij het tempo, dat ik inmiddels op mijn gevorderde leeftijd loop hier niet aan de laptop toe te vertrouwen. Het is zeven over zeven als ik de motor van de auto start en de poort door Ali geopend wordt. De thermometer van de auto geeft een buitentemperatuur van 72 graden Fahrenheit (de auto komt uit de VS) en dat betekent 22 graden Celsius. We zijn net op pad op de hobbelweg naar Madiana Centrum als we een buurvrouw passeren, die met een grote wasaker op haar hoofd langs de weg loopt. Binta is op weg naar Tanjeh, een vissersdorp op 6 kilometer van Madiana. Deze route legt ze 7 dagen per week af om in Tanjeh vis te kopen om die later op de markt in Madiana weer te verkopen. We geven haar een lift en ze stapt in met haar naar vis geurende bak. Op het kruispunt waar de taxibusjes hun klanten inladen staat het busje dat over een abominabel slechte weg ( Ijsselmeer-Noordwest 7-golven) naar het strand van Tanjeh rijdt. Er is nog maar 1 passagier in het busje. Dat betekent dat het nog lang (1 uur?2 uur?) kan duren voordat in dit 12-persoonsvervoermiddel het gewenste aantal van 20 mensen gestapeld is dat voldoende is om ritwinst te halen. De prijs van een ticket in dit OV bedraagt in de regentijd 25 dalasi (risico van stranding) en momenteel 20 dalasi (koers Euro 84). Zowel om wachttijd als om dalasi’s uit te sparen vraagt Binta of ze mag meerijden tot bij het strand, zodat ze snel voor slechts 15 dalasi’s naar Tanjeh kan via de asfaltweg. Op dit ritje van 15 minuten heb ik mooi de tijd om via tolk Ali over de vishandel te vragen. De visvangst met de houten boten loopt al jaren terug, waarschijnlijk door de grote vissersboten van China en Japan, die voor de kust vissen. Dat betekent dat de goedkoopste vis, de bongo-fish, voor veel mensen nauwelijks te betalen is.Binta vertelt geen vaste leverancier te hebben, maar net als veel vrouwen, op het strand rond te gaan om vis voor de beste prijs te kopen. Het komt voor dat er geen betaalbare vis voorhanden is en dan gaat ze weer naar huis. Het wordt me niet helemaal duidelijk hoe groot haar budget is om vis te kopen, maar zo te horen ligt dat rond de 10,-€.. De vis wordt duur betaald, zowel door de klant als de visvrouw.
Binta is in de terminologie van Ali de senior-wife van buurman Kemo. N adat de eerste vrouw van Kemo hem 5 kinderen gebaard had, is hij van haar gescheiden. Daarna heeft hij er maar twee tegelijk genomen, die hem inmiddels 8 recp.7 kinderen hebben opgeleverd. Soms werd hij binnen een paar weken 2 x vader. Naast deze perikelen van het hebben van twee vrouwen heeft Kemo het niet makkelijk gehad de laatste 20 jaar van de 72 jaar van zijn leven. Twintig jaargeleden heeft hij bij een motorongeluk een hele lelijke heupfractuur opgelopen. Na ettelijke operaties, onder andere in Nederland, kon hij weer lopen, zij het dat er nog steeds een sluimerende ontsteking is in zijn bovenbeen – een nooit helemaal genezen osteomyelitis-botontsteking--, die van tijd tot tijd zich via een fistel naar buiten ontlast, met pus en pijn. Tijdens de lift vanmorgen vertelt Binta dat Kemo weer veel nachtelijke pijn heeft en volgens de vertaling komt er water uit zijn been. Sinds 3 maanden is het kan lopen veranderd in kon lopen, want op een slechte vrijdagmiddag is hij bij het verlaten van de moskee op de knie van zijn tot dusver goede been gevallen. Hierbij heeft hij een lelijke breuk in het scheenbeen net onder de knie opgelopen. Een geadviseerde operatie met een tarief van 70.000 dal. kan hij natuurlijk niet betalen en daarom zit hij nu in een rolstoel in afwachting van een eventuele genezing van de breuk in een zodanig gunstige stand dat hij weer aan lopen kan gaan denken. Met de verkoop van vis zal zijn senior-wife dit bedrag niet kunnen ophoesten.
In mijn in Nederland verzamelde medicijnvoorraad zit nog wel een forse pijnstiller en een breedspectrumantibioticum. Dat zal mogelijk tijdelijk de fisteluitvloed doen stoppen en hem nachten met meer rust bezorgen.
Beleving
Ook al omdat ik afgelopen week zoals elk jaar om deze tijd verjaarde viel me weer eens op hoe verschillend onze tijdsbeleving is met die van de Gambianen. Nu ik elk jaar weer een jaartje erbij verzamel is voor mij de verjaardag een moment om even stil te staan bij de voortijlende tijd. Ik vraag me dan af wij mensen door de tijd bewegen of dat de tijd om ons heen voortgaat en ons links/rechts inhaalt. Bij het uitvragen van de klachten/symptomen van bezoekers van mijn spreekuur, is het vaak van belang om te horen hoe lang een klacht bestaat en hoe het verloop in de tijd is. Voor ons is dat vaak al lastig te vertellen en wij verbinden dan onze herinnering aan een gebeurtenis waarvan we weten op welke datum dat was. Hier noemen mensen als start van hun ziekzijn vaak de moslimfeestdagen: sinds de Ramadan, sinds Koriteh ( Suikerfeest),sinds Tobaski (offerfeest) en sinds het regenseizoen. Dat de Ramadan 4 weken duurt en het regenseizoen 4 maanden maakt voor hun tijdsbeleving niet uit. Het ziekzijn kan ook nog Ametalle ( al lang), Ametalle domanding ( tamelijk lang)of relatief kort Kunung Ko (eergisteren bestaan. Een gebeurtenis in de toekomst is al even diffuus, omdat mensen vooral bij de dag leven. Wanneer ik vraag om over 1 week terug te komen, dan wordt er steevast Insha-Allah = als Allah het wil aan toegevoegd. In de kerk waar ik als kind met mijn ouders kerkte, werd vaak de afkorting DV = Deo Volente=als God het wil aan een zin toegevoegd, maar ik vraag me af of dat in reformatorische kringen nog altijd gebruikelijk is.
Maar misschien moeten we de vliegende tijd maar vergelijken met de ervaring, die je hebt in een voortsnellende trein. We zeggen dat het landschap aan je voorbijtrekt, terwijl ik werkelijkheid natuurlijk de trein door het landschap beweegt. Onze tijd stopt pas als we "uit de tijd” zijn.
Spreekuurtje
Ali S : in februari schreef ik over een vriend van “onze Ali ”die aangereden was door een auto en fracturen in zijn voet had. Ik heb hem toen bezocht, op zijn verzoek het loodzware gips verwijderd met zaag en tang en hem oefeningen gegeven. Hij kwam nu te voet uit zijn dorp om mij te bedanken voor de hulp. Zijn voet zit er wel wat scheef aan, maar hij kan zelfs alweer wat voetballen met zijn zoontje. Zijn oma, die ik in februari ook bezocht en diep dement in bed ligt, is nog steeds zonder het zelf te beseffen in leven. Wonderen bestaan.
Neurologisch beeld. Begin februari in het schrijfsel “Cob(r)aatje schreef ik over een ongeveer 40-jarige vrouw, die in de loop van de tijd ( maar welke tijd?) zwabberbenen, slingerarmen, slikklachten, maagklachten, bloedarmoede en doofheid had ontwikkeld. Omdat ik de afgelopen 10 jaar twee keer iemand met een dergelijk ziektebeeld onvoorstelbaar heb zien opknappen met vitamine B12 injecties, heb ik die voor haar gekocht en 2x geïnjecteerd. Na ons vertrek is ze doorgegaan met de vloeistof te drinken. Ze kwam toen achter op de motor en kon niet zelfstandig lopen door wankel evenwicht. Nu kwam ze te voet met haar zoons, een afstand van 3 km door het zand. De coördinatie van armen en handen is weer normaal, maar ze loopt nog onzeker en is nog doof. De zoon vertelt dat de vitamine sinds 3 maand op is en het sindsdien weer slechter gaat.We hebben nu mooi een paar maanden op haar op te laden met het middel per injectie. Zouden wonderen zich kunnen herhalen? Op de video boven dit stukje kun je haar zien lopen (met toestemming)
Visite lopen. Dinsdag ging ik met Ali en fysiotherapeut Jay (voor het eerst in Gambia) een visite lopen bij een man die in oktober in het donker met zijn motor tegen een lading gravel is gereden. De man, een buurtwinkelier uit Guinee, zat in de woonkamer op de bank met een onooglijke vieze gipsspalk om zijn linker bovenarm. De gipsspalk zat van zijn oksel tot onder zijn elle boog. Uit de ontslagbrief kon ik nauwelijks iets ontcijferen, maar gelukkig hij had een foto van de röntgenopnames op zijn telefoon. Daarom was een hele lelijke breuk onder de kop van zijn bovenarm te zien, waarbij de stand van de kop fors afwijkend was. Zo te zien zat ik kop ook niet fraai in de gewrichtskom. Het lijkt me dat hier geopereerd had moeten worden. Het gips slobberde overigens om zijn bovenarm, dus veel nut had het niet. Begin januari is er een controle gepland in de traumakliniek. Hij vertelde dat zijn familie er op aandrong om een traditionele bottenrechtzetter deze breuk te laten herstellen. Dat heb ik afgeraden. Voor mij was hier geen heilzame arbeid te verrichten, dus we liepen door het zand langs armelijke huisjes weer naar huis.
Midnight.
Sinds onze hond Musoo zo jammerlijk om het leven kwam, loopt weduwe-zus Lady met haar ziel onder één van haar poten. Ze is duidelijk minder actief, eet wisselend slecht en wil de hele dag wel aangehaald worden. Hoewel de daarvoor geldende rouwperiode nog niet verstreken is, zijn we zaterdag naar Animal Care foundation the Gambia gegaan. Op internet en Facebook is veel info en foto’s te vinden. De ongeveer 60-jarige Oostenrijkse mevrouw vangt hier sinds 1995 honden op de op straat zwerven, verwond of ziek zijn of als puppie op het strand zijn achtergelaten. Op haar erf lopen veel honden rond en daarnaast heeft ze nog 2 vertrekken als ziekenboeg waar honden liggen, die behandeld worden. Op Facebook zagen we dat de inmiddels gevaccineerde en gecastreerde jonge hond, genaamd Midnight, rijp was voor adoptie na behandeling van wonden en parasieteninfecties. Midnight is jonger dan 1 jaar en is een lookalike van onze zeven jaar geleden labrador Nelson en van Musoo. De kennismaking ging prima en we hebben Midnight meegenomen naar huis. Lady was direct enthousiast en wil spelen, maar Midnight moet nog even wennen. Kortom: weer een nieuwe bewoner van Toubabokunda. Vanmorgen aan de gezamenlijke ontbijttafel, hebben we gebrainstormd over een andere naam en zijn we uitgekomen op Hunter.
Inmiddels daalt de temperatuur hier ‘snachts onder de twintig graden, zodat we genoodzaakt zijn om in de loop van de nacht een fleecedekentje over te trekken.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 3
[visitorCount] => 367
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/953_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => vis
)
[11] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110724
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-04
[photoRevision] => 0
[title] => De laatste dag :(
[message] => Ja de dag is nu echt aangekomen we moeten weer naar huis. We stonden op met keihard gebonk op de deur (dit gaan we zeker niet missen als we thuis zijn). Na weer een lekker ontbijt gingen de doorzetters direct een wandeling aan van 2 uur naar het strand, terwijl de luilakken nog even moesten wachten en later met de taxi naar het strand gingen. Op het strand kon iedereen nog even goed genieten van de laatste zonnestralen. Er werd goed gezwommen en getanned. Halverwege was er een heerlijke lunch met een traumatische experience voor Dagmar met de kippenpoot, want er was een adertje geknapt en dat zag er nogal heftig uit. Gelukkig heeft ze het toch nog overleefd. Na de lunch zijn we nog even doorgegaan met zwemmen en zonnen. Om 15:00 ging de hele groep weer terug naar de lodge met de taxi’s. Iedereen nam even een koude douche en daarna werd er fanatiek ingepakt. Na de laatste keer genieten van rijst werden de laatste spullen nog even ingepakt. Toen nog een groepsfoto en gaan met die banaan!
Eenmaal aangekomen op het vliegveld moesten we gelijk door naar de paspoortcontroles. Vincent vond het zo leuk hier, dat hij zijn boardingpass nog even achterliet als poging om te blijven. Maar helaas was zijn plan mislukt. Eenmaal door de douane moesten we nog een uurtje wachten. Dus als echte Nederlanders hadden we nog wat laatste versnaperingen gekocht. Nu zijn we hier en kunnen we straks het vliegtuig in. Tot zo in Nederland!
We willen nog even mededelen dat we super dankbaar zijn dat we deze reis mochten maken. Het was een hele mooie ervaring die we zeker niet wilden missen. Bedankt iedereen die dit heeft georganiseerd en heeft meegeholpen aan deze reis. Zonder jullie was deze reis nooit zo mooi geweest. Dankjulliewel daarvoor! Dat was het dan doegg!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 19
[visitorCount] => 224
[author] => Marlon, Fiene en Dagmar
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/849_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => de-laatste-dag
)
[12] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110723
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-03
[photoRevision] => 0
[title] => Best price for you
[message] => In de ochtend werden we weer vroeg gewekt door een mooie rap (vals) gezongen door Tim. Na het ontbijt konden we ons even klaarmaken en gingen we daarna in busjes naar een middelbare school op een kwartiertje afstand van de lodge. Daar gingen we in groepjes van vier een les volgen van bijvoorbeeld economie. Zo waren we toch nog een beetje op school. Het was grappig om te zien dat ze hier op de middelbare blijven zitten in het lokaal en dat de docenten van klas wisselen terwijl bij ons juist de leerlingen van klaslokaal wisselen en de docenten er blijven zitten. Na de bel was gegaan gingen we naar een andere ruimte waar een podium was en stoelen voor ons klaar stonden. We gingen zitten en een man vertelde dat we een paar toneelstukjes opgevoerd kregen door leerlingen van de school. Toen het toneel stukje begon kwam er een vrouw met mooie kralen in haar haren het podium op, waarvan haar microfoon net IETS te hard stond en iedereen een gehoorbeschadiging kreeg. Toen de toneel stukjes echt begonnen gingen ze laten zien hoe daar een bruiloft wordt gevierd……. Toen was het onze beurt om toneel te spelen. Lieke, James, Rick, Daphne en Maud gingen het podium op. Ze lieten zien dat wij veel meer geven om onze dieren en dat je bij ons echt niet te laat kan komen en dat je de tijd die je hebt afgesproken nakomt. Rick vertelde dat we ongeveer 6 tot 7 glaasjes water drinken en dat we van het water hier ziek kunnen worden. En dat we heel veel kaas eten (ochtend, middag en avond). Ons stukje was een stuk korter dan dat van hun dus misschien hebben we ze een klein beetje teleurgesteld maar ja boeieee. Op het einde gingen mensen in mooie traditionele kleding dansen met ons, waarbij iedereen zijn dans skills kon laten zien. Eigenlijk hebben we niks verstaan van de toneelstukjes, want de box was heel erg skeer (in oudertaal: de box was heel goedkoop met niet goed geluid). Toen gingen we nog even naar het voetbalveld waar sommige kinderen gingen voetballen en anderen gingen een hardloopwedstrijdje doen. Daarna stapten de busjes weer in en gingen we terug naar de lodge waar een heerlijke lunch op ons stond te wachten: parel couscous.
Na de lunch gingen we in groepjes van 4 in lokale taxi’s naar de craft market. Het was niet zo druk als de vorige markten en het waren allemaal kleine winkeltjes met armbandjes, beeldjes, stoffen en kleding. Bij elk winkeltje waar je langs liep vroegen de verkopers of je bij hun winkeltje binnen wou kijken. En ze beweerden allemaal dat ze de “best price for you” hadden. Natuurlijk zijn wij pro’s in onderhandelen en kregen we eigenlijk allemaal de helft van de prijs vaak mee. Nadat iedereen ze inkopen had gedaan gingen we weer terug naar de lodge in lokalen taxi’s.
Toen we terugkwamen hadden we wat tijd voor onszelf. In de avond aten we kip, gebakken aardappeltjes en rijst. Daarna hadden we een hele leuke pub quiz gemaakt door Tim. In de pub quiz zaten vragen zoals geschiedenis, babyfoto’s, muziek, WhatsApp berichten, ochtend muziekjes en vragen over de reis. De pub quiz was gewonnen door Pepijn, Evi en Maud. Zij kregen een mooi beeldje van apen als prijs. En de troostprijs waren truffelpepernoten. Toen de pub quiz af was gingen er nog een paar mensen weerwolven spelen en maakten wij de blog. Daarna ging iedereen naar bed.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 14
[visitorCount] => 153
[author] => Fiene en Dagmar
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/831_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => best-price-for-you
)
[13] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110705
[userId] => 408323
[countryId] => 68
[username] => Toubabo
[datePublication] => 2025-12-07
[photoRevision] => 20
[title] => Helder
[message] => Helder
Lijkt het soepje te worden dat ik deze week aan jullie zal serveren als tussengerecht. Het is hier namelijk komkommertijd: weinig te beleven. Helder idee: misschien geeft een courgettesoep toch wat vulling.
Vruchtbaar bezoek
Afgelopen winter vertelde ik over een aantal sociale gevolgen van de migratie van vooral jongens via de “backway” naar Europa. Ik sprak toen in de buurtsuper met een jonge vrouw uit de buurt, die met de handschoen getrouwd bleek te zijn. In 2012, zij was toen 8 jaar, is haar echtgenoot al naar Europa vertrokken. In 2021 is ze met hem getrouwd via een gearrangeerde liaison en in 2022 heeft ze hem ontmoet toen hij hier op bezoek was. De echtgenoot is kunstgrasveldlegger in Keulen. Eind februari kwam hij drie weken naar Gambia tijdens de Ramadan en heeft hij een onderkomen in een naburig dorp gehuurd om zijn echtgenote nu “echt” te leren kennen. Ondanks het gebod dat tijdens de Ramadan tussen zons op- en -ondergang niet gegeten mag worden of genoten mag worden van andere geneugten des levens blijkt nu, niet toevallig na 9 maanden, dat zijn bezoek een vrucht heeft afgeworpen. Afgelopen zondag is Tulay bevallen van een gezonde zoon. Moeder en kind hebben we nog niet gezien, maar de grootouders voor wie dit het eerste kleinkind is stralen van oor tot oor. En het tonen van zo’n emotie is hier niet zo gebruikelijk. Gelukkig voor de kraamvrouw laat de verwekker zijn rollen kunstgras even voor wat ze zijn en komt hij één dezer dagen op kraambezoek.
Kindersterfte.
Zoals de meeste lezers waarschijnlijk weten is ons Gambiaanse avontuur begonnen met de bouw van de Baobab Nursery School in 2002. (Zie gambiahulp.com). De gelijknamige stichting betaalt nog steeds het grootste deel van de salarissen en zorgt voor het onderhoud van het gebouw en meubilair. Afgelopen week was ik op school om de salarissen voor november te brengen en natuurlijk met Ida Jallow, de headmistress, bij te praten. In onze boekenkast in Nederland stond al sinds 2010 een boek met prachtige foto’s van de kinderen op school..Een beroepsfotografe uit Nederland was toen op bezoek en schonk ons later dit fotoboek. We bedachten dat dit eigenlijk op school hoort en daarom bracht ik het nu naar Ida. Ze vond het prachtig om de kleuters van toen weer te zien. Opvallend dat ze de namen van alle kinderen nog weet en van velen ook wat ze nu doen: verpleegkundige, studerend aan de universiteit van Senegal, Tiktokker is zo maar een greep. Wat me frappeerde is dat ze van 5 kinderen vertelde dat ze inmiddels zijn overleden. Op dat moment realiseer ik me weer hoe hoog de kindersterfte hier is. Veel baby’s (en moeders) overlijden rond de geboorte, maar kennelijk dus ook nog na de kleuterleeftijd. WHO-cijfers: 45 van de 1000 kinderen sterft bij de geboorte, daarbij nog 45 kinderen voor de 1e verjaardag en in totaal 200 van de 1000 kinderen vóór het 5e levensjaar. Maar de kinderen uit dit fotoboek waren ouder van 5 jaar, dus…..Hoofdoorzaak van sterfte bij jonge kinderen is malaria. Het goede bericht is dat er deze week mensen van het ministerie van gezondheid aan de poort kwamen om te vragen of er ook kinderen onder de 5 jaar waren. Er wordt namelijk binnenkort begonnen met een vaccinatiecampagne met het nieuwe malariavaccin bij kinderen jonger dan 5 jaar.
Wat betreft de moedersterfte. In Gambia overlijden 300 moeders op 100.000 geboortes en in Nederland 6. Snelle rekensom: factor 50.
Op school worden bij de eerste schrijflessen kleine leitjes gebruikt om met krijt de eerste vaardigheden aan te leren. Dat scheel veel in de papierkosten. De leitjes zijn gemaakt van triplex en moeten zo nu en dan weer met matte verf geschilderd worden. Afgelopen week was het weer tijd voor mij om, uiteraard geheel onbezoldigd, 40 leitjes van een nieuwe matte laag te voorzien. Dat houdt deze pensionado van de straat.
Groene stroom.
De stroomverbruikers op ons erf draaien voor 98% op groene stroom. Toen ons huis in 2007 gebouwd werd, was Madiana niet verbonden met het elektriciteitsnet. Andere nutsvoorzieningen zoals waterleiding en riolering ontbreken nog steeds. De vraag van de Nederlander, die de bouw regelende was of we de accu’s wilden laden met zonnepanelen of met een generator. Omdat de eerste optie ons meer aansprak werden er 6 zonnepanelen op het dak van de schuur gelegd tegen een prijsje (!) van 1250,- € per stuk. Al snel bleek dat de productie van deze panelen veel te weinig was voor de verlichting en koelkast en niet te vergeten de waterpomp. Achter ons huis is een borehole = pijp 35 meter de grond in geboord. Op die diepte hangt de waterpomp, die dus het water eerst 30 meter moet oppompen en daarna nog waterdruk moet geven. De pomp verbruikt 800 Watt en dan is de groene stroom snel op. Binnen 1 week na ingebruikname van het huis, werd er een grote generator in een geluiddempende kast over de muur getakeld, zodat we aan het eind van de dag met het sonore gebrom de thuisbatterij-avant-la-lettre moesten opladen.
Op dit moment hebben we 21 panelen, waarvan de laatste serie per stuk meer produceren en de prijs per stuk ( 250,-€ ) een stuk lager is. Daarop kunnen we bij zonnig weer per 24 uur 3 huishoudens van stroom voorzien (3 koelkasten, 2 tv’s en in totaal 15 lampen voor buitenverlichting) en per dag ongeveer 2000 liter water oppompen.
Afgelopen week waren er een aantal zonloze dagen en dan ondervinden we wat sinds de energietransitie in Nederland minder zichtbaar is: aan het eind van de middag een voor 70% gevulde accu. Dat betekent dat we dan 2 uur de dieselgenerator moeten gebruiken om niet ’s ochtends bij het opstaan zonder water en een ontdooid vriesvak te zitten.
Spreekuurtje
Navelbreuk: de zuigeling met de forse navelbreuk, over wie ik vorige week schreef, kwam weer om te wegen: geen enkele gewichtstoename. Dat kan zowel betekenen dan zijn sterkere tweelingzus de borst van zijn moeder leeggedronken heeft voordat hij aangelegd wordt en dan “de hond in de pot” vindt als dat de moedermelkproductie terugloopt. We hebben nu een flesje (van een geefster uit Beilen) en een pak babyvoeding met bereidingsinstructie meegegeven als bijvoeding. Over 1 week maar zien of het effect heeft. Overigens heb ik met een Gambiaanse arts overlegd over het beleid bij een navelbreuk. Bij deze grote exemplaren is de breukpoort zo wijd dat de kans op een beklemde breuk nihil is. Er wordt gewacht tot de leeftijd van minstens 2 jaar voor een correctie.
Geen wortelabces : in de wachtkamer buiten de poort hoor ik al de luide, schorre stem van de vrouw van de imam. Nadat ze op hetzelfde ingestelde stemvolume heeft verteld over haar pijnklachten in nek, rug en gewrichten, samenvattend “pien in ’t lief” is de beurt aan haar meegekomen schoondochter. Zij heeft een dikke wang rechts, waarvan ik vermoed dat de zwelling veroorzaakt wordt door een abces van het gebit. Er blijkt echter een flinke diepe bacteriële ontsteking van de wang te zijn, uitgaande van een kloofje in de rechter mondhoek. Op mijn vraag hoe lang dit bestaat is het antwoord “Kunung ko “ofwel eergisteren. Deze infecties zie ik hier soms in korte tijd uitbreiden tot levensbedreigende proporties en daarom vertrekt ze met een hoge dosis van een breedspectrum antibioticum. Twee dagen later loop ik op weg naar de buurtsuper voor hun “huis ”langs en hoor ik de brulboeistem. In mijn beste Mandinka en met hulp van alle handen en voeten vraag ik hoe het met de mondhoek gaat. Uit de duisternis van het huisje verschijnt het gezicht van Isatou : al flink verbeterd. Mijn conclusie “Affysiata bakeh” ofwel flink verbeterd werd beantwoord met een luid “Yooo”.
Lastig. Sommige klachten zijn door de taal-en culturele barrière lastiger te tackelen. Een jonge vrouw, opvallend gekleed in een nauwsluitende, hippe lange broek met de bekende moderne rafelige gaten vertelt via Ali dat ze al een jaar niet ongesteld is. Ze heeft 2 kinderen van 14 en 7 jaar oud. Tussen de zwangerschappen is ze bij familyplanning geweest en heeft ze het Implanonstaafje onder de huid gehad. Haar menstruatiecyclus was altijd al traag, maar nu ziet ze helemaal geen bloed. Het is moeizaam om via vertaling duidelijk te krijgen wat haar vraag is: ongerustheid? Zwangerschapswens? Ik vind het in Nederland al lastig om in begrijpelijke taal de mogelijke oorzaken uit te leggen, maar hier is dat nog moeilijker. Welke kennis heeft mevrouw over menstrueren? Welke kennis heeft Ali hierover? Zijn er woorden in het Wolof waarmee Ali mijn uitleg kan vertellen?Uiteindelijk komen we erop uit dat ik zonder mogelijkheden voor verder onderzoek hier geen oplossing voor heb en raad haar aan om naar een gynaecoloog te gaan. Ze kan op haar 37e natuurlijk ook al in de menopauze komen en dat is met een bloedonderzoek makkelijk uit te vinden.
Heerlijk avondje?
Afgelopen vrijdagavond, - Sinterklaasavond- lopen we samen in het donker de 200 meter die het erf van onze Gasselter buren van het onze scheidt na afloop van de vrijdagmiddagborrel. Omdat het hier pikdonker is en er geen vlak stuk in de weg zit, schijnen we met een zaklamp voor onze voeten. We bereiken veilig de poort van onze compound en het licht van de buitenlamp. Dan horen we snel naderend hoefgetrappel in het duister. en we drukken ons veiligheidshalve tegen de muur. Voordat ook maar de illusie bij ons kan opkomen dat het paard van Sinterklaas nadert, doemen er in vliegende vaart 3 hitsige ezels op, die we kort kunnen zien in het schijnsel van de lamp. We worden niet onder de voet gelopen en de ezels verdwijnen weer even snel in de duisternis als ze opdoemden.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2014-06-12 16:21:23
[totalVisitorCount] => 83117
[pictureCount] => 6
[visitorCount] => 335
[author] => Alied en Freek-Jan
[cityName] => Madiana
[travelId] => 530855
[travelTitle] => Madiana 25-26
[travelTitleSlugified] => madiana-25-26
[dateDepart] => 2025-11-16
[dateReturn] => 2026-03-13
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/715_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/408/323_50x50.jpg?r=20
[titleSlugified] => helder
)
[14] => stdClass Object
(
[reportId] => 5110692
[userId] => 464250
[countryId] => 68
[username] => gambiadorenweerd2025
[datePublication] => 2025-12-02
[photoRevision] => 0
[title] => Lieke, dit is je verjaardag hihihihi
[message] => We begonnen de dag met het luchtalarm van Timme’s telefoon (ik hoor jullie denken, huh, een telefoon?!. ) Dit was om met z’n allen Lieke wakker te maken. Rick had natuurlijk weer een gaar tijdsbesef en sprong onder de douche terwijl hij nog 5 min had (GambiaMaybeTime#). Huppelend in haar lakenzak werd Lieke wakker van het gekakel van haar vrienden en een box die op een fors volume; “Lieke dit is je verjaardag” brulde.
Na hetzelfde eentonige heerlijke ontbijt van de afgelopen week, vertrok een deel van deze bende naar de basisschool. De rest van de groep bleef nog even op de lodge. Die gingen de lunch voorbereiden. Op de basisschool vertelden wij over tradities en gewoontes in Nederland. Sinterklaas, stamppot, fietsen en koningsdag kwamen allemaal aan bod. De kinderen waren onwijs nieuwsgierig en leerden ons nieuwe woordjes en gewoontes.
We speelden met zijn allen Hollandse Leeuwen, wat er flink ruig aan toe ging. Daarna lieten zij zien hoe ze hun vrije tijd besteedden. Zakdoekje leggen met een slipper en vooral heeeeel veel liedjes zingen. Dit liet ons zien hoe wij als Nederlanders vaak het beste van het beste materiaal nodig hebben om ons te vermaken. Wat er hier nodig is voor een goeie portie gezelligheid? Elkaar. De andere groep ging ondertussen naar de markt. Op hun beste Engels onderhandelde ze er flink wat Dalassi’s af. Het was een behoorlijke zoektocht naar wraps. Na 7 winkels afgespeurd te hebben hadden ze maar net genoeg voor 1 tortilla voor iedereen. Hé jammer, dan toch nog maar een broodje ei met euh erbij (zieke inside joke).
Deel 2 van de project dag. het ene deel van de groep bezocht de kliniek. Timme en Rick hielden maar niet op met vragen stellen die letterlijk niemand interessant vond, behalve de guide zelf (gelukkig maar). Snel aan de slag. We kregen 5 potten blauwe verf en binnen 2 uur moest de wachtkamer van het consultatiebureau geschilderd zijn. Wat is jullie favoriete ijssmaak? Die van Rick was absoluut smurruf. Na een lading terpentine zat het nog steeds overal, maar we voelden ons voldaan.
Terug naar de andere groep. Ze vertrokken naar het strand, want er moest iets belangrijks gebeuren. Er ligt hier ontzettend veel afval overal. Vandaag was het strand aan de beurt. Dus gingen ze met grote emmers al het aangespoelde plastic en zeewier oppakken. Uiteindelijk kwamen ze aan de rand van het water een enorm zeil tegen die onder het zand begraven zat. Deze hebben ze na 40 minuten van duwen en trekken aan het zand eindelijk eruit gekregen, ondertussen realiseerde James nog dat hij z’n camera nog in zijn zak zat, na veel paniek en rennen naar zijn handdoek bleek ie toch waterdicht te zijn, dus dat was een grote opluchting. Na kwartiertje langer in het water zitten realiseerde hij dat hij OOK nog zijn geld in zijn zak zat, gelukkig was dat snel genoeg opgedroogd. Na even zwemmen in de zee en een vis Vincent Junior noemen zijn zij weer teruggelopen naar Kairoh Garden.
Voor het avondeten kregen wij pasta met couscous met vlees. Nadat we allemaal uitgegeten waren hebben we nog even met z’n allen lekker weerwolven gespeeld met een paar van de locals (Dit moest in het Engels dus dat was nog wel een uitdaging), en daarna hebben we rond het kampvuur gezeten (veel te warum) en hebben we geluisterd naar live djembe muziek (vet cool gaaf bro). En toen was iedereen er klaar mee en gingen we naar bed
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2025-11-18 22:56:12
[totalVisitorCount] => 2988
[pictureCount] => 1
[visitorCount] => 522
[author] => Lieke, Rick en James
[cityName] => Tanji
[travelId] => 530856
[travelTitle] => Mijn eerste reis
[travelTitleSlugified] => mijn-eerste-reis
[dateDepart] => 2025-11-18
[dateReturn] => 2025-12-31
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Gambia
[countryIsoCode] => gm
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/246/566_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/464/250_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => lieke-dit-is-je-verjaardag-hihihihi
)
)
)
[_currentPageNumber:protected] => 1
[_filter:protected] =>
[_itemCountPerPage:protected] => 15
[_pageCount:protected] => 4
[_pageRange:protected] => 10
[_pages:protected] => stdClass Object
(
[pageCount] => 4
[itemCountPerPage] => 15
[first] => 1
[current] => 1
[last] => 4
[next] => 2
[pagesInRange] => Array
(
[1] => 1
[2] => 2
[3] => 3
[4] => 4
)
[firstPageInRange] => 1
[lastPageInRange] => 4
[currentItemCount] => 15
[totalItemCount] => 60
[firstItemNumber] => 1
[lastItemNumber] => 15
)
[_view:protected] =>
)
[breadcrumb] =>
>
Reisverslagen
[styleSheet] => https://cdn.easyapps.nl/578/css/style.css
)
Madiana - Gambia 
