)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Bolivia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[Doctype] => Zend_View_Helper_Doctype Object
(
[_defaultDoctype:protected] => HTML4_LOOSE
[_registry:protected] => ArrayObject Object
(
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[doctypes] => Array
(
[XHTML11] =>
[XHTML1_STRICT] =>
[XHTML1_TRANSITIONAL] =>
[XHTML1_FRAMESET] =>
[XHTML1_RDFA] =>
[XHTML_BASIC1] =>
[XHTML5] =>
[HTML4_STRICT] =>
[HTML4_LOOSE] =>
[HTML4_FRAMESET] =>
[HTML5] =>
)
[doctype] => HTML4_LOOSE
)
)
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_Doctype
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[HeadLink] => Zend_View_Helper_HeadLink Object
(
[_itemKeys:protected] => Array
(
[0] => charset
[1] => href
[2] => hreflang
[3] => id
[4] => media
[5] => rel
[6] => rev
[7] => type
[8] => title
[9] => extras
[10] => sizes
)
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_HeadLink
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Bolivia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[HeadScript] => Zend_View_Helper_HeadScript Object
(
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_HeadScript
[_arbitraryAttributes:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureScriptType:protected] =>
[_captureScriptAttrs:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_optionalAttributes:protected] => Array
(
[0] => charset
[1] => defer
[2] => language
[3] => src
)
[_requiredAttributes:protected] => Array
(
[0] => type
)
[useCdata] =>
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Bolivia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[InlineScript] => Zend_View_Helper_InlineScript Object
(
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_InlineScript
[_arbitraryAttributes:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureScriptType:protected] =>
[_captureScriptAttrs:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_optionalAttributes:protected] => Array
(
[0] => charset
[1] => defer
[2] => language
[3] => src
)
[_requiredAttributes:protected] => Array
(
[0] => type
)
[useCdata] =>
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Bolivia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[HeadTitle] => Zend_View_Helper_HeadTitle Object
(
[_regKey:protected] => Zend_View_Helper_HeadTitle
[_translate:protected] =>
[_translator:protected] =>
[_defaultAttachOrder:protected] =>
[_container:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Bolivia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
[_registry:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Registry Object
(
[_containerClass:protected] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container
[_items:protected] => Array
(
[Zend_Layout] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[content] =>
)
)
[Zend_View_Helper_HeadMeta] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[1] => stdClass Object
(
[type] => name
[name] => robots
[content] => noindex,follow
[modifiers] => Array
(
)
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadLink] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
)
)
[Zend_View_Helper_HeadScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/ui/exampleHintText.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.mousewheel.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/json2.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cycle.lite.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.jscrollpane.min.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-ui-1.8.16.custom.min.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tagify.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.validationEngine-nl.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.validationEngine.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tools.min.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ba-dotimeout.min.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.store.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.cookie.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.miniColors.js
)
[source] =>
)
[16] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tmpl.js
)
[source] =>
)
[17] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.textCounter.js
)
[source] =>
)
[18] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.rotate.js
)
[source] =>
)
[19] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.easyBGResizer.js
)
[source] =>
)
[20] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.ad-gallery.js
)
[source] =>
)
[21] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Callback.js
)
[source] =>
)
[22] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/Entity.js
)
[source] =>
)
[23] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/setup.js
)
[source] =>
)
[24] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery-example.js
)
[source] =>
)
[25] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.tooltip.min.js
)
[source] =>
)
[26] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.ui.datepicker-nl.js
)
[source] =>
)
[27] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/bas.js
)
[source] =>
)
[28] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/team.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_InlineScript] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] =>
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/tmpl.min.js
)
[source] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/load-image.min.js
)
[source] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/bootstrap.min.js
)
[source] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.iframe-transport.js
)
[source] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload.js
)
[source] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.fileupload-ui.js
)
[source] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/fileUploadCustomSettings.js
)
[source] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/jquery.timeago.js
)
[source] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/local/jquery.timeago.nl.js
)
[source] =>
)
[9] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/jquery/fileuploader.js
)
[source] =>
)
[10] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/entity/upload.js
)
[source] =>
)
[11] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/classes/SortableEntities.js
)
[source] =>
)
[12] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/unoslider.js
)
[source] =>
)
[13] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/shop.js
)
[source] =>
)
[14] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/afterLoading.js
)
[source] =>
)
[15] => stdClass Object
(
[type] => text/javascript
[attributes] => Array
(
[src] => https://cdn.easyapps.nl/578/js/custom/clubs.js
)
[source] =>
)
)
)
[Zend_View_Helper_HeadTitle] => Zend_View_Helper_Placeholder_Container Object
(
[_prefix:protected] =>
[_postfix:protected] =>
[_separator:protected] => -
[_indent:protected] =>
[_captureLock:protected] =>
[_captureType:protected] =>
[_captureKey:protected] =>
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[0] => Reisverslagen over Bolivia
[1] => WaarBenJij.nu
)
)
)
)
[_autoEscape:protected] => 1
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[PartialLoop] => Zend_View_Helper_PartialLoop Object
(
[partialCounter:protected] => 15
[_objectKey:protected] =>
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[PaginationControl] => Zend_View_Helper_PaginationControl Object
(
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[Partial] => Zend_View_Helper_Partial Object
(
[_objectKey:protected] =>
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
[Url] => Zend_View_Helper_Url Object
(
[view] => Zend_View Object
*RECURSION*
)
)
[_helperLoaded:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_helperLoadedDir:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filter:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filterClass:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filterLoaded:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_filterLoadedDir:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
)
[_escape:Zend_View_Abstract:private] => htmlspecialchars
[_encoding:Zend_View_Abstract:private] => UTF-8
[_lfiProtectionOn:Zend_View_Abstract:private] => 1
[_loaders:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
[filter] => Zend_Loader_PluginLoader Object
(
[_loadedPluginPaths:protected] => Array
(
)
[_loadedPlugins:protected] => Array
(
)
[_prefixToPaths:protected] => Array
(
[Zend_View_Filter_] => Array
(
[0] => Zend/View/Filter/
[1] => ./views/filters/
[2] => /srv/www/tl-www/website/application/modules/home/views/filters/
)
)
[_useStaticRegistry:protected] =>
)
[helper] => Zend_Loader_PluginLoader Object
(
[_loadedPluginPaths:protected] => Array
(
)
[_loadedPlugins:protected] => Array
(
[HeadMeta] => Zend_View_Helper_HeadMeta
[Doctype] => Zend_View_Helper_Doctype
[HeadLink] => Zend_View_Helper_HeadLink
[HeadScript] => Zend_View_Helper_HeadScript
[InlineScript] => Zend_View_Helper_InlineScript
[HeadTitle] => Zend_View_Helper_HeadTitle
[PartialLoop] => Zend_View_Helper_PartialLoop
[Slugify] => TravelLog\View\Helper\Slugify
[DateTime] => TravelLog\View\Helper\DateTime
[Url] => Zend_View_Helper_Url
[ClickTracking] => TravelLog\View\Helper\ClickTracking
[TruncateWords] => TravelLog\View\Helper\TruncateWords
[PaginationControl] => Zend_View_Helper_PaginationControl
[Partial] => Zend_View_Helper_Partial
)
[_prefixToPaths:protected] => Array
(
[Zend_View_Helper_] => Array
(
[0] => Zend/View/Helper/
[1] => ./views/helpers/
[2] => /srv/www/tl-www/website/application/modules/home/views/helpers/
)
[TravelLog\View\Helper\] => Array
(
[0] => /srv/www/tl-www/website/application/library/TravelLog/View/Helper/
)
)
[_useStaticRegistry:protected] =>
)
)
[_loaderTypes:Zend_View_Abstract:private] => Array
(
[0] => filter
[1] => helper
)
[_strictVars:Zend_View_Abstract:private] =>
[module] => home
[controller] => bolivia
[action] => reisverslagen
[exception] => Zend_Controller_Dispatcher_Exception Object
(
[_previous:Zend_Exception:private] =>
[message:protected] => Invalid controller specified (bolivia)
[string:Exception:private] =>
[code:protected] => 0
[file:protected] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Controller/Dispatcher/Standard.php
[line:protected] => 248
[trace:Exception:private] => Array
(
[0] => Array
(
[file] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Controller/Front.php
[line] => 954
[function] => dispatch
[class] => Zend_Controller_Dispatcher_Standard
[type] => ->
[args] => Array
(
[0] => Zend_Controller_Request_Http Object
(
[_paramSources:protected] => Array
(
[0] => _GET
[1] => _POST
)
[_requestUri:protected] => /bolivia/reisverslagen/p/1/page/3
[_baseUrl:protected] =>
[_basePath:protected] =>
[_pathInfo:protected] => bolivia/reisverslagen/p/1/page/3
[_params:protected] => Array
(
[controller] => bolivia
[action] => reisverslagen
[p] => 1
[page] => 3
[module] => home
[error_handler] => ArrayObject Object
(
[storage:ArrayObject:private] => Array
(
[exception] => Zend_Controller_Dispatcher_Exception Object
*RECURSION*
[type] => EXCEPTION_NO_CONTROLLER
[request] => Zend_Controller_Request_Http Object
(
[_paramSources:protected] => Array
(
[0] => _GET
[1] => _POST
)
[_requestUri:protected] => /bolivia/reisverslagen/p/1/page/3
[_baseUrl:protected] =>
[_basePath:protected] =>
[_pathInfo:protected] => bolivia/reisverslagen/p/1/page/3
[_params:protected] => Array
(
[controller] => bolivia
[action] => reisverslagen
[p] => 1
[page] => 3
[module] => home
)
[_rawBody:protected] =>
[_aliases:protected] => Array
(
)
[_dispatched:protected] => 1
[_module:protected] => home
[_moduleKey:protected] => module
[_controller:protected] => bolivia
[_controllerKey:protected] => controller
[_action:protected] => reisverslagen
[_actionKey:protected] => action
)
)
)
[continentId] => 9
[countryId] => 24
)
[_rawBody:protected] =>
[_aliases:protected] => Array
(
)
[_dispatched:protected] => 1
[_module:protected] => home
[_moduleKey:protected] => module
[_controller:protected] => reports
[_controllerKey:protected] => controller
[_action:protected] => index
[_actionKey:protected] => action
)
[1] => Zend_Controller_Response_Http Object
(
[_body:protected] => Array
(
[default] =>
)
[_exceptions:protected] => Array
(
[0] => Zend_Controller_Dispatcher_Exception Object
*RECURSION*
)
[_headers:protected] => Array
(
)
[_headersRaw:protected] => Array
(
)
[_httpResponseCode:protected] => 200
[_isRedirect:protected] =>
[_renderExceptions:protected] =>
[headersSentThrowsException] => 1
)
)
)
[1] => Array
(
[file] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Application/Bootstrap/Bootstrap.php
[line] => 97
[function] => dispatch
[class] => Zend_Controller_Front
[type] => ->
[args] => Array
(
)
)
[2] => Array
(
[file] => /opt/ZendFramework/library/Zend/Application.php
[line] => 366
[function] => run
[class] => Zend_Application_Bootstrap_Bootstrap
[type] => ->
[args] => Array
(
)
)
[3] => Array
(
[file] => /srv/www/tl-www/website/public/index.php
[line] => 220
[function] => run
[class] => Zend_Application
[type] => ->
[args] => Array
(
)
)
)
[previous:Exception:private] =>
)
[currentUserId] => 0
[currentUserName] =>
[domainName] => waarbenjij.nu
[protocol] => https://
[cdnRoot] => https://cdn.easyapps.nl/
[cdn] => https://cdn.easyapps.nl/578/
[notificationWindow] =>
[customBannerParameters] => Array
(
)
[analyticsDomain] => .waarbenjij.nu
[analyticsCode] => UA-109425-7
[analyticsClickTracking] =>
[allContinents] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 1
[name] => Afrika
[nameSlugified] => afrika
[nameSlugifiedCrc32] => 1586791595
[info] =>
)
[1] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 2
[name] => Azië
[nameSlugified] => azie
[nameSlugifiedCrc32] => 1918887877
[info] =>
)
[2] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 3
[name] => Centraal-Amerika
[nameSlugified] => centraal-amerika
[nameSlugifiedCrc32] => 4250903019
[info] =>
)
[3] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 4
[name] => Europa
[nameSlugified] => europa
[nameSlugifiedCrc32] => 1342086343
[info] =>
)
[4] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 5
[name] => Midden Oosten
[nameSlugified] => midden-oosten
[nameSlugifiedCrc32] => 3432809701
[info] =>
)
[5] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 6
[name] => Noord-Amerika
[nameSlugified] => noord-amerika
[nameSlugifiedCrc32] => 20851603
[info] =>
)
[6] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 7
[name] => Oceanië
[nameSlugified] => oceanie
[nameSlugifiedCrc32] => 1997821390
[info] =>
)
[7] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 8
[name] => Rusland
[nameSlugified] => rusland
[nameSlugifiedCrc32] => 2319586005
[info] =>
)
[8] => stdClass Object
(
[languageId] => 1
[continentId] => 9
[name] => Zuid-Amerika
[nameSlugified] => zuid-amerika
[nameSlugifiedCrc32] => 2250637612
[info] =>
)
)
[allCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[countryId] => 209
[isoCode] => af
[name] => Afghanistan
[nameSlugified] => afghanistan
[continentId] => 2
)
[1] => stdClass Object
(
[countryId] => 254
[isoCode] => ax
[name] => Åland
[nameSlugified] => aland
[continentId] => 4
)
[2] => stdClass Object
(
[countryId] => 242
[isoCode] => us
[name] => Alaska
[nameSlugified] => alaska
[continentId] => 6
)
[3] => stdClass Object
(
[countryId] => 1
[isoCode] => al
[name] => Albanië
[nameSlugified] => albanie
[continentId] => 4
)
[4] => stdClass Object
(
[countryId] => 2
[isoCode] => dz
[name] => Algerije
[nameSlugified] => algerije
[continentId] => 1
)
[5] => stdClass Object
(
[countryId] => 3
[isoCode] => as
[name] => Amerikaans Samoa
[nameSlugified] => amerikaans-samoa
[continentId] => 7
)
[6] => stdClass Object
(
[countryId] => 190
[isoCode] => vi
[name] => Amerikaanse maagdeneilanden
[nameSlugified] => amerikaanse-maagdeneilanden
[continentId] => 3
)
[7] => stdClass Object
(
[countryId] => 4
[isoCode] => ad
[name] => Andorra
[nameSlugified] => andorra
[continentId] => 4
)
[8] => stdClass Object
(
[countryId] => 5
[isoCode] => ao
[name] => Angola
[nameSlugified] => angola
[continentId] => 1
)
[9] => stdClass Object
(
[countryId] => 6
[isoCode] => ai
[name] => Anguilla
[nameSlugified] => anguilla
[continentId] => 3
)
[10] => stdClass Object
(
[countryId] => 212
[isoCode] => aq
[name] => Antarctica
[nameSlugified] => antarctica
[continentId] => 9
)
[11] => stdClass Object
(
[countryId] => 7
[isoCode] => ag
[name] => Antigua
[nameSlugified] => antigua
[continentId] => 3
)
[12] => stdClass Object
(
[countryId] => 8
[isoCode] => ar
[name] => Argentinië
[nameSlugified] => argentinie
[continentId] => 9
)
[13] => stdClass Object
(
[countryId] => 9
[isoCode] => am
[name] => Armenië
[nameSlugified] => armenie
[continentId] => 2
)
[14] => stdClass Object
(
[countryId] => 10
[isoCode] => aw
[name] => Aruba
[nameSlugified] => aruba
[continentId] => 3
)
[15] => stdClass Object
(
[countryId] => 11
[isoCode] => au
[name] => Australië
[nameSlugified] => australie
[continentId] => 7
)
[16] => stdClass Object
(
[countryId] => 13
[isoCode] => az
[name] => Azerbeidjan
[nameSlugified] => azerbeidjan
[continentId] => 2
)
[17] => stdClass Object
(
[countryId] => 14
[isoCode] => bs
[name] => Bahama's
[nameSlugified] => bahama-s
[continentId] => 3
)
[18] => stdClass Object
(
[countryId] => 15
[isoCode] => bh
[name] => Bahrain
[nameSlugified] => bahrain
[continentId] => 5
)
[19] => stdClass Object
(
[countryId] => 16
[isoCode] => bd
[name] => Bangladesh
[nameSlugified] => bangladesh
[continentId] => 2
)
[20] => stdClass Object
(
[countryId] => 17
[isoCode] => bb
[name] => Barbados
[nameSlugified] => barbados
[continentId] => 3
)
[21] => stdClass Object
(
[countryId] => 19
[isoCode] => be
[name] => België
[nameSlugified] => belgie
[continentId] => 4
)
[22] => stdClass Object
(
[countryId] => 20
[isoCode] => bz
[name] => Belize
[nameSlugified] => belize
[continentId] => 1
)
[23] => stdClass Object
(
[countryId] => 21
[isoCode] => bj
[name] => Benin
[nameSlugified] => benin
[continentId] => 1
)
[24] => stdClass Object
(
[countryId] => 22
[isoCode] => bm
[name] => Bermuda
[nameSlugified] => bermuda
[continentId] => 6
)
[25] => stdClass Object
(
[countryId] => 23
[isoCode] => bt
[name] => Bhutan
[nameSlugified] => bhutan
[continentId] => 2
)
[26] => stdClass Object
(
[countryId] => 24
[isoCode] => bo
[name] => Bolivia
[nameSlugified] => bolivia
[continentId] => 9
)
[27] => stdClass Object
(
[countryId] => 252
[isoCode] => bq
[name] => Bonaire
[nameSlugified] => bonaire
[continentId] => 9
)
[28] => stdClass Object
(
[countryId] => 217
[isoCode] => ba
[name] => Bosnië en Herzegovina
[nameSlugified] => bosnie-en-herzegovina
[continentId] => 4
)
[29] => stdClass Object
(
[countryId] => 25
[isoCode] => bw
[name] => Botswana
[nameSlugified] => botswana
[continentId] => 1
)
[30] => stdClass Object
(
[countryId] => 226
[isoCode] => bv
[name] => Bouve Eilanden
[nameSlugified] => bouve-eilanden
[continentId] => 7
)
[31] => stdClass Object
(
[countryId] => 26
[isoCode] => br
[name] => Brazilië
[nameSlugified] => brazilie
[continentId] => 9
)
[32] => stdClass Object
(
[countryId] => 229
[isoCode] => io
[name] => Brits Territorium
[nameSlugified] => brits-territorium
[continentId] => 2
)
[33] => stdClass Object
(
[countryId] => 27
[isoCode] => vg
[name] => Britse maagdeneilanden
[nameSlugified] => britse-maagdeneilanden
[continentId] => 7
)
[34] => stdClass Object
(
[countryId] => 28
[isoCode] => bn
[name] => Brunei
[nameSlugified] => brunei
[continentId] => 2
)
[35] => stdClass Object
(
[countryId] => 29
[isoCode] => bg
[name] => Bulgarije
[nameSlugified] => bulgarije
[continentId] => 4
)
[36] => stdClass Object
(
[countryId] => 30
[isoCode] => bf
[name] => Burkina Faso
[nameSlugified] => burkina-faso
[continentId] => 1
)
[37] => stdClass Object
(
[countryId] => 31
[isoCode] => bi
[name] => Burundi
[nameSlugified] => burundi
[continentId] => 1
)
[38] => stdClass Object
(
[countryId] => 32
[isoCode] => kh
[name] => Cambodja
[nameSlugified] => cambodja
[continentId] => 2
)
[39] => stdClass Object
(
[countryId] => 34
[isoCode] => ca
[name] => Canada
[nameSlugified] => canada
[continentId] => 6
)
[40] => stdClass Object
(
[countryId] => 36
[isoCode] => ky
[name] => Cayman Eilanden
[nameSlugified] => cayman-eilanden
[continentId] => 3
)
[41] => stdClass Object
(
[countryId] => 37
[isoCode] => cf
[name] => Centraal Afrikaanse Republiek
[nameSlugified] => centraal-afrikaanse-republiek
[continentId] => 1
)
[42] => stdClass Object
(
[countryId] => 40
[isoCode] => cl
[name] => Chili
[nameSlugified] => chili
[continentId] => 9
)
[43] => stdClass Object
(
[countryId] => 41
[isoCode] => cn
[name] => China
[nameSlugified] => china
[continentId] => 2
)
[44] => stdClass Object
(
[countryId] => 42
[isoCode] => co
[name] => Colombia
[nameSlugified] => colombia
[continentId] => 9
)
[45] => stdClass Object
(
[countryId] => 231
[isoCode] => km
[name] => Comoros
[nameSlugified] => comoros
[continentId] => 7
)
[46] => stdClass Object
(
[countryId] => 43
[isoCode] => cg
[name] => Congo - Brazzaville
[nameSlugified] => congo-brazzaville
[continentId] => 1
)
[47] => stdClass Object
(
[countryId] => 44
[isoCode] => cd
[name] => Congo, Democratische Republiek v
[nameSlugified] => congo-democratische-republiek-v
[continentId] => 1
)
[48] => stdClass Object
(
[countryId] => 45
[isoCode] => ck
[name] => Cook Eilanden
[nameSlugified] => cook-eilanden
[continentId] => 7
)
[49] => stdClass Object
(
[countryId] => 46
[isoCode] => cr
[name] => Costa Rica
[nameSlugified] => costa-rica
[continentId] => 3
)
[50] => stdClass Object
(
[countryId] => 208
[isoCode] => cu
[name] => Cuba
[nameSlugified] => cuba
[continentId] => 3
)
[51] => stdClass Object
(
[countryId] => 251
[isoCode] => cw
[name] => Curaçao
[nameSlugified] => curacao
[continentId] => 9
)
[52] => stdClass Object
(
[countryId] => 48
[isoCode] => cy
[name] => Cyprus
[nameSlugified] => cyprus
[continentId] => 5
)
[53] => stdClass Object
(
[countryId] => 249
[isoCode] => gx
[name] => De ruimte
[nameSlugified] => de-ruimte
[continentId] => 0
)
[54] => stdClass Object
(
[countryId] => 50
[isoCode] => dk
[name] => Denemarken
[nameSlugified] => denemarken
[continentId] => 4
)
[55] => stdClass Object
(
[countryId] => 51
[isoCode] => dj
[name] => Djibouti
[nameSlugified] => djibouti
[continentId] => 1
)
[56] => stdClass Object
(
[countryId] => 52
[isoCode] => dm
[name] => Dominica
[nameSlugified] => dominica
[continentId] => 3
)
[57] => stdClass Object
(
[countryId] => 53
[isoCode] => do
[name] => Dominicaanse Republiek
[nameSlugified] => dominicaanse-republiek
[continentId] => 3
)
[58] => stdClass Object
(
[countryId] => 70
[isoCode] => de
[name] => Duitsland
[nameSlugified] => duitsland
[continentId] => 4
)
[59] => stdClass Object
(
[countryId] => 54
[isoCode] => ec
[name] => Ecuador
[nameSlugified] => ecuador
[continentId] => 9
)
[60] => stdClass Object
(
[countryId] => 55
[isoCode] => eg
[name] => Egypte
[nameSlugified] => egypte
[continentId] => 1
)
[61] => stdClass Object
(
[countryId] => 56
[isoCode] => sv
[name] => El Salvador
[nameSlugified] => el-salvador
[continentId] => 3
)
[62] => stdClass Object
(
[countryId] => 57
[isoCode] => gq
[name] => Equatoriaal Guinea
[nameSlugified] => equatoriaal-guinea
[continentId] => 1
)
[63] => stdClass Object
(
[countryId] => 58
[isoCode] => er
[name] => Eritrea
[nameSlugified] => eritrea
[continentId] => 1
)
[64] => stdClass Object
(
[countryId] => 59
[isoCode] => ee
[name] => Estland
[nameSlugified] => estland
[continentId] => 4
)
[65] => stdClass Object
(
[countryId] => 60
[isoCode] => et
[name] => Ethiopië
[nameSlugified] => ethiopie
[continentId] => 1
)
[66] => stdClass Object
(
[countryId] => 219
[isoCode] => fk
[name] => Falkland Eilanden
[nameSlugified] => falkland-eilanden
[continentId] => 9
)
[67] => stdClass Object
(
[countryId] => 61
[isoCode] => fo
[name] => Faroe eilanden
[nameSlugified] => faroe-eilanden
[continentId] => 4
)
[68] => stdClass Object
(
[countryId] => 62
[isoCode] => fj
[name] => Fiji
[nameSlugified] => fiji
[continentId] => 7
)
[69] => stdClass Object
(
[countryId] => 148
[isoCode] => ph
[name] => Filipijnen
[nameSlugified] => filipijnen
[continentId] => 2
)
[70] => stdClass Object
(
[countryId] => 63
[isoCode] => fi
[name] => Finland
[nameSlugified] => finland
[continentId] => 4
)
[71] => stdClass Object
(
[countryId] => 64
[isoCode] => fr
[name] => Frankrijk
[nameSlugified] => frankrijk
[continentId] => 4
)
[72] => stdClass Object
(
[countryId] => 65
[isoCode] => gf
[name] => Frans Guiana
[nameSlugified] => frans-guiana
[continentId] => 9
)
[73] => stdClass Object
(
[countryId] => 66
[isoCode] => pf
[name] => Frans Polynesië
[nameSlugified] => frans-polynesie
[continentId] => 7
)
[74] => stdClass Object
(
[countryId] => 67
[isoCode] => ga
[name] => Gabon
[nameSlugified] => gabon
[continentId] => 1
)
[75] => stdClass Object
(
[countryId] => 68
[isoCode] => gm
[name] => Gambia
[nameSlugified] => gambia
[continentId] => 1
)
[76] => stdClass Object
(
[countryId] => 69
[isoCode] => ge
[name] => Georgië
[nameSlugified] => georgie
[continentId] => 2
)
[77] => stdClass Object
(
[countryId] => 71
[isoCode] => gh
[name] => Ghana
[nameSlugified] => ghana
[continentId] => 1
)
[78] => stdClass Object
(
[countryId] => 72
[isoCode] => gi
[name] => Gibraltar
[nameSlugified] => gibraltar
[continentId] => 4
)
[79] => stdClass Object
(
[countryId] => 73
[isoCode] => gd
[name] => Granada
[nameSlugified] => granada
[continentId] => 4
)
[80] => stdClass Object
(
[countryId] => 74
[isoCode] => gr
[name] => Griekenland
[nameSlugified] => griekenland
[continentId] => 4
)
[81] => stdClass Object
(
[countryId] => 75
[isoCode] => gl
[name] => Groenland
[nameSlugified] => groenland
[continentId] => 4
)
[82] => stdClass Object
(
[countryId] => 76
[isoCode] => gp
[name] => Guadeloupe
[nameSlugified] => guadeloupe
[continentId] => 3
)
[83] => stdClass Object
(
[countryId] => 77
[isoCode] => gu
[name] => Guam
[nameSlugified] => guam
[continentId] => 7
)
[84] => stdClass Object
(
[countryId] => 78
[isoCode] => gt
[name] => Guatemala
[nameSlugified] => guatemala
[continentId] => 3
)
[85] => stdClass Object
(
[countryId] => 80
[isoCode] => gn
[name] => Guinea
[nameSlugified] => guinea
[continentId] => 1
)
[86] => stdClass Object
(
[countryId] => 79
[isoCode] => gw
[name] => Guinea-Bissau
[nameSlugified] => guinea-bissau
[continentId] => 1
)
[87] => stdClass Object
(
[countryId] => 81
[isoCode] => gy
[name] => Guyana
[nameSlugified] => guyana
[continentId] => 9
)
[88] => stdClass Object
(
[countryId] => 82
[isoCode] => ht
[name] => Haïti
[nameSlugified] => haiti
[continentId] => 3
)
[89] => stdClass Object
(
[countryId] => 248
[isoCode] => hi
[name] => Hawaï
[nameSlugified] => hawai
[continentId] => 6
)
[90] => stdClass Object
(
[countryId] => 228
[isoCode] => hm
[name] => Heard en Mc Donald Eilanden
[nameSlugified] => heard-en-mc-donald-eilanden
[continentId] => 7
)
[91] => stdClass Object
(
[countryId] => 83
[isoCode] => hn
[name] => Honduras
[nameSlugified] => honduras
[continentId] => 3
)
[92] => stdClass Object
(
[countryId] => 84
[isoCode] => hk
[name] => Hong Kong
[nameSlugified] => hong-kong
[continentId] => 2
)
[93] => stdClass Object
(
[countryId] => 85
[isoCode] => hu
[name] => Hongarije
[nameSlugified] => hongarije
[continentId] => 4
)
[94] => stdClass Object
(
[countryId] => 91
[isoCode] => ie
[name] => Ierland
[nameSlugified] => ierland
[continentId] => 4
)
[95] => stdClass Object
(
[countryId] => 86
[isoCode] => is
[name] => IJsland
[nameSlugified] => ijsland
[continentId] => 4
)
[96] => stdClass Object
(
[countryId] => 87
[isoCode] => in
[name] => India
[nameSlugified] => india
[continentId] => 2
)
[97] => stdClass Object
(
[countryId] => 88
[isoCode] => id
[name] => Indonesië
[nameSlugified] => indonesie
[continentId] => 2
)
[98] => stdClass Object
(
[countryId] => 90
[isoCode] => iq
[name] => Irak
[nameSlugified] => irak
[continentId] => 5
)
[99] => stdClass Object
(
[countryId] => 89
[isoCode] => ir
[name] => Iran
[nameSlugified] => iran
[continentId] => 5
)
[100] => stdClass Object
(
[countryId] => 92
[isoCode] => il
[name] => Israel
[nameSlugified] => israel
[continentId] => 5
)
[101] => stdClass Object
(
[countryId] => 93
[isoCode] => it
[name] => Italië
[nameSlugified] => italie
[continentId] => 4
)
[102] => stdClass Object
(
[countryId] => 94
[isoCode] => ci
[name] => Ivoorkust
[nameSlugified] => ivoorkust
[continentId] => 1
)
[103] => stdClass Object
(
[countryId] => 95
[isoCode] => jm
[name] => Jamaica
[nameSlugified] => jamaica
[continentId] => 3
)
[104] => stdClass Object
(
[countryId] => 96
[isoCode] => jp
[name] => Japan
[nameSlugified] => japan
[continentId] => 2
)
[105] => stdClass Object
(
[countryId] => 203
[isoCode] => ye
[name] => Jemen
[nameSlugified] => jemen
[continentId] => 5
)
[106] => stdClass Object
(
[countryId] => 97
[isoCode] => jo
[name] => Jordanië
[nameSlugified] => jordanie
[continentId] => 5
)
[107] => stdClass Object
(
[countryId] => 35
[isoCode] => cv
[name] => Kaap Verdië
[nameSlugified] => kaap-verdie
[continentId] => 3
)
[108] => stdClass Object
(
[countryId] => 33
[isoCode] => cm
[name] => Kameroen
[nameSlugified] => kameroen
[continentId] => 1
)
[109] => stdClass Object
(
[countryId] => 39
[isoCode] => cs
[name] => Kanaaleilanden
[nameSlugified] => kanaaleilanden
[continentId] => 4
)
[110] => stdClass Object
(
[countryId] => 98
[isoCode] => kz
[name] => Kazachstan
[nameSlugified] => kazachstan
[continentId] => 2
)
[111] => stdClass Object
(
[countryId] => 99
[isoCode] => ke
[name] => Kenia
[nameSlugified] => kenia
[continentId] => 1
)
[112] => stdClass Object
(
[countryId] => 227
[isoCode] => cx
[name] => Kerst Eiland
[nameSlugified] => kerst-eiland
[continentId] => 7
)
[113] => stdClass Object
(
[countryId] => 230
[isoCode] => ki
[name] => Kiribati
[nameSlugified] => kiribati
[continentId] => 7
)
[114] => stdClass Object
(
[countryId] => 100
[isoCode] => kw
[name] => Koeweit
[nameSlugified] => koeweit
[continentId] => 5
)
[115] => stdClass Object
(
[countryId] => 243
[isoCode] => kx
[name] => Kosovo
[nameSlugified] => kosovo
[continentId] => 4
)
[116] => stdClass Object
(
[countryId] => 47
[isoCode] => hr
[name] => Kroatië
[nameSlugified] => kroatie
[continentId] => 4
)
[117] => stdClass Object
(
[countryId] => 101
[isoCode] => kg
[name] => Kyrgizië
[nameSlugified] => kyrgizie
[continentId] => 2
)
[118] => stdClass Object
(
[countryId] => 102
[isoCode] => la
[name] => Laos
[nameSlugified] => laos
[continentId] => 2
)
[119] => stdClass Object
(
[countryId] => 105
[isoCode] => ls
[name] => Lesotho
[nameSlugified] => lesotho
[continentId] => 1
)
[120] => stdClass Object
(
[countryId] => 103
[isoCode] => lv
[name] => Letland
[nameSlugified] => letland
[continentId] => 4
)
[121] => stdClass Object
(
[countryId] => 104
[isoCode] => lb
[name] => Libanon
[nameSlugified] => libanon
[continentId] => 5
)
[122] => stdClass Object
(
[countryId] => 106
[isoCode] => lr
[name] => Liberië
[nameSlugified] => liberie
[continentId] => 1
)
[123] => stdClass Object
(
[countryId] => 107
[isoCode] => ly
[name] => Libië
[nameSlugified] => libie
[continentId] => 1
)
[124] => stdClass Object
(
[countryId] => 108
[isoCode] => li
[name] => Liechtenstein
[nameSlugified] => liechtenstein
[continentId] => 4
)
[125] => stdClass Object
(
[countryId] => 109
[isoCode] => lt
[name] => Litouwen
[nameSlugified] => litouwen
[continentId] => 4
)
[126] => stdClass Object
(
[countryId] => 110
[isoCode] => lu
[name] => Luxemburg
[nameSlugified] => luxemburg
[continentId] => 4
)
[127] => stdClass Object
(
[countryId] => 111
[isoCode] => mo
[name] => Macau
[nameSlugified] => macau
[continentId] => 2
)
[128] => stdClass Object
(
[countryId] => 112
[isoCode] => mk
[name] => Macedonië
[nameSlugified] => macedonie
[continentId] => 4
)
[129] => stdClass Object
(
[countryId] => 113
[isoCode] => mg
[name] => Madagascar
[nameSlugified] => madagascar
[continentId] => 1
)
[130] => stdClass Object
(
[countryId] => 114
[isoCode] => mw
[name] => Malawi
[nameSlugified] => malawi
[continentId] => 1
)
[131] => stdClass Object
(
[countryId] => 221
[isoCode] => mv
[name] => Malediven
[nameSlugified] => malediven
[continentId] => 2
)
[132] => stdClass Object
(
[countryId] => 115
[isoCode] => my
[name] => Maleisië
[nameSlugified] => maleisie
[continentId] => 2
)
[133] => stdClass Object
(
[countryId] => 116
[isoCode] => ml
[name] => Mali
[nameSlugified] => mali
[continentId] => 1
)
[134] => stdClass Object
(
[countryId] => 117
[isoCode] => mt
[name] => Malta
[nameSlugified] => malta
[continentId] => 4
)
[135] => stdClass Object
(
[countryId] => 128
[isoCode] => ma
[name] => Marokko
[nameSlugified] => marokko
[continentId] => 1
)
[136] => stdClass Object
(
[countryId] => 118
[isoCode] => mh
[name] => Marshall eilanden
[nameSlugified] => marshall-eilanden
[continentId] => 7
)
[137] => stdClass Object
(
[countryId] => 119
[isoCode] => mq
[name] => Martinique
[nameSlugified] => martinique
[continentId] => 3
)
[138] => stdClass Object
(
[countryId] => 120
[isoCode] => mr
[name] => Mauritanië
[nameSlugified] => mauritanie
[continentId] => 1
)
[139] => stdClass Object
(
[countryId] => 121
[isoCode] => mu
[name] => Mauritius
[nameSlugified] => mauritius
[continentId] => 3
)
[140] => stdClass Object
(
[countryId] => 241
[isoCode] => yt
[name] => Mayotte
[nameSlugified] => mayotte
[continentId] => 7
)
[141] => stdClass Object
(
[countryId] => 122
[isoCode] => mx
[name] => Mexico
[nameSlugified] => mexico
[continentId] => 6
)
[142] => stdClass Object
(
[countryId] => 123
[isoCode] => fm
[name] => Micronesië
[nameSlugified] => micronesie
[continentId] => 7
)
[143] => stdClass Object
(
[countryId] => 124
[isoCode] => md
[name] => Moldavië
[nameSlugified] => moldavie
[continentId] => 4
)
[144] => stdClass Object
(
[countryId] => 125
[isoCode] => mc
[name] => Monaco
[nameSlugified] => monaco
[continentId] => 4
)
[145] => stdClass Object
(
[countryId] => 126
[isoCode] => mn
[name] => Mongolië
[nameSlugified] => mongolie
[continentId] => 2
)
[146] => stdClass Object
(
[countryId] => 244
[isoCode] => me
[name] => Montenegro
[nameSlugified] => montenegro
[continentId] => 4
)
[147] => stdClass Object
(
[countryId] => 127
[isoCode] => ms
[name] => Montserat
[nameSlugified] => montserat
[continentId] => 9
)
[148] => stdClass Object
(
[countryId] => 129
[isoCode] => mz
[name] => Mozambique
[nameSlugified] => mozambique
[continentId] => 1
)
[149] => stdClass Object
(
[countryId] => 130
[isoCode] => mm
[name] => Myanmar
[nameSlugified] => myanmar
[continentId] => 2
)
[150] => stdClass Object
(
[countryId] => 131
[isoCode] => na
[name] => Namibië
[nameSlugified] => namibie
[continentId] => 1
)
[151] => stdClass Object
(
[countryId] => 233
[isoCode] => nr
[name] => Nauru
[nameSlugified] => nauru
[continentId] => 7
)
[152] => stdClass Object
(
[countryId] => 134
[isoCode] => nl
[name] => Nederland
[nameSlugified] => nederland
[continentId] => 4
)
[153] => stdClass Object
(
[countryId] => 133
[isoCode] => cw
[name] => Nederlandse Antillen
[nameSlugified] => nederlandse-antillen
[continentId] => 3
)
[154] => stdClass Object
(
[countryId] => 132
[isoCode] => np
[name] => Nepal
[nameSlugified] => nepal
[continentId] => 2
)
[155] => stdClass Object
(
[countryId] => 137
[isoCode] => ni
[name] => Nicaragua
[nameSlugified] => nicaragua
[continentId] => 3
)
[156] => stdClass Object
(
[countryId] => 135
[isoCode] => nc
[name] => Nieuw Caledonië
[nameSlugified] => nieuw-caledonie
[continentId] => 7
)
[157] => stdClass Object
(
[countryId] => 136
[isoCode] => nz
[name] => Nieuw Zeeland
[nameSlugified] => nieuw-zeeland
[continentId] => 7
)
[158] => stdClass Object
(
[countryId] => 138
[isoCode] => ne
[name] => Niger
[nameSlugified] => niger
[continentId] => 1
)
[159] => stdClass Object
(
[countryId] => 139
[isoCode] => ng
[name] => Nigeria
[nameSlugified] => nigeria
[continentId] => 1
)
[160] => stdClass Object
(
[countryId] => 234
[isoCode] => nu
[name] => Niue
[nameSlugified] => niue
[continentId] => 7
)
[161] => stdClass Object
(
[countryId] => 210
[isoCode] => kp
[name] => Noord-Korea
[nameSlugified] => noord-korea
[continentId] => 2
)
[162] => stdClass Object
(
[countryId] => 216
[isoCode] => nt
[name] => Noordpool
[nameSlugified] => noordpool
[continentId] => 4
)
[163] => stdClass Object
(
[countryId] => 140
[isoCode] => no
[name] => Noorwegen
[nameSlugified] => noorwegen
[continentId] => 4
)
[164] => stdClass Object
(
[countryId] => 232
[isoCode] => nf
[name] => Norfolk Eilanden
[nameSlugified] => norfolk-eilanden
[continentId] => 7
)
[165] => stdClass Object
(
[countryId] => 191
[isoCode] => ug
[name] => Oeganda
[nameSlugified] => oeganda
[continentId] => 1
)
[166] => stdClass Object
(
[countryId] => 192
[isoCode] => ua
[name] => Oekraïne
[nameSlugified] => oekraine
[continentId] => 4
)
[167] => stdClass Object
(
[countryId] => 197
[isoCode] => uz
[name] => Oezbekistan
[nameSlugified] => oezbekistan
[continentId] => 2
)
[168] => stdClass Object
(
[countryId] => 141
[isoCode] => om
[name] => Oman
[nameSlugified] => oman
[continentId] => 5
)
[169] => stdClass Object
(
[countryId] => 218
[isoCode] => tl
[name] => Oost Timor
[nameSlugified] => oost-timor
[continentId] => 2
)
[170] => stdClass Object
(
[countryId] => 12
[isoCode] => at
[name] => Oostenrijk
[nameSlugified] => oostenrijk
[continentId] => 4
)
[171] => stdClass Object
(
[countryId] => 246
[isoCode] => rn
[name] => Paaseiland
[nameSlugified] => paaseiland
[continentId] => 7
)
[172] => stdClass Object
(
[countryId] => 142
[isoCode] => pk
[name] => Pakistan
[nameSlugified] => pakistan
[continentId] => 2
)
[173] => stdClass Object
(
[countryId] => 143
[isoCode] => pw
[name] => Palau
[nameSlugified] => palau
[continentId] => 7
)
[174] => stdClass Object
(
[countryId] => 214
[isoCode] => ps
[name] => Palestina
[nameSlugified] => palestina
[continentId] => 5
)
[175] => stdClass Object
(
[countryId] => 144
[isoCode] => pa
[name] => Panama
[nameSlugified] => panama
[continentId] => 3
)
[176] => stdClass Object
(
[countryId] => 145
[isoCode] => pg
[name] => Papua Nieuw Guinea
[nameSlugified] => papua-nieuw-guinea
[continentId] => 7
)
[177] => stdClass Object
(
[countryId] => 146
[isoCode] => py
[name] => Paraguay
[nameSlugified] => paraguay
[continentId] => 9
)
[178] => stdClass Object
(
[countryId] => 147
[isoCode] => pe
[name] => Peru
[nameSlugified] => peru
[continentId] => 9
)
[179] => stdClass Object
(
[countryId] => 236
[isoCode] => pn
[name] => Pitcairn
[nameSlugified] => pitcairn
[continentId] => 7
)
[180] => stdClass Object
(
[countryId] => 149
[isoCode] => pl
[name] => Polen
[nameSlugified] => polen
[continentId] => 4
)
[181] => stdClass Object
(
[countryId] => 150
[isoCode] => pt
[name] => Portugal
[nameSlugified] => portugal
[continentId] => 4
)
[182] => stdClass Object
(
[countryId] => 151
[isoCode] => pr
[name] => Puerto Rico
[nameSlugified] => puerto-rico
[continentId] => 3
)
[183] => stdClass Object
(
[countryId] => 152
[isoCode] => qa
[name] => Qatar
[nameSlugified] => qatar
[continentId] => 5
)
[184] => stdClass Object
(
[countryId] => 999
[isoCode] => rr
[name] => reisinspiratie
[nameSlugified] => reisinspiratie
[continentId] => 4
)
[185] => stdClass Object
(
[countryId] => 153
[isoCode] => re
[name] => Réunion
[nameSlugified] => reunion
[continentId] => 1
)
[186] => stdClass Object
(
[countryId] => 154
[isoCode] => ro
[name] => Roemenië
[nameSlugified] => roemenie
[continentId] => 4
)
[187] => stdClass Object
(
[countryId] => 155
[isoCode] => ru
[name] => Rusland
[nameSlugified] => rusland
[continentId] => 4
)
[188] => stdClass Object
(
[countryId] => 156
[isoCode] => rw
[name] => Rwanda
[nameSlugified] => rwanda
[continentId] => 1
)
[189] => stdClass Object
(
[countryId] => 157
[isoCode] => mp
[name] => Saipan
[nameSlugified] => saipan
[continentId] => 7
)
[190] => stdClass Object
(
[countryId] => 222
[isoCode] => ws
[name] => Samoa
[nameSlugified] => samoa
[continentId] => 7
)
[191] => stdClass Object
(
[countryId] => 158
[isoCode] => sm
[name] => San Marino
[nameSlugified] => san-marino
[continentId] => 4
)
[192] => stdClass Object
(
[countryId] => 239
[isoCode] => st
[name] => Sao Tome en Principe
[nameSlugified] => sao-tome-en-principe
[continentId] => 1
)
[193] => stdClass Object
(
[countryId] => 159
[isoCode] => sa
[name] => Saudi Arabië
[nameSlugified] => saudi-arabie
[continentId] => 5
)
[194] => stdClass Object
(
[countryId] => 160
[isoCode] => sn
[name] => Senegal
[nameSlugified] => senegal
[continentId] => 1
)
[195] => stdClass Object
(
[countryId] => 247
[isoCode] => rs
[name] => Servië
[nameSlugified] => servie
[continentId] => 4
)
[196] => stdClass Object
(
[countryId] => 207
[isoCode] => yu
[name] => Servie en Montenegro
[nameSlugified] => servie-en-montenegro
[continentId] => 4
)
[197] => stdClass Object
(
[countryId] => 161
[isoCode] => sc
[name] => Seychellen
[nameSlugified] => seychellen
[continentId] => 1
)
[198] => stdClass Object
(
[countryId] => 162
[isoCode] => sl
[name] => Sierra Leone
[nameSlugified] => sierra-leone
[continentId] => 1
)
[199] => stdClass Object
(
[countryId] => 163
[isoCode] => sg
[name] => Singapore
[nameSlugified] => singapore
[continentId] => 2
)
[200] => stdClass Object
(
[countryId] => 238
[isoCode] => sh
[name] => Sint Helena
[nameSlugified] => sint-helena
[continentId] => 7
)
[201] => stdClass Object
(
[countryId] => 253
[isoCode] => cx
[name] => Sint Maarten
[nameSlugified] => sint-maarten
[continentId] => 3
)
[202] => stdClass Object
(
[countryId] => 235
[isoCode] => pm
[name] => Sint Pierre en Miquelon
[nameSlugified] => sint-pierre-en-miquelon
[continentId] => 7
)
[203] => stdClass Object
(
[countryId] => 165
[isoCode] => si
[name] => Slovenië
[nameSlugified] => slovenie
[continentId] => 4
)
[204] => stdClass Object
(
[countryId] => 164
[isoCode] => sk
[name] => Slowaakse Republiek
[nameSlugified] => slowaakse-republiek
[continentId] => 4
)
[205] => stdClass Object
(
[countryId] => 175
[isoCode] => sd
[name] => Soedan
[nameSlugified] => soedan
[continentId] => 1
)
[206] => stdClass Object
(
[countryId] => 237
[isoCode] => sb
[name] => Solomon Eilanden
[nameSlugified] => solomon-eilanden
[continentId] => 7
)
[207] => stdClass Object
(
[countryId] => 166
[isoCode] => so
[name] => Somalië
[nameSlugified] => somalie
[continentId] => 1
)
[208] => stdClass Object
(
[countryId] => 250
[isoCode] => ss
[name] => South Sudan
[nameSlugified] => south-sudan
[continentId] => 1
)
[209] => stdClass Object
(
[countryId] => 169
[isoCode] => es
[name] => Spanje
[nameSlugified] => spanje
[continentId] => 4
)
[210] => stdClass Object
(
[countryId] => 211
[isoCode] => sj
[name] => Spitsbergen
[nameSlugified] => spitsbergen
[continentId] => 4
)
[211] => stdClass Object
(
[countryId] => 170
[isoCode] => lk
[name] => Sri Lanka
[nameSlugified] => sri-lanka
[continentId] => 2
)
[212] => stdClass Object
(
[countryId] => 172
[isoCode] => kn
[name] => St. Kitts and Nevis
[nameSlugified] => st-kitts-and-nevis
[continentId] => 3
)
[213] => stdClass Object
(
[countryId] => 173
[isoCode] => lc
[name] => St. Lucia
[nameSlugified] => st-lucia
[continentId] => 3
)
[214] => stdClass Object
(
[countryId] => 174
[isoCode] => vc
[name] => St. Vincent
[nameSlugified] => st-vincent
[continentId] => 3
)
[215] => stdClass Object
(
[countryId] => 176
[isoCode] => sr
[name] => Suriname
[nameSlugified] => suriname
[continentId] => 9
)
[216] => stdClass Object
(
[countryId] => 177
[isoCode] => sz
[name] => Swaziland
[nameSlugified] => swaziland
[continentId] => 1
)
[217] => stdClass Object
(
[countryId] => 180
[isoCode] => sy
[name] => Syrië
[nameSlugified] => syrie
[continentId] => 5
)
[218] => stdClass Object
(
[countryId] => 181
[isoCode] => tw
[name] => Taiwan
[nameSlugified] => taiwan
[continentId] => 2
)
[219] => stdClass Object
(
[countryId] => 213
[isoCode] => tj
[name] => Tajikistan
[nameSlugified] => tajikistan
[continentId] => 2
)
[220] => stdClass Object
(
[countryId] => 182
[isoCode] => tz
[name] => Tanzania
[nameSlugified] => tanzania
[continentId] => 1
)
[221] => stdClass Object
(
[countryId] => 183
[isoCode] => th
[name] => Thailand
[nameSlugified] => thailand
[continentId] => 2
)
[222] => stdClass Object
(
[countryId] => 220
[isoCode] => tb
[name] => Tibet
[nameSlugified] => tibet
[continentId] => 2
)
[223] => stdClass Object
(
[countryId] => 184
[isoCode] => tg
[name] => Togo
[nameSlugified] => togo
[continentId] => 1
)
[224] => stdClass Object
(
[countryId] => 240
[isoCode] => tk
[name] => Tokelau
[nameSlugified] => tokelau
[continentId] => 7
)
[225] => stdClass Object
(
[countryId] => 223
[isoCode] => to
[name] => Tonga
[nameSlugified] => tonga
[continentId] => 7
)
[226] => stdClass Object
(
[countryId] => 185
[isoCode] => tt
[name] => Trinidad en Tobago
[nameSlugified] => trinidad-en-tobago
[continentId] => 3
)
[227] => stdClass Object
(
[countryId] => 38
[isoCode] => td
[name] => Tsjaad
[nameSlugified] => tsjaad
[continentId] => 1
)
[228] => stdClass Object
(
[countryId] => 49
[isoCode] => cz
[name] => Tsjechische Republiek
[nameSlugified] => tsjechische-republiek
[continentId] => 4
)
[229] => stdClass Object
(
[countryId] => 186
[isoCode] => tn
[name] => Tunesië
[nameSlugified] => tunesie
[continentId] => 1
)
[230] => stdClass Object
(
[countryId] => 187
[isoCode] => tr
[name] => Turkije
[nameSlugified] => turkije
[continentId] => 5
)
[231] => stdClass Object
(
[countryId] => 188
[isoCode] => tm
[name] => Turkmenistan
[nameSlugified] => turkmenistan
[continentId] => 2
)
[232] => stdClass Object
(
[countryId] => 189
[isoCode] => tc
[name] => Turkse en Caicos Eilanden
[nameSlugified] => turkse-en-caicos-eilanden
[continentId] => 3
)
[233] => stdClass Object
(
[countryId] => 245
[isoCode] => tv
[name] => Tuvalu
[nameSlugified] => tuvalu
[continentId] => 7
)
[234] => stdClass Object
(
[countryId] => 195
[isoCode] => uy
[name] => Uruguay
[nameSlugified] => uruguay
[continentId] => 9
)
[235] => stdClass Object
(
[countryId] => 198
[isoCode] => vu
[name] => Vanuatu
[nameSlugified] => vanuatu
[continentId] => 7
)
[236] => stdClass Object
(
[countryId] => 199
[isoCode] => va
[name] => Vaticaanstad
[nameSlugified] => vaticaanstad
[continentId] => 4
)
[237] => stdClass Object
(
[countryId] => 200
[isoCode] => ve
[name] => Venezuela
[nameSlugified] => venezuela
[continentId] => 9
)
[238] => stdClass Object
(
[countryId] => 194
[isoCode] => gb
[name] => Verenigd Koninkrijk
[nameSlugified] => verenigd-koninkrijk
[continentId] => 4
)
[239] => stdClass Object
(
[countryId] => 193
[isoCode] => ae
[name] => Verenigde Arabische Emiraten
[nameSlugified] => verenigde-arabische-emiraten
[continentId] => 5
)
[240] => stdClass Object
(
[countryId] => 196
[isoCode] => us
[name] => Verenigde Staten
[nameSlugified] => verenigde-staten
[continentId] => 6
)
[241] => stdClass Object
(
[countryId] => 201
[isoCode] => vn
[name] => Vietnam
[nameSlugified] => vietnam
[continentId] => 2
)
[242] => stdClass Object
(
[countryId] => 202
[isoCode] => wf
[name] => Wallis & Futuna
[nameSlugified] => wallis-futuna
[continentId] => 7
)
[243] => stdClass Object
(
[countryId] => 215
[isoCode] => eh
[name] => Westelijke Sahara
[nameSlugified] => westelijke-sahara
[continentId] => 1
)
[244] => stdClass Object
(
[countryId] => 18
[isoCode] => by
[name] => Wit-Rusland
[nameSlugified] => wit-rusland
[continentId] => 4
)
[245] => stdClass Object
(
[countryId] => 204
[isoCode] => zm
[name] => Zambia
[nameSlugified] => zambia
[continentId] => 1
)
[246] => stdClass Object
(
[countryId] => 205
[isoCode] => zw
[name] => Zimbabwe
[nameSlugified] => zimbabwe
[continentId] => 1
)
[247] => stdClass Object
(
[countryId] => 171
[isoCode] => gs
[name] => Zuid Georgia
[nameSlugified] => zuid-georgia
[continentId] => 3
)
[248] => stdClass Object
(
[countryId] => 250
[isoCode] => ss
[name] => Zuid Sudan
[nameSlugified] => zuid-sudan
[continentId] => 1
)
[249] => stdClass Object
(
[countryId] => 167
[isoCode] => za
[name] => Zuid-Afrika
[nameSlugified] => zuid-afrika
[continentId] => 1
)
[250] => stdClass Object
(
[countryId] => 168
[isoCode] => kr
[name] => Zuid-Korea
[nameSlugified] => zuid-korea
[continentId] => 2
)
[251] => stdClass Object
(
[countryId] => 178
[isoCode] => se
[name] => Zweden
[nameSlugified] => zweden
[continentId] => 4
)
[252] => stdClass Object
(
[countryId] => 179
[isoCode] => ch
[name] => Zwitserland
[nameSlugified] => zwitserland
[continentId] => 4
)
)
[portalTicker] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[userId] => 238850
[username] => frankenrenee
[photoRevision] => 0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/238/850_50x50.jpg?r=0
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/238/850_105x105.jpg?r=0
[currentContinentId] => 9
[currentContinentName] => Zuid-Amerika
[currentContinentNameSlugified] => zuid-amerika
[currentCountryNameSlugified] => peru
[currentCountryName] => Peru
[currentCountryIsoCode] => pe
[currentCountryId] => 147
[visitedCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[countryId] => 134
[countryName] => Nederland
[countryIsoCode] => nl
[continentId] => 4
[continentName] => Europa
)
[1] => stdClass Object
(
[countryId] => 41
[countryName] => China
[countryIsoCode] => cn
[continentId] => 2
[continentName] => Azië
)
[2] => stdClass Object
(
[countryId] => 87
[countryName] => India
[countryIsoCode] => in
[continentId] => 2
[continentName] => Azië
)
[3] => stdClass Object
(
[countryId] => 54
[countryName] => Ecuador
[countryIsoCode] => ec
[continentId] => 9
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[4] => stdClass Object
(
[countryId] => 147
[countryName] => Peru
[countryIsoCode] => pe
[continentId] => 9
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[5] => stdClass Object
(
[countryId] => 183
[countryName] => Thailand
[countryIsoCode] => th
[continentId] => 2
[continentName] => Azië
)
[6] => stdClass Object
(
[countryId] => 201
[countryName] => Vietnam
[countryIsoCode] => vn
[continentId] => 2
[continentName] => Azië
)
[7] => stdClass Object
(
[countryId] => 8
[countryName] => Argentinië
[countryIsoCode] => ar
[continentId] => 9
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[8] => stdClass Object
(
[countryId] => 122
[countryName] => Mexico
[countryIsoCode] => mx
[continentId] => 6
[continentName] => Noord-Amerika
)
[9] => stdClass Object
(
[countryId] => 24
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[continentId] => 9
[continentName] => Zuid-Amerika
)
)
[name] => Frank en renee Fonken
[firstName] => Frank en renee
[reportsCount] => 81
[travelsCount] => 9
)
[1] => stdClass Object
(
[userId] => 444239
[username] => lorenopstage2024
[photoRevision] => 0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/default/profile_50x50.jpg
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/default/profile_105x105.jpg
[currentContinentId] => 9
[currentContinentName] => Zuid-Amerika
[currentContinentNameSlugified] => zuid-amerika
[currentCountryNameSlugified] => bolivia
[currentCountryName] => Bolivia
[currentCountryIsoCode] => bo
[currentCountryId] => 24
[visitedCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[countryId] => 19
[countryName] => België
[countryIsoCode] => be
[continentId] => 4
[continentName] => Europa
)
[1] => stdClass Object
(
[countryId] => 24
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[continentId] => 9
[continentName] => Zuid-Amerika
)
)
[name] =>
[firstName] =>
[reportsCount] => 17
[travelsCount] => 1
)
)
[latestNews] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[newsId] => 137
[date] => 2026-02-10
[title] => Praktische tips voor een ontspannen autoreis
[text] =>
Met de auto op reis gaan blijft één van de fijnste manieren om vrijheid te voelen. Je bepaalt zelf je tempo, je route en je stops. Geen wachtrijen, geen bagagelimieten, geen vaste schema’s. Maar die vrijheid werkt alleen echt als je je reis goed aanpakt. Zonder voorbereiding wordt een roadtrip al snel vermoeiend in plaats van ontspannend. Met de juiste mindset en een paar slimme keuzes maak je van elke rit een onvergetelijke ervaring.
Veel stress ontstaat al vóór vertrek. Te veel kilometers per dag, te weinig rustmomenten en te hoge verwachtingen.
Probeer je reisdagen niet voller te proppen dan nodig. Vier tot zes uur rijden per dag is voor de meeste mensen meer dan genoeg. Zo hou je tijd over om onderweg te stoppen, iets te eten, een wandeling te maken of gewoon even niets te doen.
Plan je grote lijnen, maar laat ruimte voor spontaniteit. Soms is het net die onverwachte afslag die je bij het mooiste uitzicht brengt.
Op lange ritten merk je snel wat echt telt: een goede zithouding, weinig rijgeluid en een stabiel gevoel op de weg. Niet hoe snel je gaat, maar hoe ontspannen je aankomt.
Elektrisch rijden op vakantie klinkt voor sommigen nog spannend, maar in de praktijk valt het goed mee.
Bovendien ontdek je onderweg vaak leuke plekken bij laadstations: parkjes, cafés, kleine dorpen waar je anders gewoon voorbij zou rijden.
Het kost je tien minuten en kan uren stress besparen.
Wie nog op zoek is naar een betrouwbare auto, vindt vandaag veel opties online. Zo is Touring CarSelect een platform waar je rustig kunt kijken naar recente tweedehandswagens met garantie, zonder de typische showroomdruk. Dat is handig als je zonder zorgen wil vertrekken.
[picture] => no
[pic1title] =>
[pic2title] =>
[pic3title] =>
[pic4title] =>
[pic5title] =>
[titleSlugified] => praktische-tips-voor-een-ontspannen-autoreis
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_105x105.jpg
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_50x50.png
[imageUrl] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/slideshow/reisinspiratie/137/137_1.jpg
)
[1] => stdClass Object
(
[newsId] => 135
[date] => 2026-01-28
[title] => Van droom naar bezit: hoe je verantwoord een boot of tweede huis koopt
[text] =>
Stel: je bent al jaren fan van reizen, van vrijheid op het water of de geur van dennen in een bos en je overweegt om een boot of vakantiehuis te kopen. Het klinkt als de ultieme droom: een eigen stekkie voor weekends en vakanties, zonder telkens iets te huren of in een druk hotel te zitten. Maar voordat je die stap zet, is het slim om eerst goed na te denken.
Een eigen boot of vakantiehuis heeft veel aantrekkingskracht: het is jouw eigen plek om tot rust te komen, weg van dagelijkse beslommeringen. Je bepaalt zelf wanneer je gaat, met wie, en hoe lang je blijft. Voor veel reizigers voelt het als een rustpunt.
Tegelijkertijd is bezit geen vanzelfsprekendheid: het brengt verplichtingen en kosten mee die je niet moet onderschatten. Een vakantiehuis of boot is geen hotel of huurwoning. Je bent verantwoordelijk voor onderhoud, stalling, verzekering en alle bijkomende lasten. Denk bijvoorbeeld aan onvoorziene uitgaven voor reparaties, extra kosten bij verhuur of seizoensgebonden beperkingen die het gebruik beïnvloeden.
Of je nu kiest voor een boot of vakantiehuis: de locatie bepaalt veel. Hoe ver is het van je ‘thuis’? Hoe vaak ga je echt? Als je slechts één of twee weekenden per jaar kunt gaan, is het de vraag of de investering de moeite waard is.
De meeste experts raden aan om vóór aankoop te huren of te logeren op een vergelijkbare plek, om te ervaren of het écht bij je past.
Bij een vakantiehuis moet je ook uitzoeken wat de lokale regels zijn. In Nederland is permanente bewoning van een recreatiewoning bijvoorbeeld niet altijd toegestaan.
Ook kan de omgeving of het seizoen invloed hebben op het gebruiksgemak. Bij een boot spelen zaken als vaargebied, ligplaatsen en bereikbaarheid een rol.
De koopprijs is vaak nog maar het begin. Denk aan overdrachtsbelasting, notariskosten en soms advieskosten. Daarna komen de vaste lasten: energie, belastingen, verzekeringen, onderhoud en eventuele park- of ligplaatskosten.
Winterstalling en antifoulingPeriodiek motoronderhoud en keuringBrandstof, waterkaarten, havengeldenEen recreatiewoning vraagt om structureel onderhoud van zowel binnen- als buitenzijde, denk aan schilderwerk, dakonderhoud, cv-installaties of tuinbeheer. Vergeet ook niet de kosten voor schoonmaak bij verhuur of een lokale beheerder.
Kostenvoorbeeld
Reken voor een bescheiden vakantiewoning op €3.000–€6.000 vaste lasten per jaar. Voor een middelgrote boot al snel €2.500–€4.000, afhankelijk van gebruik en stalling.
Wat past beter bij jou: boot of vakantiehuis?
Een boot biedt ultieme flexibiliteit. Je kunt meerdere locaties aandoen, je ‘verplaatst’ je vakantieplek als het ware. Dat is perfect voor mensen die houden van avontuur op het water en zich makkelijk kunnen aanpassen. Tegelijkertijd vraagt een boot intensief onderhoud, en zijn de jaarlijkse kosten vaak hoger dan verwacht. Zeker als je er niet zelf veel aan doet.
Een vakantiehuis is stabieler qua investering. Je kiest voor een vaste plek die je naar eigen smaak kunt inrichten en verbeteren. Bovendien kun je het huis mogelijk (deels) verhuren als je er zelf niet bent. De keerzijde: minder mobiliteit, en ook hier zijn er terugkerende kosten die vaak onderschat worden.
Let op: De waardeontwikkeling van een vakantiehuis kan aantrekkelijk zijn, maar dit is sterk afhankelijk van locatie, onderhoud en regelgeving.
Een slimme investering bescherm je met een goede verzekering
Welke keuze je ook maakt, je koopt geen luxeproduct maar een bezit met waarde. En waarde vraagt om bescherming. Het risico op schade door brand, storm, inbraak of ongelukjes is niet te vermijden maar je kunt je er wel goed tegen wapenen.
Daarom is het verstandig om je vanaf het begin goed te laten adviseren over passende verzekeringen. Eerdmans is verzekeringsspecialist voor recreatie die precies weet wat belangrijk is bij het verzekeren van een boot of vakantiehuis. Denk aan dekking voor schade, aansprakelijkheid, inboedel of milieuschade.
Wat als je droom verandert?
Een boot of vakantiehuis koop je vaak met het idee om er jarenlang van te genieten. Maar levens veranderen. Misschien gebruik je het minder dan gedacht, wil je overstappen op een ander type vaartuig of woning, of komt er een moment dat je de investering liever liquide maakt. Dan is het goed om een plan B te hebben.
- Restwaarde en marktvraag: Boten schrijven doorgaans sneller af dan recreatiewoningen. Een goed onderhouden huis op een gewilde locatie kan zijn waarde behouden of zelfs stijgen, zeker bij schaarste.
- Verkoopproces: Bij een vakantiehuis moet je denken aan een verkoopmakelaar, juridische afhandeling (zeker in het buitenland), en eventueel het afkopen van erfpacht of parkcontracten. Voor een boot: registratie, keuring en mogelijk btw-status.
- Verhuren als tussenstap: Als verkoop nog geen optie is, kun je overwegen om (tijdelijk) te verhuren om kosten te dekken. Let dan wel op extra regels, vergunningen en verzekeringseisen.
Tip: Bepaal bij aankoop al wat je ideale gebruikstermijn is. Zo kun je tijdig inspelen op veranderingen en voorkom je dat het bezit een last wordt.
Maak van jouw droom een doordacht plan
Een eigen boot of vakantiehuis kopen is fantastisch. Het kan jouw reislust en behoefte aan vrijheid vervullen. Maar de droom wordt pas echt duurzaam als je realistisch bent over kosten, tijd, onderhoud en verzekeringen.
Neem de tijd om te rekenen, plannen en vergelijken. Kijk of de investering bij je levensstijl past, en maak gebruik van de juiste expertise. Zo wordt je vakantiedroom geen zorgenpost, maar een plek waar je jaar na jaar van kunt genieten.
[picture] => no
[pic1title] =>
[pic2title] =>
[pic3title] =>
[pic4title] =>
[pic5title] =>
[titleSlugified] => van-droom-naar-bezit-hoe-je-verantwoord-een-boot-of-tweede-huis-koopt
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_105x105.jpg
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_50x50.png
[imageUrl] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/slideshow/reisinspiratie/135/135_1.jpg
)
[2] => stdClass Object
(
[newsId] => 136
[date] => 2025-12-30
[title] => Vrijheid onderweg begint met overzicht
[text] => De paradox van vrijheid
Reizen staat voor vrijheid. Geen vaste routine, geen agenda, alleen jij en de weg die zich ontvouwt. Toch weet elke reiziger dat echte vrijheid niet ontstaat uit chaos, maar uit overzicht. Wanneer je weet waar je bent, wat je nodig hebt en hoe je keuzes maakt, wordt reizen pas echt zorgeloos. Dat geldt voor alles onderweg: je route, je bagage, je geld en zelfs de manier waarop je met technologie omgaat. In een wereld waarin innovatie snel vooruitgaat draait vrijheid steeds meer om inzicht.
De voorbereiding als fundament
Spontaan reizen klinkt romantisch, maar zelfs de meest vrije avonturier plant bewust. Een goede voorbereiding betekent niet dat je alles vastlegt, maar dat je ruimte creëert voor improvisatie. Door inzicht te hebben in je budget, je documenten en je route, kun je met vertrouwen loslaten. Overzicht is geen beperking, maar een hulpmiddel. Het maakt dat je keuzes kunt maken zonder stress, omdat je weet wat je achterlaat en waar je naartoe wilt.
Rust in plaats van controle
Overzicht geeft rust. Niet omdat alles voorspelbaar wordt, maar omdat je beter weet hoe je kunt omgaan met het onverwachte. Een gemiste trein, een omweg of een vertraging voelt minder zwaar als je grip houdt op het geheel.
Digitale vrijheid onderweg
Reizen anno nu is digitaal. Van tickets tot navigatie, van reserveringen tot communicatie: bijna alles gebeurt online. Dat brengt gemak, maar ook verantwoordelijkheid. De moderne reiziger kiest bewust hoe hij technologie gebruikt. Digitale innovaties laten zien hoe transparantie en flexibiliteit hand in hand kunnen gaan. Ze helpen ons niet om méér vast te leggen, maar om slimmer te plannen.
Balans tussen plannen en genieten
De kunst van reizen is weten wanneer je moet plannen en wanneer je moet loslaten. Te veel voorbereiding kan spontaniteit doden, maar te weinig overzicht zorgt voor onrust. De balans ligt ergens in het midden. Door vooraf te bedenken wat belangrijk is, of dat nu je budget, vervoer of gezondheid is, maak je ruimte om onderweg te genieten.
Een reis zonder zorgen is een reis met aandacht
Vrijheid is niet hetzelfde als impulsiviteit. Wie met aandacht reist, ziet meer, voelt meer en beleeft meer. Overzicht helpt om dat bewustzijn vast te houden, ook in een wereld vol prikkels en keuzes.
Slim omgaan met middelen
Wie reist, weet dat geld niet alleen een praktisch hulpmiddel is, maar ook invloed heeft op rust en vrijheid. Een overzicht van wat je hebt en wat je uitgeeft voorkomt onnodige stress. Door bewust te kiezen hoe je je middelen beheert, digitaal of contant, houd je de regie. Ook nieuwe vormen van technologie, zoals ethereum, maken het makkelijker om inzicht te krijgen in waarde, transacties en mogelijkheden, waar ter wereld je ook bent.
Vrijheid is weten wat genoeg is
Een van de mooiste lessen van reizen is leren wat je écht nodig hebt. Vaak blijkt dat veel minder te zijn dan je denkt. Overzicht helpt om dat te ontdekken. Niet alleen in spullen, maar ook in keuzes. Wanneer je weet wat belangrijk is, kun je de rest loslaten. Dat geldt voor bagage, maar ook voor verwachtingen.
Inzicht als kompas
Inzicht vervangt geen avontuur, maar maakt het dieper. Het helpt je bewuster te reizen en beter te begrijpen wat je onderweg zoekt. Of het nu gaat om een lange roadtrip, een wereldreis of een weekend in eigen land: inzicht is je kompas. Het laat zien waar je vandaan komt, waar je nu bent en waar je naartoe wilt.
Vrijheid door bewust leven
Vrijheid onderweg is meer dan bewegen, het is leven met intentie. Wie bewust reist, kiest niet voor het drukste schema, maar voor het rijkste moment. Overzicht maakt dat mogelijk. In een tijd waarin reizen, technologie en financiën steeds meer met elkaar verweven zijn, wordt inzicht de sleutel tot rust. Ethereum is daar een mooi symbool van: een systeem dat draait om transparantie en autonomie, net als reizen zelf. Want echte vrijheid is niet weglopen van structuur, maar het bewust kiezen van richting.
[picture] => no
[pic1title] =>
[pic2title] =>
[pic3title] =>
[pic4title] =>
[pic5title] =>
[titleSlugified] => vrijheid-onderweg-begint-met-overzicht
[imageLink105x105] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_105x105.jpg
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/icons/news_50x50.png
[imageUrl] => https://cdn.easyapps.nl/578/img/slideshow/reisinspiratie/136/136_1.jpg
)
)
[topCountries] => Array
(
[0] => stdClass Object
(
[continentId] => 9
[countryId] => 42
[reportCount] => 8
[pictureCount] => 30001
[position] => 1
[countryName] => Colombia
[countryIsoCode] => CO
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[1] => stdClass Object
(
[continentId] => 9
[countryId] => 147
[reportCount] => 4
[pictureCount] => 65535
[position] => 2
[countryName] => Peru
[countryIsoCode] => PE
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[2] => stdClass Object
(
[continentId] => 9
[countryId] => 252
[reportCount] => 2
[pictureCount] => 8189
[position] => 3
[countryName] => Bonaire
[countryIsoCode] => BQ
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[3] => stdClass Object
(
[continentId] => 9
[countryId] => 24
[reportCount] => 1
[pictureCount] => 50224
[position] => 4
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => BO
[continentName] => Zuid-Amerika
)
[4] => stdClass Object
(
[continentId] => 9
[countryId] => 40
[reportCount] => 1
[pictureCount] => 39840
[position] => 5
[countryName] => Chili
[countryIsoCode] => CL
[continentName] => Zuid-Amerika
)
)
[countryId] => 24
[countryName] => Bolivia
[continentId] => 9
[continentName] => Zuid-Amerika
[countryPopulation] => 0
[countrySurface] => 0
[capitalCityLongitude] => 0.000000
[capitalCitylatitude] => 0.000000
[portalReports] => ArrayIterator Object
(
[storage:ArrayIterator:private] => Array
(
[30] => stdClass Object
(
[reportId] => 5088116
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-16
[photoRevision] => 0
[title] => Death Road
[message] => De “Death Road” is de weg van La Paz naar Coroico (en dan de oude/oorspronkelijke weg). Deze weg is tot 2007 de enige verbinding van La Paz met het Amazonegebied geweest. In 2007 is de nieuwe en veiligere weg geopend, maar de oude weg blijft bestaan en is nu een toeristische trekpleister geworden. De weg start in het Andes-gebergte op zo’n 4.700 meter hoogte en eindigt aan de rand van het Amazonegebied op zo’n 1.200 meter.
Waarom de “Death Road”?
Heel simpel… Jaarlijkse kwamen er zo’n 300 tot 400 mensen om op deze weg (meer dan één per dag dus). Volgens de Lonely Planet was het zelfs zo erg dat er jaarlijks 26 voertuigen “verdwenen”. Dit laatste lijkt me dan weer bijzonder, aangezien deze naar mijn idee toch wel teruggevonden hadden moeten kunnen worden. Wat wel zeker is, is dat deze weg jarenlang de meest gevaarlijke weg ter wereld was.
Mountainbikeroute
Tegenwoordig wordt deze weg vooral gebruikt als een down hill mountainbike trail. Als mountainbiker wil je deze natuurlijk doen. Met een groep van 26 mensen heb ik deze route afgelegd. Het eerste stuk (ongeveer twintig kilometer) kan enkel via de nieuwe weg, aangezien de oude weg daar plaats heeft gemaakt voor de nieuwe weg. De laatste 45 kilometer gaat wel volledig over de oude en onverharde weg.
Is het werkelijk zo’n gevaarlijke weg? Misschien ben ik niet de meest geschikte persoon om die vraag te stellen. Ik ben niet zo snel onder de indruk. Maar wat wel is… De afgronden zijn op sommige plekken enorm! Op sommige plekken kan je niet eens over de rand heen kijken, zo steil. Wel kan ik me voorstellen dat het voor vrachtverkeer een onmogelijke weg is geweest, laat staan als twee vrachtwagens elkaar moest passeren.
Maar al bij al was het per mountainbike prima te doen! Sowieso is het een gave weg in een prachtige omgeving, waar je op sommige plekken zelfs door een soort van watervallen fietste! En voor de nieuwsgierigen onder ons… Alle 26 mountainbikers zijn heelhuids beneden gekomen.
Direct door het Amazonegebied
Vanaf de Death Road, zijn we direct doorgegaan naar het Amazonegebied. Menno heeft de mountainbike trail niet gedaan, maar is daarom met de volgwagen meegereden. Het uitzicht is niet minder mooi, maar ik verwacht dat het in het busje een minder fijne weg was dan op de mountainbike.
Eenmaal aangekomen op plaats bestemming, hebben we helaas meer dan drie uur langs de kant van de weg moeten wachten, voordat de nachtbus er uiteindelijk was. Gelukkig is de temperatuur op deze hoogte weer wat prettiger en kom je met een stok kaarten de tijd wel door.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 9
[visitorCount] => 403
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/079/352_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => death-road
)
[31] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087982
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-12
[photoRevision] => 0
[title] => En Alto en nog een beetje La Paz!
[message] => Naast La Paz, ligt de stad En Alto. Eigenlijk ligt de stad er strak tegenaan. La Paz ligt in het dal en En Alto op de hoogvlakte op een hoogte van ongeveer 4.000 meter. In En Alto is onder andere de luchthaven van La Paz gevestigd. In totaal hebben En Alto en La Paz ongeveer twee miljoen inwoners, waarbij En Alto net wat groter is dan La Paz (ook al is En Alto pas 37 jaar). Ook in En Alto worden stadstours aangeboden. Na terugkomst van de Huayna Potosí, hebben we deze samen met Bart en Anita geboekt.
Gebruik maken van lokaal openbaar vervoer
Het openbaar vervoer in La Paz en En Alto bestaat eigenlijk uit twee manieren van transport; minibusjes en kabelbanen (ik blijf het skiliften noemen). We wisten inmiddels al dat de Aymara’s nogal van het bijgeloof en rituelen zijn, maar tijdens het eerste ritje in een minibusje, leren we dat de Aymara’s gekochte auto’s zelfs zegenen. Het maakt niet uit of het een nieuwe of tweedehandse auto is. Daarbij geven ze hun auto een naam en laten ze deze trouwen. In de plaats Copacabana aan het Titicaca-meer, vinden er heuse ceremonies plaats. Voor de motorrijders onder de lezers… Het klinkt een beetje als de motorzegeningen.
Het netwerk van kabelbanen verbindt zo’n beetje de gehele stad aan elkaar. Aangezien er veel files zijn in La Paz en En Alto, is het een prettige en snelle manier van reizen. Binnen enkele minuten leg je enkele kilometers af en qua kosten is het misschien nog wel interessanter dan de mini-busjes.
Begraafplaats
Eén onderdeel van de toer is een bezoek aan een enorme begraafplaats. Het klinkt misschien een beetje luguber, maar stiekem vond ik het een heel interessant bezoek. Op de begraafplaats liggen zo’n twee miljoen mensen. De graven zijn niet ondergronds, maar bovengronds. Het zijn eigenlijk een soort van bouwwerken met tombes.
De begraafplaats die we bezoeken is een openbare begraafplaats. De rijkere lui worden hier veelal niet begraven. Na de dood, wordt een Aymara eerst drie jaar in een grote tombe geborgen. Na drie jaar wordt de tombe opengebroken, wordt het lichaam “uit elkaar gehaald” en wordt het kleinere pakket nog voor twee jaar in een kleinere tombe geborgen. Daarna worden de resten alsnog verbrand of elders begraven. Vaak ligt het aan het vermogen van de betreffende familie wat er gebeurd.
Op de gebouwen op de begraafplaats, wordt ook veel graffiti toegepast. Iedere graffititekening heeft ook een bepaalde betekenis. Zo hebben we uitleg gekregen over één tekening, waar er een zeer kritische noot wordt gemaakt naar het zorgsysteem (je krijgt hier als local alleen medische hulp als vooraf duidelijk is dat je deze hulp ook kunt betalen). Bij een andere tekening wordt er een verwijzing gemaakt naar honden, die voor de Bolivianen zeer belangrijk zijn.
Schedels met een rituele betekenis
Wat wel een beetje luguber klinkt; schedels van graven die worden verwijderd, worden verkocht en door de koper gebruikt bij verzoeken en wensen. Ze offeren sigaretten, snoep, eten en bloemen aan de schedel. Deze schedels heten ‘Natitas’ en worden op een prominente plaats in huis geplaatst.
De (heksen)markt
We bezoeken eerst een markt die wel 400 blokken groot is. Deze markt is twee keer per week en werkelijk alles wordt hier verkocht. Van fruit tot schoenen, van games tot servies, van sigaretten tot portemonnees… Werkelijk alles! Is ooit jouw tas gejat? Dan kan het zo maar zijn dat je deze hier weer tegen komt. Aansluitend bezoeken we weer een heksenmarkt (deze keer een stuk groter) en ook hier horen we weer het verhaal over het offeren. Wel horen we hier iets nieuws, namelijk hoe je “heks” kunt worden. Zo kan het zijn dat je door de bliksem bent geraakt, dat je iets bijzonders hebt (bijvoorbeeld een elfde vinger) of dat je er speciaal voor gestudeerd hebt.
Terwijl we met een groep van ongeveer vijftien mensen naar de uitleg over de heksenmarkt staan te luisteren, stopt er een Cholita achter ons en staat wat te brabbelen. Tegelijkertijd kijkt ze een richting in, alleen hebben wij geen idee wat ze bedoelt. Vervolgens komen er twee wat dubieuze gasten langs en loopt ook de Cholita weer door. Binnen enkele seconden zie ik 15 à 20 meter verderop iemand op de grond liggen. De gids merkt mijn verbazing op en iedereen is even in verwarring wat er nu gaande is…
De man op de grond komt omhoog en een grote plas bloed verschijnt onder hem. De gids loopt erop af en de man blijkt dronken, maar ook beroofd te zijn. Beroofd? We zijn geheel verontwaardigd dat wij geen van allen deze beroving opgemerkt hebben, terwijl deze recht onder onze neus heeft plaatsgevonden. Ondanks dat de man hevig bloedt (de alcohol zal ook een rol spelen) kan de man gelukkig zijn weg vervolgen, nadat onze gids en een winkelier de man hebben geholpen. Dit is blijkbaar ook En Alto…
Cholita Wrestling
De tour sluiten we af met een bezoek aan de ‘Cholita Wrestling’. We verwachtten dames in klederdracht die daadwerkelijk gaan worstelen, maar in werkelijkheid blijkt het een compleet opgezette show te zijn. Nep dus… En wij vonden het niet echt boeiend!
Voordat we doorgaan…
… naar het Amazonegebied, sluiten we La Paz af met wéér een culinaire belevenis. Voor nog geen € 20,-- een fantastisch vijfgangenmenu met enkel lokale producten. We hadden al twee keer tevergeefs bij restaurant “Mi Chola” voor de deur gestaan… Maar drie keer is scheepsrecht! Nog een culinaire aanrader voor diegene die naar La Paz gaat!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 13
[visitorCount] => 401
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/645_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => en-alto-en-nog-een-beetje-la-paz
)
[32] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087976
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-12
[photoRevision] => 0
[title] => Een 6.000-er
[message] => Voor diegene die niet weten wat een 6.000-er is; dit is een berg met een hoogte van minimaal 6.000 meter boven zeeniveau. Onder hikers en klimmers wordt met “een 6.000-er” dan ook het beklimmen van een dergelijke berg bedoeld. Ik had dit nooit op m’n bucketlist staan, maar tijdens deze reis is dat er door diverse hikes en bergen wel op gekomen.
Huayna Potosí
Vanuit La Paz kan je de Huayna Potosí beklimmen. Deze berg is gelegen op 6.088 meter boven zeeniveau en staat bekend als een relatief gemakkelijk te beklimmen berg (met écht de nadruk op relatief!). Waarom zou ik dan wachten om dit weer op m’n bucketlist af te strepen? Voor Menno hoeft dit niet en deze toer heb ik dan ook samen met Bart geboekt.
De Huayna Potosí is één van de twaalf bergen van meer dan 6.000 meter hoog die Bolivia rijk is. Tien van de twaalf bergen die hoger zijn dan 6.000 meter, zijn overigens rondom La Paz gelegen.
En was het gaaf?
Een ‘once-in-a-lifetime experience’! Ik ga echt werkelijk-never-fucking-nooit-meer zoiets doen… Wat een ellende! Naast de ijle lucht en kou, moet je met een volledig bergbeklimmersoutfit (inclusief pikhouweel) op een soort van skischoenen met ondergebonden ijzers de berg op. De eerste dag bestaat uit het leren van de technieken die je moet toepassen, de tweede dag uit de eerste wandeling van base camp naar high camp (tijdens deze klim moet je ook zelf al je bagage meenemen à twintig kilo), van waaruit je de derde dag daadwerkelijk naar de top gaat. Die laatste dag (of eigenlijk nacht, want je moet om 23:30 uur je bed uit) start eigenlijk direct op de gletsjer. De gehele nacht beklim je dus de berg, om uiteindelijk vroeg in de ochtend de top te bereiken. In totaal leg je een kilometer aan hoogtemeters af. Het klimmen doe je in groepjes van twee, samen met een gids. Onze groep bestond uit twaalf mensen en dus zes gidsen. Uiteindelijk ben ik aan een andere groep van twee gekoppeld (letterlijk, want je loopt gezekerd de berg op), aangezien mijn buddy Bart het helaas niet gehaald heeft en terug naar high camp moest. Bart is een enorm fitte en gespierde gymleraar, dus zo zie je maar dat de hoogte werkelijk iedereen kan killen… Fit of niet fit!
Trots?
Ik moet eerlijk bekennen dat ik het echt mega megagaaf vind dat ik het gedaan heb (vooral ook omdat ik de top daadwerkelijk bereikt heb), dat de ervaring leuk is, maar dat deze sport toch echt niet voor mij is weggelegd. Geheel aangekleed lijkt het alsof je naar een andere planeet afgeschoten gaat worden (drie lagen kleding op de benen, vier lagen kleding op het lijf, een harnas, een helm, twee lagen handschoenen, drie paar sokken etc.), maar dat outfit is ook nodig gezien de kou en alle capriolen die je uit moet halen. Op de terugweg zie je dingen die je (gelukkig) op de heenweg in het donker niet herkende. Werkelijk waar compleet kapot gegaan op die berg… Wat een hel!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 28
[visitorCount] => 403
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/579_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => een-6-000-er
)
[33] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087892
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-10
[photoRevision] => 0
[title] => Het eerste verslag uit Bolivia!
[message] => We arriveren in Bolivia per bus vanuit Peru. Dit was voor ons al een hele ervaring. Normaal arriveren we eigenlijk altijd per vliegtuig en is de douane op de luchthaven geregeld. Nu moesten we in Peru de bus uit, het douanekantoor in voor de uit-stempel, vervolgens te voet de grens oversteken, daarna in Bolivia het douanekantoor weer in voor de in-stempel, om tenslotte per bus weer de reis voort te zetten naar onze eerste bestemming.
Schipper mag ik overvaren
Voordat we op onze eerst bestemming La Paz aankomen, hebben we met de bus nog een overtocht per boot/pont moeten maken (een deel van het Titicaca-meer). Of ja… Boot/pont? Het is eigenlijk een soort van vlot, waarvan je überhaupt afvraagt of die de overkant haalt. Hierop ging de bus en de mensen in de bus gingen in een los bootje over. Een bijzondere ervaring…
La Paz
La Paz is niet de hoofdstad van Bolivia, maar hier is wel onder andere de regering gevestigd. Het wordt dus vaak onterecht gezien als de hoofdstad. De stad is hoog gelegen, op zo’n 3.600 hoogtemeters.
Onze Lonely Planet biedt een korte rondleiding door het historische centrum. We willen deze dan ook direct gaan lopen en komen op weg daarheen op een plein een groep mensen tegen. Dit blijkt een stadstoer te zijn die net start. We besluiten om aan te sluiten en leren direct iets over een enorm gebouw waar we net aan gepasseerd zijn, wat op een soort van fort lijkt, maar wat in werkelijk een gevangenis midden in de stad blijkt te zijn.
De gevangenis San Pedro…
…is nogal een dingetje! De gevangenis blijkt een soort van stad op zich zelf te zijn, waar je winkels, restaurantjes en luxe tegenkomt die je niet in een (Boliviaanse) gevangenis verwacht. Kom je hier uiteindelijk terecht en heb je geld? Dan kan je jezelf ook een “luxe” cel veroorloven. Zit je wat minder in het budget of heb je helemaal geen geld? Dan moet je het doen met de schraalste cellen die je met meerdere gevangenen moet delen. Overigens wonen er in de “luxere” cellen ook gewoon vrouwen en kinderen bij in. Vroeger was de gevangenis ook een toeristische trekpleister en kon je er als toerist ook een toer boeken of zelfs overnachten, maar dat is sinds enkele jaren verboden.
Verder bezoeken we de lokale markt en leren we wat over het leven van de markthandelaren én over de Aymara’s in het algemeen. De Aymara’s zijn de mensen die in West-Bolivia wonen. De vrouwen (deze heten ook wel Cholita’s) zijn vaak traditioneel gekleed, al blijkt de rok van oorsprong Spaans te zijn en de hoed Engels. Als de hoed recht staat, is de vrouw getrouwd. Een scheve hoed betekent vrijgezel en een hoed die naar achteren staat, betekent tegenwoordig een ingewikkelde relatiestatus (we hebben onze pet maar direct recht gezet). Verder vinden de Aymara-mannen vooral Cholita’s met brede rokken aantrekkelijk (betekent dat ze brede heupen hebben en goed kunnen baren) en stevige kuiten (betekent dat ze hard werken). Cholita’s vinden daarentegen vooral mannen aantrekkelijk met een vol zwart kapsel en een flinke buik… Menno en ik kunnen het dus wel vergeten bij de Cholita’s.
De heksenmarkt
Daarna brengen we een bezoekje aan de heksenmarkt. Hier kan je Lama-foetussen kopen die als offer gebruikt worden. Ze begraven deze bijvoorbeeld onder een nog te bouwen huis om zo moeder Aarde (Pacha Mama) tevreden te stellen. Bij een klein huis volstaat een Lama-foetus, bij een groot huis heb je toch wel een volwaardig doodgeboren lam nodig. Overigens blijken alle foetussen en doodgeboren lammeren een natuurlijke dood gestorven te zijn, voor ze op de markt aangeboden worden. Afhankelijk van de grootte, kosten dergelijke offers tussen de 40 en 800 Boliviana’s (zo’n zes tot 115 euro).
Plaza Murillo
De laatste stop is een stop op het centrale plein in La Paz (Plaza Murillo). Hier is onder andere de regering gevestigd en hier woont én werkt ook de president. Bolivia kent nogal een roerig verleden als het gaat om presidenten. In 200 jaar heeft het land 68 presidenten gekend. De meest belabberde financieel gezien, heeft ooit een stuk prachtig Amazone-gebied geruild met Brazilië. In ruil ervoor kreeg Bolivia een paard, maar die bleek niet zo goed tegen de hoogte kunnen en binnen enkele weken overleden te zijn. Het aftreden van de ene president bleek ook wat heftiger verlopen te zijn dan de andere. Bij één president zijn er zo’n heftige rellen geweest, waarvan in één pand op het plein nog steeds kogelgaten zichtbaar zijn.
Lekker eten in La Paz
We leren tijdens de stadstoer Bart en Anita kennen. Tijdens de stadstoer blijkt dat we ongeveer dezelfde tours willen boeken vanuit La Paz en we besluiten dan ook samen informatie in te gaan winnen. Maar daarvoor zijn we gaan lunchen bij Popular Cocina Bolviana. Je krijgt hier een fantastisch drie-gangen lunch voor nog geen € 12,-- per persoon, inclusief een drankje!
Maar het echte culinaire genieten begint pas in de avond. Menno en ik hadden al gereserveerd bij Gustu, maar uiteindelijk zijn we ook hier met z’n vieren wezen eten. Gustu is gestart door Claus Meyer, het brein achter restaurant Noma in Denemarken. Dit restaurant is heel lang het beste restaurant van de wereld geweest. In Gustu worden leerling koks opgeleid en inmiddels hebben hiervan ook al de eerste hun eigen succesvolle restaurant opgericht (onder andere hier in La Paz). Bij Gustu hebben we dan ook fantastisch gegeten, tegen een prijs… Het mag in Europa niet eens een naam hebben. De topper van de avond; ceviche van alligator!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 14
[visitorCount] => 404
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/168_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => het-eerste-verslag-uit-bolivia
)
[34] => stdClass Object
(
[reportId] => 5085267
[userId] => 419946
[countryId] => 24
[username] => MarianHooijman
[datePublication] => 2022-07-25
[photoRevision] => 0
[title] => Potosi en Sucre
[message] => Potosi en Sucre
Meer dan 3 eeuwen geleden was Potosi de op één na grootste stad ter wereld, op Londen na. Bizar gewoon. Nu is het een van de vele steden die we bezoeken. Maar in die tijd was het groots, er was zilver gevonden in de berg Cerro Rico (Rijke Berg, hoe toepasselijk) en dat trok miljoenen mensen aan. Niet alleen vanuit Zuid-Amerika maar vanuit de hele wereld wilde men hier werken in de hoop de grote ader te vinden en rijk te worden.
In de tijd van de Spaanse overheersing waren de zilvermijnen van extreem belang; daardoor konden de oorlogen in o.a. Holland (de tachtigjarige oorlog) en tegen de inheemse bevolkingsgroepen bekostigd worden. De families en steden thuis werden rijkelijk van kostbaarheden voorzien en prachtige barokke kerken en kloosters werden gebouwd worden in Potosi en Bolivia. Zeer waarschijnlijk is ook een groot deel van de ‘Zilvervloot’ die Piet Hein op de Spanjaarden buit maakte, uit Potosi afkomstig.
Ten kosten dus van de oorspronkelijke bevolking en, later ook, van de vele Afrikaners die hier als slaaf naartoe gebracht werden om te werken in of rondom de mijnbouw. Uiteraard hadden deze Afrikaanse slaven geen schijn van kan; ze waren niet opgewassen tegen de hoogte (ruim 4000 meter) en tegen de ijskoude temperaturen. Ze leefden maar kort. In totaal zijn naar schatting 8 miljoen mijnwerkers gestorven in het gehele mijnproces in 3 eeuwen. Onvoorstelbaar, wat een groot aantal.
Ook nu nog zijn de zilvermijnen belangrijk en staat de hele stad in het teken hiervan. Eind 18e, begin 19e eeuw raakten de zilvermijnen uitgeput en werd tin de belangrijkste delfstof. Sindsdien raakte de stad, die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat, ietwat in verval. De rijke geschiedenis van Potosi wordt echter nog steeds weerspiegeld in de smalle straatjes, koloniale herenhuizen en vele kerken.
Wat ons betreft is het werken in de mijnen nog steeds ‘slavenwerk’ ook al zijn de mijnen nu coöperaties geworden en van de werkers zelf. Het is zwaar werk; met dynamiet worden eerst doorgangen geforceerd waarna handmatig, met hamer en bijtel, grote brokken steen klein gehakt worden. Dit op zo’n 300 meter diep in de mijn. Die brokstukken worden vervolgens op een soort van trolley geladen (1500 kilo) die door jonge mannen naar buiten geduwd en ze lopen ongeveer tien kilometer per daar door de mijngangen met hun trolly. Buiten worden waar ze vervolgens nog kleiner gehakt worden en gesorteerd en afgevoerd naar het chemische verwerkingsproces om de gewenste mineralen te scheiden. Wij gaan mee op excursie de zilvermijn in en dat is een hele indrukwekkende en redelijk schokkende ervaring. De werkomstandigheden zijn erbarmelijk. De meeste mijnwerkers die vaak vele dagen achter elkaar in de mijnen werken, sterven op veertigjarige leeftijd aan silicose. De circa 10.000 mijnerkers doen dit omdat er voor hen geen alternatieven zijn.
Mathieu twijfelde sterk of hij wel de mijn in wilde, zeker gezien zijn hartinfarct van een aantal jaar geleden. Maar we zijn toch gegaan en daar zijn we blij om. We hebben echt een indruk gekregen van de werkomstandigheden, die nog steeds zeer zwaar zijn.
Het begint met een bezoek aan de markt om geschenken voor de mijnwerkers te kopen zoals bijvoorbeeld cocabladeren, sigaretten, flessen cola en sinas en zelfs dynamietstaven. Dan onder begeleiding van een vrouwelijke gids de mijn in. Redelijk aan het begin van de mijn bevindt zich een standbeeld van een soort beschermengel ‘El Tio’ (de oom) genaamd, die er meer als een duivel uit ziet. De mijnwerkers offeren aan het beeld omdat zij dan bescherming genieten. Dan verder en dieper de mijn in waar we ook de mijnwerkers tegenkomen. De geschenken zijn voor hen omdat we ze van het werk afhouden.
Niet alleen de mijn zelf is een ervaring, ook de voormalige koninklijke munterij, Casa de la Moneda, wat nu een museum is, vinden we zeer de moeite waard. We horen, zien en lezen over de werkzaamheden rondom de zilververwerking. Het slaan van de munten, de werkprocessen maar ook weer hoe de menselijke arbeid eruitzag. We begrijpen maar nauwelijks hoe de Spanjaarden toch allemaal dit wisten te maken en organiseren. Waar haalden ze de wijsheid van de logistiek en het werkproces vandaan? En het blijft natuurlijk verschrikkelijk om te zien dat de inheemse bevolking en de slaven ook hier zwaar en gevaarlijk werk moesten doen. Tegen hun zin. Wat een nare geschiedenis heeft ook dit land. Geen wonder dat de stad Potosi zo’n beetje de laatste stad van Bolivia en wellicht van heel Zuid-Amerika is die onafhankelijk werd. Er stond voor de Spanjaarden en de Katholieke kerk veel op het spel; de onafhankelijkheidsstrijd heeft circa 16 jaar geduurd. Mathieu maakt een vergelijk met het toenmalige Nederlands Indië waar zijn vader, zijn oom en de broer van zijn moeder en honderden Nederlanders een strijd vochten tegen de inheemse bevolking, die ook in opstand waren gekomen tegen de onderdrukkers. En ook wij als Nederlanders wilden geen afstand doen van de kostbaarheden die we ons met brute kracht en geraffineerde macht hadden toegeëigend.
Sucre, de witte stad van Bolivia, is de volgende stad die we aandoen. Het centrum van Sucre is heel karakteristiek met allemaal prachtige witte koloniale gebouwen. Sinds 1991 is Sucre Unesco Wereld Erfgoed. Strikte regels zorgen er ook voor dat dit zo moet blijven in de toekomst. Elk jaar worden de gebouwen overgeschilderd. Verder is het heerlijk warm; dat is vooral waar wij erg blij mee zijn. We zijn ook niet mee zo hoog, ruim 2800, en dat voelt en ademt toch heel anders dan op hoogte tussen de 3500 en 4500.
We ontmoeten Modeen en Thalia weer, onze reismaatjes vanaf de Boliviaanse grens tot Potosi. Leuk om elkaar weer te ontmoeten en we gaan lekker uit eten ’s middags bij een goed bekend staand restaurant. Heerlijk een vegetarisch 4-gangen.
Wat minder leuk is is dat Mathieu al een paar dagen erge tandpijn heeft. We besluiten een tandarts op te zoeken. Resultaat; hij heeft een grote ontsteking, een abces en die moet eerst kleiner worden voordat er ingegrepen kan worden en de tand eruit gehaald kan worden. Aan de antibiotica en Ibuprofen en vier dagen later terugkomen. Geen probleem om juist in deze stad langer te moeten verblijven. We verkassen wel naar een prachtige Bed en Breakfast, El Jardin de Su Merced, waar ze oa. een schitterende tuin hebben. Lijkt ons wel fijn voor de komende dagen.
Vier dagen later terug maar de tandarts is er niet wegens familieomstandigheden. Een andere tandarts neemt over maar die is gespecialiseerd in wortelkanaalbehandelingen en wil/kan geen tand trekken. We worden ‘overgedaan’ aan weer een andere tandarts die uiteindelijk de tand trekt. We zijn overtuigd van de professionaliteit van deze mensen en wat denken ze goed met ons mee.
We moeten de volgende dag terugkomen voor controle. Nog weer een dag langer in Sucre maar de zon schijnt so What’s the problem? En Mathieu kan toch niet praten die heeft een dikke wang…
Ondertussen hebben we nog aan een gratis stadswandeling meegedaan, rondgewandeld en een paar musea bezocht waarvan het Museo de Arte Indigena wel het meest bijzonder was. Hier is heel veel geweven textiel te zien dat is gemaakt door de diverse culturen die in de regio van Sucre leven. Sommige doeken zijn al duizenden jaar oud. De informatie in het museum is goed en de geweven doeken die er hangen zijn van grote kwaliteit en kunstzinnigheid. Daarbij beelden deze doeken belangrijke gebeurtenissen uit van de cultuur uit de omliggende streek.
Speciaal is dat de vrouwen die dit maken niet kunnen lezen en schrijven, geen voorbeelden hebben die ze namaken, geen schetsen hebben maar dat alles vanuit het ‘blote hoofd’ gemaakt wordt. En dat met heel veel patronen en figuren die er in geweven worden. Hoe is het mogelijk? Deze vrouwen moeten wel bijzonder slim en getalenteerd zijn. Ook bezoeken we de zondagmarkt van Tarabuco.
Een beleving van kleuren is de traditionele kleding van de vrouwen. Ook van de mannen, waarvan een enkeling traditioneel gekleed is. We eten op het marktplein een soepje en in de namiddag een glas met verrukkelijke fruit. Daarna met het busje huiswaarts. De volgende dag wandelen we 3 uur bergafwaarts over een 3000 jaar oud geplaveid Inca Pad met wederom prachtige vergezichten van valleien die sporadische bewoond zijn. Een oud mannetje probeert ons nog een ticket te verkopen (we kunnen ons niet bedenken waarvoor) dus dat omzeilen we gewoon. Daarna weer huiswaarts in een gammele bus die vlak langs honderden meters diepe afgronden weer over de top moet rijden richting Sucre. Ja knap hoor hoe bedreven de buschauffeurs hier zijn.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2015-05-25 19:25:09
[totalVisitorCount] => 32019
[pictureCount] => 47
[visitorCount] => 469
[author] => Marian en Mathieu
[cityName] => Sucre
[travelId] => 527552
[travelTitle] => Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-06-01
[dateReturn] => 2022-08-31
[showDate] => yes
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/059/322_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/419/946_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => potosi-en-sucre
)
[35] => stdClass Object
(
[reportId] => 5084937
[userId] => 419946
[countryId] => 24
[username] => MarianHooijman
[datePublication] => 2022-07-17
[photoRevision] => 0
[title] => Villazon en Salar de Uyuni
[message] => Na een dag bus komen we aan de grens met Bolivia. De bus stopt aan Argentijnse zijde, dan moet je een kilometer of wat lopen tot een droge rivierbedding. Daar is de grens en zijn ook de grenskantoren. We zijn niet de enigen maar een uur later staan we aan Boliviaanse zijde in het stadje Villazon. Het is meteen anders; vrouwen die traditioneel en kleurrijk gekleed zijn, drukke straatjes met overal wisselkantoren en andere souvenirs die aangeboden worden.
We vinden een hotel en gaan meteen de straat op. We hebben een soort van kermis gezien waar we naartoe willen. Blijkt een kermis te zijn zoals wij die kenden in de vorige eeuw met veel vermaak als ballen gooien, het rad van fortuin, een paar simpele draaimolens en ‘schuitjes’. Maar gezellig dat het is en keidruk; iedereen is er op zijn zondags. En er is veel te eten, we schuiven aan aan een grote tafel waar Api geserveerd wordt; een drank van paarse mais samen met een Pastel, een gefrituurde dunne pannenkoek met kaas van binnen. Heerlijk. We nemen ook nog een zelfgemaakte soep, een kleine taco zonder vlees maar we laten de zoetigheden (aardbeien en appels gedoopt in chocolade) aan ons voorbijgaan. Alhoewel ze er wel erg feestelijk en smakelijk uitzien.
Ook voor de kinderen worden vermaakt met het schilderen van kleipoppen. Leuk om te zien. We hebben meteen een goed gevoel bij Bolivia.
Dat goede gevoel komt de dag erop onder druk te staan. We willen door naar de beroemde zoutvlakte van Uyuni en hebben kaartjes voor de bus van half 9 in de ochtend. Het is stervenskoud en om 9 uur is er nog geen bus te zien. Bij navraag blijkt dat de gehele stad geblokkeerd is. Alle uitgangswegen zitten dicht en er kan geen verkeer doorheen. We moeten wachten en er is hoop dat de blokkade ‘spoedig voorbij zal zijn’. Blokkades komen echter vaker voor, horen we later, en duren meestal enkele dagen.
Het busstation ligt aan de rand van de stad en we besluiten weer terug te gaan naar het centrum om wifi te zoeken en koffie te drinken. Dat is nog niet zo eenvoudig. Uren later hebben we 10 minuten wifi gehad en ergens koffie kunnen drinken. Weer terug naar het busstation waar geen verandering is. We wachten de hele dag, er komen steeds meer mensen bij, zowel Bolivianen als toeristen. We maken kennis met Modeen (Libanees) en Thalia (Canadees) en verder nog 3 Fransen.
Alle info die we krijgen is wisselend van inhoud; niemand weet iets. Aan het begin van de avond besluiten we een hotel te zoeken en dat blijkt heel slim te zijn want na ons is er geen hotelkamer meer te krijgen. Alles is vol.
We hebben ondertussen besloten een ‘bij-pass’ te zoeken en die vinden we. Een reisbureautje wil ons naar Uyuni brengen met verschillende taxibusjes die we met ons zevenen – reizigers – betalen. Eerst tot aan de blokkade, waar we eruit gaan en met onze bagage door een droge rivierbedding moeten lopen om de blokkade heen te komen. Spannend, zou het allemaal wel goedkomen? Ook locals hebben deze route gevonden en gelukkig vinden de mensen van de blokkade het niet erg.
Aan de overkant staat er weer een taxibusje op ons te wachten die ons vervoerd naar Uyuni. Het gaat allemaal niet vanzelf maar we komen er. Weliswaar na eerst 2 uur over hobbelige pistewegen te hebben gereden, een uur vast te hebben gestaan in het zand van een rivierbedding en daarna nog eens een paar uur gereden te hebben. Maar het was de moeite waard.
Het stadje Uyuni, toegangspoort voor de zoutvlakte (de salar), is een 2e leven begonnen. Ooit was het een knooppunt van spoorwegen. Erts (goud, zilver, koper) ging per trein via Uyuni naar de Argentijnse havens om verscheept te worden naar Europa. Toen dat ergens vorige eeuw ophield, liep het stadje leeg. Veel later werd het een toeristisch centrum. Dé plaats om de salar en heel zuid-west Bolivia te bezoeken.
In totaal heeft de salar een oppervlakte van ruim 9.000 km2, ongeveer zo groot als de provincie Utrecht.
In het stadje zelf, midden in een uitgestrekte stoffige vallei, worden door tientallen reisbureautjes 1, 2 of 3-daagse tours over de salar aangeboden. Wij willen de 3-daagse en gaan die samen met Modeen en Thalia doen. We vragen rond en komen al snel tot de conclusie dat dat loont; het is winter, er zijn weinig toeristen en er zijn heel veel toeristenbureautjes die allemaal dezelfde tours aanbieden. We nemen een standaardtour dus maximaal 6 personen in een Toyota Landcruiser V8 met uiteraard de chauffeur/ gids. We komen op een mooi bedrag uit (nog geen 100 euro) met zelfs extra slaapzakken voor de 2 overnachtingen. En dat blijkt geen overbodige luxe te zijn want het is kkkkkoud zo hoog in de bergen. We vertrekken de volgende ochtend met nog twee toeristen nl. Christofer en Gabriel, twee Chileense twintigers.
Op naar de zoutvlakte. De zoutvlakte was ooit een groot meer waar het water van verdampt is. Eerst langs het treinkerkhof, waar treinen uit de 19e eeuw een rustplaats hebben gekregen.
Dan toch echt naar de zoutplaat. Een bijzondere ervaring, we rijden uren en uren over deze immens witte vlakte zonder dat er een einde aan het wit komt. Aan de rand van de zoutvlakte wordt op kleine schaal zout gewonnen. We zien een klein groepje volwassenen en kinderen zitten in een schuur die het gefilterde zout in kleine zakjes doen, dat in dozen wordt verpakt voor de markt in eigen land.
Modeen heeft Tequila en limoenen meegenomen en we drinken een tequila sunrise op deze bijzondere plek. Daarna, in onze taxibus, trekken we de whisky open, die de Chilenen meegenomen hebben. De verdere middag is een groot feest en we zingen allemaal mee met de muziek die Christofer via Spotify laat horen.
Soms wordt de oneindige vlakte doorbroken door ‘eilanden’ die in dit meer lagen en wat nu dus heuvels of bergen zijn. Een van deze eilanden doen we aan, Isla Incahuasi, een bizar eiland volledig bezaaid met cactussen. Sommigen wel tot 11 meter hoog. We klimmen naar de top van het eiland en maken wel 100 foto’s van de imponerende uitzichten.
Onderweg hebben we geluncht in een zouthotel. Gebouwd met bakstenen van zout en zelfs de tafels en stoelen zijn gemaakt van zout. Zo ziet later op de avond ons onderkomen er ook uit; een simpele onverwarmd hostel waar we wel een 2-persoons kamer hebben met – wederom – een bed gemaakt van zoutblokken. We slapen er niet minder om. Wel ongelooflijk blij met onze extra slaapzakken naast de 4 dekens want het is erg koud. We zitten dan ook wel op zo’n 4000 meter.
Op naar de tweede dag! Deze was qua uitzichten en natuurgeweld wel echt het mooist. Het was een afwisseling van kale zandvlaktes, woestijngebied met kleine bosjes, ruige bergpieken met sneeuw op de top, strepen wolk die door de oneindige blauwe lucht waaien, bevroren kreekjes … En een fikse zandstorm die onze chauffeur dwingt om zich goed te oriënteren. We reden langs vijf verschillende lagunes, die allemaal weer net een beetje anders waren. Met flamingo’s, met rozerood water, soms deels bevroren, met indrukwekkende bergtoppen op de achtergrond, het was allemaal prachtig en onbeschrijflijk mooi. Ook zien we een werkende vulkaan die af en toe pufjes uit stoot. En alsof dat niet genoeg is zien we telkens weer groepen lama’s en vicuñas (een soort wilde lama’s met een minder dikke vacht). We zien zelfs nandoes, een Zuid-Amerikaanse variant van de struisvogel.
Het allerhoogst waar we komen is op 49500 meter,een geiserveld met spuitende rook en stoom en waar het stinkt naar rottende eieren.
De derde dag begint met een misser; er is nog een andere groep in het hostel en die heeft al de ontbijtspullen opgegeten. Er was gedekt voor 2 groepen maar wij zouden later vertrekken. Groep 1 had dit niet door en heeft alles opgegeten en het hostel heeft geen extra etenswaren meer. We moeten het doen met nog een beetje brood met boter en jam. Afijn, na wat gemor vertrekken we. Het hoogtepunt van deze dag is wel de laguna Nera, het zwarte meer omgeven door prachtige bergen ene een groene vallei met op het meer grote meerkoeten en groepje eenden met blauwe snavels. Ook de Duivelskloof vonden we indrukwekkend. Maar wat een wind telkens. Af en toe hebben we het gevoel beland te zijn in een Amerikaanse film, een verlaten dorp, waar de wind doorheen raast, de saloondeuren openwaaien en struikjes door de verlaten straten scheren. We kunnen haast niet blijven staan, zo sterk is deze. Het is ook zo koud dat we telkens maar een minuut of 10-15 buiten kunnen zijn. Dan snakken we weer naar de warmte van de auto. Onze chauffeur draait afwisselende muziek, Amerikaanse gangster hiphop afgewisseld met bekende fluitmuziek en serenades uit de regio en dan is daar opeens Baccara met Yes sir, I can boogie, een singeltje dat Mathieu nog heeft van 35 jaar geleden. Al luisterend met een lekker vaartje scheurend door een soort van maanlandschap en dat de hele dag, heel vervelend!!
De vele en nieuwe indrukken van al het fraais dat we de afgelopen dagen gezien hebben vraagt veel energie. Als we aan het eind van de dag weer terug zijn, wat gegeten hebben liggen we dan ook vroeg op bed. Om weer uitgerust zijn voor nieuwe ervaringen.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2015-05-25 19:25:09
[totalVisitorCount] => 32019
[pictureCount] => 42
[visitorCount] => 409
[author] => Marian en Mathieu
[cityName] => Uyuni
[travelId] => 527552
[travelTitle] => Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-06-01
[dateReturn] => 2022-08-31
[showDate] => yes
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/057/555_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/419/946_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => villazon-en-salar-de-uyuni
)
[36] => stdClass Object
(
[reportId] => 5080262
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-12-13
[photoRevision] => 0
[title] => Terug thuis....
[message] => Sinds middernacht ben ik terug in ons belgenland....
Ik probeer nog deze week een laatste verslag te schrijven over de voorbije 2 goedgevulde weken ...
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 1330
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,oruro
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => terug-thuis
)
[37] => stdClass Object
(
[reportId] => 5080145
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-28
[photoRevision] => 0
[title] => Al meer dan halverwege ...
[message] => Al enkele dagen denk ik : ik zou dringend nog een volgend verslagje moeten schrijven voor mijn blog . Soms te druk , soms te moe ... en soms geen zin :-).
Maar nu ga ik er dan toch maar aan beginnen ..
De voorbije twee weken zijn dus echt wel voorbijgevlogen. En gelukkig heb ik een schriftje waar ik bijna dagelijks toch wel in noteer wat ik gedaan heb , of wat er gebeurd is ..want mijn geheugen is ook al niet meer wat het ooit geweest is .
De zondag na mijn vorige verslag was vooral een dagje samen met mijn familie hier . In de voormiddag laat ontbijt .. douche ... kort bezoekje aan Gilbert in het oblatenhuis. In de namiddag naar voetbalmatch van mijn petekind Patrick gaan kijken , om nadien in het centrum van Oruro nog api con pastel te gaan eten . De nacht van zondag op maandag was er hier redelijk wat gedonder en bliksem . En vermits het dak van mijn slaapkamer gedeeltelijk uit plastieken golfplaten bestaat ... kan je je wel voorstellen dat mijn slaap redelijk verstoord werd door de weersomstandigheden .
Maar goed , op maandagmorgen vertrok ik toch weer fris en monter naar het kindertehuis om er samen met de kokkin Pasesa en opvoedster Elsa het middagmaal klaar te maken voor zo'n 75 kinderen : Pastel de fideo ( = een soort grote taart van mengsel van pasta , veel groenten , beetje vlees en eiermengsel ) Heel lekker wel !!
In de namiddag dan toch maar langere siesta , wat lezen .. en via whatsapp bestel ik alvast de verjaardagstaart voor mijn ahijado José ( voor vrijdag )
Tijdens het avondmaal kreeg ik zowaar telefoon van het ministerie van gezondheid ( ministerio de salud ) van Bolivia .. Om te vragen hoe het met me ging , of ik geen enkel symptoom van covid had .. en om al mijn gegevens te checken .. Was toch wel even verbaasd want had dit niet verwacht ... maar eigenlijk toch ook wel blij..want ja , er is toch ook hier wat ' contacttracing' ... Het papier dat ik in de luchthaven bij aankomst moest invullen werd dus wel degelijk gebruikt !! En ze zouden mij na 3 dagen terug opbellen werd mij ook gezegd ...
Dinsdag 16 november kon ik dan eindelijk een bezoekje brengen aan het schooltje Ghislain Dubé. Een heel hartelijk onthaal door alle profesoras ! Ontbijt met api de quinoa en pastel . Vooral bijgepraat en gepolst naar hun ' noden ' .. Tot mijn verbazing waren er toch een drietal kinderen aanwezig in het schooltje ... Dit waren dan kinderen waar het niet mogelijk was om hen ' virtueel' te bereiken en dan toch naar school konden /mochten komen ... Tijdens de voorbije maanden werd het schooltje toch ook wat opgefrist : het heel oude totaal onaangepast gebouw kreeg een nieuw golfplaten dak , de muren werden geschilderd en er werden een aantal nieuwe lavabo's geplaatst .
De directora Ana Maria toonde mij de papieren / plannen van het terrein waar hopelijk in de nabije toekomst een ' nieuw schoolgebouw' gebouwd zou kunnen worden . Een project van ' lange duur' ..want ze zijn er al een paar jaar mee ' bezig' ... ' bureaucratie' ..veranderend beleid ....Maar we blijven hopen dat er op de voorziene 2000 m2 weldra een fris en aangepaste school zal staan ....
Thuis almuerzo ( middageten ) met de familie ..wat lezen .. Om dan tegen 17u samen naar de expoteco ( = een handelsbeurs ) te gaan . Uiteraard voorzien van mondmasker , flesje alcohol ... Enkele grote 'hallen' gevuld met lokale en nationale handelaars die hun produkten voorstellen en .. natuurlijk ook willen verkopen . Toch wel redelijk coronaproef , want heel brede gangen en voor mij toch opvallend minder handelaars dan andere jaren . Veel wijnen :-)... met veel proevertjes dus ... We genieten en lachen ...en proeven . Met een fles wijn , een potje 'mermelada van piña en papaya ' , wat ' boliviaanse' chocolade verlaten we de expoteco ...
Op woensdag 17 november smorgens opnieuw present in het kindertehuis om te koken . Biscoches en una sopa de trigo . Een lekker zoet broodje met kokos bovenop en een soep met veeeeeeeeeel groenten en tarwe. Om 14u30 werd ik opgepikt door Ider en Miguel om weer te gaan genieten tussen de boompjes en de bloemekes in Chusakeri . Waar het eerst nog zonnig en warm was ... werd het opeens toch heel wat ander weer ...Felle wind , veeeeeeeeel stof en uiteindelijk donder en bliksem en regen ... en zelfs hagel..Ben dus toch wel een tijdje gaan ' schuilen ' . sAvonds op tijd naar bed ... maar wederom een ' slechte ' nacht ...
Donderdag 18 november ging ik in de voormiddag mee helpen koken met Monica in het oblatenhuis... en in de namiddag is er een gezellige namiddag gepland met de ' chicas' ... Vier boliviaanse vriendinnen ;) . We eten samen ' charkekan orureño ' De charquekan is een gerecht afkomstig uit het departement Oruro. Het bestaat uit geraspte lama of rundvlees, vergezeld van aardappel, mote, kaas en de onvermijdelijke llajwa (pittige saus). Ik eet het alvast heeeeeel graag , maar de schotels zijn hier altijd zo groot ....dus met grote moeite heb ik toch maar zoveel mogelijk opgegeten . Verder hebben we natuurlijk veel plezier gemaakt , en bijgepraat . Als dessertje had ik voor hen .. de belgische Leonidaspralinekes bij :-).
sAonds toch weer op tijd in mijn bed ... steeds hopend op een lange onderbroken nacht .
Vrijdag 19 november ga ik voor de eerste keer tijdens mijn verblijf hier naar het centrum van Oruro om wat inkopen te doen ......Middageten samen met Gilbert in het oblatenhuis ... en in de namiddag was ik dan afgesproken met mijn petekind José die 18 jaar werd...
Na het ophalen van de bestelde taart werd ik door Jhonny afgezet op het kruispunt waar José me opwachtte om me mee te nemen naar zijn ' thuis' .. José is bijna uitsluitend opgegroeid in opvangtehuizen .. heeft weinig echte moederliefde gekend .. en verbleef ook verschillende jaren in het kindertehuis amigo negro josé.
Nu woont hij bij het gezin van zijn zus : zijn zus Ayde , haar man Jhamil en hun twee kinderen Jhandy en Jasmine . Ik weet dat ze het helemaal niet breed hebben ... maar als ik hun woonomstandigheden zie , moet ik toch even slikken ... Met 5 personen wonen ze in twee kleine kamertjes .. 1 kamertje doet dienst als keukentje, volgestouwd met spullen .. en toch ook een tafel en stoelen .. en in het andere kamertje staan 2 bedden.. een dubbel bed waar zus Ayde en haar man en het jongste dochter slapen ... en een ' twijfelaar ' waar José met zijn nichtje slaapt (?)....En binnen 3 weken wordt er nog een baby geboren ..want Ayde is hoogzwanger ... Maar goed , ik word zeer hartelijk onthaald...Ook mijn ander petekind Alcira( zus van José ) is gekomen met haar kindje Avril ( 2 jaar ) en we genieten samen van de taart .... Een 'zwarte ' taart ( José heeft ze zelf mogen kiezen , en hij wou een chocoladetaart met een creme met muntsmaak ...en zwart ;) ) . kMoet zeggen , de taart was heel lekker , maar onze mond , tong , handen kleurden algauw zwart .... Ik had dadelijk mijn bedenkingen bij de kleurstof .....hoewel mij door de persoon die de taart maakte bevestigd werd dat de kleurstof van het allerbeste merk was en eetbaar ...;-) Ik verwende hen allemaal nog met wat frisdrank , belgische chocolaatjes ... en bij het afscheid toch nog een zakjcentje voor elk kind en een iets grotere zakcent voor Ayde , die als zus , toch al jaren de zorg voor José en eerder ook nog voor onze andere twee petekinderen ( Alcira en Maria ) op zich genomen heeft ... niet evident ... want het inkomen van hun gezin moest 3 extra personen mee verzorgen zonder dat daar enige extra financiële vergoeding voor bestaat hier in Bolivia ...Ayde verdient volgens mij toch al wel een standbeeld ...
Een echt kado voor de verjaardag van José had ik nog niet , maar op de terugweg naar huis ..tijdens de babbel met Monica en Jhonny ( die mij oppikten ) besluit ik dat het misschien toch wel nuttig is dat ik een stapelbed koop voor dat gezin ... met vanonder dubbel bed waar de twee zusjes dan kunnen slapen , en vanboven een twijfelaar waar José dan toch zijn eigen plekje heeft om te slapen .
Nog een koffietje thuis , wederom telefoontje van het ministerio de salud om te informeren naar mijn gezondheidstoestand ( ivm covid ) en dan weeral maar vroeg gaan slapen .. wat redelijk lukte , ondanks dat ik veeeeeeel dingen had om over na te denken ...Zaterdag 20 november : in de voormiddag maak een een grote schotel met lasagna klaar thuis die we zondag zullen opeten . In de namiddag maak ik samen met Monica en Jhonny een uitstapje naar de calvariberg van Kala Kala .... dit is GENIETEN met deze twee schatten van mensen ... Ben zo blij dat zij 10 jaar geleden mijn pad gekruist zijn ...Zoals ik allicht al eerder zei of schreef : ze zijn dan wel niet mijn vlees en bloed , maar ze zijn wel echt ' mijn familie' hier .
Zondag 21 november slenter ik smorgens met Monica uitgebreid over de ' zondagse markt' ..genieten we smiddags van de lasagna met een glaasje wijn ;) ( gekocht op de expoteco en besluiten we savonds nog even naar de 'Socavon ' ( kerk/heiligdom in centrum Oruro ) te wandelen waar op zondag ook een heel uitgebreide markt met eetkraampjes , spelkraampjes enz plaatsvindt ...Maar voor mij is het hier wel veeeeeeeel te druk , en voel me niet echt op mijn gemak .. De meeste mensen dragen dan wel een mondmasker en ontsmettende alcool ...maar toch ook een hoop mensen zonder masker .. en veel te veel volk , dus ik ben zeker blij dat we er niet al te lang blijven en redelijk vlug terug huiswaarts keren .
Maandag 22 november opnieuw naar het kindertehuis ... :-))) helpen koken .. Samen met kokkin Sonia en opvoedster Melina maken we een ' sopa de manie' ( wederom een soep vol groenten en stukjes vlees waar een mengsel van gemalen pindanoten aan wordt toegevoegd ) en broodjes . Tijdens het weekend had ik ook met hermana Silvia kunnen regelen dat vanaf deze dag José 3 keer per week middagmaal zou kunnen komen ophalen voor hem en zijn twee nichtjes ...een hulp die meer dan welkom is dacht ik zo ... zo'n schrijnende armoede ...
In de namiddag , siesta ( die toch dikwijls heel welkom is ) om savonds met heel de familie de verjaardag van dochter Katrine te vieren .. die vandaag 21 jaar werd .
Dinsdagvoormiddag 23 november ga ik naar het bureau van de ' migracion' . Want bij mijn aankomst op 3 november , kreeg ik namelijk maar een stempel voor een verblijf van 30 dagen , in mijn paspoort . En omdat mijn verblijf hier langer duurt dan 30 dagen moet ik op tijd een extra stempel gaan halen ... voor nog eens 30 dagen ( want ze hebben alleen een stempel van 30 dagen :-) )Kopietje hier , stempeltje daar ... en we zijn weeral in orde ... Nog even langs de markt Campero in het centrum...en met de iets ruimere microbus naar huis .
In de namiddag ga ik nog een keerje mee naar Chusakeri met Ider en Miguel ...boompjes gieten .
sAvonds heeft Monica lekkere pannenkoeken gebakken .. gezellige avond :-)
Woensdag 24 november wordt er gestaakt ..bloqueos.. ( straten en toegangswegen worden geblokkeerd uit protest) en zodoende is er geen openbaar vervoer ...Ik besloot dan ook om thuis te blijven een een grote pot stoofvlees klaar te maken alsook een grote pot paprikasoep ...Recept wordt hier en daar wat aangepast , want niet alle ingrediënten die ik thuis voor handen heb vind ik hier ... maar het lukt met toch elke keer om er iets ' lekkers' van te maken . In de late namiddag zijn er dan terug minibusjes en ga ik met Monica nog even naar het centrum om alvast stapelbed te zoeken .. prijzen vragen enz . Ik blijf het grappig vinden hoe hier alle winkels gegroepeerd zijn per straat ... een straat of buurt vol meubelwinkels ... in een andere straat allemaal optiekers ...
Op donderdag 25 november breng ik een groot deel van de dag door bij Gilbert in het oblatenhuis om hem wat te helpen met uitzoeken van foto's .
Vrijdag 26 november ben ik om 10 uur afgesproken met de profesoras van Ghislain Dubé ..We maken een uitstapje naar Sepulturas , een dorpje vlakbij Oruro ..waar de directora van het schooltje woont ... Er is een gezellige namiddag gepland met barbecue . Het bleek ook de ' anniversario' van Sepulturas te zijn ... wat natuurlijk gepaard ging met de nodige ' desfile' ( stoet / parade ). Gewapende met mondmasker en alcohol kreeg ik een korte rondleiding van directora Ana Maria , in haar dorp .. waar zo'n 200 mensen wonen .. en waar ook een prachtige koloniale kerk staat . Na een heel gezellige dag keer ik huiswaarts .
Slapen lukt heeeeeel goed . En ja , ik heb dan wel wat bier gedronken ... maar dat was zeker niet de oorzaak van een goede nachtrust :p
Zaterdagmorgen was ik dan afgesproken met een ahijada van Els Pauwels .. Vanuit La Paz kwam Huayra op bezoek ...Heel mooie en lieve jongedame .. Heel leuke babbel ... Uitwisselen van verhalen alsook van ..kadootjes :-)
Na een siesta thuis ..een vergadering met de Boliviaanse directie van het kindertehuis ( Gilbert , zuster Silvia en Delina )in het oblatenhuis om 17 uur.... Bespreking over de werking , mogelijkheden , toekomst van het kindertehuis .... Toch wel aangename , leuke, boeiende en soms verhelderende vergadering die mij hopelijk in staat stelt om binnenkort in België bij het Belgsiche bestuur van dit kindertehuis in Vielsalm verslag uit te brengen en voorstellen te doen ...
Na 3 uur vergaderen is het al goed donker buiten .. en had intussen ook al ongerust telefoontje gekregen van Jhonny : madrina , waar zit gij :-)))).
Dus werd ik opgepikt met de auto , aan het oblatenhuis ... door de ganse familie ... en besloten we nog een hapje te gaan eten .. heeeeeeeeeel gezellig in restaurant E&B...En kreeg van mijn petekind Patrick een zelfgemaakt kadootje met zoveel lieve woorden en fotootjes ... meer moet dat niet zijn ....
Vandaag zondag 28 november ... na het ontbijt zijn we dan met heel de familie op uitstap getrokken naar Huari ... zo'n 135 km hiervandaan ... Ik wou heel graag met hen nog eens een bezoekje brengen aan het graf van Katrien Van De Velde een meisje uit het Gentse, die hier in 1999 met een bus op weg naar Uyuni verongelukt is ... Samen met enkele nederlanders , israeli ligt zij hier begraven ... We namen wat verse bloemen mee vanuit Oruro ... maakten het graf een beetje proper ... een kort gebedje ... Een korte picknick ... om dan de terugweg aan te vatten ...Onderweg kon ik weer genieten van mooie landschappen , vicuña's , llama's , ... en van het gelach en gebabbel van mijn ' familie' . Moe maar voldaan terug thuis rond 16u... Wat rusten ... en wat schrijven aan dit verslag uiteraard ...
Nog twee weekjes ... en ben al terug op terugreis ... Uiteraard volg ik het nieuws op in ons belgenlandje waar de vierde golf lelijk huishoudt .. Ik denk zeker en vast aan al mijn collega's van mijn dienst ...die geen heelkundige dienst meer is voorlopig , maar een coviddienst ...Ik weet dat we een sterk hecht team zijn dat bergen werk kan verzetten ... maar niettemin ... het is ' zwaar' ... Voor al mijn collega's een hele dikke knuffel !! Zorg goed voor elkaar !! ( maar daar twijfel ik niet aan )
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 30
[visitorCount] => 1095
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/024/972_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => al-meer-dan-halverwege
)
[38] => stdClass Object
(
[reportId] => 5079987
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-14
[photoRevision] => 0
[title] => Eerste volledige weekje in Oruro ...
[message] => kWil dit verslag niet met een cliché beginnen , maar toch ,ook hier gaan de dagen hier ' open en toe ' ....
Zoals ik in mijn vorige verslag schreef was ik vorige zondag heel vroeg wakker ( 6u ) na een redelijk kort nachtje .. In pyama aan de ontbijttafel om nadien een ' doucheke' te nemen .. Altijd zo gezellig met z'n allen aan tafel ... kletsen en lachen .Ik genietend , van dit voor mij toch wel iets anders gezinsleven ...
" Puraté a ducharte ! " zegt Monica me uiteindelijk :-) ( ga nu vlug douchen ;) ) want ja , er stond een heel leuke gebeurtenis op de agenda vandaag : we waren namelijk uitgenodigd op een trouwfeest .. jaja , trouwen kan hier blijkbaar ook op een zondag ...
De misviering in de evangelische kerk " Villa Esperanza " was om 13u30 gepland maar Monica wou graag voordien nog even met mij over de ' markt' wandelen . Op zondag is die markt hier , mercado Young , veel uitgebreider dan op een normale weekdag . Een hoop straten rond de normale markt zijn dan gevuld met kraampjes met nieuwe maar vooral tweedehandsgoederen: kleren , schoenen , keukengereedschap, speelgoed ... echt ' de todo' ( vanalles) dat vanuit de USA en ook Chili hier terechtkomt ..Recyclage..hergebruik .. Zeker en vast goed voor onze aardbol en voor de meeste mensen hier een ' goedkope' manier om kwalitatief kleding en materiaal aan te schaffen . Je kan hier voor een minimum aan bolivianos een hele nieuwe ( tweedehandse) outfit kopen ... zoals ze bij ons zeggen : ' voor een appel en een ei ' .
Maar , om verder te vertellen : ik heb me vlug gedoucht . Had me niet echt voorzien qua kledij op een trouwfeest ...maar gewoon ' casual kleding' zou ook wel goed zijn ... Het allerbelangrijkste is je ' aanwezigheid ' toch ?
Uiteraard 'slenteren' we over de markt , met mondmasker en gewapend met alcoholgel ...
Ineens staat er iemand voor mijn neus ... op het eerste moment herken ik haar bijna niet .. want met 2 ( ! ) mondmaskers , een zonnebril en een hoed ....
Maar het was Karina , één van mijn beste maatjes die vroeger ook in het kindertehuis Amigo Negro José heeft gewerkt ...Wat een emotie .. we vergaten even de 1,5 meter afstand ... lo siento .. en gaven elkaar toch maar een hele dikke knuffel ...
Na een kort babbeltje , was het voor mij en Monica toch wel tijd om naar de kerk te wandelen waar de huwelijksviering van Miguel en Wendy zou plaatsvinden . Miguel is een maatje waarmee ik één van mijn eerste verblijven in Oruro in 2012 alle stoelen en tafels en houtwerk geschuurd en gevernist heb op CEPA ( = Centro de Ecologia y Pueblos Andinos ) een instelling opgericht door oa familielid Pauwels Gilbert en die al meer dan 25 jaar de rechten van de inheemse volkeren van Bolivia verdedigt en die zich ook toelegt op ecologische en milieubescherming .
Toen was Miguel nog een jong ' broekventje en harde werker , maar nu een knappe mooie jongeman van 31 jaar. Monica en ik waren goed op tijd in de kerk en konden zodoende nog een groot deel van de voorbereidingen volgen .. maar 13u30 werd 14u .. en 14 u werd 14u30 .... ' hora boliviana' .. dwz ... hier begint raar of zelden een activiteit stipt op tijd ..:-)))
Intussen was Miguel al wel toegekomen aan de kerk ...en heeeeeel blij verrast mij te zien ... want hij wist dus helemaal niet dat ik zou komen :-))))
Toch weer mooi om deze gebeurtenis te mogen meemaken ... Een stralend koppeltje ... De viering verloopt iets anders dan bij onze katholieke kerk , maar fundamenteel is het wel vergelijkbaar .
Intussen waren Jhonny en Katrine ook toegekomen aan de kerk , en na de viering werden we allemaal verwachte in feestzaal ' Los Portales ' om te feesten .Op een trouwfeest van de evangelische kerk wordt er blijkbaar geen alcohol gedronken ...enkel frisdranken en ' bocaditos' ( popcorn en andere knabbeltjes )op de tafels . Het orkest speelde ook een eigen ' religieus getint repertoire ' . Samen met mijn familie zochten we een plaats aan een tafel .. en genieten we van alle gebeurtenissen : openingsdans , toespraken van mama en papa enz ...
Maar intussen begon bij mij de vermoeidheid danig toe te slaan ..en na de maaltijd ( een schotel met llamavlees , groenten , aardappelen en rijst ) besluiten we dan toch wel huiswaarts te keren .. waar ik om 21uur doodmoe mijn bed induik.
Op maandag werd ik verwacht in het kindertehuis Amigo Negro José. Wat een raar gevoel was me dat : toekomen in het kindertehuis ....zonder kinderen . Omwille van corona zijn er sinds vorig jaar maart ( 2020) geen kinderen ...Verboden door de overheid ... Maar uiteraard blijven de noden van de kinderen die normaal worden opgevangen even groot , of zelfs tijdens deze pandemie , alleen maar groter ... Sinds begin dit jaar heeft men dan beslist om 3 keer per week een middagmaal klaar te maken in het kindertehuis ( op ma -woe en vrij ) dat dan door de kinderen kan worden afgehaald ( take away ). Lijkt een kleine hulp maar is zeker en vast voor de vele arme gezinnen met soms 4-5 kinderen meer dan welkom ...Alleenstaande moeders , kinderen zonder ouders die bij andere familieleden wonen enz ... Mucha mucha pobreza ...En de pandemie heeft het voor vele families nog veel erger gemaakt ... Leven met een groot gezin in een klein ' huisje' , soms zonder elektriciteit , water of wc....
Zoals altijd werd ik hartelijk ontvangen door hermana Silvia die de leiding heeft hier in het Belgische kindertehuis Amigo Negro José. Ook wel een ' ontsmettende ' ontvangst . Moet eerst met mijn voeten op een ontsmettende dweil gaan staan .. dan op een droge dweil om vervolgens een draaike rond mijn as te maken om helemaal met alcoholspray ' ontsmet ' te worden :-) . Maar goed , beter maar voorzichtig zijn ... ;-)))
Samen met Maritza en Sonia maak ik het middagmaal klaar. Vandaag is het : arroz a la valenciana. Groenten kuisen en logistieke ondersteuning ( afwassen dus :-) ).Eigenlijk zijn Marit en ik de ' ayudantes' ( helpers ) en Sonia de kokkin .. Tussendoor genieten we van een belgische capuccino en chocolaatje.
Vanaf 12u30 komen de kinderen dan naar de voordeur van het kindertehuis , met hun eigen 'olla' ( kookpot) of ander recipiënt om hun ' almuerzo' ( middageten ) op te halen . Kookpot en kinderen worden ook met alcoholspray ' ontsmet' .
Ik bekijk heel het gebeuren vanuit een zeteltje in de inkomhal . Een aantal kinderen herkennen mij nog uiteraard en Maritza vraagt hen om mij te begroeten met een vuistje ( à la corona ).Heel grappig als één van de kinderen het wat verkeerd verstond ' da un puñete ' en mij een stomp ( je ) in mijn maag geeft in plaats van een vuistje ...hahahahaha
Nadat alles is afgehaald, eten we samen nog almuerzo , wordt de keuken opgeruimd en keer ik huiswaarts . Na een babbel en glaasje frisdrank ga ik nog even langs bij Gilbert Pauwels in het oblatenhuis om rond 18u terug huiswaarts te keren . Om 19u krijg ik dan nog bezoek van Melany , die een kadootje van haar padrinos in België komt ophalen ...Nadien nog lange tijd getypt aan mijn vorig verslag ;) om wederom doodmoe mijn bed in te duiken .. Mijn slaapritme is nog niet wat het moet zijn ....
Want dinsdagmorgen weeral vroeg wakker en niet zo goed geslapen . Maar goed , na het ontbijt wandel ik te voet naar CEPA om daar bij iedereen goedendag te zeggen . Na 10 jaar ken ik de meeste mensen daar al redelijk goed , en zij mij ook uiteraard.
Nog even naar de markt om wat brood te kopen , nog even naar de ' supermercado' om al een aantal dingen te kopen om hier thuis te koken de komende week ( weken ). Almuerzo en casa ( middageten thuis ) en na korte siesta ben ik om 14u30 afgesproken met Ider en Miguel om met hen naar Chusaqueri te gaan .. één van mijn lievelingsplekjes hier in Oruro intussen .. een zalige rust daar ...
Bezoekje aan Frans Pauwels ( jaja , ook familie :-) ) die het grootste deel van zijn tijd in Chusagueri woont . Een koffietje , een babbeltje en ook voor hem pakjes vanuit België en wat brood dat ik voor hem kocht..
Daarna volop genieten tussen de boompjes en de bloemen van Chusaqueri... Heel droog is het ...het zou dringend wat moeten regenen .. Maar intussen geven we elk boompje water met een tuinslang .. Miguel en Ider zijn intussen ook echte vrienden geworden ... Voor hen had ik vanuit België een hart uit chocolade meegebracht met foto en de tekst : amigos para siempre ... Content waren ze uiteraard ... Maar tzijn zo'n toffe mannen en harde werkers ....Rond 18u keren we huiswaarts ... nog even goedendag zeggen bij Gilbert in het oblatenhuis , nog even langsgegaan bij Monica die savonds een klein snackrestaurantje openhoudt waar kip , silpancho en salchipapas wordt verkocht . Ja, en ik val in herhaling ..maar weer ben ik om 21 u in mijn bed gekropen en als een blok in slaap gevallen ...Maar heel goed geslapen deze keer ..
Op woensdag smorgens weer naar het kindertehuis om mee te helpen koken . Una sopa con quinoa con pan .
Een soep met quinoa en veel groenten en broodje. In de loop van de voormiddag trakteert hermana Silvia ons met ' salteñas' en fruitsap ..En niet lang daarna voel ik dat mijn maag langzaam begint te ' protesteren' .. Ik eet weinig tot niets van de nochthans lekkere soep en besluit na de afwas en opruim huiswaarts te keren en mij op bed te leggen . En ja , mijn maag bleef protesteren ....en ja ik had ' prijs ' .... wat later op de avond belandt mijn hele maaginhoud in het toilet :((( ( waar ik eigenlijk al de hele tijd zat op te wachten ) ..De ganse nacht toch redelijk kunnen slapen maar toch regelmatig ook naar toilet ... want ook mijn darmen protesteerden ... :-).
Donderdag werd dus een dagje thuis dicht bij een toilet... tot alle ' naweeën ' verdwenen waren.
In de namiddag kreeg ik wel kort het bezoek van mijn petekind ( ahijado ) José....José verbleef ook jaren in het kindertehuis en heeft mijn hart gestolen vanaf de eerste moment dat ik hem zag .. Nu woont hij bij een oudere zus en haar gezin ...maar ze hebben het zeker en vast ' niet breed' .. Hij schreef mij smorgens dat hij niet voldoende verf had om zijn huiswerk af te maken ... en of ik hem wat verf kon bezorgen ... De meeste scholen zijn hier in Oruro dus ook al gesloten sinds vorig jaar maart 2020... en de kinderen volgen afstandsonderwijs .... Maar je kan je voorstellen , waar sommige kinderen amper eten genoeg hebben ...en in heel armoedige omstandigheden moeten leven .. het niet vanzelfsprekend is dat zij beschikken over een gsm , tablet of laptop om virtuele lessen te volgen ... Veel kinderen zullen toch een grote achterstand oplopen ...
Maar , omdat ik dus zelf niet van huis wou /kon had ik José gevraagd om tot hier te komen en heb ik hem wat centjes gegeven om verf te kopen... en ook wat chocolaatjes natuurlijk .. Mijn klein Joséeke van 10 jaar geleden is intussen ook een flinke kerel geworden die volgende week 18 jaar wordt ...
Normaal had ik deze voormiddag ' una reunion' met alle profesoras van het schooltje voor kinderen en jongvolwassenen met beperking Ghislain Dubé...maar deze afspraak heb ik dus moeten verzetten naar volgende dinsdag ... Ook een namiddagje Chusaqueri met Ider en Miguel zat er niet in vandaag.
Ganse donderdag alleen maar water gedronken ... en wat crackers gegeten ...
Maaar vrijdag was ik alweer ' alive and kicking ' hoor ... nog wat opletten wat ik zou eten of drinken , maar voor de rest .... een heeeeeeeeel pak beter .
In de voormiddag weer naar het kindertehuis waar ik hielp om het almuerzo te bereiden : frito de zanahoria con arroz. Deze keer had ik mijn eigen kleine aardappelmesje meegenomen om alle groenten fijn te snijden :-) want hier gebruiken ze meestal echt wel heel grote messen ,maar voor mij niet zo praktisch ...
Hermana Silvia trakteert weer met salteñas , maar deze keer laat ik ze aan mij voorbijgaan , want ik geloof dat het de salteña was die mijn maagdarmstelsel wat overhoop haalde ... Ik hield heb bij water en crackers dus ..
sNamiddags naar huis ...siesta...nog even op bezoek bij Gilbert en savonds gewoon thuis bij mijn familie ... wat lezen , wat internetten . wat haken ... en slapen :-).
Gisteren zaterdag , smorgens hier wat geholpen in huis met poetsen en smiddags waren Monica en ik uitgenodigd bij Patricia en haar gezin ... Patricia ken ik ook al sinds 2011.... sinds mijn allereerste bezoek aan Bolivia .Chicharron hebben we gegeten , een typisch gerecht van Cochabamba .. Veel gelachen en gebabbeld ( weeral ) en pas om 18u30 huiswaarts gekeerd ... waar we nog een gezellige avond hadden met de familie ...
Zo .. tot hier dan toch maar weer mijn ' belevenissen ' en ervaringen ... Een verblijf met ' weinig tot geen kinderen' deze keer ...heel spijtig ...maar niks aan te doen .. Ik probeer te genieten van al wat op mij afkomt ... en van de ' me -time '
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 12
[visitorCount] => 696
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/023/978_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => eerste-volledige-weekje-in-oruro
)
[39] => stdClass Object
(
[reportId] => 5079918
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-09
[photoRevision] => 0
[title] => Goed aangekomen in Oruro ! Reisperikelen ...
[message] => Jullie hebben er even op moeten wachten , maar hier dan toch het eerste verslag vanuit Oruro.
Dinsdagmorgen 2 november ben ik vertrokken naar Brussels Airport met 2 koffers , elk net geen 23kg , een rugzak van ongeveer 9kg en een handtas , van waaruit ik met Iberia mijn eerste vlucht had naar Madrid . Na de vlotte check-in en controles nog 2 kg belgische pralines , een flesje parfum en een zakje stroopwafels in de taxfreeshop gekocht. De wafeltjes om een eventueel hongertje onderweg te stillen.
Dus met nog een extra papieren zakje als handbagage naar de gate. Vlucht naar Madrid wederom vlot verlopen ..Bij het uitstappen in Madrid echter in terminal 4.. een klein ongelukske ..Mijn papieren zakje scheurt en de inhoud ligt verspreid aan de ingang van de gate ... damn ....
Gelukkig vlug een ' vervangzakje' gevonden in een nabijgelegen winkeltje waarna ik na het ophalen van mijn koffers toch ook weer een ' klein gelukske' kon ervaren . Ik moest namelijk niet met mijn 2 zware koffers en rugzak de bus op om mij naar een andere terminal te verplaatsen om daar opnieuw in te checken bij BOA, de vliegmaatschappij waarmee ik de volgende vlucht naar Cochabamba, Bolivia had.Check-in bij BOA was ook in terminal 4... gewoon 2 verdiepingen met de lift omhoog :-) .
Ruim de tijd om in te checken , want ben om 14u30 toegekomen in Madrid , en om 21u30 vertrok de volgende vlucht pas .... Relax ..dacht ik ..
Mezelf vlak bij de check-in van BOA op een stoel ' genesteld' . Intussen maakte in mijn handbagage wat lichter door 1 kg pralines en de parfum in mijn koffers te stoppen .. voor mij was dit wederom een ' klein gelukske '.. een mens is soms toch rap content he ...
Een lange rij met reizigers ( vooral Bolivianen ) stond met ' pak en zak' al te wachten tot de check-in zou starten. ' Pak en zak' mag je heel ruim zien . Ik reis dan wel met 2 koffers van 23kg.... maar de meeste bolivianen hadden 3-4 of zelfs 5 grote ' bultos' bij .... bijna allemaal ingewikkeld in groene of witte plastiekfolie .....Toen dan eindelijk de check-in begon, sloot ik mij ook aan bij de lange rij ... want eens van mijn koffers verlost wou ik toch wel graag iets gaan eten. Na mijn ontbijt thuis had ik alleen nog maar wat water een stroopwafel ( uit de taxfreeshop :-) ) gegeten .
Maar heb zo maar eventjes meer dan 2,5 uur moeten aanschuiven , want heeeeeeeeeeeeel veel technische problemen met de bagagebanden ...zodat het een redelijk 'chaotische' check-in werd met zenuwachtig rondlopend personeel ....:-)))
Maar goed , om 18u45 dan toch met de shuttle naar terminal 4S, van waaruit mijn 11,5 uur durende vlucht naar Cochabamba zou vertrekken . Grote honger had ik intussen ...En damn , Burger King was al gesloten intussen ...:((( daar ging mijn plan om nog gauw een lekkere hamburger met frietjes te gaan eten ...Maar de vervangende sandwich elders was ook zeker wel lekker hoor .
Nog even wachten aan de gate tot we konden instappen ..En ik moet zeggen ...met alle coronaregels verliep de inscheping veel ordelijker dan wat ik vroeger gewend was ...Mas disciplina .
Naast mij op het vliegtuig kreeg ik het gezelschap van een 31-jarig Duits meisje Leonie . Aangename babbel , daarna nog wat eten .. Ook niet de gewoonlijke warme maaltijd met 'pollo' ( kip ) of pasta ...maar ook weer omwille van corona een zakje met daarin een flesje water , een brikje fruitsap, een bakje met 2 sandwiches en een zakje zoute chips. Ook geen dekentje of kussentje deze keer ( corona ?? ) .. dus gebruik ik mijn trui maar als kopkussen en mijn jas als deken ... Voor alles is er een oplossing in het leven ..nietwaar ?
Redelijk goed geslapen ..niet zoals in een bed natuurlijk ..maar toch tot 2 uur voor de landing ' geslapen' . Wederom een plastiek zakje als ontbijt met daarin opnieuw een flesje water , brikje fruitsap , verse fruitsalade en een cakeje .
Om 4u15 ( boliviaanse tijd ) geland in Cochabamba. Na controle door de ' migracion' ..ophalen van de bagage..En ja .. vééééééél bagage rolde op de band ...maar de mijne bleven lang achterwege ..Ik kreeg al een ' klein stresske' dat mijn koffers er niet bij zouden zijn ..maar ' por fin' gelukkig wel . Intussen was het al wel 6u ( in de ochtend )
Controle van de bagage door de douane en dan eindelijk naar de uitgang waar Monica , Frederic en Patrick me stonden op te wachten .
Wat een blij weerzien was dat ...na 2 jaar ..onbeschrijflijk .
Alle bagage in de auto , om dan te starten aan een rit van meer dan 200km naar ...ORURO !!!
Een weg door de bergen met veel kronkels en bochten met vrachtwagens die enkel met een slakkegangetje naar boven tuffen ...En Frederic is dan wel een voorzichtige chauffeur , maar af en toe kneep toch maar effe mijn ogen toe ....
Onderweg nog gestopt om wat te eten .. mijn eerste boliviaanse ontbijt ... ' api con pastel ' ...khoopte dat mijn maag er niet al te veel problemen mee zou hebben ( en gelukkig viel dat heel goed mee achteraf).
Omstreeks 10u30 ( boliviaanse tijd .. in België 15u30) eindelijk toegekomen in mijn boliviaanse ' thuis '. tKlinkt raar , maar ook al was het 2 jaar geleden , het leek wel of ik er gisteren nog was geweest :-) .
Na een ' cafecito' en een babbel met dochter Katrine , eerst het thuisfront gerustgesteld dat ik veilig was toegekomen om dan toch maar op bed wat te gaan rusten ... slapen lukte niet echt ... wellicht ook wel wat de ' emoties ' .. sAvonds dan ook op tijd naar bed . Ook donderdag nog een hele rustige ' thuisdag ' met lezen , rusten , haken :-) ..zodat mijn lichaam voldoende tijd krijgt om zich aan te passen aan de hoogte ( 3700 m ) en ' el cambio del tiempo ' . De preventieve inname van Diamox doet blijkbaar dan toch ook zijn werk om hoogteziekte te onderdrukken .
Maar ben zo blij en gelukkig dat ik hier terug ben na 2 jaar .Ook mijn boliviaanse familie is heel content omdat ik weer enkele weken deel zal uitmaken van hun gezin . Een warm en deugddoend onthaal ..
Op vrijdag voel ik dat mijn lichaam nog wel wat last heeft ..maar is het omwille van de hoogte ? of is het omdat ik toch geen 18 jaar meer ben ( hé Jos ? :-)))
Voel me wel goed genoeg om Gilberto Pauwels ( familie ) een bezoekje te brengen ... con barbijo ( mondmasker en de nodige voorzichtigheid.
In de namiddag met Monica nog een boliviaanse chip en telefoonkaart gekocht voor mijn gsm en wat andere aankopen gedaan om nadien huiswaarts te keren en te ..RUSTEN.
Zaterdag ..mijn slaapritme is al iets beter aangepast , maar toch nog altijd heel vroeg wakker ..wat lezen ..wat babbelen met het thuisfront en berichten beantwoorden van al mijn boliviaanse vrienden die staan te popelen om mij te zien ...
sNamiddags met de familie naar 2 (!) voetbalmatchen gaan kijken van mijn ahijado ( petekind ) Patrick. sAvonds heel leuke avond met z'n allen thuis : RUMMIKUBavond met mijn eerste ' cerveze negra' een een knabbeltje . Veel gelachen , veel gebabbeld .. en veel te laat naar bed ...1uur . En toch ben ik de volgende ochtend , zondag , om 6u klaarwakker .
Zo , tot hier mijn eerste verslag vanuit Oruro . De komende week zal mijn agenda zich wat meer vullen ...daarover meer in het volgende verslag.
10 jaar geleden in 2011 kwam ik voor de eerste keer naar Bolivia... dus nu 2021 is een jubileumjaar ...
Ben Marc en onze kinderen heel dankbaar dat ze me telkens weer deze weekjes ' me-time' gunnen ...al 10 jaar lang ...
Wil ook nu al , al de mensen bedanken die mij de laatste weken voor mijn vertrek nog een ' gulle bijdrage' hebben bezorgd.Samen met de opbrengst van de koekjesverkoop van 2020 heb ik een mooi bedrag . Deze centen zullen zeker en vast een nuttige bestemming krijgen en dan deze keer voornamelijk voor de kinderen en jongvolwassen met beperking van het schooltje Ghislain Dube. Komende donderdag heb ik een eerste ' reunion' ... en gaan we bekijken wat de noden zijn om deze kinderen zo goed mogelijk te helpen ...
Veel groetjes , en tot een volgend schrijven .
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 646
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/023/966_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => goed-aangekomen-in-oruro-reisperikelen
)
[40] => stdClass Object
(
[reportId] => 5064208
[userId] => 312545
[countryId] => 24
[username] => raoulenannemarie
[datePublication] => 2019-09-27
[photoRevision] => 0
[title] => All we are is dust in the wind
[message] => Zondag 22 september 2019
Na een ontspannen ontbijtje vliegen we eind van de ochtend naar Bolivia. Eerst van Cuzco naar La Paz waar we een tussenstop hebben van ca 5 uur). Het is een klein vliegveld, maar wel met voldoende eet- en drinktentjes. Daarna vliegen we door naar Uyuni, een klein stadje midden in de woestijn op 3.669 meter hoogte. Er staat al een taxi voor ons klaar, dus dat is wel makkelijk.
Wanneer we 's avonds Uyuni binnenrijden lijkt het alsof het helemaal verlaten is. Het zand en stof waait door de lege straten en we zien geen mens. Er is geen straatverlichting en de huizen zijn donker. Na een tijdje komt hier gelukkig verandering in en zien we wat leven op straat. We verblijven in Kory Wasy Hotel. Op de foto's een schitterend hotel met mooie grote kamers. Helaas heeft onze kamer geen ramen of enige ventilatie. Het vorige hostel had wel een raampje van 20 x 20 cm. Ook niet echt de moeite. Hierdoor hadden we allebei al wat last van een verstopte neus en zaten dus niet te wachten op een kamer zonder ventilatie. Gelijk verhaal gehaald bij de receptie, want we hebben kamers gezien met een raampje. Niet naar buiten toe, maar wel naar de binnenplaats. Na veel pijn en moeite blijkt dat die kamers wel vrij zijn, maar niet schoongemaakt en ook zonder schoon beddengoed. Het is maar voor één nacht en een schone kamer is toch ook wel lekker. Tot we gingen slapen de deur opengelaten voor nog een beetje frisse lucht.
Maandag 23 september 2019
We verzamelen om 10:30 uur bij het hoofdkantoor van Red Planet Expedition op zo'n 5 minuten van ons hotel. We gaan op een 3-daagse trekking door de woestijn van Uyuni. Hier is een enorme zoutvlakte (daarover verder meer), de grootste lithium voorraad ter wereld en veel zand en rotsen.
Er zitten al best wat mensen te wachten. Het is een gemêleerde groep van 17 personen. We rijden met 3 terreinwagens. In onze wagen zitten twee zestigers uit Australië en twee dertigers uit Canada op huwelijksreis. Zij hebben allemaal de Inca Trail gedaan. Dat is vooral erg knap van die ouderen, want het is een hele pittige 4-daagse tocht door de bergen naar Machu Picchu. Verder hebben we nog o.a. drie jonge Belgen, twee Italianen en ook twee Britten.
De rit begint en net buiten Uyuni staan oude locomotieven (de meesten uit de 19e eeuw) weg te roesten. Dit waren de eerste treinen van Bolivia en werden gebruikt om zilver en andere grondstoffen te vervoeren. De Engels sprekende gids vertelt in geuren en kleuren over Bolivia en de geschiedenis. Naast de Spaanse geschiedenis hebben ze ook mot (gehad) met Chili. Bolivia strekte zich vroeger uit tot de kust, maar dat is dus ingepikt door Chili. Dit gebeurde volgens de gids heel stiekem. Terwijl de Bolivianen hun meerdaagse carnaval aan het vieren waren met de nodige drank, bleek na afloop van het feestgedruis dat ze een stuk land waren kwijtgeraakt. Dit is eigenlijk nog beperkt gebleven doordat Bolivia door het Andesgebergte moeilijk toegankelijk is. De Chileense troepen konden daardoor niet verder trekken en nog meer land veroveren.
We vervolgen onze rit en stoppen in het dorpje Colchani. Hier mogen we bij een familiebedrijfje naar binnen. Zij verzamelen nat zout en verwerken dat naar barbecue zout en consumptiezout. Dit is voor de meeste lokale families de primaire bron van inkomsten. Vanwege het hoge zoutgehalte kan je hier namelijk bijna niks verbouwen. Verder zijn er ondergrondse dikke lagen samengeperst zout (tot wel 180 meter) die ze in stukken blokken kunnen zagen. Deze zoutblokken zijn zo sterk dat ze hier huizen van kunnen maken.
Daarna rijden we door naar de zoutvlakte 'Salar de Uyuni'. Dit is de grootste zoutvlakte op de wereld (10,582 km²). Het ligt op 3.663 meter hoogte. Deze is ontstaan doordat de zee hier heel lang geleden is verdampt. Hier kan je trouwens niet komen in de zomer. De zoutvlakte bestaat uit natuurlijk gevormde zeshoekige harde zoutplaten. Daartussen zit zachter zout. In de zomer staat het grondwater hoger, waardoor de platen los komen te liggen en je kan wegzakken.
Het is eigenlijk een grote witte egale vlakte die oneindig lijkt door te gaan. In de verte is het omringd door bergen en vulkanen, maar die liggen zo ver dat je die over het algemeen bijna niet ziet. De chauffeurs gebruiken die om te navigeren. In het noorden is de berg Chipaya en in het zuiden de vulkaan Licancabur op 5.935 meter hoogte.
Op deze zoutvlakte heb je geen perspectief. Het is daarom de ideale plek om grappige foto's te maken waarbij de ene persoon heel groot is en de ander heel klein. Als je er voorwerpen bij gebruikt wordt het nog leuker!
Daarna rijden we door naar Isla Incahuasi. Dit was vroeger een vulkaan die onder de zee lag. Nu de zee is drooggevallen is het een eilandje middenin een "zee" van zout. Verder groeien hier metershoge Trichocereus cactussen die wel 1.000 jaar oud kunnen worden. Vogeltjes bouwen hier hun nestje in en eten van de cactusvrucht. De lokale bevolking offert hier één keer per jaar een lama aan pacha mama (moeder aarde) voor genoeg regen en een goede oogst.
We overnachten in een hotel gemaakt van zoutblokken in het dorpje Atulcha.
Dinsdag 24 september 2019
Vandaag bezoeken we verschillende lagunes die door de mineralen in het water rood zijn gekleurd. Hier foerageren duizenden flamingo's (drie van de zes soorten flamingo's). Het is een schitterend beeld om deze roze gekleurde dieren in het wild te zien. Ze eten het rode plankton en algen waardoor hun witte en grijze veren geleidelijk aan roze kleuren.
We lunchen op een afgelegen plek nabij een rotspartij. Het blijkt dat we niet alleen zijn. Er woont hier namelijk een Viscacha, dat is een soort konijn/kangoeroe met een lange staart. Die zit ons vanuit de rotsen te bekijken terwijl wij aan het lunchen zijn. Stiekem komt hij steeds dichterbij. Hij lijkt niet bang voor ons te zijn. Iemand gooit een stukje broccoli en dat lust hij wel. Met zijn kleine voorpootjes pakt hij het op en eet het net zoals een eekhoorn dat doet. Als we zijn uitgegeten worden alle groente restanten op een grote steen gelegd. Dat verklaart dus waarom die Viscacha daar zit.
We zien regelmatig kuddes alpaca's rondlopen. Bij een groene vlakte stoppen we om dit van dichtbij te bekijken. Het is hier zo groen, omdat er allerlei waterstroompjes doorheen lopen. Er is gras, struikjes en mos. Hier lusten de alpaca's wel pap van. Ze zijn er in wit, bruin en allerlei combinaties daarvan. Er loopt ook een baby alpaca rond. De gids legt uit dat er verschillende kuddes alpaca's (van verschillende eigenaren) vrij rondlopen die 's avonds uit zichzelf terugkeren naar hun eigen stal.
Onderweg in de wagen hebben we de raampjes zo vaak mogelijk open voor wat frisse lucht. Af en toe moeten ze zo snel mogelijk weer dicht vanwege een zand- of stofwolk door de wind of door ander verkeer. Ook een keer tijdens de lunch zitten we binnen en wordt het opeens helemaal donker. Door het raam zien we geen hand voor ogen. Blijkt dat er ineens een enorme zandstorm voorbij raast. Wij blij dat we daar niet in liepen! Heel bizar dat je binnen enkele seconden kennelijk in een zandstorm terecht kan komen.
Het hele gebied is omringd door vulkanen. Van een afstand zien we de semi actieve Ollague op 5.840 meter hoogte. Die is duizenden jaren geleden uitgebarsten. Er komt nu enkel continue stoom uit. Heel het gebied is dus eigenlijk gevormd door het vulkanisch geweld van weleer. Dit zorgt voor een grillig landschap. We wandelen tussen bizarre rotspartijen en landschappen. Het is net of we op mars rondlopen. Op ongeveer 4.850 meter hoogte lopen we op de top van de vulkaan Sol de Mañana. Hier ruikt het naar zwavel en lopen we tussen de borrelende modderpoelen. Om ons heen spuiten de gassen en dampen uit de grond. Er is hier één geiser die enorme gaswolken uitblaast.
's Avonds na het eten gaan we in de hot springs. Het water is zo'n 35 graden en heeft een zachte grindbodem. We zitten op 4.850 meter hoogte. In het pikkedonker met een Boliviaans biertje in de hand hebben we met het blote oog een ongekend mooi zicht op de heldere sterrenhemel. De fonkelende lichten zijn planeten en de continue brandende lichten zijn sterren. De melkweg strekt zich uit als een wolk over de sterrenhemel en Boliviaanse sterrenbeelden van o.a. een lama en een katapult (de Grieken kennen dit sterrenbeeld als de schorpioen) zijn uitstekend zichtbaar. Dit hebben we nog nooit zo meegemaakt. Echt fantastisch mooi. Ook zien we een vallende ster.
Woensdag 25 september 2019
Dit is de laatste dag van de woestijntrekking. Na het ontbijt rijden we naar het drielandenpunt van Bolivia, Argentinië en Chili. Hierna zetten we een deel van de groep af bij de grens van Chili. Zij zetten hun reis daar voort, de rest gaat terug naar Uyuni. We worden vooraf gewaarschuwd voor de strenge controle vanwege drugssmokkel. Dat is niet voor niets, want onderweg zien we meerdere bandensporen van illegale routes naar Chili.
Onderweg naar Uyuni stoppen we regelmatig om de benen te strekken en zodat de chauffeurs even kunnen rusten. We komen nog langs een bijzondere rotsenpartij die door de ontdekker is vernoemd naar Salvador Dali. Met een beetje fantasie zie je een olifant en een vrouw. De terugreis duurt in totaal ongeveer 7 uur. Zoals gepland komen rond 17:00 uur aan in Uyuni.
Nu we weer in de bewoonde wereld zijn en weer online, komen er allerlei berichtjes binnen. Ook van de vliegmaatschappij Amaszones dat er wijzigingen zijn van de terugvlucht. Dit was al van enkele dagen terug met het verzoek om met spoed te reageren. Ohoh! Geluk bij een ongeluk is er op 10 minuten lopen een kantoor van deze maatschappij en die ook nog eens open is tot 19:00 uur. Wij daar naartoe en de beste man typt en zoekt in de computer. Na ongeveer een kwartier wordt de manager erbij gehaald en in het Spaans gediscussieerd. Hierna krijgen we uitleg dat het is gelukt, maar dat het even duurt voordat de tickets gereed zijn. Die worden straks naar ons gemaild. Heel fijn dat het mondeling is opgelost, maar totdat we de tickets hebben zitten we toch niet helemaal ontspannen. Om 18:50 uur komt het verlossende bericht en zijn de tickets in goede orde ontvangen :-)
We verblijven trouwens weer in hetzelfde hotel als eerst in Uyuni. Ze hebben de boodschap begrepen en dit keer hebben we een kamer met raam dat open kan. Met de tickets in bezit en het raampje open kunnen we eindelijk rustig slapen.
Donderdag 26 september 2019
Vandaag vliegen we van Uyuni naar La Paz. Hier hebben we een tussenstop van 8 uur voordat we doorvliegen naar Santa Cruz. We zijn inmiddels bekend op het vliegveld van La Paz en zitten hier en daar en ook even buiten. Er zijn hier ook slaapcabines te huur waar we lekker even een uurtje in verblijven. Allebei nog even in de massagestoel voor enkele Bolivianos en dan zijn we klaar voor de vlucht naar Santa Cruz.
We verblijven in Hostel Sweet Home voor onze laatste nacht. Santa Cruz ligt op 417 meter. Even wat anders dan de eerdere hoogtes waarop we hebben gezeten. Kunnen we alvast weer een beetje "ontwennen". Vrijdag 27 september 2019 begint onze echte terugreis. Eerst vliegen we op Madrid en na een stop van 2 uur vliegen we door naar Amsterdam.
Hierbij sluiten we het reisverslag. Bedankt voor het meelezen en meeleven. Adios en tot ziens!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2011-08-31 16:00:03
[totalVisitorCount] => 136517
[pictureCount] => 18
[visitorCount] => 2437
[author] => Raoul
[cityName] => Santa Cruz de la Sierra
[travelId] => 524063
[travelTitle] => Peru en Bolivia
[travelTitleSlugified] => peru-en-bolivia
[dateDepart] => 2019-08-30
[dateReturn] => 2019-09-28
[showDate] => no
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/122/931/910_640x480.jpg?r=2
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/312/545_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => all-we-are-is-dust-in-the-wind
)
[41] => stdClass Object
(
[reportId] => 5061914
[userId] => 437157
[countryId] => 24
[username] => evaenmarc
[datePublication] => 2019-08-25
[photoRevision] => 0
[title] => Puno - Copacabana - La Paz - Uyuni
[message] => Na een busreis van 6,5 uur kwamen we dan eindelijk aan in Puno. Ons hostel was erg schattig en na een kopje thee doken we lekker ons warme bedje in (ja we hebben het goede hostel gevonden!). De volgende ochtend stond er een ontbijt buffet klaar, waar we maar wat graag gebruik van maakten. Om 8.30 werden we opgehaald door Bolivia hop en kon onze reis naar Bolivia beginnen. Na de grensovergang, die voor ons heel wat gemakkelijker verliep dan voor Amerikanen, kwamen we aan in Copacabana. Een gezellig en sfeervol plaatsje aan het titicacameer. Met uizicht over het hoogste meer ter wereld genoten we van een vers geperste maracuja sap (Eva) en een adembenemende oploskoffie (Marc). Terwijl de rest met een bootje naar Isla del Sol vaarde, gingen wij op jacht naar de beste en goedkoopste nachtbus tickets voor onze trip van La Paz naar Uyuni en weer terug. Waar de tickets in Nederland zo'n 60 euro voor een enkele reis per persoon kostte, heeft jullie favoriete backpackduo uiteindelijk twee retourtjes voor 65 euro weten te bemachtigen! Daarvoor wilden we Isla del Sol wel missen. We hebben verder nog de kerk daar bezocht en haalden in een klein tentje een lekkere afhaalpizza voor het tweede deel van onze trip. Om 23.00 kwamen we aan in ons Wild Rover hostel in La Paz. Men wist, dankzij een vriendin van Marc die daar een half jaar heeft gewerkt, dat wij daar die avond zouden aankomen. We kregen even de tijd om onze tassen weg te leggen, waarbij de hostel bedden in onze 20 persoons kamer ons bijna hoorbaar riepen. Echter, de jagerbombs stonden al klaar en we konden deze natuurlijk niet zomaar afslaan. Een aantal shotjes, twee biertjes, dansend op de bar en drie uur later was het feest dan afgelopen en konden we moe maar tevreden gaan slapen. De volgende ochtend voelden we beiden goed dat we allebei iets te diep in het glaasje hadden gekeken. Met moeite checkten we om 13.00 uit en sleepten onszelf door La Paz. Na een beetje sightseeing kochten we het een en ander voor onze trip naar Uyuni. Rond 17.30 gingen we naar het buspark waar onze goedkope bus zou vertrekken. Onderweg aten we nog een medio lomo (een lap vlees, rijst en friet (wat een combi)) en kwam Marc erachter dat hij zijn jas was vergeten. Daar gingen we weer; dezelfde weg terug naar het hostel waar hij hem gelukkig vond. Om 20.30 vertrok onze Cruz del Norte gevuld met skeere backpackers en een hoop locals richting Uyuni. Over de stoelen en beenruimte valt weinig te klagen, over de ruftende local naast Marc des te meer. Ze ging er aardig op los dat we bijna zelfs wilden verplaatsen. Onderweg stopten we zo een 9 keer zodat locals in- en uit konden stappen, en zodat ze spulletjes aan ons konden verkopen. Want wie heeft er nou geen trek om 3.30??? Om 5.30 kwamen we aan op locatie waar we op werden gepikt door onze tour operator. Online stond trouwens niet hoe laat onze trip zou vertrekken, dus zijn we nu de tijd aan het uitzitten tot we om 10.30 dan eindelijk worden verwacht voor het vertrek. We hebben er zin in!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2018-08-08 08:09:17
[totalVisitorCount] => 9943
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 390
[author] => Eva
[cityName] => Uyuni
[travelId] => 523988
[travelTitle] => Peru & Bolivia 2019
[travelTitleSlugified] => peru-bolivia-2019
[dateDepart] => 2019-08-13
[dateReturn] => 2019-09-10
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,uyuni
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/437/157_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => puno-copacabana-la-paz-uyuni
)
[42] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051558
[userId] => 347276
[countryId] => 24
[username] => CarlametJan
[datePublication] => 2019-04-28
[photoRevision] => 0
[title] => Hoog jongens kijk omhoog
[message] => Hoog jongens kijk omhoog
Uitvoegend vanaf het tankstation constateren wij, dat de vlakte plaats maakt voor een totaal ander landschap. Bolivia Route 8 is overgaan in Bolivia Route 3. Wij klimmen gestaag! In de bergen hebben de wegen duidelijk meer te lijden! Meteen te merken, want de gaten vallen in het wegdek en het linkerdeel van de weg is afgezet, omdat dit gedeelte ontbreekt! Zo goed als altijd aan de zijde waar het dal is … De nevel komt opzetten, wat het zicht beneemt. Weldra zitten wij in de wolken. Opschieten is er niet meer bij, want onze snelheid moeten wij vanwege de mist op deze smalle bochtige weg vol verrassingen terugbrengen, om veilig te rijden op onbekend terrein. Een mooi houten bord meldt, dat wij een weggetje naar Comunidad Hermanos Caceres in Balivan passeren. Je hebt geen idee waar je rijdt… Gelukkig bereiken wij de andere kant van de berg, waar de mist overgaat in een nevel, die hoger in de bergen hangt, waardoor de weg beter zichtbaar wordt. Een onopvallend bord kondigt wegafsluiting aan tussen Quiquibey- Sillar – Delicas – Escabeche van 7 tot 17 uur. Dat houdt in, dat je alleen in het donker mag rijden! Hiep hoi, maar niet heus! Een groot bord even verder geeft aan, dat er heel veel geld is uitgetrokken om een weg te construeren van 173 km lengte tussen Santa Barbara - Caranavi – Rio Alto Beni – Quiquibey. Nog meer afsluitingen voor ons in petto? Wij stuiten op vrachtwagens op een helling in de modder, die daar staan geparkeerd, omdat zij niet verder mogen rijden vanwege de afsluiting. Wij zien geen kip en besluiten door te rijden. Passeren de waterval en besluiten bij een kraampje in het gehucht te stoppen om bananen te kopen. Drie mooie vrouwen staan aan de kant een praatje te maken. Papaja’s hangen boven in de bomen te rijpen, terwijl verderop de papaja’s en ananassen reeds zijn gerijpt en in kraampjes worden aangeboden. Opnieuw nevel of dikkere mist. Het weer doet wat het wil! Een boom en een vrouw werpen een prachtig silhouet tegen de oneindigheid van niets… Een boer maant zijn koe uit de bosjes te komen en hem te volgen. Een bord waarschuwt ons, dat het voor ons liggende traject bestaat uit gesteente wat niet te vertrouwen is en kan gaan schuiven… Niet te ruw en te snel rijden! Onstabiele steenmassa’s! Wij bereiken het dorp Sapecho, waar wij wederom een bord voor ons neus krijgen. Het komende traject is eveneens gesloten maandag – zaterdag van 7 – 17 uur. Boffen wij, want het is tegen 17 uur. Eerst tol betalen! Wanneer Jan terugloopt, screent hij onwillekeurig de wagen en merkt op, dat de uitlaat bijna de grond raakt… Hij parkeert de Unimog voorbij de post om de schade op te nemen. Dit moet gerepareerd worden! Een enorm geluk, dat het ons hier overkomt. Wij staan voor een werkplaats, waar de uitlaat gelast kan worden. Alleen, de man is op karwei. Niemand weet voor hoe lang. Het geluk is met de dommen: de man keert weldra terug en is bereid om de klus te klaren. Helemaal opgelucht bedanken wij hem, rekenen af na de gedane job en verlaten het dorp. Rijdend op de brug van Sapecho hebben wij een prachtig zicht op de brede Rio Beni, die wij oversteken. Aan de overzijde tanken wij diesel voor Boliviaanse prijs. Jonge vrouwen, die hun producten proberen te verkopen, zitten zwijgzaam met geloken ogen twee aan twee op één lijn aan de rechterzijde van het tankstation. Nog niet eerder zo’n tafereel aanschouwd… Wij krijgen een < nee > als wij verzoeken of wij hier de nacht mogen doorbrengen. Jammer! Door! In het dorp is absoluut geen plek om te overnachten, vandaar dat wij verder zijn gereden. De zon is reeds onder. Hopelijk vinden wij spoedig een ruimte, waar wij kunnen parkeren. Ongelooflijk: ongeveer 1 km verder is een grote open plek met smalle paadjes naar hutjes. Voor een vervallen hut liggen betonnen palen, die de overheid gebruikt tijdens de campagne om alle dorpen op het platteland van elektriciteit te voorzien. Ernaast een stapel kleine keien voor de basis van de palen. Een echtpaar komt terug van het veld, wat zij hebben bewerkt. Carla loopt naar hen toe en vraagt toestemming of wij hier mogen overnachten. Zij reageren heel vriendelijk. Natuurlijk antwoorden zij! Uit hun mand krijgen wij een verse banaan toegestopt als geschenk om lekker op te eten. Verser kan niet! Heerlijk! Elk gaat zijns weegs. Wij slapen prima, alhoewel wij duidelijk merken, dat pas ’s nachts het volledige traject geopend is, want de hele nacht passeren vrachtwagens onze overnachtingsplek, maar het belemmert onze slaap niet. Wanneer wij uit de camper klimmen om ons vertrek voor te bereiden, blijken wij tussen de dekzeilen te staan. Twee auto’s zijn gearriveerd van elders. Wij hebben hun droogkast ingepikt! Zij gebruiken deze plek om cocabladeren in de zon te drogen. Inderdaad een zeer geschikt veld, kan je stellen… Zij maken er geen probleem van in elk geval en wij ook niet. Carla mag gerust de cocabladeren fotograferen. De mannen zet zij er niet op, want Bolivianen willen in de regel niet graag op de foto. Een ongewoon begin van onze dag! Wij vragen ons af of de wegafsluiting tot zaterdag óf zondag geldt: het is vandaag namelijk zaterdag! Op iOverland een warrige informatie. Niemand weet het en wordt net als wij geconfronteerd met geopende en gesloten trajecten, die niet overeenkomen met de informatie op de borden. Er is overeenkomst: de weg is slecht, velen hebben in de wachtrij gestaan en sommigen hebben alleen ’s nachts mogen rijden, wat als een nachtmerrie is ervaren! Tot nu toe voor ons nog niet zo slecht uitgepakt! Er staat weer een vrachtwagen op een blubberige helling. Wij laten hem in de drek achter ons. Andere voertuigen en wij ploegen door de zuigende modder naar boven. Allen laten wij sporen achter, die hiervan getuigen. In Entre Rios staat de slagboom omhoog! Niemand in het hokje, terwijl hier wederom een bord staat, waarop wordt vermeld, dat de weg tussen Caranavi en Yolosita van 7-17u pm gesloten is. Toch de weg geopend op zaterdag??? Het blijft een vraagteken! De bergweg is in een slechte toestand met aardverschuivingen door het vele water van watervallen en beken en de losse samenstelling van het gesteente. Soms is de weg deels verbreed om een passeerplek te scheppen, maar het blijft vooruitkijken, opletten en anticiperen. De rode truck met oplegger staat op een gunstige plek in een royale overzichtelijke bocht veilig geparkeerd. Werkelijk de enige plek tot nu toe, waar dit mogelijk is… Deze man is hier vast bekend. De chauffeur heeft in de bergbeek zijn kleren gewassen en het wasgoed op de aanhanger in het zonnetje te drogen gehangen. Volgens Garmin vertoeven wij op 1447 m hoogte, op weg van Quiquibey via Bella Vista naar Caranavi. Het zijn gehuchten zo te zien, die langs de doorgaande weg zijn gesitueerd. Dekzeilen met drogende cocabladeren in de berm, die in een net luchtigjes door mannen worden opgeschud, terwijl wij passeren. Een moeder wandelt ons tegemoet op de helling, vergezeld door twee zonen. Op het gemak klimmend... Kraampjes met fruit en groente, welke plaatselijk gekweekt worden. Waarschuwing voor vallend gesteente. Wederom een tolpoort na de afslag naar rechts naar Caranavi, het dorp gelegen tegen de berghelling, wat zich koestert in het zonnetje, wanneer wij de weg vervolgen richting La Paz. Vrouwen omringen de passerende auto’s, die bij de tol moeten stilhouden om te betalen en proberen hun artikelen te verkopen aan de passanten. Vaak gaat het om brood, warme empenada’s of variaties van warme deegproducten met vulling. Wanneer de weg wat breder wordt, stoppen wij om te lunchen. Michael, de Duitse motorrijder, die gister vanwege pech naar Rurrenabaque heeft moeten terugkeren, parkeert zijn motor voor onze auto, wanneer wij net onze boterham hebben genuttigd om te rapporteren, hoe het hem is vergaan. Hij vertelt stoer, dat hij geen problemen heeft met het afgelegde traject sinds hij Yucumo heeft gepasseerd. Geen moeite om zich overeind te houden in de modder…Als hij zijn motor aantrapt, doet de motor niets… Hij is niet blij! Jan buigt zich met hem over het probleem, als Michael geen oorzaak kan vinden. Alles is ontmanteld! Zijn hele hebben en houwen staat rondom uitgestald. Michael zweet als een otter in de brandende zon! Jan ontdekt tenslotte een paar losse draadjes, die op dit bar slechte traject zijn losgetrild! Geen contact! Netjes de zaak aansluiten met als resultaat: de motor start weer! Alles loopt weer perfect. Michael zegt nooit meer bij ons in te houden of te stoppen: wij brengen hem ongeluk! Naar ons idee precies het tegenovergestelde: Jan brengt hém geluk, want hij lost Michaels probleem op en geeft hem gratis en voor niets technische instructie. Het is maar hoe een mens tegen zaken aankijkt… Gefrustreerd stuift Michael weg. Tot op heden hebben wij hem inderdaad niet opnieuw ontmoet… Tot onze verbazing belanden wij na een bocht, in de afdaling naar de rivier, in een klein dorpje in een wachtrij! De weg is écht gesloten tot 17 uur, alhoewel het zaterdag is. Wij boffen, want wij staan voor een dorpswinkeltje, waar wij voor de avond verse broodjes kopen en drinken om onze dorst te lessen, want het is bloedheet. Bovendien staat er een houten bank voor de deur in de schaduw, waar wij ons neerzetten en alles over ons heen laten komen. Voor de brug is een touw gespannen met een wacht erbij, die iedereen weerhoudt door te rijden, behalve een pick-up van de wegwerkers. Heeft Michael hem zo ver gekregen, dat hij met zijn motor er wel langs mocht? Michael is in geen velden of wegen te bekennen! Het blijkt, dat men verder op het traject, met dynamiet bezig is om tunnels aan te leggen. Wie weet hielden ze even siësta…of een koffiebreak… en was er een selectieve passage... Klokslag vijf laat de man het touwtje zakken. Twee rijen dik trekt met gierende banden op!!! Het lijkt wel de start van de Dakarrace! Alle zwaardere wagens gaan rechts achter elkaar rijden. De kleinere en snellere wagens verlaten de rechterrij en voegen zich in de linkerrij tot twee rijen zich weer tot één rij moeten samenvoegen en het spel zich herhaalt, wanneer er wederom gelegenheid voor is. Een stof, wat hiermee gepaard gaat!!! Wij laten het gas maar vieren en geven de andere wagens de ruimte… Dat rijdt veel ontspannener, levert een beter zicht en geeft minder kans op steenslag en een kapotte ruit, zoals Fritz is overkomen. De tegenliggers hebben we natuurlijk ook nog… Niet uit te vlakken! Beneden ligt de wild stromende rivier Coroico. Een prachtig gezicht! Wij rijden door inktzwarte tunnels, die in aanbouw zijn. Moeizaam, zonder de tegenliggers te verblinden, je weg door de tunnel zien te vinden. Onprettig! Deze passage zouden ze beter in blokken kunnen laten plaatsvinden. Wij stuiten op werkzaamheden. Betonwagens en allerhande zware machines zijn aan het werk. Kennelijk worden de activiteiten afgerond voor vandaag. Een wrak van een gekantelde vrachtwagen staat in de kant. Begrijpelijk, dat zulke akkevietjes in het donker opdoen, want regelmatig is slechts een smal spoor beschikbaar rond de berg met in de diepte de rivier, terwijl de weg wordt gekenmerkt door vele haarspeldbochten. Telkens weer risico op vallend gesteente door instabiele bergwanden en van een onverwacht opdoemende tegenligger rond de bocht. Een shovel staat geparkeerd naast een auto en hutjes. Hoogstwaarschijnlijk verblijfplaats voor wegwerkers… De was ligt op meerdere plekken in de berm en op de shovel te drogen. Garmin laat zien, dat wij zijn gedaald naar 1033m en ons nu op de weg bevinden van Caranavi naar Santa Barbara. Wanneer wij uit de laatste tunnelbuis komen, ligt er betonijzer langs de straat om verwerkt te worden door de twee aanwezige mannen. Het asfalt begint in dit gehucht! De rivier strekt zich voor ons uit in een prachtig groen landschap. Evenals een bergdorpje dat zich als het ware in het groen heeft genesteld, terwijl rook opstijgt vanuit het groen. Voor ons ligt het dorp Yolosita. Wegwerkers rijden, voorzien van gele hesjes, op de fiets naar hun onderkomen. Voor ons bevinden zich vele huizen en gebouwtjes, waar op uithangborden gebruik van toilet en douche wordt aangeboden. Logisch als dit traject al zoveel jaren slecht te bereizen is, dat in Lonely Planet zelfs staat geschreven, dat de weg tussen Coroico en Caranavi uitsluitend ’s nachts te berijden is!! Dit gebied moet reeds jaren een grote parkeerplaats zijn! De doorgaande straat oogt als een parkeerterrein! De doorgang wordt geblokkeerd door allerlei soorten voertuigen en het geschreeuw is niet van de lucht. Stalletjes met allerhande koopwaar, met name van alles om de honger te stillen en de dorst te lessen. Auto’s met draaiende motor en open portieren zonder chauffeur… Busjes en taxi’s naar verschillende bestemmingen. Grote bussen eveneens. Er is bijna geen doorkomen aan. Een onderkomen van de politie op de splitsing voor ons. Die houden met een meewarige blik toezicht, maar grijpen niet in. Wij stomen zachtjes op en dwingen op deze manier ruimte te maken om ons te laten passeren. Dit werkt, want wij zijn net een bulldozer. Om de beurt gaan ze opzij, als je maar genoeg geduld hebt… Het is een kwestie van wie de langste adem heeft… Wij nemen de afslag richting Yolosa / Coroico. De zon gaat binnenkort onder. De schemering zal gaan vallen. Wij willen de plaats van bestemming bereiken vóór de duisternis is gevallen, want in het donker de weg zoeken is onaangenaam! Wij zien de haarspeldbochten naar Coroico voor ons. Een echt steil traject! De laatste 8 km bestaat uit een smalle bochtige weg, bestraat met keien om te voorkomen, dat de straat compleet aan gort wordt gereden door het hoge klimpercentage. Wanneer wij in het stadje belanden blijken alle straatjes verstopt. Er is markt! Ontzettend veel volk op de been! Voor de meeste straatjes geldt eenrichtingsverkeer. Het verkeer staat vast! Beetje bij beetje is er beweging. Wij vorderen gestaag, maar baren enorm opzien in het plaatsje met die grote truck in die smalle straatjes, waar amper trottoir aanwezig is. Wij moeten eerst het centrum door, willen wij onze overnachtingsplek kunnen bereiken. Carla krijgt het er Spaans benauwd van, hangt uit het raam om te controleren of het goed gaat en stapt uit om te kijken of wij de bocht kunnen nemen. Dwaas zo’n truck in deze situatie… Opgelucht bereiken wij als het donker valt, onze bestemming met de toepasselijke naam Don Xuijote! In het ochtendlicht bekijken wij het prachtige uitzicht vanaf het hotel, gelegen op 1753m hoogte, op de omringende dalen. Een schitterende spot ter voorbereiding van ons lichaam op het hoog gelegen La Paz! Ooit is dit hotel hoogstwaarschijnlijk door een Duitser gebouwd of beheerd, gezien de bouwstijl. Vergane glorie helaas. Zondagochtend hebben wij nog gezelschap bij het ontbijt. De weinige gasten vertrekken. Een jonge papagaai wordt door het personeel, bestaande uit twee dames, vertroeteld op het terras. Er arriveert een vrouw met haar kinderen om het zwembad te bezoeken. Wij verkennen het plaatsje, waar wij met name backpackers ontmoeten, die de Choro Trek hebben gedaan of bij de vele bureautjes de aanbiedingen tegen elkaar afwegen, alvorens hun keuze te maken om het omringende gebied georganiseerd te verkennen. Parque Nacional Cotapata is uitermate geschikt voor hiking. Nadien wacht de beloning van zwemmen, zonnen en lekker uitrusten in een hangmat! Hostals volop! Van de drukte van gister is niet veel over! Onvoorstelbaar en onvergelijkbaar gisteravond en vandaag! De gemeenschap straalt op zondag een aantrekkelijke rust uit! Het stadje is tegen de berghelling gebouwd. Wij zijn ondertussen afgezakt naar beneden om bij Carla’s Garden Pub te lunchen. Het terras heeft een prachtig uitzicht over het dal. Wij starten met een heerlijke cappuccino en besluiten voor het dagmenu te gaan. Een uitstekende keuze! Helaas begint het te regenen, aanvankelijk mild, maar overgaand in een stevige plensbui! Het personeel laat de doorzichtige wanden zakken, zodat wij beschut zijn voor de regen en kou, want de temperatuur keldert meteen zodra de zon verdwijnt! Na het dessert trakteren wij onszelf nogmaals op een cappuccino! Nog steeds regen… Wij besluiten de appeltaart te proberen en een thee te nemen. Wellicht, dat de regen ondertussen stopt. IJdele hoop! Carla, de Nederlandse eigenaresse is voor een paar dagen in La Paz. Zij heeft een andere job in Spanje geaccepteerd en deze zaak te koop gezet. Carla ontmoet Carla niet! Jammer! Een grappige coïncidentie zou dat zijn... De eigenaar van het hotel heeft ons naar haar verwezen vanwege de goede keuken. Hij heeft geen woord teveel gezegd! Het hotel heeft hij zaterdagavond reeds met Jan afgerekend: 2 nachten plus 2x ontbijt. Zondagavond zal er niemand aanwezig zijn. Wanneer wij de berg op zijn geklommen naar het hotel, brandt er inderdaad nergens licht. Ook niet op de galerij, waar gisteravond lampen brandden, toen wij arriveerden. Niet prettig thuiskomen. Wanneer wij gaan slapen, doven wij het buitenlicht, wat wij ontstoken hebben. Het is aardedonker. Rond enen schrikken wij beiden wakker van iets wat omvalt en van gemorrel aan onze deur. Wij luisteren, maar horen niets verontrustends. Jan schijnt met de zaklantaarn door het raam naar buiten. Niets te bekennen! Niets meer te horen! Tegen zessen worden wij gewekt door de douche in de kamer naast ons. Vergissing in de pikdonkere nacht! Plezieriger als de eigenaar ons op de hoogte had gesteld, dat er nog een andere kamer bezet zou zijn. Dan hadden wij het buitenlicht aangelaten! Een van de twee dames komt uit de keuken tevoorschijn, nadat wij aan de tafel hebben plaatsgenomen. Er is niet gedekt. Het kleedje is de vorige dag niet uitgeklopt na het ontbijt, getuige alle kruimels. Wij moeten om het ontbijt vragen. Wat wij voorgeschoteld krijgen, heeft veel weg van de leftovers van gister… Knudde met een rietje! Zo is het niets en wordt het ook nooit iets… Een schrale troost: wij hebben heerlijk gedoucht en onze haren kunnen wassen. Een keurig schoon bed om in te slapen! De auto is gepakt, waarna wij de poort uitrijden, richting centrum. Het dorp is uitgestorven! Garmin zegt ons een andere weg te volgen, waardoor wij een onmogelijke bocht op een helling naar links uitsluitend kunnen nemen door heen en weer te steken. Een taxichauffeur bevestigt, dat dit de juiste weg is om Coroico te verlaten. Het klopt, als wij eenmaal de bocht hebben genomen is deze route langs het busstation voor onze wagen beter te rijden dan de smalle heenweg. Het verlaten van het dorp vergt minder energie dan de entree… Onderaan de haarspeldbochten bekijken wij het wolkendek nog eens aandachtig. De zon schijnt. Het omringende landschap ziet er schilderachtig uit. Wagen wij het erop of niet?! Wij zullen zo direct moeten beslissen. Slaan wij af of continueren wij Bolivia Route 3? Wanneer wij afslaan om de meest gevaarlijke route van Bolivia te rijden is het belangrijk, dat wij helder zicht hebben en niet in de mist belanden! In de mist heb je geen zicht en breng je jezelf, en anderen bovendien, in gevaar. Toch rare koppen boven de bergen… Wij besluiten af te zien van het nemen van de afslag en continueren Bolivia Route 3. Schitterend zicht op de hoge bergtoppen in de verte, die meer dan 6000 meter hoog zijn! Plotsklaps slaat het weer om en begint het te regenen. Steeds harder en harder. Alles trekt dicht! Gelukkig de juiste keuze gemaakt! Jammer, dat wij geen beeld ven het prachtig landschap rondom ons kunnen vormen. Het begint meteen goed als een vrachtwagencombinatie ons en de vrachtwagencombinatie voor ons, passeert, terwijl de bocht naar rechts loopt en je totaal geen zicht hebt of iemand eraan komt…Defensief rijden: gas los, afstand creëren tot de wagen voor ons zodat er ruimte is voor het passerende voertuig om ertussen te schieten als het nodig is, klaar om te remmen. Beter maar goed opletten, want wij rijden bergwegen, die niet bepaald in goede staat verkeren. Waarschuwingen vanwege een geologisch instabiel gebergte, wat veel steengruis veroorzaakt en grondverschuiving teweegbrengt. Regelmatig haarspeldbochten en onoverzichtelijke trajecten. Klimmen en dalen. Een zone, waar viscacha’s, een specifiek soort konijnen leven en beschermde bloemen groeien. In Unduavi staan er stalletjes langs de weg om te eten en te drinken en de toilet te gebruiken. Begrijpelijk in deze kou en woestenij, dat velen hier stoppen. Het traject, wat wij vandaag rijden, staat bekend als een prachtig gebied om te bekijken, wat echter zelden mogelijk is door enorme bewolking, mist, nevel en regen door de hoogte van het gebergte. Bij Pongo duiken wij een inktzwarte tunnel in. Akelig om in te rijden. Wat zijn wij in Europa verwend! Alhoewel, in Noorwegen zijn wij ooit op zo’n tunnel gestuit, waar wij een vrachtwagen slechts op een uitwijkplaats konden passeren, waarbij noodgedwongen de tegenligger achteruit moest rijden en wij gelukkig niet…Op het eiland Senja? Hier gelukkig breed en hoog genoeg voor twee grote wagens! Wij rijden op 4658m hoogte. Het is hartstikke koud in de cabine! In de pick-up met een huif, bestaande uit doek, die voor ons rijdt, evengoed. Van onder stapels dekens komen hoofden omhoog om te kijken wat er achter hen rijdt. Er blijken 2 vrouwen met kinderen in de achterbak te worden vervoerd, die het waarschijnlijk nog kouder hebben dan wij, alhoewel zij zo te zien goed ingepakt zijn. Lachend zwaaien zij ons gedag. Het hoogste punt La Cumbre ligt zelfs op 4725 m hoogte, waar de nevel geringer is. Het is echter ontzettend koud!!! Een ijzige wind blaast ons weldra de auto in terug! Wij rijden snel verder om op te warmen. Op het gehele traject worden wij geconfronteerd met vrachtwagens, autobussen en personenauto’s, die inhaalmanoeuvres uitvoeren, waarvan je haren ten berge rijzen. Zonder kleerscheuren bereiken wij de hoge rug, vanwaar wij een prachtig zicht op La Paz hebben, gelegen in de kom tussen de enorm hoge bergen van meer dan 6000m. Dikke donkere wolken hangen boven de stad. Wij boffen: een waterig zonnetje breekt door! Verschillende stuwmeren passeren wij, die de stad van water moeten voorzien… Een paar jaar geleden werd de situatie op een gegeven moment zeer nijpend. De bodem van het stuwmeer werd zichtbaar, omdat er zo lang geen regen was gevallen… Gelukkig geen alarmerende situatie ontstaan, maar het heeft de bewoners tot nadenken gestemd en heeft tot een bewuster watergebruik geleid. Vóór ons wederom een tolstation, nu om La Paz binnen te kunnen rijden. Een prachtige man met een zwarte hoed rekent met ons af. Normaliter werken er altijd vrouwen op de tolstations om kaartjes te verkopen. Een enorme rij wachtende tegenliggers om de bergen in te kunnen rijden, nadat zij tol hebben betaald. Wij boffen, wij zijn meteen aan de beurt! Het is nog vroeg in de middag, waardoor de intensiteit van het verkeer geringer is. Iedereen is aan het werk. Voor ons rijdt een aftandse auto met een vel plastic als achterruit. Aan deze kant van de stad staan heel veel autobussen met fraai versierde wanden langs de straat geparkeerd. Een tijger met pauw; Batman; een sexy lady; de heilige maagd Maria; duiven, die uit grote handen worden losgelaten; het lam Gods en Jezus , die ons beschermt om verschillende afbeeldingen te benoemen. Zij vertrekken meest in de namiddag of avond. In Zuid Amerika is het normaal, dat lange afstanden door bussen, bij afwezigheid van treinverbindingen, veelal in de nacht worden gereden. Helaas is dit tevens de oorzaak van ongelukken met dodelijke afloop. Telkens duiken zulke nieuwsberichten op! De rillingen lopen over je rug, wanneer er melding wordt gemaakt van een nieuw incident met een bus! Zeker als het om een traject gaat, wat wij zelf hebben afgelegd. Het stimuleert ons om defensief te rijden om zulke calamiteiten te voorkomen. Bij voorbaat passen wij ons rijden aan, als wij het rijgedrag als agressief ervaren van medeweggebruikers en een gevaarlijke situatie zou kunnen ontstaan. Liever laat dan nooit aankomen… Wij dalen af aan de noordzijde van de stad. Onze bestemming ligt aan de oostelijke zijde van de stad. Dit betekent, dat wij de stad moeten doorkruisen, wat ons anderhalf uur rijden kost. Een deel van de route rijden wij onder de witte gondels. Wij passeren een privé begraafplaats. Wat stelt een mens zich hierbij voor? Nog meer begraafplaatsen op de heuvels met vele kleurige boeketten bloemen, getooid met de toepasselijke naam , waar grafzerken ontbreken. In het plantsoen staat een ontmantelde kever op een gemetselde voet ter grootte van een klein transformatorhuisje. Wat beoogt men hiermee? Een markt, waar men druk is, grote witte zakken in te laden. Auto’s voller dan vol! Ongelooflijk hoe ze weten te stouwen! Enorme stapels vuilnis op meerdere plekken. Een prachtige oude Dodge als autobus. Een heuse echte scharensliep…Straathonden koesteren zich in het zonnetje, uitgestrekt in grasperken. Bedelende mensen bij de stoplichten. De stad levert nu een ander beeld dan anderhalf jaar terug, toen wij in de taxi dwars door de stad karden. De hogere zit in de Unimog biedt een ander zicht op alles, terwijl je in de taxi meer een deel van de hele enscenering vormt. De rit valt niet tegen, alhoewel wij goed moeten opletten of wij op de juiste baan zitten om voor te sorteren. Links en rechts passeert het verkeer. Er is en blijft een dooie hoek ondanks de extra spiegel! Ondertussen speurt Carla of er ergens een gelegenheid is om de auto te wassen. In een stad is ontiegelijk veel te zien! Boeiend! De witte formaties van Valle de la Luna doemen voor ons op aan de horizon. Langzamerhand naderen wij Mallasa, waar Hotel Oberland zich bevindt. Jan vindt het welletjes. Er is nog maar één ding, wat hij wil: de wagen parkeren en zich installeren. Die wasbeurt komt een andere keer… voor de auto wel te verstaan… Zelf gaan wij lekker douchen! Van onze vrienden krijgen wij een WhatsApp, dat zij de nieuwe spiegel hebben ingepakt. Verzendklaar! DHL doet de rest! Per expres verzonden! Jan heeft onderweg na het akkevietje met de afgebroken spiegel via WhatsApp contact met John opgenomen, die een nieuwe set spiegels heeft geregeld, bestaande uit een beugel met 2 spiegels erop. In de praktijk is gebleken, dat de diameter van de oude en nieuwe beugel licht afwijkend is, waardoor de nieuwe spiegel op de oude beugel teveel speling heeft, teveel trilt en een slecht beeld levert. Onprettig en gevaarlijk! Wij passen ons programma aan, want als er actie moet worden ondernomen in verband met het pakket, moeten wij bereikbaar zijn voor het hotelpersoneel. Jammer genoeg, is het hotel een half jaar terug overgedaan door de voormalige Zwitserse eigenaar aan een Boliviaanse nudelfabrikant. Walter heeft de vorige keer bemiddeld bij de inklaring en aflevering van een pakket, waardoor alles heel soepel is afgehandeld. De Spaanse taal is voor ons een handicap in zulke specifieke situaties. Gert biedt echter ons zijn hulp aan, mocht het nodig zijn, wanneer wij met hem een afspraak maken voor een stadsbezoek op zondag, omdat DHL slechts op werkdagen zaken doet! Altijd is er een oplossing! Wij doen rustig aan, want de hoogte van 3283 m speelt ons parten. Wat kortademig en snel moe. Ons lichaam heeft nog niet voldoende rode bloedlichaampjes aangemaakt. Op onze leeftijd kost dat wat meer tijd. Bovendien hebben wij lang in het laagland rondgetrokken…Mooi gelegenheid om de was te laten doen, zelf een handwas te doen en het bed te verschonen. Jan kijkt de boiler na. Het blijkt, dat de brander deels verstopt is. Bovendien blijkt de boiler het erna wel op de ene gasfles te doen, maar niet op de andere. Jan vermoedt, dat het mengsel butaan/propaan in de ene fles ongeschikt is voor de boiler: niet goed afgevuld door de gasleverancier. Gelukkig hoeven we geen keteltjes water meer te koken voor de vaat! We zijn luxe renpaarden! Als het bed open ligt om te verschonen en te luchten, maakt Jan meteen gebruik van de gelegenheid om een nieuwe elektrische leiding aan te leggen voor de bediening van de kraan, die telkens kuren vertoont. Nu kan hij er gemakkelijker bij! Wanneer de achterdeuren worden geopend, blijkt er zich een aardige hoeveelheid rode stof en rood gruis te hebben verzameld. Evenals in die mooie grote roestvrijstalen kist aan de bestuurderskant! Beetje bij beetje nemen wij de wagen onder handen om stof en gruis te verwijderen, want het is een nies- en proestpartij in de wagen. Het klaart niet alleen op, maar het lucht evengoed op! Zelfs de vitrage om de insecten buiten te houden krijgt een wasbeurt. Rozig wordt weer grijs! Thea heeft een vooruitziende blik gehad, toen zij voor deze coupon ging en niet voor een witte of crème! De luchtfilters werken weer na een beurt met de compressor! Bandenspanning controleren: niet verkeerd. De 4x4 is extreem veel gebruikt in verhouding tot de trip van vorig jaar. Dit is de reden, dat Jan de portaalassen controleert of er voldoende olie in zit. Jazeker! De luchtketels worden ontwaterd. De elektriciteit slaat telkens af als de boiler wordt aangezet. Er zit kool op de stekker… Waardoor? Jan meet alles door en vindt een verlies… Waar! Wij hebben enorm veel techniek in de wagen. Ga maar op zoek naar de lek… Hij construeert een aardlekpin, die een verbinding vormt van de wagen naar de bodem, waarna de elektriciteit niet meer uitslaat. De oplossing? Wij hebben gezien, dat veel Brazilianen zoiets in gebruik hebben, wanneer zij in hun camper huizen. Wie weet….Het tussendoortje op zondag met Gert is een doorslaand succes! Christian & Suzanne uit Hamburg vergezellen ons. Er zijn in de laatste anderhalf jaar meer lijnen geconstrueerd, waardoor een groter gedeelte van La Paz via de cabineliften bereikbaar is. La Paz blijft een groot avontuur! Heerlijk als je een gids hebt, die heel veel weet te vertellen, omdat hij ter plekke bekend is. Wij reizen met groen en geel, bekijken ter plekke het uitzicht over de stad om daarna met de taxi naar de Heksenmarkt te rijden en ons hier te oriënteren. Het voordeel van de zondag! Door de weeks een summiere afspiegeling van de zondag. Hierna wandelen wij naar de rode gondel om in de rij te gaan staan vanwege de vele bezoekers van de Heksenmarkt. Niemand piept stiekem ertussen. Iedereen loopt naar het einde van de rij om netjes aan te sluiten! Geen gedrang! Wat ongecompliceerd! Een van de werkneemsters telt en vult per gondel het aantal aan, wat er maximaal bij kan. Iedereen volgt haar zachte hand gedwee. In de cabine wordt als vanzelfsprekend ruimte geschapen voor de nieuwkomers door op te schuiven. Er bestaan strenge regels voor de cabineliften. Het gewicht moet goed verdeeld worden over de beide banken. Alleen zitten is toegestaan! Liggen, lopen of schommelen is uit den boze! Bovendien zijn eten en drinken streng verboden. Evenals muziek! Wordt je gesnapt, dan krijg je een gebruiksverbod opgelegd! Bij het eindpunt passeren in de straat folkloristische dansers begeleid door folkloristische muziek, wat onze aandacht trekt. Wij hebben echter ook dorst en trek en besluiten met zijn vijven in de restauratie van de treinwagons, die als museumstuk een trekpleister zijn, wat te gebruiken. Hierna gaan wij met de oranje lijn naar het centrum om het museumstraatje te bekijken, en ons via het schouwburgplein naar Plaza Murilla te begeven. Op zondag is in het centrum bijna alles gesloten! Wat een dooie boel! Zelfs bijna geen restaurantjes zijn geopend. Laat staan een toilet! Gelukkig weet Gert er twee te bedenken, die misschien geopend zijn. De een niet, maar Café Alexander gelukkig wel. Suzanne blij! Nu wij hier zijn, willen wij allen nog graag iets drinken, want onze dorst is nog niet gelest. Bovendien is het een gezellig café met bezoekers, waartussen wij ons thuis voelen! Terug naar Plaza Murillo, waar wel wat te doen is. Toevallig is het wisseling van de wacht en strijken van de vlaggen, als wij arriveren voor het oude regeringsgebouw, waarachter en bovenuit het nieuwe regeringsgebouw torent. Met recht een schouwspel! De vlaggen worden neergehaald, maar één vlag weigert, want de vlag blijft hangen op een paal ernaast. De man doet zijn best door de draad een zwieper te geven met een strak gezicht, maar in eerste instantie lukt het niet. Omhoog hijsen en proberen te strijken en een nieuwe poging, eer het lukt de officiële vlag van Bolivia, neer te halen. De anderen staan met een onbewogen gezicht te wachten, want zij zijn al lang gereed, behalve de man naast hem met de andere kleurrijke versie van Bolivia, die wacht tot zijn collega ook zover is. Gezamenlijk strijken zij elk hun vlag. Uiteindelijk kan de sessie door de groep worden gecontinueerd en afgesloten. Wij bekijken de nieuwe regeringstoren van de achterzijde: een fraai nieuw gebouw. Echter een prestigeobject! Wat nu met het oude gebouw ervoor? Voor wij naar Mallasa terugkeren willen wij ergens tezamen eten. Wij suggereren Gert het restaurant, waar wij anderhalf jaar geleden koffie en gebak hebben gebruikt. Colonial is geopend, bezit een gezellige entourage en levert een goede maaltijd op. Het is ondertussen te laat om de nieuwe witte lijn te gebruiken, omdat op zondag de bergbanen korter werken dan doordeweeks. Gert probeert een taxi te krijgen om ons naar Oberland te rijden. Wat vandaag tot op dit moment geen moeilijkheden heeft opgeleverd, blijkt nu een probleem te zijn! Met vijf personen pas je niet in een reguliere taxi! Tot nog toe is Gert met toestemming van de chauffeur in de bagageruimte via de achterklep gekropen van een stationwagen, mits hij voor 5 personen betaalt. Nu echter weigeren de taxichauffeurs! Het zijn bijna alleen nieuwe taxi’s, die ons ’s avonds voorbij rijden. De politie verbiedt kennelijk meer dan 4 personen in een luxe taxi te vervoeren. De taxichauffeurs hebben geen trek in een boete. Gert moppert! De politie… nog nooit van gehoord…Uiteindelijk lukt het een oudere taxi aan te houden, die genegen is op het voorstel van Gert in te gaan en ons meeneemt. Het is een latertje! Een onverwacht item: MPV’s rijden niet als taxi! Echter wel op vaste trajecten met haltes… Tja, oorspronkelijk zouden wij met zijn drietjes gaan. Wij hebben ons absoluut niet van tevoren gerealiseerd, dat het meenemen van anderen tot een vervoersprobleem zou kunnen leiden... In elk geval hebben wij geen spijt van deze dag en van ons besluit om hen mee te laten gaan. Een gezellige dag! Echter weer een klein beetje wijzer… Gert werkt om de hoek van het hotel. Regelmatig komt hij even kijken of er nieuwe Overlanders zijn gearriveerd om te informeren of zij misschien belangstelling hebben voor een trip met hem om La Paz te verkennen. Het is altijd interessant om met Gert van gedachten te wisselen als hij ook even bij ons komt buurten. Wij vertellen over de weg, welke wij vanuit Brazilië hebben gevolgd. Gert beaamt, dat inderdaad Chinezen in samenwerking met Bolivianen betrokken zijn bij de constructie, omdat zij de cessie voor de constructie hebben binnengehaald. Wij geven onze gedachten over de planning weer. Gert heeft zijn versie. Hij noch wij weten, wat de waarheid is van alle geruchten, die de ronde doen. In elk geval zijn er berichten over uitbetalingsproblemen van de lonen. Als dit klopt, is het begrijpelijk, dat het ontzettend lang duurt, eer dit traject ooit klaar zal zijn. Wij informeren bij hem, waarom er zoveel vuilnis op straat ligt en in het hotel alle vuilniscontainers overvol zijn. De vuilniswagen is evenmin aan de poort geweest tot op heden. Het blijkt, dat een vrij nieuwe stortplaats onklaar is geraakt door extreme regenval gedurende de laatste weken. De aarden wal is gaan schuiven, de opgeslagen vuilnis is met de aarden wal gaan glijden richting een nieuw woongebied. De toekomstige bewoners protesteren en hebben de toegang tot de vuilstort gebarricadeerd. Zij eisen, dat deze stortplaats opgeheven wordt. Op de televisie zijn de beelden getoond van de enorme verschuiving van aarde en gestorte vuilnis: een geweldige chaos! Een ander item is grondvervuiling. Onlangs is er een rel in Bolivia geweest over het sterven van lama’s. De boeren beschuldigen de exploitanten van mijnen over het niet verantwoord omgaan met het milieu, waardoor hun dieren sterven door contaminatie. Verbazingwekkend is het inderdaad hoeveel concerns uit verschillende landen cessies hebben binnengehaald voor mijnbouw in de landen in Zuid Amerika. Is de tijd voorbij van kolonisatie en vreemde heerschappij? Wanneer een mens alles op een rijtje gaat zetten, kan je jezelf afvragen, waar wij op deze aarde mee bezig zijn. Het gaat nog altijd om de knikkers als je het ons vraagt. Onze nazaten zitten met de rotzooi, die letterlijk overal achterblijft. Inderdaad in grote bassins omzoomd door aarden wallen. In Brazilië het laatste jaar op twee verschillende locaties ondermijnd, wat tot aardverschuiving heeft geleid, waardoor de bewoners in een naburig dorp zijn bedolven. Efficiënt als de werknemers dichtbij wonen en niet opgehaald en weggebracht hoeven te worden? Kwestie van een kostenplaatje? Incidenten als deze roepen een groot vraagteken op of er ooit aan deze problematiek aandacht zal worden geschonken om een oplossing te vinden voor het afvalprobleem en de zorg voor de medemens. Langzamerhand wordt Jan ongedurig. De tijdslimiet voor een expresbestelling is ruim verstreken. Het pakket heeft een vreemde route afgelegd. Teveel cargo in Madrid zorgt voor een tussentransport Madrid-> Frankfurt. In Santa Cruz geeft de douane het pakket niet vrij. Gelukkig hebben John & Joke een foto gemaakt van de accessoires. Jan regelt met de dames van de hotelreceptie, dat deze foto bij de douane in Santa Cruz terechtkomt. Dit helpt! Zij geven het pakket vrij, waardoor DHL aan de slag kan. Met 11 dagen wordt het pakket in de namiddag bij de receptie van het hotel aangeboden! Jan hoeft zelfs niet zelf naar boven om te tekenen en af te rekenen! Een van de dames brengt het pakket bij Jan. Hij is helemaal blij! Hij kan niet wachten! Hij maakt voorzichtig het pakket open. Alles is in perfecte staat ondanks de lange reis. Helemaal opgelucht! Hij gaat meteen aan de slag! Links eraf en rechts gemonteerd. En erna de nieuwe beugel aan de bestuurderskant, waarna de spiegels erop gemonteerd kunnen worden. Secuur afstellen… De klus is geklaard! Nu kan Jan een afspraak maken om de olie te laten verversen… Ernesto, een Zwitser heeft een garage in La Paz en is bereid om Jan te helpen. Spannend om door de stad in de ochtendspits te rijden. Een smalle toegang in een drukke straat. De mannen, die in de garage werken, zijn gewend om dit te regelen en zetten gewoon het verkeer stil, waarna de poort achter ons weer gesloten wordt. Een prachtige ruime en schone garage! Jan is content over de wijze, waarop de mannen werken. Zij nemen de tijd, zodat de oude olie de gelegenheid heeft daadwerkelijk uit het systeem te druipen en gaan ondertussen met een andere klus verder om af en toe even de zaak te komen bekijken. Wij treffen hier een Oostenrijks echtpaar voor reparatie van hun Landcruiser. Tijdens een gezellige babbel verstrekken wij hen informatie over Oberland en Gert. Zij hebben de ervaring, dat op jezelf een stad verkennen niet altijd een succes is. Blij met de hint, genieten zij van een heerlijk dagje La Paz. Zo helpen wij elkaar en maken van het reizen een geneugte. Het is een komen en gaan van Overlanders in Oberland. Wij staan naast een oude Zwitserse Postbus, met het stuur aan de rechterzijde, die jaren lang in Sankt Gallen in bedrijf is geweest. Christian en Suzanne zijn ondertussen vertrokken. Wij hebben boven in het restaurant heel gezellig met zijn viertjes gegeten ten afscheid om te beklemtonen hoe goed wij het met zijn vieren deze dagen hebben gehad. Een mens kan het niet met iedereen vinden. Zo vinden wij, dat je het niet kan maken, dat je de smeerpunten van je wagen smeert en vervuilde grond achterlaat als je vertrekt, terwijl er zelfs een stapel karton in het hok voor de vuilnis gereed ligt, wat je had kunnen gebruiken. Voor zulke reisgenoten schaam je je diep! hebben wij van vrienden geleerd. Daar houden wij het maar op… Komisch blijkt na raadpleging van Google in het Duits een totaal andere betekenis te hebben dan het Hollandse komisch… Wij zijn het volmondig eens met de benaming van Anna & Fritz! Gereed om te vertrekken. De wagen is gepoetst en in de supermarkt hebben wij proviand ingeslagen. De laatste was ingeleverd en schoon in de kast. Pech! Beiden zijn we niet lekker… Jan heeft geconstateerd, dat een Overlander een onderbroek vol poep door diarree, in de bak op de herentoilet heeft gegooid. Zelfs zonder zakje eromheen! Echt smerig! Geen respect voor personeel en andere Overlanders! Kennelijk zijn wij beiden besmet via kraan of deurknop. Evenals anderhalf jaar terug zijn wij de klos. Op exact dezelfde locatie. Jan vaardigt opnieuw een verbod uit om de toilet van de camping te gebruiken. In zo’n situatie prefereer je inderdaad je eigen toilet. In de loop van de tijd raakt echter zo’n ervaring weer in het vergeetboek… Zodra wij ons beter voelen, vertrekken wij met de zon hoog aan de hemel en dikke witte koppen boven de bergen. Een lege hof achterlatend. Alle Overlanders zijn uitgezwermd naar totaal verschillende richtingen! Wie weet of we elkaar weer ontmoeten…
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2012-04-22 07:07:02
[totalVisitorCount] => 360921
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 1082
[author] =>
[cityName] => La Paz
[travelId] => 506620
[travelTitle] => Een overzee's avontuur
[travelTitleSlugified] => een-overzee-s-avontuur
[dateDepart] => 2016-10-10
[dateReturn] => 2017-08-27
[showDate] => no
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,la-paz
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/347/276_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => hoog-jongens-kijk-omhoog
)
[43] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051429
[userId] => 347276
[countryId] => 24
[username] => CarlametJan
[datePublication] => 2019-04-26
[photoRevision] => 0
[title] => Verrassend
[message] => Verrassend
Het roze huis aan de overkant van het tankstation staat te koop. Twee mannen vergaren de geoogste producten en maken zich op om het perceel te verlaten. Wij informeren of wij vóór de schuur de auto mogen parkeren om de nacht door te brengen, waarop zij antwoorden, dat wij in de tuin mogen parkeren. Plezierig, want dan staan wij niet op de rijweg en kan niemand per vergissing op ons inrijden in het donker. Wij wanen ons op ons eigen terrein… Idyllisch met bloemen tegen de pui…Met onze eigen zendmast naast het huis! Gelegenheid om het thuisfront te updaten! De weg is breed en is onder constructie, zoals dat zo netjes wordt genoemd in Zuid Amerika. Je moet alleen niet vragen, wanneer de constructie aanvangt, maar zeker niet, wanneer de constructie zal zijn voltooid. Wij verlaten El Triangulo of El Choro richting zuiden. De eerste 25km is het wegdek in een zeer goede staat om afgewerkt te worden! Het lijkt alsof de wals of de shovel er gister nog overheen is geweest. Wij zoeven over de weg! Het ziet er echter niet naar uit, dat het afwerken binnenkort gaat plaats vinden… Erna wordt de staat van de onderlaag iets minder, maar desondanks schieten wij wonderbaarlijk op! Regelmatig zijn duikers reeds aangelegd, maar de weg loopt nog niet door óver de duikers héén. Via een blubberige omleiding rijden wij telkenmale eromheen. Een vrachtwagen vol koeien. Een houtzagerij. Campamento Cachuelitas: geschakelde containers, die eruitzien als tijdelijke huisvesting voor werknemers, die aan de weg werken. Echter geen mens te bekennen! Totaal verlaten! Een gehucht bestaande uit witte lemen huizen met rieten daken, wat heel anders oogt dan de houten huizen op het vorige traject. Een man met witte kaplaarzen staat geleund tegen zijn brommer. Een uitgestrekt terrein met buizen op voorraad voor de duikers, bergen zand en heel veel gele vrachtwagens, keurig in het gelid. Het idiote is, dat wij veel lege vrachtwagens op dit traject ontmoeten. Alsof de lege vrachtwagens in rijen worden weggezet op het terrein. Alsof alle werkzaamheden worden stilgelegd en niets meer wordt ondernomen. Na 167 km te hebben gereden, wordt de weg slechter en slechter, vooral na het dorp Australia. Wij ontmoeten een kudde koeien met drijvers, waarvan twee met een dikke wang van een dot cocabladeren. De wateroverlast neemt langzamerhand toe. Huizen worden omgeven door grote plassen water. Moerassige bermen. Echter ook meer water op de rijweg. Het doet ons denken aan de verhalen over de Pantanal in Brazilië, waar mensen uit de blubber geholpen moesten worden, omdat zij de weg kwijt raakten vanwege de overvloed van water. Wegzakken en vast komen te zitten in de berm, omdat wij de weg niet volgen, trekt ons niet aan! Aanvankelijk rijden wij zoveel mogelijk op de redelijk droge delen, maar wij kennen dit traject niet en vragen ons soms af, waar de weg loopt en waar wij moeten rijden. Gelukkig is onze wagen in staat door water te rijden en staat de Unimog hoog op zijn wielen, maar toch… Als er medeweggebruikers zijn, kijken wij goed, welke wegdelen zij gebruiken. Zij nemen weinig snelheid terug en spatten hoog water en blubber op! Zij zijn baggervies, maar wij doen niet voor hen onder. Zelfs onze ramen zitten vol rode blubber! Zo bar is het tot nog toe niet geweest! Voorbij Puerta Teresa is een betonnen brug over de Rio Yata. In het dorp Yata is een afslag via een track naar Santa Ana de Yacum om vervolgens via een dirt road naar Trinidad te rijden. Gezien de wegen, die wij tot nu toe in Bolivia sinds Corbija hebben gevolgd en met name het gedeelte van vandaag, durven wij het niet te wagen om dit uit te proberen. Op de kaart te zien rijden wij door een uitgestrekt waterrijk gebied met zeer veel rivieren en riviertjes. Bovendien zijn er ontzettend veel lagunes en meertjes in de provincie Beni! Uiteindelijk is er een dammetje aan onze rechterhand, waar wij redelijk kunnen parkeren met stroompjes en poelen rondom, wat werkelijk een prachtig uitzicht biedt. Veel insecten, vermoeden wij. Het wonderbaarlijke is, dat het wemelt van wondermooie libellen! Niet te vangen op de foto, want zij zijn zo beweeglijk en druk! Heel helder water in de poel naast onze auto. Dat kunnen wij mooi gebruiken om de watervoorraad voor de toilet aan te vullen, want het reservoir is bijna leeg, en de rode blubber van de ramen te wassen. Laat je de rode blubber opdrogen, dan wordt het net gebakken klei! Heel lastig te verwijderen! Geen last van muggen tijdens deze klus! Eten de libellen echt al die insecten op? Het lijkt er veel op, want ook tijdens het slapen is het aangenamer dan gedurende de twee laatste nachten. Een libelle is altijd heel rank en fragiel, bewonderenswaardig sierlijk, maar nu waarderen wij een libelle des te meer, omdat zij ons verlossen van kleine insecten, zoals muggen en vliegjes! ’s Ochtends vroeg om 5.30 uur worden wij gewekt door een passerende militaire colonne. Erna soezen wij nog wat, maar voor het verkeer op gang komt is het wijzer op te staan en op weg te gaan, bedenken wij. De afgelopen weken heeft Jan regelmatig zijn spiegel vastgezet. Toch trilt hij telkens weer los! Slecht zicht in een trillende spiegel! Met touwtjes en veters probeert hij de spiegel te stabiliseren voor wij vertrekken. Mooi in rood en wit! Een fraai vlechtwerk! Apart: vanochtend geen libellen en insecten… Wij genieten van de vroege morgen! Het is een prachtige moerastocht!!! Wij blijken een beschermd natuurgebied te doorkruisen en worden gewaarschuwd flora en fauna te beschermen. Kaaimannen en capybaras kunnen de weg oversteken… Rijd ze niet dood! Stop! Ondanks de aanbevolen lagere snelheid wordt er veel te hard over de moerasweg gesjeesd! Resultaat: een dode kaaiman langs de weg met een heel stel gieren erbovenop, die zich tegoed doen! Gelukkig ook levende kaaimannen in het moeraswater om ons heen. Soms moeilijk te onderscheiden met de begroeiing van kleine plantjes en grotere plantjes met verschillende soorten bloemetjes. Zelfs waterlelies zien wij hier, een soort dotterbloemen en verschillende witte, gele en blauwe bloemetjes. Een prachtige witte vogel van het formaat van een ooievaar, maar in een steviger uitvoering, met zwarte poten en zwarte hals, kop en snavel met een rode halsband bij de overgang van lijf naar hals. Geen idee hoe deze vogel heet! Hij slobbert water en voedsel zoals een ooievaar en reiger, alhoewel hij hierin ook lijkt op een pelikaan en flamingo. Rara, hoe heet deze vogel? bovendien heel veel mooie vogeltjes! Eerlijk gezegd is de werkelijkheid het tegenovergestelde van onze verwachtingen. Op de Transamazônica in Brazilië hebben wij gedacht veel vogels en dieren te ontmoeten en hier in deze uithoek van Bolivia totaal niet… Wij genieten! Een kudde koeien verspert de rijweg, begeleid door gaucho’s met zo’n dikke wang vol cocabladeren. Een omleiding vanwege een duiker in aanbouw met ernaast een container met het opschrift China Shipping! Alweer koeien begeleid door gaucho’s. Gras en water genoeg! De weg loopt telkens omhoog en omlaag vanwege in gebruik genomen duikers, wat sneller rijden door iedereen als consequentie heeft. Tot plots het feest over is, omdat de duiker in aanleg gevat is in een frame van ijzervlechtwerk en hout, terwijl de basis reeds in beton aanwezig is. Niet af! Hier zijn werklui bezig! Bijgestaan door een heftruck, een waterwagen en een vrachtwagen. Een van de werkers draagt een geel veiligheidshesje met een Chinese opdruk! Hij is vast een Chinees! Even verderop bevindt zich Campamento no 2 voor tramo I & II, een groot werkterrein voor de wegconstructie tussen Rurrenabaque en Riberalta, de door ons gevolgde weg sinds El Triangulo: Bolivia route 8! Het project blijkt uitgevoerd te worden door samenwerking tussen de Boliviaanse overheid en de Chinese Railway Company, getuige het publicatiebord en containers met het opschrift Dongfang…Het ziet ernaar uit, dat deze weg beter wordt aangepakt dan Bolivia route 13, welke nog steeds braak ligt en niet in gebruik kan worden genomen, terwijl er reeds ontiegelijk veel geld aan moet zijn gespendeerd! Wie is daar bezig??? Of was bezig? Ook de Chinezen tezamen met Bolivianen? Wij passeren kleine leefgemeenschappen. Bladerdaken op palen. Een verscholen boerderij tussen de bomen. Kindertjes langs de weg. Twee schaapjes… Zelden zien wij die hier. Doorgaans koeien en paarden… Een begraafplaats met kransen van kunststofbloemen in zachte kleuren. Een gaucho gezeten op zijn paard, voert met zachte hand een jong veulen het erf op. En altijd overal hangt wasgoed over de omheining… Een vrouw, staande langs de weg, biedt een Coca Colafles te koop aan, gevuld met cocathee. Een aardige variant! Een boer op witte rubberlaarzen, heeft zijn pick-up aan de kant van de weg stilgezet, achterop staat een andere man, die de houten staken in bedwang moet houden tijdens het rijden. De boer checkt zijn paarden in de wei, om te kijken of zij het goed doen en niets mankeren. Zowel in Bolivia als in Brazilië dragen heel veel mensen witte rubberlaarzen in plaats van groene rubberlaarzen! En dat in stevige rode klei! Wit bekoort hen kennelijk! In Europa meer in zwang bij vrouwen en beroepen, waar hygiëne telt! Het is niet druk op dit traject in vergelijking met gister! Een MPV, die veel te hard racet. Een personenauto met grote witte koelboxen boven op het dak. Vier politieauto’s vandaag! Twee aan twee achter elkaar. Tot nu toe in Bolivia slecht één politiewagen ontmoet... Motoren: een gezin met een kind tussen hen in, twee mannen die een grote witte zak tussen hen in vervoeren en twee jonge vrouwen genietend van de ruimte met zijn twee. Af en toe een vrachtwagen of een pick-up. Lekker rustig! Plotseling remt Jan. Waarom in vredesnaam? Hij rijdt snel achteruit… Zijn spiegel ligt achter ons op de weg… Wanneer Jan de spiegel opraapt bekijkt hij met weemoed het restant: afgebroken aan de achterzijde en het spiegelglas is geheel versplinterd. Niet meer te gebruiken! Rijp voor de afval! Zonder spiegel aan de bestuurderskant is het niet alleen gevaarlijk om te rijden, maar het kan nog een bekeuring opleveren ook. Wij rijden straks door een wat groter dorp. Vast en zeker langs een politiepost! Eerst maar lunchen! Daarna gereedschap onder uit de bank in het woongedeelte vissen, wat nodig is om de spiegel aan de bijrijderskant te demonteren en aan de bestuurderskant te plaatsen. Op een overnachtingsplaats kunnen op een ander moment de achterdeuren worden geopend om de gerepareerde spiegel van het vorig seizoen tevoorschijn te toveren en op zijn oude plekje aan de bijrijderszijde terug te monteren. Wie wat bewaart, heeft wat! Oranje vlinders dartelen in het zonlicht om even uit te rusten in de berm en verder te dartelen. Een fraai gezicht! Alsnog heeft Jan zich bedacht en de oude spiegel tevoorschijn gehaald. Voorzien van een spiegel op links én op rechts vervolgen wij onze weg langs paarden in een moerasweide onder een dik wolkendek. Vogels vliegen over. Ditmaal een man met groene kaplaarzen! Wij passeren Campamento I, eveneens voor de constructie van de weg Rurrenabaque – Riberalto door hetzelfde consortium, belast met Tramo I & II. Drie ruiters komen ons tegemoet, wanneer wij Santa Rosa binnenrijden. Een oude vervormde afsluitboom, gefabriceerd van betonijzer, belet ons de doorgang. Eerst afrekenen met de gemeente Santa Rosa del Yacuma voor wij met ons voertuig naar Capitania Puerto Santa Rosa mogen doorrijden. De jongen opent voor ons de hefboom, waarna wij door het dorp rijden langs schapen, een beeld van een gaucho, die begeleid door zijn hond, een koe probeert met zijn lasso te vangen. Twee mannen op een motor vervoeren suikerriet. Hangmatten onder afdakjes of tussen bomen om lekker in te hangen als je bij wilt komen van de hitte of een dutje wilt doen. Een kruiwagen staat verloren op de weg, terwijl verderop koeien grazen. Zigzaggend rijden wij overal omheen. Bij de entree van Area Protegida Municipal Pampas del Yacuma Santa Rosa - Beni betalen wij de toegang tot APM 2 als bejaarde buitenlander, waarna wij doorrijden, in de Militaire Zone van Capitania Puerto Santa Rosa mogen parkeren en welkom worden geheten. Bestaat er ook nog een APM 1? Willen wij een excursie maken, dan moeten wij dat bedrag apart afrekenen, heeft men bij het loket gemeld. Iver biedt ons een boottocht aan door dit natuurgebied. Hij geeft ons de prijs per uur en blijft de kosten per uur strategisch herhalen. Jan dealt met hem. Geen drie uur maar een uurtje. Jan meent dat een uur lang zat is! Hij vindt, dat wij ondertussen genoeg hebben moeten afrekenen. Dit keer geen korting voor bejaarden! Wij maken ons klaar en stappen bij Iver Pampas, zoals hij zichzelf noemt, in de houten kano, waarin van die ouderwetse klapstoeltjes met één stel poten, voorzien van waslijnendraad geplaatst zijn. Op de voorplecht instappen en naar achteren lopen om op de achterste stoelen neer te zijgen. Wiebel de wiebel! Ons evenwicht is niet, dat wat het geweest is! Iver neemt achter ons plaats naast de buitenboordmotor en het roer. Wij vertrekken. Achteruit, wenden, naar de kom en niet de rivier op… Iver laat de motor loeien, de roze dolfijnen komen deels uit het water en verdwijnen. De motor wordt op stand-by gezet en Iver klopt op de zijkant van de boot. Beweging in het water. De dolfijnen verplaatsen zich. Dit ritueel herhaalt zich. Dit soort dolfijnen hebben wij nooit eerder gezien! Echt leuk! Wij keren om en varen de rivier op de jungle in. Bomen vol lianen. Bijzondere hangende vogelnesten in een bepaalde boom. Kwetterende vogels alom. Bijzondere vogels om te zien, met name de serere. Een vreemde vogel om te zien: een kam van haren op zijn kop en als hij pronkt, spreidt hij zijn veren, wat aan een pauw doet denken, echter in oranje / bruinige kleurstelling. De vogel heeft voorkeur om zich tussen de bladeren van een boom te verschansen en fladdert plots op naar een ander plekje, maar niet echt ver weg. Vaak twee stuks bij elkaar. Geen idee of zij een koppel vormen. Gedurende de boottocht komen wij er heel veel tegen. Moeilijk om te fotograferen omdat het toestel focust op het omringende bladerdek en niet op de vogel. Jammer! Wij varen door rivierarmen en smalle kreken langs bloeiende heesters en allerlei soorten bomen. Weelderig groen! De Pampas del Yacuma is net een groot moerasveld met bloemetjes. Alsof je erover kunt wandelen…Het is onverwacht mooi in het gebied, wat wij doorkruisen, met vele verschillende aspecten. Wanneer wij dichter bij de oever varen zien wij veel schildpadden in verschillende maten, die zich in het zonnetje koesteren, met een stel naast elkaar op een rijtje, op een boomstam of een wortel in het water, soms lekker geleund op het schild van de buur. Een koddig gezicht! Boven in een boom hangt een grote zwarte brulaap, terwijl in zijn eigen regio een roodbruine brulaap lekker lui zit te wezen. De kano vaart rakelings langs bomen met overhangende takken, terwijl Iver de motor stopt en de boot uit laat drijven tot de kano stil komt te liggen en wij ontdekken, dat kleine geelbeige aapjes met een zwarte schedel en zwarte bek zich tussen het bladerdek ophouden en van tak naar tak zich begeven door hun lange staart, deels beige, deels zwart, als een lasso om de volgende tak te gooien. Vele babyaapjes liften op de rug mee en leren zo het springen. Ze blijven niet in de bomen. Hups, daar springen zij op de voorplecht. Het resultaat is dat even later over de totale lengte van de boot, zich krioelende aapjes bevinden. Zelfs op Carla haar rug! Jan en Iver lachen zich een kriek, maar Carla vindt het doodeng. De twee mannen sussen haar. Ze doen niets! Carla ziet ze echter liever op een afstandje en heeft het er niet op, om ze op schoot of op haar rug, armen of hoofd te hebben. Als wij later weer aapjes tegenkomen, houdt Iver rekening met Carla en houdt hij gepaste afstand. Evenals bij de kaaimannen. Zeker bij zo’n grote zware! Jij kijkt naar hem en hij naar jou… Hij ligt daar heel stil. Plots komt er beweging. Grote kringen in het water… Verdwenen! Een vlucht geelblauwe papagaaien. Jammer, dat je in de namiddag de kleuren van de veren zo slecht kunt zien. Vroeger in de middag of ’s ochtends kun je dit soms wel bekijken. Gelukkig hebben wij hen elders ook al eens gezien! Evenals de capybaras, de anaconda en de reiger, door ons als ibis benoemd, wanneer wij deze vogel ontmoeten. Kennelijk onjuist! Wij maken ergens in dit gebied een stop bij de ecocamping, om wat te drinken en de toilet te gebruiken. Er worden regelmatig driedaagse excursies naar dit gebied georganiseerd. Op dit kampement kun je een kamer huren met keurige bedden onder gekleurde muskietennetten of in een tent slapen. Van hout is er een dorp op palen met plankieren geconstrueerd. Het ziet er hartstikke gezellig uit! Erna keren wij terug naar de plek waar onze camper op ons wacht. De regenboog voor ons... Onderweg ontmoeten wij bootjes, die bezoekers voor drie dagen vervoeren en naar hun slaapadres brengen. Zij hebben er zin in en zwaaien naar ons ter begroeting. Wij blijken best ver van de start te zijn verwijderd. Iver Pampas heeft er slinks een trip van 3 ½ uur van gemaakt! Wij hebben er geen spijt van! Het is absoluut de moeite waard! Wij genieten tot de laatste minuut! Iver geeft ons toestemming om op ons plekje te blijven staan om te overnachten en wijst naar het huis bij de steiger. Hij woont daar! Het is hier veilig! Weldra valt de duisternis. Gelukkig, dat wij niet nog moeten gaan rijden op zoek naar een overnachtingsplek! In eerste instantie hebben wij verzocht de nacht ter plekke te mogen spenderen, wat ons bij de entree van het park is geweigerd… ’s Ochtends bekijken we de informatieborden. Het is de omgekeerde volgorde, maar dit past bij ons. Zo beklijft alles beter! De verrassing is ook dit keer overweldigend! Van tevoren hebben wij totaal geen idee, waar wij terecht komen en wat wij te zien krijgen. Alleen een hint gelezen om deze plek te bezoeken: zonde als je dit mist! Helemaal mee eens! Vol goede moed rijden wij terug naar het dorp. Onder een afdak staan tafeltjes waar mensen komen en gaan voor een warme hap als stevig ontbijt! Voor ons rijdt een taxi met open laadbak met een hoge koelkast erop, stevig vastgesjord. Op de ronding van de hoek van een veel gebruikt kruispunt parkeren wij bij de supermarkt, omdat de politieauto voor ons abrupt stopt en parkeert. Geen hond zegt er iets van, dat wij zo niet mogen staan. Makkelijk zijn de mensen hier… Wij worden in dit opzicht eveneens nonchalanter, gaan met de meute mee… De praktijk wijst uit, dat wanneer wij ons aan de Europese regels houden, Jan soms hartstikke ver met de boodschappen moet lopen sjouwen! Dan krijg je de neiging om de regeltjes aan je laars te lappen en ook maar een dotje te doen!!! Wanneer het te bar en boos wordt en gevaarlijk is, zeurt Carla, dat Jan dit echt niet kan maken en past hij zich aan. Dan is hij niet blij als hij de motor weer moet starten… Tevreden keert hij terug. Wat aangevuld moet worden, heeft hij te pakken gekregen, behalve havermout. Wie weet in een ander dorp… Ondertussen heeft Carla motoren zien passeren, die van alles transporteren. Een heerlijk schouwspel! Een hondje voor op de tank, terwijl de bijrijder een huishoudtrap in bedwang houdt, scoort het hoogst! Een stel honden dingen naar de aandacht van een loopse teef. Vermakelijk! Wij bereiken de slagboom van betonijzer. De jongen herkent ons en opent de bareel voor het verkeer wat ons tegemoet komt en net heeft afgerekend, laat de hefboom met een grote glimlach nog wat vieren, zodat wij er gemakkelijker onder door kunnen. Wij zwaaien elkaar gedag. Het zijn de kleine dingen die het hem doen! Wij rijden het stadje uit, negeren de afslag naar San Borja – Trinidad. Bolivia Ruta 8 richting Rurrenabaque is naar ons idee een verstandiger keuze in deze tijd van het jaar. Zeker na de opgedane ervaringen tot nu toe. Het Amazonegebied neemt meer dan de helft van het Boliviaanse grondgebied in beslag, terwijl het in feite een van de minst bezochte regio’s is. Dit wordt veroorzaakt door de korte droge periode van ongeveer drie maanden, welk loopt van mei / juni tot in oktober, waarbinnen het gebied via de weg redelijk te bereiken is. Het regenseizoen, met name januari doorlopend tot in maart, is bij uitstek het tijdstip om via de rivieren het Amazonegebied te verkennen, alhoewel de waterstand vrij laag kan zijn om te varen en een kano in die situatie een beter vervoermiddel is dan een vrachtboot. Een keuze maken tussen mal en dwaas… Geen mens wil in de modder en regen komen vast te zitten en lek geprikt worden door insecten… De Rio Beni en de Rio Tuichi in het westelijk deel, de Rio Ichilo en de Rio Mamoré in het oostelijk deel van het Amazonegebied zijn de meest bevaren rivieren voor jungle tours. De gidsen zijn doorgaans opgegroeid in de omgeving. Zij kennen als geen ander het leefgebied en de gewoonten van de hier levende dieren en kunnen er veel over vertellen. Bovendien laten zij hun gasten kennis maken met het gebruik van de aanwezige planten. In Bolivia zien wij evenals in Brazilië heel veel verschillende planten en niet zoveel dieren, alhoewel wij op de Pampastour meer dieren hebben gezien dan voorheen, waardoor wij deze trip terecht kennelijk als een buitengewoon uitstapje bestempelen! De savannen met de uitgestrekte moerasgebieden afgewisseld door regenwoud blijven boeiend en bekoren ons als wij onze weg vervolgen. Een politieauto laat bij een werkplaats langs de weg de bandenspanning controleren. Twee tankauto’s komen ons tegemoet. Onze wagen rammelt flink, doordat de weg een en al wasbord is. Een groot publicatiebord langs de weg is een vorm van propaganda voor de zittende president Evo Morales, waarop wordt aangegeven, dat er een fiks bedrag is uitgetrokken om renovatie van de weg tussen Rurrenabaque en Riberalta te realiseren. De informatie gaat gepaard met een grote afbeelding van het gezicht van de beste man, zodat je aandacht al van verre naar het bord wordt getrokken. Bijna alle projecten worden op deze wijze gepresenteerd. Het mist zijn uitwerking niet! Zijn aanhangers vind je vooral in de achtergebleven gebieden qua economische ontwikkeling. In ieder geval is het een vooruitgang als de bewoners zich beter kunnen verplaatsen en niet door de modder moeten ploegen zoals vandaag. Heel veel mannen dragen kaplaarzen, houden noodgedwongen hun voeten bij de grond om te voorkomen, dat zij met de motor onderuit gaan in de blubber, terwijl zij behoedzaam rijden. Je ziet vaak van verre of het om jonge of oudere mensen gaat, omdat de spierkracht van jonge mensen hun een betere beheersing geeft van de motor. Het is niet alleen de bravoure van de jeugd! Wanneer er grote gaten in het wegdek aanwezig zijn, circuleert het verkeer zigzaggend eromheen. Grote wolken stof omhoogwerpend, omdat dit circuit als het ware door bussen, vrachtwagens en andere voertuigen gedeeltelijk wordt droog gereden. Een bord geeft aan, dat er werk in uitvoering is. Voorzien van Chinese lettertekens, omdat de wegwerkers zelf de Spaanse woorden niet kunnen lezen, waardoor zij een foutief bord zouden kunnen plaatsen. Een duiker in aanleg: een project, waar werkvolk bezig is. Toch activiteit! Een houten ramp kondigt de nadering van een dorp aan. Niet geschikt voor het gewicht van onze wagen, die zeker een wasbeurt kan gebruiken. In de doorgaande smalle hoofdstraat van het dorp Reyes is een tankstation. Een aardige beheerder heeft diesel voor ons ter beschikking tegen Boliviaanse prijs en maakt een praatje om te informeren hoe wij de afgelegde laatste 74 km hebben ervaren. Als bar en boos! In Holambra I in Brazilië hebben wij een Nederlander ontmoet, die op bezoek was in Brazilië. Hij heeft in het verleden gewerkt met dit type Unimog en betitelde ons voertuig als een hobbelgeit! Deze benaming hebben wij op dit afschuwelijk slecht traject gememoreerd! Carla is zelfs min of meer misselijk van het gehobbel! Anders nooit… De man geeft aan, dat de weg beter wordt, als wij het dorp uit zijn. Dat geeft de burger moed! Ondertussen is de grote truck met aanhanger, beladen met betonijzer, ons gepasseerd. Wel zo plezierig! Wij passeren een medische kliniek. Aardige doorkijkjes in de zijstraatjes geven een indruk van de levensstandaard in dit plaatsje. Klaarblijkelijk gaat het sommige mensen hier beter. Wanneer wij het dorp verlaten rijden wij onder een poort door, waarop staat geschreven, dat Hotel Esmeralda ons een goede reis toewenst! Dat is andere koek! Een heus echt hotel in een dorp als hier…Een oudere vrouw veegt de stoep schoon voor het huis: een vertrouwd tafereel, waar ook ter wereld. Heerlijk zinloos te midden van het vele stof. Desondanks doet een mens het… Anders wordt het stof happen en blijft het niezen en proesten! De smalle weg wordt breder. Een lange rij lege vrachtwagens aan onze linkerzijde. Het hoofdkampement voor de uitvoering van Tramo I+II aan de door ons gevolgde weg, blijkt zich hier te bevinden. Voor de poort staan heel wat motoren geparkeerd. Woonhuizen binnen de omheining? Eén rijgedeelte is in een verder stadium dan het andere weggedeelte. Een motor en ossenwagen komen ons tegemoet, gevolgd door een oude pick-up, beladen met twee kano’s. Wij worden gewaarschuwd dat er wederom slechts één spoor beschikbaar is, omdat wegwerkers bezig zijn aan het andere weggedeelte. Het klopt, wat de beheerder van het tankstation heeft voorspeld: dit gedeelte is een verademing na het traject Santa Rosa – Reyes! Wij passeren gehuchten, waar mensen een praatje met elkaar staan te maken. Haren worden gevlochten onder het afdakje naast het huis. Een onbeheerd stalletje aan de weg, waarvan de koopwaar met een lap is afgedekt. Koeien steken de weg over en lopen vrij, op zoek naar een lekker hapje. De moerassige bermen zijn fris groen door het vochtige weer en bevatten ruim voldoende vocht om hun dorst te lessen. Een kerkje. Een pand met pilaren waar een tent en een hangmat het interieur vormen. Voor ons doemen aan de einder de bergen op, die in nevelen zijn gehuld. Wederom kijkt Evo Morales ons aan en laat ons weten, dat hij geld heeft uitgetrokken voor de brug van Rurrenabaque naar San Buenaventura, de brug die onderdeel uitmaakt van Bolivia Route 16 die wij in Cobija hebben willen volgen, de weg die ons is afgeraden. Een kerstboom, gevormd door opstapeling van autobanden met een kerstster als piek en linten van de piek naar beneden als versiering, doemt uit de nevel voor ons op. Het is de rotonde bij Rurrenabaque! In eerste instantie leidt Garmin ons naar de verkeerde afslag vanwege het tankstation van YPF. Getankt hebben wij reeds in Reyes. Een geluk voor ons, want YPF wacht op bevoorrading! Geen brandstof! Jan informeert of wij onze wagen kunnen laten wassen, maar krijgt nul op het rekwest. Speciaal voor bussen dit adres! Het advies is de stad in te rijden. Welkom in Rurrenabaque staat op de toegangspoort! Het asfalt waarvan wij heel even genieten, maakt plaats voor de ons bekende blubber… Echt een hartelijke verwelkoming! Onze wagen is verschrikkelijk vies en kan in feite niet nog viezer worden, maar toch. Wij stellen ons een hartelijke verwelkoming anders voor! De toegangsweg laat van alles zien, maar geen wasplaats voor de Unimog… Wanneer de bebouwing van huizen aanvangt, zien wij in de diepte een ramp voor een zware wagen, waar na informatie een vrouw welwillend is om de wagen af te spuiten voor een bepaald bedrag, maar niet met sop te wassen. Oké, als het allerergste er maar af is, dat scheelt al een slok op een borrel! Wij boffen, want wanneer de vrouw onze wagen bijna heeft afgespoten, arriveren haar echtgenoot en zoon in een soort driewieler met een laadbak achter - in Italië en Azië veel in gebruik -. Pa en zoon assisteren moeder de vrouw, tezamen maken ze de klus naar behoren af. Wij zijn ontzettend blij! Jan rekent nu een hoger bedrag af, waarmee de vrouw erg blij is. Alle partijen content! Carla heeft ondertussen talloze passerende motoren gefotografeerd, die een boeiend tafereel vormen en een welkome afleiding zijn voor een toeschouwer. Het is gaan regenen. Sommige taximotoren hebben een groot regenscherm op de motor aangebracht om de passagiers en zichzelf te beschermen tegen regen en zon. De selectie geeft een beeld, van wat men zoal op een motor ziet vervoeren. Een grastrimmer. Een bestrijdingsmiddelensproeiapparaat op je rug. Een ladder. Grote zakken vol agrarische producten. Trossen bananen. Een grote jerrycan vol brandstof of een gasfles. Een grote witte koelbox. Vrouwen in amazonezit achterop. Hoe houd je jezelf in bedwang als de motor gaat glijden? Vrouwen, die terugkeren van de markt met hun koopwaar op de tank en op hun rug gebonden. Kindertjes op de tank en tussen volwassenen. Mensen met benen omhoog om zichzelf schoon en droog te houden. Bij pa achterop een zoon, die de kruiwagen achterstevoren meevoert. Een lol hebben zij met zijn twee! Een moeder met een liggend slapend kind in haar armen bij haar echtgenoot achterop. Papa met een baby in een draagzak op zijn borst achter het stuur. Een meisje die luidkeels aan het zingen is bij papa achterop, terwijl benen en armen swingen en haar zusje voorop onbeweeglijk stil zit. De een in werkkleding of sportkleding. De ander in een bloot hemdje of juist keurig in een strak jurkje met een tasje op schoot of aan de arm of achterop. Het hoogste aantal personen is zes stuks, wat we tot nu toe op één motor hebben zien zitten. Ongelooflijk hoe ze het voor elkaar krijgen, om netjes in balans te blijven! Om van de ramp achteruit de kleihelling op te rijden, lukt uitsluitend met 4x4! Lekker glibberig! In de smalle straten staan bomen met vrij lage takken en geparkeerde voertuigen, waardoor het niet zo simpel is om de Plaza te bereiken, welk plein in iOverland als overnachtingsplaats staat aangegeven. Jan informeert op het politiebureau, nadat wij bij de rivier hebben gekeken en een rondje hebben gereden, of wij op het plein mogen parkeren om te overnachten. Jazeker, maar niet langs de stoep van het binnen kwadrant. Vóór de kerk is oké? Geen probleem! Besproken en afgesproken op het politiebureau… Wij parkeren de camper tussen de hoofdingang tot de kerk en een verkoophokje van telefoonkaarten, zodat de directe entree naar de kerk vrij is, de dame in het zicht is en zij goed bereikbaar is voor verkoop, want de straat voor en naast haar is aan weerskanten vrij. De verkoopster heeft kennelijk haar partner voor een praatje aan het loket. Hij komt op hoge benen naar onze wagen en zegt, dat wij daar niet mogen parkeren. Wij antwoorden, dat wij permissie hebben van de politie. Woest is hij! Kost het haar klandizie, dat wij daar staan? Wij begrijpen er niets van, halen onze schouders op en laten de camper staan. Wij lopen naar een winkel voor boodschappen en worden bij terugkomst aangesproken door een man op een motor, vermoedelijk gealarmeerd door de buurman. Hij is van Traffic Control en dirigeert ons naar een straatje, wat van het plein naar de rivier loopt. Ook hem vertellen wij permissie te hebben van de politie om hier te parkeren. Hij verlaat ons. Even later arriveren de twee politieagenten, die Jan op het bureau heeft gesproken, gezamenlijk op de motor. Het lijkt wel een soap. Nee, hier mogen wij niet parkeren, wel in de zijstraat náást de kerk, maar daar loopt de straat omhoog. Dat is geen doen! Waarom niet hier? Het blijkt, dat er elke avond een dienst is, waarvoor parkeergelegenheid beschikbaar moet zijn. Wij informeren of de plek die de man van Traffic Control heeft aangewezen, ook door hén wordt goedgekeurd. Nee! Waar dan wel toegestaan? De agent verzoekt Jan achterop te klimmen, waarna zij samen naar het bewuste straatje rijden, waar wij aan de overkant van de winkel en het restaurantje, aan de graszijde de camper mogen neerzetten om te parkeren. Carla loopt na het verhuizen nog even terug naar de inmiddels geopende kerk om te constateren, dat het verhaal klopt. Een fraai interieur! Veel kerkgangers voor een donderdagavonddienst. Voor de trap staan vijf motoren geparkeerd, maar niet op de plek waar onze camper heeft gestaan. Kerkbezoekers worden in elk geval niet door ons gestoord. Een prima oplossing. Wij wandelen langs de oever van de rivier Beni, bekijken vanaf een afstand de nieuwe hoog gelegen brug – in aanbouw of gereed? -, waarvan wij niemand gebruik zien maken. Aan de overzijde van de Beni liggen Nationaal Park Madidi en westelijker Nationaal Park Apolobamba, waar men een enorme biodiversiteit aantreft. Enorm druk bezocht vanuit de plaats, waar wij vertoeven, door veelal jongere mensen dan wij, daar het om pittige wandelingen en trektochten, gaat in genoemde parken. Langs de parkeerplaats waar je voorheen de wagen mocht neerzetten, het voetveer en talrijke vrouwen, die zowel gewone bananen als platanen verkopen. Beneden liggen kano’s volgestouwd met bananentrossen. Kennelijk worden die vanaf de overzijde aangevoerd vanuit de jungle. Wanneer het modderig wordt, slaan wij af, de stad in, op zoek naar een leuk restaurantje en een winkeltje waar ze havermout verkopen. Wij hebben na aankomst van de winkelier op het plein een eetadresje aanbevolen gekregen, maar kijken ondertussen wat de pot nog meer schaft. Het is gezellig om door het stadje te dwalen! Zelden staan wij op een plaats, waar dit mogelijk is. Een welkome afwisseling! Carla’s oog valt op een pizzeria. Wij bekijken de opties. Dit adresje lijkt ons wel wat en bevalt inderdaad! De eigenaar is derde generatie Italiaan uit Lombardijen, die tussendoor gezellig met ons babbelt. Toch nog even kijken bij het andere adresje: vast en zeker ook een goede keus! Wie weet komen we hier ooit weer… Op de terugweg vinden wij een winkeltje, waar een meisje van een jaar of negen haar moeder assisteert, die uitgeteld op een stoel voor de winkel zit. De dochter antwoordt meteen, dat zij havermout verkoopt, loopt kordaat het volgepakte winkeltje in, vist het artikel tevoorschijn en is blij als wij zelfs twee pakken bij haar kopen. Dat is het verrassende in deze kleine winkeltjes. Bewondering hebben wij voor de vechtlust om een leefbaar bestaan op te bouwen! Aan de overzijde van onze camper genieten wij op de late avond van een beker vers vruchtensap. Het is nog warm en wij hebben dorst. Tijd voor ons bed. ’s Ochtends vroeg worden wij gewekt door dravende mariniers langs onze camper, die even later een yell geven om de leiding te laten weten, dat zij beter de andere straat kunnen kiezen naar de rivier… Aan de Plaza ligt een kazerne van de marine. De hier gelegerde mariniers benutten het plein en de oever als exercitieveld en exercitieterrein. Onze geparkeerde auto maakt de doorgang voor hen te smal! Dit is de derde plaats in Bolivia na Tupiza en Uyuni, waar wij vlakbij een kazerne overnachten en met het exerceren worden geconfronteerd. Iets wat wij vooral uit onze jeugd in Nederland herkennen, toen de dienstplicht nog gold. Wij maken ons klaar om te vertrekken, vóór de stad ontwaakt. Dat vergemakkelijkt het rijden door de stad. Het scheelt inderdaad! Wij volgen brede straten en negeren Garmin. Het levert ons meer geasfalteerd wegdek op als op de heenweg! Bij het tankstation staan lange rijen wachtenden om te tanken. Mazzel, wij hoeven niet aan te sluiten! In de linker berm staan vrachtwagens in de rij om zand te laden op een terrein, voorzien van enorme stapels verschillende materialen. Wij bereiken het tolstation. Eerst ons kaartje afrekenen voor wij verder mogen rijden. Een keurige asfaltweg ligt voor ons: wij genieten! Twee jongemannen lopen te sjouwen met een motor die het niet doet. Wij passeren talloze indianendorpjes. Een man komt ons tegemoet op de motor met een jachtgeweer op zijn rug. Verschillende verbodsborden volgen elkaar op in de berm: geen vuilnis weggooien, geen oliekan leeggieten, het grondwater niet vervuilen en verboden te vissen. Er wordt geclaxonneerd, waarna wij door een Duitse motorrijder worden ingehaald. Een kilometer of 25 – 30 buiten de stad, vóór het gehucht Cauchal staat de motorrijder aan de kant. Stilgevallen! Michael heeft geen idee, wat loos is. Jan biedt zijn hulp aan. Samen komen zij tot de conclusie, dat er hoogstwaarschijnlijk sprake is van vervuiling. Hij heeft als eerste getankt bij de pomp, die na compleet leeg te zijn, opnieuw bevoorraad is. Bezinksel: een bekend probleem! Een jongeman biedt eveneens zijn hulp aan. Hij informeert in een naburig dorp - Nuevos Horizonte - bij een goede mecanicien, die echter adviseert terug te keren naar Rurrenabaque, omdat het om een moderne motor gaat. De jongeman neemt op zijn veel lichtere motor de veel zwaardere motor op sleeptouw met een spanband… Sterk genoeg? Op hoop van zegen. Wat ontzettend behulpzaam! Wij vervolgen onze weg langs verschillende dorpjes en gehuchten. Vanuit de bebossing en het gebladerte in de berm verschijnt een man met een vouwfietsje: een rare gewaarwording, want dit soort fietsen verwacht je hier echt niet! Een vrachtwagen doemt voor ons op, waarop wegwerkers materiaal staan over te hevelen naar hun collega’s op de weg, die bezig zijn het materiaal te verwerken, om de gaten in het geasfalteerde wegdek te repareren. Een rivierdelta strekt zich aan de rechterzijde uit. Bescherming van dit watergebied is waarschijnlijk de reden voor de herhaaldelijk geplaatste verbodsborden! In de berm ligt een groot zeil, waarop een product ligt te drogen. Mais? Wij suizen voor een Unimog te snel voorbij om het agrarische product te kunnen specificeren. Een waterwagen sproeit het gerepareerde deel onverharde weg nat om te harden en het stof in te dammen ter hoogte van een dorpje, waar een herderin de koeien de kant injaagt, omdat wij naderen. Telkens weer ontbreekt een stuk asfalt, daar dit gedeelte is kapot gereden. Met name in bochten, waar duidelijk te hard wordt gereden en bij wegversmallingen zoals bruggen, door het afremmen. Rondom de huizen staan veelal bananenplanten. Langs de weg worden op vele plaatsen banaantrossen te koop aangeboden. Onder afdakjes op een provisorische tafel, voor de hut of gewoon in de berm. Een man zeult met een kruiwagen vol bananen. Even halt! Bijkomen! Eén bananentros kan 50 kg wegen! Hij heeft wel 3 bananentrossen in zijn kruiwagen… Reken maar uit en dat de helling op… Doorgaans ligt de koopwaar onbemand. Het aparte is echter, stopt er een voertuig, dan komt er plots iemand tevoorschijn uit het niets. De tankauto, die ons eerder is voorbijgereden, staat nu in de berm. De bestuurder is boven op de tank geklauterd, waar een soort bagagerek is aangebracht, wat hij vult met bananentrossen om erna met een zeil af te dekken. Handel! Goedkoop inkopen waar het fruit groeit en met winst verkopen in de stad. Gewoon wat bijverdienen! De asfaltweg blijkt redelijk, afgezien van de gerepareerde onverharde gedeelten, tot wij Yucumo bereiken en een splitsing aangekondigd zien: linksaf naar San Borja / Trinidad of rechtdoor naar Caranavi. De verschillende afslagen naar Trinidad, die wij tot nu toe zijn tegen gekomen, zijn naar ons idee < dry weather roads >, zoals men dat in Australië noemt. Wij blijven bij ons plan om door te rijden naar La Paz via Caranavi. Eerst via het tolstation naar het tankstation, want voorlopig zullen wij geen diesel kunnen tanken. Goed voorbereid op weg!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2012-04-22 07:07:02
[totalVisitorCount] => 360921
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 622
[author] =>
[cityName] => Rurrenabaque
[travelId] => 506620
[travelTitle] => Een overzee's avontuur
[travelTitleSlugified] => een-overzee-s-avontuur
[dateDepart] => 2016-10-10
[dateReturn] => 2017-08-27
[showDate] => no
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,rurrenabaque
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/347/276_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => verrassend
)
[44] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051105
[userId] => 195468
[countryId] => 24
[username] => ronniereizen
[datePublication] => 2019-03-31
[photoRevision] => 0
[title] => Bolivia Highlights
[message] =>
We komen Bolivia meteen bij een hoogtepunt binnen. Niet alleen qua hoogtemeters maar ook qua bezienswaardigheden. Vanuit San Pedro de Atacama (Chili) worden we vervoerd naar de grensovergang met Bolivia op zo'n 4000m boven NAP. Het zuiden van Bolivia is niemandsland dus het douane kantoor was ook weer een lachertje. Niemandsland daargelaten, we komen binnen in de Uyuni regio, bekend van 's werelds grootste zoutvlaktes. Het bezoeken van dit gebied doe je door middel van een tour die drie dagen duurt. Onze tour begint op de grens met Chili.
Voordat ik vertel over de Highlights van deze tour, nog even terug naar het douane kantoor daar boven in een kale woestijn. Lisanne en ik staan samen met een troep andere toeristen in een lange rij te wachten op onze nieuwe paspoort stempel. Om ons heen staan verschillende 4x4 jeeps verspreid die gebruikt worden om dit onherbergzaam gebied te verkennen. We stoten elkaar lachend aan wanneer de chauffeur van één van de jeeps zijn auto maar niet gestart krijgt. "Mooi begin van de tour zo", grinniken we tegen elkaar. Het lachen ging ons snel over wanneer we 15 minuten later zien dat dat ons vervoersmiddel blijkt te zijn.
Na wat initiële opstartproblemen (onze gids/chauffeur/monteur heeft de eerste dag een aantal keer onder de auto gelegen) verlopen de drie dagen op rolletjes. Hoewel de Uyuni tour voornamelijk draait om de zoutvlaktes, is er nog van alles te zien. De eerste twee dagen rijden we door verschillende woestijnen, stoppen bij steeds weer anders gekleurde meren en verkennen oases en rotsformaties. Het hele gebied ligt echt op grote hoogte en is daarnaast een actieve vulkanische zone. We bezoeken de eerste dag wild bubbelende (en stinkende) geisers, en daar horen natuurlijk ook warm water bronnen bij. Persoonlijk is het hoogtepunt van de eerste dag het Colorada meer. Een gigantisch meer, roze gekleurd van de zoutafzettingen en gevuld met 30.000 roze flamingo's. I kid you not. Fantastisch om deze beesten in zo'n grote getallen hun ding te zien doen. Bovendien kunnen we er best dicht in de buurt komen zonder ze te verjagen. De tamme alpaca's die vredig grazen rondom het meer maken het plaatje helemaal af.
De eerst dag overnachten we in een klein dorpje en route. We hebben onze tour midden in de carnavalsweek gepland en dat is ook een dingetje in Bolivia. Zelfs tot in de kleinste dorpjes is het doorgedrongen. Aan de ene kant heel vergelijkbaar met die in Nederland. Feestelijke muziek, vrolijke klederdrachten, optochten die door de straten trekken en bier. Veel bier. Hier is de carnaval een festival om een goede oogst te vieren (de zomer is voorbij). Met grote manden gevuld met quinoa bloemen lopen de dorpelingen in optocht, driftig blazend op een houten blokfluit. Mensen zitten op straat rondom kleine altaartjes waarop de producten van de nieuwe oogst liggen. Daar, midden op straat, draaien ze harde muziek en drinken ze lauw bier waarbij voor elke slok, eerst een scheut over het altaar gaat. Gooi daar de nodige confetti en serpentines doorheen en de carnaval hier heeft een net zo'n smerig tintje als hoe wij hem kennen.
De derde dag rijden we voor zonsopkomst de zoutvlaktes op. We zien daar de zon opkomen en de kleuren veranderen. Voor het ontbijt rijden we naar het originele zouthotel waar echt alles gemaakt is van zout (exclusief het eten). Het is nog regenseizoen in delen van Bolivia, wat betekent dat een deel van de zoutvlaktes ondergelopen is met een laagje water. De weerspiegeling van dit stilstaand water is daarbij ook fotogeniek. Als afsluiter maken we veel lollige perspectieffoto's op de zoutvlaktes, zoals dat hoort..
Vanuit Uyuni stad reizen we via Potosi naar Sucre. De coloniale gebouwen van Bolivia kunnen we nu zien en de grote verschillen met Chili worden langzaam zichtbaar. De klederdracht wordt prominent op straat, de mensen iets getinter en de completos en empanada's veranderen in salteñas. In Sucre strijken we een dikke week neer omdat het tijd is om ons Spaans een beetje bij te spijkeren. We schrijven ons in bij een school om een weekje lessen te volgen. Hoewel we begrijpenderwijs wel het een en ander hebben opgestoken de afgelopen maanden, vallen de lessen toch niet mee. Het is weer helemaal terug in de schoolbanken inclusief al het huiswerk dat er bij komt kijken.
Toch genieten we er van om een week even gestationeerd te zitten. Een eigen keuken en de rugzakken in een kast ruimen! We maken snel vrienden met andere cursisten waar we leuke naschoolse activiteiten mee ondernemen. De school zelf biedt activiteiten aan waar je aan mee kunt doen, zoals Wallyball (volleybal op een squash court), waar we zelfs twee keer aan mee gedaan hebben. De inheemse cultuur is een stuk prominenter in Bolivia en om er eens helemaal in te duiken bezoeken we een folklore diner show waarbij we niet alleen zien waar de traditionele dans en kleding vandaan komt, maar verkrijgen we ook carnaval-kleding-inspiratie voor het leven.
Na Sucre gaan we weer terug de actie in. We nemen de bus naar la Paz. De hoogste hoofdstad ter wereld. Een stad met extremen. Aan de ene kant een grote, lawaaierige en stinkende stad die dan weer is gebouwd in het dal van imposante bergtoppen. Heel recent hebben ze een nieuw openbaar vervoer systeem gebouwd van ski-gondels (zó stijl is het hier) die naar vele uiteindes van de stad leiden. Dat was dan ook meteen de highlight van La Paz; de skilift in om de stad, die geen enkel stukje groen heeft, van boven te bewonderen en te zien hoe deze tussen bergpassen slingert.
Een must-do activiteit net buiten La Paz is de "world's most dangerous road". Ooit een geweldig gevaarlijke weg die de route vormde naar het noord-oosten van Bolivia. Tegenwoordig een toeristische fietsweg. Most dangerous vinden we hem niet, maar het was wel stoer om het grind van de fietsmanden af te laten spatten. Wanneer onze gids doorkrijgt dat we hem goed kunnen volgen gaat het gas erop en vliegen we achter hem aan. De route die volledig bergaf is gaat van de sub-alpine op 4700m, diep het regenwoud in waarbij we 3000m lager eindigen. De verandering van de scenery en temperaturen is super en belooft een leuk apperitiefje te zijn voor de dagen die zullen volgen.Tegen het einde van de route zien we wat het regenseizoen, dat op z'n einde loopt, voor een schade heeft achtergelaten. Op een paar plekken moeten we de mountainbike door de diepe modder duwen waar een landverzakking de weg heeft opgeslokt. Bij de entree van het dorp waar we uiteindelijk eindigen is een paar uur voor onze aankomst een modderstroom naar beneden komen denderen. Een auto die er door is meegenomen staat half in de berm met 12 discussiërende Bolivianen er omheen. Zelfs met de duw-en-trek-hulp van 8 toeristen krijgen we de auto niet van de plaats. De angst voor een nieuwe landslide zit hoog bij de eigenaren van het huis, dat net achter de vastzittende auto ligt.
In Bolivia hebben we eigenlijk maar één echte trektocht gepland, waar we de volgende dag mee beginnen. "El Choro" belooft een mooie te worden. Met de modder nog aan de schoenen van de "death road", stappen we op precies dezelfde plek uit de collectivo als de dag ervoor. Dit keer hangt de bergpas volledig in de wolken en moeten we ook eerst nog een stukje omhoog klimmen om bij een andere vallei te geraken. De klim naar 4900m door de dikke mist valt Lisanne en Leona (een duitse mede-wandelaar) nogal zwaar, hoewel deze blinde navigatie in een uurtje gepiept is. Van daaruit begint de afdaling van drie dagen die over paden van oude inka routes leid. Het blijft regenachtig die eerste dag wat de aangelegde stenen paden en trappen goed glibberig maken. Ik ben nog nooit zo vaak op m'n gat gevallen!
De gehele wandeling is enorm mooi met opnieuw het veranderen van de omgeving elke paar kilometer. We zijn een beetje verrast dat op de meest populaire wandeling van Bolivia nog niet één andere wandelaar te bekennen is, maar het seizoen is dan ook nog niet helemaal rijp. Geen volk op de campsites en de meeste gehuchtjes die we onderweg tegenkomen zijn volledig uitgestorven. We moeten zelfs een lang touw "lenen" uit een lokaal huisje om gebruik te kunnen maken van de kabelbaan om de wilde rivier over te steken. Ik zeg kabelbaan; het was een mand met een katrol eraan die je zelf aan een kabel moet hangen en verder alleen maar gezekerd is door het gewicht dat het mandje in gaat. Safety first!
Na een bijkomdag in een dorpje aan het einde van "El Choro", nemen we de nachtbus naar de daadwerkelijke jungle. Hoewel deze rit niet bekroond is met een beroemde titel, is deze route daadwerkelijk 's werelds gevaarlijkste weg! Ik kan me nog herinneren dat ik jaren geleden in Nepal tegen mezelf zei dat ik genoeg heb van de knotsgekke busritten waarbij je hart voordurend in je keel zit. En zie hier, daar zitten we weer in een afgetrapte bus die de meest extreme weg berijd in het donker. In Rurrerabaque, de plaats van bestemming, komen we er ook pas achter hoe dodelijk de weg wel niet is en dat eigenlijk alleen locals deze bus nemen die de vliegtickets niet kunnen betalen. Rurrenabaque is voor ons echt een relaxweekend. Een hotel met een zwembad, een luxe kamer aan de rivier, wat beestjes kijken en een interessante karaoke avond. Voor de reis terug naar La Paz hebben we toch maar het vliegtuig gepakt ;).
Met een korte tussenstop in de hoofdstad, reizen we af naar de laatste bestemming in Bolivia; Lake Titicaca. 's Werelds hoogste navigeerbare meer (de highlights beginnen op te vallen hier) is voor ons een fantastische ervaring. Zonnig Copacabana ligt aan het meer en heeft een prachtige historische centrale plaza. De vibe is er goed, de ligging prachtig en de mysterische verhalen levendig. Een van de eilanden op het meer (Isla del Sol) is onze hoofdbestemming. Op dit autoloos eiland zijn autenthieke dorpen te vinden, oude ruïnes en opnieuw een omgeving waar je alleen maar "wow" tegen kunt zeggen. Daarbij kun je overal je tent opzetten wat betekende dat we echt een fantastische overnachtingsplaats hebben gevonden. Helaas is het noorden van het eiland al een paar jaar niet toegankelijk voor toeristen door een burenruzie (hoewel we het toch geprobeerd hebben), maar dat mocht de pret niet drukken. Het is moeilijk uit te leggen waarom dit eiland zo'n goeie indruk heeft achtergelaten, dus houd ik het maar bij de mysterie van Titicaca. Een bestemming om naar terug te gaan..
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2009-07-20 13:13:25
[totalVisitorCount] => 141084
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 927
[author] => Rien
[cityName] => Isla del Sol
[travelId] => 521016
[travelTitle] => América del sur
[travelTitleSlugified] => america-del-sur
[dateDepart] => 2018-12-28
[dateReturn] => 2019-07-05
[showDate] => yes
[goalId] => 99
[goalName] => Iets anders...
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/122/866/309_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/195/468_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => bolivia-highlights
)
)
)
[reportsPaginator] => Zend_Paginator Object
(
[_cacheEnabled:protected] => 1
[_adapter:protected] => TravelLog\PaginatorAdapter Object
(
[_count:protected] => 60
[_array:protected] => Array
(
[30] => stdClass Object
(
[reportId] => 5088116
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-16
[photoRevision] => 0
[title] => Death Road
[message] => De “Death Road” is de weg van La Paz naar Coroico (en dan de oude/oorspronkelijke weg). Deze weg is tot 2007 de enige verbinding van La Paz met het Amazonegebied geweest. In 2007 is de nieuwe en veiligere weg geopend, maar de oude weg blijft bestaan en is nu een toeristische trekpleister geworden. De weg start in het Andes-gebergte op zo’n 4.700 meter hoogte en eindigt aan de rand van het Amazonegebied op zo’n 1.200 meter.
Waarom de “Death Road”?
Heel simpel… Jaarlijkse kwamen er zo’n 300 tot 400 mensen om op deze weg (meer dan één per dag dus). Volgens de Lonely Planet was het zelfs zo erg dat er jaarlijks 26 voertuigen “verdwenen”. Dit laatste lijkt me dan weer bijzonder, aangezien deze naar mijn idee toch wel teruggevonden hadden moeten kunnen worden. Wat wel zeker is, is dat deze weg jarenlang de meest gevaarlijke weg ter wereld was.
Mountainbikeroute
Tegenwoordig wordt deze weg vooral gebruikt als een down hill mountainbike trail. Als mountainbiker wil je deze natuurlijk doen. Met een groep van 26 mensen heb ik deze route afgelegd. Het eerste stuk (ongeveer twintig kilometer) kan enkel via de nieuwe weg, aangezien de oude weg daar plaats heeft gemaakt voor de nieuwe weg. De laatste 45 kilometer gaat wel volledig over de oude en onverharde weg.
Is het werkelijk zo’n gevaarlijke weg? Misschien ben ik niet de meest geschikte persoon om die vraag te stellen. Ik ben niet zo snel onder de indruk. Maar wat wel is… De afgronden zijn op sommige plekken enorm! Op sommige plekken kan je niet eens over de rand heen kijken, zo steil. Wel kan ik me voorstellen dat het voor vrachtverkeer een onmogelijke weg is geweest, laat staan als twee vrachtwagens elkaar moest passeren.
Maar al bij al was het per mountainbike prima te doen! Sowieso is het een gave weg in een prachtige omgeving, waar je op sommige plekken zelfs door een soort van watervallen fietste! En voor de nieuwsgierigen onder ons… Alle 26 mountainbikers zijn heelhuids beneden gekomen.
Direct door het Amazonegebied
Vanaf de Death Road, zijn we direct doorgegaan naar het Amazonegebied. Menno heeft de mountainbike trail niet gedaan, maar is daarom met de volgwagen meegereden. Het uitzicht is niet minder mooi, maar ik verwacht dat het in het busje een minder fijne weg was dan op de mountainbike.
Eenmaal aangekomen op plaats bestemming, hebben we helaas meer dan drie uur langs de kant van de weg moeten wachten, voordat de nachtbus er uiteindelijk was. Gelukkig is de temperatuur op deze hoogte weer wat prettiger en kom je met een stok kaarten de tijd wel door.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 9
[visitorCount] => 403
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/079/352_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => death-road
)
[31] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087982
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-12
[photoRevision] => 0
[title] => En Alto en nog een beetje La Paz!
[message] => Naast La Paz, ligt de stad En Alto. Eigenlijk ligt de stad er strak tegenaan. La Paz ligt in het dal en En Alto op de hoogvlakte op een hoogte van ongeveer 4.000 meter. In En Alto is onder andere de luchthaven van La Paz gevestigd. In totaal hebben En Alto en La Paz ongeveer twee miljoen inwoners, waarbij En Alto net wat groter is dan La Paz (ook al is En Alto pas 37 jaar). Ook in En Alto worden stadstours aangeboden. Na terugkomst van de Huayna Potosí, hebben we deze samen met Bart en Anita geboekt.
Gebruik maken van lokaal openbaar vervoer
Het openbaar vervoer in La Paz en En Alto bestaat eigenlijk uit twee manieren van transport; minibusjes en kabelbanen (ik blijf het skiliften noemen). We wisten inmiddels al dat de Aymara’s nogal van het bijgeloof en rituelen zijn, maar tijdens het eerste ritje in een minibusje, leren we dat de Aymara’s gekochte auto’s zelfs zegenen. Het maakt niet uit of het een nieuwe of tweedehandse auto is. Daarbij geven ze hun auto een naam en laten ze deze trouwen. In de plaats Copacabana aan het Titicaca-meer, vinden er heuse ceremonies plaats. Voor de motorrijders onder de lezers… Het klinkt een beetje als de motorzegeningen.
Het netwerk van kabelbanen verbindt zo’n beetje de gehele stad aan elkaar. Aangezien er veel files zijn in La Paz en En Alto, is het een prettige en snelle manier van reizen. Binnen enkele minuten leg je enkele kilometers af en qua kosten is het misschien nog wel interessanter dan de mini-busjes.
Begraafplaats
Eén onderdeel van de toer is een bezoek aan een enorme begraafplaats. Het klinkt misschien een beetje luguber, maar stiekem vond ik het een heel interessant bezoek. Op de begraafplaats liggen zo’n twee miljoen mensen. De graven zijn niet ondergronds, maar bovengronds. Het zijn eigenlijk een soort van bouwwerken met tombes.
De begraafplaats die we bezoeken is een openbare begraafplaats. De rijkere lui worden hier veelal niet begraven. Na de dood, wordt een Aymara eerst drie jaar in een grote tombe geborgen. Na drie jaar wordt de tombe opengebroken, wordt het lichaam “uit elkaar gehaald” en wordt het kleinere pakket nog voor twee jaar in een kleinere tombe geborgen. Daarna worden de resten alsnog verbrand of elders begraven. Vaak ligt het aan het vermogen van de betreffende familie wat er gebeurd.
Op de gebouwen op de begraafplaats, wordt ook veel graffiti toegepast. Iedere graffititekening heeft ook een bepaalde betekenis. Zo hebben we uitleg gekregen over één tekening, waar er een zeer kritische noot wordt gemaakt naar het zorgsysteem (je krijgt hier als local alleen medische hulp als vooraf duidelijk is dat je deze hulp ook kunt betalen). Bij een andere tekening wordt er een verwijzing gemaakt naar honden, die voor de Bolivianen zeer belangrijk zijn.
Schedels met een rituele betekenis
Wat wel een beetje luguber klinkt; schedels van graven die worden verwijderd, worden verkocht en door de koper gebruikt bij verzoeken en wensen. Ze offeren sigaretten, snoep, eten en bloemen aan de schedel. Deze schedels heten ‘Natitas’ en worden op een prominente plaats in huis geplaatst.
De (heksen)markt
We bezoeken eerst een markt die wel 400 blokken groot is. Deze markt is twee keer per week en werkelijk alles wordt hier verkocht. Van fruit tot schoenen, van games tot servies, van sigaretten tot portemonnees… Werkelijk alles! Is ooit jouw tas gejat? Dan kan het zo maar zijn dat je deze hier weer tegen komt. Aansluitend bezoeken we weer een heksenmarkt (deze keer een stuk groter) en ook hier horen we weer het verhaal over het offeren. Wel horen we hier iets nieuws, namelijk hoe je “heks” kunt worden. Zo kan het zijn dat je door de bliksem bent geraakt, dat je iets bijzonders hebt (bijvoorbeeld een elfde vinger) of dat je er speciaal voor gestudeerd hebt.
Terwijl we met een groep van ongeveer vijftien mensen naar de uitleg over de heksenmarkt staan te luisteren, stopt er een Cholita achter ons en staat wat te brabbelen. Tegelijkertijd kijkt ze een richting in, alleen hebben wij geen idee wat ze bedoelt. Vervolgens komen er twee wat dubieuze gasten langs en loopt ook de Cholita weer door. Binnen enkele seconden zie ik 15 à 20 meter verderop iemand op de grond liggen. De gids merkt mijn verbazing op en iedereen is even in verwarring wat er nu gaande is…
De man op de grond komt omhoog en een grote plas bloed verschijnt onder hem. De gids loopt erop af en de man blijkt dronken, maar ook beroofd te zijn. Beroofd? We zijn geheel verontwaardigd dat wij geen van allen deze beroving opgemerkt hebben, terwijl deze recht onder onze neus heeft plaatsgevonden. Ondanks dat de man hevig bloedt (de alcohol zal ook een rol spelen) kan de man gelukkig zijn weg vervolgen, nadat onze gids en een winkelier de man hebben geholpen. Dit is blijkbaar ook En Alto…
Cholita Wrestling
De tour sluiten we af met een bezoek aan de ‘Cholita Wrestling’. We verwachtten dames in klederdracht die daadwerkelijk gaan worstelen, maar in werkelijkheid blijkt het een compleet opgezette show te zijn. Nep dus… En wij vonden het niet echt boeiend!
Voordat we doorgaan…
… naar het Amazonegebied, sluiten we La Paz af met wéér een culinaire belevenis. Voor nog geen € 20,-- een fantastisch vijfgangenmenu met enkel lokale producten. We hadden al twee keer tevergeefs bij restaurant “Mi Chola” voor de deur gestaan… Maar drie keer is scheepsrecht! Nog een culinaire aanrader voor diegene die naar La Paz gaat!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 13
[visitorCount] => 401
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/645_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => en-alto-en-nog-een-beetje-la-paz
)
[32] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087976
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-12
[photoRevision] => 0
[title] => Een 6.000-er
[message] => Voor diegene die niet weten wat een 6.000-er is; dit is een berg met een hoogte van minimaal 6.000 meter boven zeeniveau. Onder hikers en klimmers wordt met “een 6.000-er” dan ook het beklimmen van een dergelijke berg bedoeld. Ik had dit nooit op m’n bucketlist staan, maar tijdens deze reis is dat er door diverse hikes en bergen wel op gekomen.
Huayna Potosí
Vanuit La Paz kan je de Huayna Potosí beklimmen. Deze berg is gelegen op 6.088 meter boven zeeniveau en staat bekend als een relatief gemakkelijk te beklimmen berg (met écht de nadruk op relatief!). Waarom zou ik dan wachten om dit weer op m’n bucketlist af te strepen? Voor Menno hoeft dit niet en deze toer heb ik dan ook samen met Bart geboekt.
De Huayna Potosí is één van de twaalf bergen van meer dan 6.000 meter hoog die Bolivia rijk is. Tien van de twaalf bergen die hoger zijn dan 6.000 meter, zijn overigens rondom La Paz gelegen.
En was het gaaf?
Een ‘once-in-a-lifetime experience’! Ik ga echt werkelijk-never-fucking-nooit-meer zoiets doen… Wat een ellende! Naast de ijle lucht en kou, moet je met een volledig bergbeklimmersoutfit (inclusief pikhouweel) op een soort van skischoenen met ondergebonden ijzers de berg op. De eerste dag bestaat uit het leren van de technieken die je moet toepassen, de tweede dag uit de eerste wandeling van base camp naar high camp (tijdens deze klim moet je ook zelf al je bagage meenemen à twintig kilo), van waaruit je de derde dag daadwerkelijk naar de top gaat. Die laatste dag (of eigenlijk nacht, want je moet om 23:30 uur je bed uit) start eigenlijk direct op de gletsjer. De gehele nacht beklim je dus de berg, om uiteindelijk vroeg in de ochtend de top te bereiken. In totaal leg je een kilometer aan hoogtemeters af. Het klimmen doe je in groepjes van twee, samen met een gids. Onze groep bestond uit twaalf mensen en dus zes gidsen. Uiteindelijk ben ik aan een andere groep van twee gekoppeld (letterlijk, want je loopt gezekerd de berg op), aangezien mijn buddy Bart het helaas niet gehaald heeft en terug naar high camp moest. Bart is een enorm fitte en gespierde gymleraar, dus zo zie je maar dat de hoogte werkelijk iedereen kan killen… Fit of niet fit!
Trots?
Ik moet eerlijk bekennen dat ik het echt mega megagaaf vind dat ik het gedaan heb (vooral ook omdat ik de top daadwerkelijk bereikt heb), dat de ervaring leuk is, maar dat deze sport toch echt niet voor mij is weggelegd. Geheel aangekleed lijkt het alsof je naar een andere planeet afgeschoten gaat worden (drie lagen kleding op de benen, vier lagen kleding op het lijf, een harnas, een helm, twee lagen handschoenen, drie paar sokken etc.), maar dat outfit is ook nodig gezien de kou en alle capriolen die je uit moet halen. Op de terugweg zie je dingen die je (gelukkig) op de heenweg in het donker niet herkende. Werkelijk waar compleet kapot gegaan op die berg… Wat een hel!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 28
[visitorCount] => 403
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/579_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => een-6-000-er
)
[33] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087892
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-10
[photoRevision] => 0
[title] => Het eerste verslag uit Bolivia!
[message] => We arriveren in Bolivia per bus vanuit Peru. Dit was voor ons al een hele ervaring. Normaal arriveren we eigenlijk altijd per vliegtuig en is de douane op de luchthaven geregeld. Nu moesten we in Peru de bus uit, het douanekantoor in voor de uit-stempel, vervolgens te voet de grens oversteken, daarna in Bolivia het douanekantoor weer in voor de in-stempel, om tenslotte per bus weer de reis voort te zetten naar onze eerste bestemming.
Schipper mag ik overvaren
Voordat we op onze eerst bestemming La Paz aankomen, hebben we met de bus nog een overtocht per boot/pont moeten maken (een deel van het Titicaca-meer). Of ja… Boot/pont? Het is eigenlijk een soort van vlot, waarvan je überhaupt afvraagt of die de overkant haalt. Hierop ging de bus en de mensen in de bus gingen in een los bootje over. Een bijzondere ervaring…
La Paz
La Paz is niet de hoofdstad van Bolivia, maar hier is wel onder andere de regering gevestigd. Het wordt dus vaak onterecht gezien als de hoofdstad. De stad is hoog gelegen, op zo’n 3.600 hoogtemeters.
Onze Lonely Planet biedt een korte rondleiding door het historische centrum. We willen deze dan ook direct gaan lopen en komen op weg daarheen op een plein een groep mensen tegen. Dit blijkt een stadstoer te zijn die net start. We besluiten om aan te sluiten en leren direct iets over een enorm gebouw waar we net aan gepasseerd zijn, wat op een soort van fort lijkt, maar wat in werkelijk een gevangenis midden in de stad blijkt te zijn.
De gevangenis San Pedro…
…is nogal een dingetje! De gevangenis blijkt een soort van stad op zich zelf te zijn, waar je winkels, restaurantjes en luxe tegenkomt die je niet in een (Boliviaanse) gevangenis verwacht. Kom je hier uiteindelijk terecht en heb je geld? Dan kan je jezelf ook een “luxe” cel veroorloven. Zit je wat minder in het budget of heb je helemaal geen geld? Dan moet je het doen met de schraalste cellen die je met meerdere gevangenen moet delen. Overigens wonen er in de “luxere” cellen ook gewoon vrouwen en kinderen bij in. Vroeger was de gevangenis ook een toeristische trekpleister en kon je er als toerist ook een toer boeken of zelfs overnachten, maar dat is sinds enkele jaren verboden.
Verder bezoeken we de lokale markt en leren we wat over het leven van de markthandelaren én over de Aymara’s in het algemeen. De Aymara’s zijn de mensen die in West-Bolivia wonen. De vrouwen (deze heten ook wel Cholita’s) zijn vaak traditioneel gekleed, al blijkt de rok van oorsprong Spaans te zijn en de hoed Engels. Als de hoed recht staat, is de vrouw getrouwd. Een scheve hoed betekent vrijgezel en een hoed die naar achteren staat, betekent tegenwoordig een ingewikkelde relatiestatus (we hebben onze pet maar direct recht gezet). Verder vinden de Aymara-mannen vooral Cholita’s met brede rokken aantrekkelijk (betekent dat ze brede heupen hebben en goed kunnen baren) en stevige kuiten (betekent dat ze hard werken). Cholita’s vinden daarentegen vooral mannen aantrekkelijk met een vol zwart kapsel en een flinke buik… Menno en ik kunnen het dus wel vergeten bij de Cholita’s.
De heksenmarkt
Daarna brengen we een bezoekje aan de heksenmarkt. Hier kan je Lama-foetussen kopen die als offer gebruikt worden. Ze begraven deze bijvoorbeeld onder een nog te bouwen huis om zo moeder Aarde (Pacha Mama) tevreden te stellen. Bij een klein huis volstaat een Lama-foetus, bij een groot huis heb je toch wel een volwaardig doodgeboren lam nodig. Overigens blijken alle foetussen en doodgeboren lammeren een natuurlijke dood gestorven te zijn, voor ze op de markt aangeboden worden. Afhankelijk van de grootte, kosten dergelijke offers tussen de 40 en 800 Boliviana’s (zo’n zes tot 115 euro).
Plaza Murillo
De laatste stop is een stop op het centrale plein in La Paz (Plaza Murillo). Hier is onder andere de regering gevestigd en hier woont én werkt ook de president. Bolivia kent nogal een roerig verleden als het gaat om presidenten. In 200 jaar heeft het land 68 presidenten gekend. De meest belabberde financieel gezien, heeft ooit een stuk prachtig Amazone-gebied geruild met Brazilië. In ruil ervoor kreeg Bolivia een paard, maar die bleek niet zo goed tegen de hoogte kunnen en binnen enkele weken overleden te zijn. Het aftreden van de ene president bleek ook wat heftiger verlopen te zijn dan de andere. Bij één president zijn er zo’n heftige rellen geweest, waarvan in één pand op het plein nog steeds kogelgaten zichtbaar zijn.
Lekker eten in La Paz
We leren tijdens de stadstoer Bart en Anita kennen. Tijdens de stadstoer blijkt dat we ongeveer dezelfde tours willen boeken vanuit La Paz en we besluiten dan ook samen informatie in te gaan winnen. Maar daarvoor zijn we gaan lunchen bij Popular Cocina Bolviana. Je krijgt hier een fantastisch drie-gangen lunch voor nog geen € 12,-- per persoon, inclusief een drankje!
Maar het echte culinaire genieten begint pas in de avond. Menno en ik hadden al gereserveerd bij Gustu, maar uiteindelijk zijn we ook hier met z’n vieren wezen eten. Gustu is gestart door Claus Meyer, het brein achter restaurant Noma in Denemarken. Dit restaurant is heel lang het beste restaurant van de wereld geweest. In Gustu worden leerling koks opgeleid en inmiddels hebben hiervan ook al de eerste hun eigen succesvolle restaurant opgericht (onder andere hier in La Paz). Bij Gustu hebben we dan ook fantastisch gegeten, tegen een prijs… Het mag in Europa niet eens een naam hebben. De topper van de avond; ceviche van alligator!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 14
[visitorCount] => 404
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/168_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => het-eerste-verslag-uit-bolivia
)
[34] => stdClass Object
(
[reportId] => 5085267
[userId] => 419946
[countryId] => 24
[username] => MarianHooijman
[datePublication] => 2022-07-25
[photoRevision] => 0
[title] => Potosi en Sucre
[message] => Potosi en Sucre
Meer dan 3 eeuwen geleden was Potosi de op één na grootste stad ter wereld, op Londen na. Bizar gewoon. Nu is het een van de vele steden die we bezoeken. Maar in die tijd was het groots, er was zilver gevonden in de berg Cerro Rico (Rijke Berg, hoe toepasselijk) en dat trok miljoenen mensen aan. Niet alleen vanuit Zuid-Amerika maar vanuit de hele wereld wilde men hier werken in de hoop de grote ader te vinden en rijk te worden.
In de tijd van de Spaanse overheersing waren de zilvermijnen van extreem belang; daardoor konden de oorlogen in o.a. Holland (de tachtigjarige oorlog) en tegen de inheemse bevolkingsgroepen bekostigd worden. De families en steden thuis werden rijkelijk van kostbaarheden voorzien en prachtige barokke kerken en kloosters werden gebouwd worden in Potosi en Bolivia. Zeer waarschijnlijk is ook een groot deel van de ‘Zilvervloot’ die Piet Hein op de Spanjaarden buit maakte, uit Potosi afkomstig.
Ten kosten dus van de oorspronkelijke bevolking en, later ook, van de vele Afrikaners die hier als slaaf naartoe gebracht werden om te werken in of rondom de mijnbouw. Uiteraard hadden deze Afrikaanse slaven geen schijn van kan; ze waren niet opgewassen tegen de hoogte (ruim 4000 meter) en tegen de ijskoude temperaturen. Ze leefden maar kort. In totaal zijn naar schatting 8 miljoen mijnwerkers gestorven in het gehele mijnproces in 3 eeuwen. Onvoorstelbaar, wat een groot aantal.
Ook nu nog zijn de zilvermijnen belangrijk en staat de hele stad in het teken hiervan. Eind 18e, begin 19e eeuw raakten de zilvermijnen uitgeput en werd tin de belangrijkste delfstof. Sindsdien raakte de stad, die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat, ietwat in verval. De rijke geschiedenis van Potosi wordt echter nog steeds weerspiegeld in de smalle straatjes, koloniale herenhuizen en vele kerken.
Wat ons betreft is het werken in de mijnen nog steeds ‘slavenwerk’ ook al zijn de mijnen nu coöperaties geworden en van de werkers zelf. Het is zwaar werk; met dynamiet worden eerst doorgangen geforceerd waarna handmatig, met hamer en bijtel, grote brokken steen klein gehakt worden. Dit op zo’n 300 meter diep in de mijn. Die brokstukken worden vervolgens op een soort van trolley geladen (1500 kilo) die door jonge mannen naar buiten geduwd en ze lopen ongeveer tien kilometer per daar door de mijngangen met hun trolly. Buiten worden waar ze vervolgens nog kleiner gehakt worden en gesorteerd en afgevoerd naar het chemische verwerkingsproces om de gewenste mineralen te scheiden. Wij gaan mee op excursie de zilvermijn in en dat is een hele indrukwekkende en redelijk schokkende ervaring. De werkomstandigheden zijn erbarmelijk. De meeste mijnwerkers die vaak vele dagen achter elkaar in de mijnen werken, sterven op veertigjarige leeftijd aan silicose. De circa 10.000 mijnerkers doen dit omdat er voor hen geen alternatieven zijn.
Mathieu twijfelde sterk of hij wel de mijn in wilde, zeker gezien zijn hartinfarct van een aantal jaar geleden. Maar we zijn toch gegaan en daar zijn we blij om. We hebben echt een indruk gekregen van de werkomstandigheden, die nog steeds zeer zwaar zijn.
Het begint met een bezoek aan de markt om geschenken voor de mijnwerkers te kopen zoals bijvoorbeeld cocabladeren, sigaretten, flessen cola en sinas en zelfs dynamietstaven. Dan onder begeleiding van een vrouwelijke gids de mijn in. Redelijk aan het begin van de mijn bevindt zich een standbeeld van een soort beschermengel ‘El Tio’ (de oom) genaamd, die er meer als een duivel uit ziet. De mijnwerkers offeren aan het beeld omdat zij dan bescherming genieten. Dan verder en dieper de mijn in waar we ook de mijnwerkers tegenkomen. De geschenken zijn voor hen omdat we ze van het werk afhouden.
Niet alleen de mijn zelf is een ervaring, ook de voormalige koninklijke munterij, Casa de la Moneda, wat nu een museum is, vinden we zeer de moeite waard. We horen, zien en lezen over de werkzaamheden rondom de zilververwerking. Het slaan van de munten, de werkprocessen maar ook weer hoe de menselijke arbeid eruitzag. We begrijpen maar nauwelijks hoe de Spanjaarden toch allemaal dit wisten te maken en organiseren. Waar haalden ze de wijsheid van de logistiek en het werkproces vandaan? En het blijft natuurlijk verschrikkelijk om te zien dat de inheemse bevolking en de slaven ook hier zwaar en gevaarlijk werk moesten doen. Tegen hun zin. Wat een nare geschiedenis heeft ook dit land. Geen wonder dat de stad Potosi zo’n beetje de laatste stad van Bolivia en wellicht van heel Zuid-Amerika is die onafhankelijk werd. Er stond voor de Spanjaarden en de Katholieke kerk veel op het spel; de onafhankelijkheidsstrijd heeft circa 16 jaar geduurd. Mathieu maakt een vergelijk met het toenmalige Nederlands Indië waar zijn vader, zijn oom en de broer van zijn moeder en honderden Nederlanders een strijd vochten tegen de inheemse bevolking, die ook in opstand waren gekomen tegen de onderdrukkers. En ook wij als Nederlanders wilden geen afstand doen van de kostbaarheden die we ons met brute kracht en geraffineerde macht hadden toegeëigend.
Sucre, de witte stad van Bolivia, is de volgende stad die we aandoen. Het centrum van Sucre is heel karakteristiek met allemaal prachtige witte koloniale gebouwen. Sinds 1991 is Sucre Unesco Wereld Erfgoed. Strikte regels zorgen er ook voor dat dit zo moet blijven in de toekomst. Elk jaar worden de gebouwen overgeschilderd. Verder is het heerlijk warm; dat is vooral waar wij erg blij mee zijn. We zijn ook niet mee zo hoog, ruim 2800, en dat voelt en ademt toch heel anders dan op hoogte tussen de 3500 en 4500.
We ontmoeten Modeen en Thalia weer, onze reismaatjes vanaf de Boliviaanse grens tot Potosi. Leuk om elkaar weer te ontmoeten en we gaan lekker uit eten ’s middags bij een goed bekend staand restaurant. Heerlijk een vegetarisch 4-gangen.
Wat minder leuk is is dat Mathieu al een paar dagen erge tandpijn heeft. We besluiten een tandarts op te zoeken. Resultaat; hij heeft een grote ontsteking, een abces en die moet eerst kleiner worden voordat er ingegrepen kan worden en de tand eruit gehaald kan worden. Aan de antibiotica en Ibuprofen en vier dagen later terugkomen. Geen probleem om juist in deze stad langer te moeten verblijven. We verkassen wel naar een prachtige Bed en Breakfast, El Jardin de Su Merced, waar ze oa. een schitterende tuin hebben. Lijkt ons wel fijn voor de komende dagen.
Vier dagen later terug maar de tandarts is er niet wegens familieomstandigheden. Een andere tandarts neemt over maar die is gespecialiseerd in wortelkanaalbehandelingen en wil/kan geen tand trekken. We worden ‘overgedaan’ aan weer een andere tandarts die uiteindelijk de tand trekt. We zijn overtuigd van de professionaliteit van deze mensen en wat denken ze goed met ons mee.
We moeten de volgende dag terugkomen voor controle. Nog weer een dag langer in Sucre maar de zon schijnt so What’s the problem? En Mathieu kan toch niet praten die heeft een dikke wang…
Ondertussen hebben we nog aan een gratis stadswandeling meegedaan, rondgewandeld en een paar musea bezocht waarvan het Museo de Arte Indigena wel het meest bijzonder was. Hier is heel veel geweven textiel te zien dat is gemaakt door de diverse culturen die in de regio van Sucre leven. Sommige doeken zijn al duizenden jaar oud. De informatie in het museum is goed en de geweven doeken die er hangen zijn van grote kwaliteit en kunstzinnigheid. Daarbij beelden deze doeken belangrijke gebeurtenissen uit van de cultuur uit de omliggende streek.
Speciaal is dat de vrouwen die dit maken niet kunnen lezen en schrijven, geen voorbeelden hebben die ze namaken, geen schetsen hebben maar dat alles vanuit het ‘blote hoofd’ gemaakt wordt. En dat met heel veel patronen en figuren die er in geweven worden. Hoe is het mogelijk? Deze vrouwen moeten wel bijzonder slim en getalenteerd zijn. Ook bezoeken we de zondagmarkt van Tarabuco.
Een beleving van kleuren is de traditionele kleding van de vrouwen. Ook van de mannen, waarvan een enkeling traditioneel gekleed is. We eten op het marktplein een soepje en in de namiddag een glas met verrukkelijke fruit. Daarna met het busje huiswaarts. De volgende dag wandelen we 3 uur bergafwaarts over een 3000 jaar oud geplaveid Inca Pad met wederom prachtige vergezichten van valleien die sporadische bewoond zijn. Een oud mannetje probeert ons nog een ticket te verkopen (we kunnen ons niet bedenken waarvoor) dus dat omzeilen we gewoon. Daarna weer huiswaarts in een gammele bus die vlak langs honderden meters diepe afgronden weer over de top moet rijden richting Sucre. Ja knap hoor hoe bedreven de buschauffeurs hier zijn.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2015-05-25 19:25:09
[totalVisitorCount] => 32019
[pictureCount] => 47
[visitorCount] => 469
[author] => Marian en Mathieu
[cityName] => Sucre
[travelId] => 527552
[travelTitle] => Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-06-01
[dateReturn] => 2022-08-31
[showDate] => yes
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/059/322_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/419/946_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => potosi-en-sucre
)
[35] => stdClass Object
(
[reportId] => 5084937
[userId] => 419946
[countryId] => 24
[username] => MarianHooijman
[datePublication] => 2022-07-17
[photoRevision] => 0
[title] => Villazon en Salar de Uyuni
[message] => Na een dag bus komen we aan de grens met Bolivia. De bus stopt aan Argentijnse zijde, dan moet je een kilometer of wat lopen tot een droge rivierbedding. Daar is de grens en zijn ook de grenskantoren. We zijn niet de enigen maar een uur later staan we aan Boliviaanse zijde in het stadje Villazon. Het is meteen anders; vrouwen die traditioneel en kleurrijk gekleed zijn, drukke straatjes met overal wisselkantoren en andere souvenirs die aangeboden worden.
We vinden een hotel en gaan meteen de straat op. We hebben een soort van kermis gezien waar we naartoe willen. Blijkt een kermis te zijn zoals wij die kenden in de vorige eeuw met veel vermaak als ballen gooien, het rad van fortuin, een paar simpele draaimolens en ‘schuitjes’. Maar gezellig dat het is en keidruk; iedereen is er op zijn zondags. En er is veel te eten, we schuiven aan aan een grote tafel waar Api geserveerd wordt; een drank van paarse mais samen met een Pastel, een gefrituurde dunne pannenkoek met kaas van binnen. Heerlijk. We nemen ook nog een zelfgemaakte soep, een kleine taco zonder vlees maar we laten de zoetigheden (aardbeien en appels gedoopt in chocolade) aan ons voorbijgaan. Alhoewel ze er wel erg feestelijk en smakelijk uitzien.
Ook voor de kinderen worden vermaakt met het schilderen van kleipoppen. Leuk om te zien. We hebben meteen een goed gevoel bij Bolivia.
Dat goede gevoel komt de dag erop onder druk te staan. We willen door naar de beroemde zoutvlakte van Uyuni en hebben kaartjes voor de bus van half 9 in de ochtend. Het is stervenskoud en om 9 uur is er nog geen bus te zien. Bij navraag blijkt dat de gehele stad geblokkeerd is. Alle uitgangswegen zitten dicht en er kan geen verkeer doorheen. We moeten wachten en er is hoop dat de blokkade ‘spoedig voorbij zal zijn’. Blokkades komen echter vaker voor, horen we later, en duren meestal enkele dagen.
Het busstation ligt aan de rand van de stad en we besluiten weer terug te gaan naar het centrum om wifi te zoeken en koffie te drinken. Dat is nog niet zo eenvoudig. Uren later hebben we 10 minuten wifi gehad en ergens koffie kunnen drinken. Weer terug naar het busstation waar geen verandering is. We wachten de hele dag, er komen steeds meer mensen bij, zowel Bolivianen als toeristen. We maken kennis met Modeen (Libanees) en Thalia (Canadees) en verder nog 3 Fransen.
Alle info die we krijgen is wisselend van inhoud; niemand weet iets. Aan het begin van de avond besluiten we een hotel te zoeken en dat blijkt heel slim te zijn want na ons is er geen hotelkamer meer te krijgen. Alles is vol.
We hebben ondertussen besloten een ‘bij-pass’ te zoeken en die vinden we. Een reisbureautje wil ons naar Uyuni brengen met verschillende taxibusjes die we met ons zevenen – reizigers – betalen. Eerst tot aan de blokkade, waar we eruit gaan en met onze bagage door een droge rivierbedding moeten lopen om de blokkade heen te komen. Spannend, zou het allemaal wel goedkomen? Ook locals hebben deze route gevonden en gelukkig vinden de mensen van de blokkade het niet erg.
Aan de overkant staat er weer een taxibusje op ons te wachten die ons vervoerd naar Uyuni. Het gaat allemaal niet vanzelf maar we komen er. Weliswaar na eerst 2 uur over hobbelige pistewegen te hebben gereden, een uur vast te hebben gestaan in het zand van een rivierbedding en daarna nog eens een paar uur gereden te hebben. Maar het was de moeite waard.
Het stadje Uyuni, toegangspoort voor de zoutvlakte (de salar), is een 2e leven begonnen. Ooit was het een knooppunt van spoorwegen. Erts (goud, zilver, koper) ging per trein via Uyuni naar de Argentijnse havens om verscheept te worden naar Europa. Toen dat ergens vorige eeuw ophield, liep het stadje leeg. Veel later werd het een toeristisch centrum. Dé plaats om de salar en heel zuid-west Bolivia te bezoeken.
In totaal heeft de salar een oppervlakte van ruim 9.000 km2, ongeveer zo groot als de provincie Utrecht.
In het stadje zelf, midden in een uitgestrekte stoffige vallei, worden door tientallen reisbureautjes 1, 2 of 3-daagse tours over de salar aangeboden. Wij willen de 3-daagse en gaan die samen met Modeen en Thalia doen. We vragen rond en komen al snel tot de conclusie dat dat loont; het is winter, er zijn weinig toeristen en er zijn heel veel toeristenbureautjes die allemaal dezelfde tours aanbieden. We nemen een standaardtour dus maximaal 6 personen in een Toyota Landcruiser V8 met uiteraard de chauffeur/ gids. We komen op een mooi bedrag uit (nog geen 100 euro) met zelfs extra slaapzakken voor de 2 overnachtingen. En dat blijkt geen overbodige luxe te zijn want het is kkkkkoud zo hoog in de bergen. We vertrekken de volgende ochtend met nog twee toeristen nl. Christofer en Gabriel, twee Chileense twintigers.
Op naar de zoutvlakte. De zoutvlakte was ooit een groot meer waar het water van verdampt is. Eerst langs het treinkerkhof, waar treinen uit de 19e eeuw een rustplaats hebben gekregen.
Dan toch echt naar de zoutplaat. Een bijzondere ervaring, we rijden uren en uren over deze immens witte vlakte zonder dat er een einde aan het wit komt. Aan de rand van de zoutvlakte wordt op kleine schaal zout gewonnen. We zien een klein groepje volwassenen en kinderen zitten in een schuur die het gefilterde zout in kleine zakjes doen, dat in dozen wordt verpakt voor de markt in eigen land.
Modeen heeft Tequila en limoenen meegenomen en we drinken een tequila sunrise op deze bijzondere plek. Daarna, in onze taxibus, trekken we de whisky open, die de Chilenen meegenomen hebben. De verdere middag is een groot feest en we zingen allemaal mee met de muziek die Christofer via Spotify laat horen.
Soms wordt de oneindige vlakte doorbroken door ‘eilanden’ die in dit meer lagen en wat nu dus heuvels of bergen zijn. Een van deze eilanden doen we aan, Isla Incahuasi, een bizar eiland volledig bezaaid met cactussen. Sommigen wel tot 11 meter hoog. We klimmen naar de top van het eiland en maken wel 100 foto’s van de imponerende uitzichten.
Onderweg hebben we geluncht in een zouthotel. Gebouwd met bakstenen van zout en zelfs de tafels en stoelen zijn gemaakt van zout. Zo ziet later op de avond ons onderkomen er ook uit; een simpele onverwarmd hostel waar we wel een 2-persoons kamer hebben met – wederom – een bed gemaakt van zoutblokken. We slapen er niet minder om. Wel ongelooflijk blij met onze extra slaapzakken naast de 4 dekens want het is erg koud. We zitten dan ook wel op zo’n 4000 meter.
Op naar de tweede dag! Deze was qua uitzichten en natuurgeweld wel echt het mooist. Het was een afwisseling van kale zandvlaktes, woestijngebied met kleine bosjes, ruige bergpieken met sneeuw op de top, strepen wolk die door de oneindige blauwe lucht waaien, bevroren kreekjes … En een fikse zandstorm die onze chauffeur dwingt om zich goed te oriënteren. We reden langs vijf verschillende lagunes, die allemaal weer net een beetje anders waren. Met flamingo’s, met rozerood water, soms deels bevroren, met indrukwekkende bergtoppen op de achtergrond, het was allemaal prachtig en onbeschrijflijk mooi. Ook zien we een werkende vulkaan die af en toe pufjes uit stoot. En alsof dat niet genoeg is zien we telkens weer groepen lama’s en vicuñas (een soort wilde lama’s met een minder dikke vacht). We zien zelfs nandoes, een Zuid-Amerikaanse variant van de struisvogel.
Het allerhoogst waar we komen is op 49500 meter,een geiserveld met spuitende rook en stoom en waar het stinkt naar rottende eieren.
De derde dag begint met een misser; er is nog een andere groep in het hostel en die heeft al de ontbijtspullen opgegeten. Er was gedekt voor 2 groepen maar wij zouden later vertrekken. Groep 1 had dit niet door en heeft alles opgegeten en het hostel heeft geen extra etenswaren meer. We moeten het doen met nog een beetje brood met boter en jam. Afijn, na wat gemor vertrekken we. Het hoogtepunt van deze dag is wel de laguna Nera, het zwarte meer omgeven door prachtige bergen ene een groene vallei met op het meer grote meerkoeten en groepje eenden met blauwe snavels. Ook de Duivelskloof vonden we indrukwekkend. Maar wat een wind telkens. Af en toe hebben we het gevoel beland te zijn in een Amerikaanse film, een verlaten dorp, waar de wind doorheen raast, de saloondeuren openwaaien en struikjes door de verlaten straten scheren. We kunnen haast niet blijven staan, zo sterk is deze. Het is ook zo koud dat we telkens maar een minuut of 10-15 buiten kunnen zijn. Dan snakken we weer naar de warmte van de auto. Onze chauffeur draait afwisselende muziek, Amerikaanse gangster hiphop afgewisseld met bekende fluitmuziek en serenades uit de regio en dan is daar opeens Baccara met Yes sir, I can boogie, een singeltje dat Mathieu nog heeft van 35 jaar geleden. Al luisterend met een lekker vaartje scheurend door een soort van maanlandschap en dat de hele dag, heel vervelend!!
De vele en nieuwe indrukken van al het fraais dat we de afgelopen dagen gezien hebben vraagt veel energie. Als we aan het eind van de dag weer terug zijn, wat gegeten hebben liggen we dan ook vroeg op bed. Om weer uitgerust zijn voor nieuwe ervaringen.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2015-05-25 19:25:09
[totalVisitorCount] => 32019
[pictureCount] => 42
[visitorCount] => 409
[author] => Marian en Mathieu
[cityName] => Uyuni
[travelId] => 527552
[travelTitle] => Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-06-01
[dateReturn] => 2022-08-31
[showDate] => yes
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/057/555_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/419/946_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => villazon-en-salar-de-uyuni
)
[36] => stdClass Object
(
[reportId] => 5080262
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-12-13
[photoRevision] => 0
[title] => Terug thuis....
[message] => Sinds middernacht ben ik terug in ons belgenland....
Ik probeer nog deze week een laatste verslag te schrijven over de voorbije 2 goedgevulde weken ...
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 1330
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,oruro
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => terug-thuis
)
[37] => stdClass Object
(
[reportId] => 5080145
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-28
[photoRevision] => 0
[title] => Al meer dan halverwege ...
[message] => Al enkele dagen denk ik : ik zou dringend nog een volgend verslagje moeten schrijven voor mijn blog . Soms te druk , soms te moe ... en soms geen zin :-).
Maar nu ga ik er dan toch maar aan beginnen ..
De voorbije twee weken zijn dus echt wel voorbijgevlogen. En gelukkig heb ik een schriftje waar ik bijna dagelijks toch wel in noteer wat ik gedaan heb , of wat er gebeurd is ..want mijn geheugen is ook al niet meer wat het ooit geweest is .
De zondag na mijn vorige verslag was vooral een dagje samen met mijn familie hier . In de voormiddag laat ontbijt .. douche ... kort bezoekje aan Gilbert in het oblatenhuis. In de namiddag naar voetbalmatch van mijn petekind Patrick gaan kijken , om nadien in het centrum van Oruro nog api con pastel te gaan eten . De nacht van zondag op maandag was er hier redelijk wat gedonder en bliksem . En vermits het dak van mijn slaapkamer gedeeltelijk uit plastieken golfplaten bestaat ... kan je je wel voorstellen dat mijn slaap redelijk verstoord werd door de weersomstandigheden .
Maar goed , op maandagmorgen vertrok ik toch weer fris en monter naar het kindertehuis om er samen met de kokkin Pasesa en opvoedster Elsa het middagmaal klaar te maken voor zo'n 75 kinderen : Pastel de fideo ( = een soort grote taart van mengsel van pasta , veel groenten , beetje vlees en eiermengsel ) Heel lekker wel !!
In de namiddag dan toch maar langere siesta , wat lezen .. en via whatsapp bestel ik alvast de verjaardagstaart voor mijn ahijado José ( voor vrijdag )
Tijdens het avondmaal kreeg ik zowaar telefoon van het ministerie van gezondheid ( ministerio de salud ) van Bolivia .. Om te vragen hoe het met me ging , of ik geen enkel symptoom van covid had .. en om al mijn gegevens te checken .. Was toch wel even verbaasd want had dit niet verwacht ... maar eigenlijk toch ook wel blij..want ja , er is toch ook hier wat ' contacttracing' ... Het papier dat ik in de luchthaven bij aankomst moest invullen werd dus wel degelijk gebruikt !! En ze zouden mij na 3 dagen terug opbellen werd mij ook gezegd ...
Dinsdag 16 november kon ik dan eindelijk een bezoekje brengen aan het schooltje Ghislain Dubé. Een heel hartelijk onthaal door alle profesoras ! Ontbijt met api de quinoa en pastel . Vooral bijgepraat en gepolst naar hun ' noden ' .. Tot mijn verbazing waren er toch een drietal kinderen aanwezig in het schooltje ... Dit waren dan kinderen waar het niet mogelijk was om hen ' virtueel' te bereiken en dan toch naar school konden /mochten komen ... Tijdens de voorbije maanden werd het schooltje toch ook wat opgefrist : het heel oude totaal onaangepast gebouw kreeg een nieuw golfplaten dak , de muren werden geschilderd en er werden een aantal nieuwe lavabo's geplaatst .
De directora Ana Maria toonde mij de papieren / plannen van het terrein waar hopelijk in de nabije toekomst een ' nieuw schoolgebouw' gebouwd zou kunnen worden . Een project van ' lange duur' ..want ze zijn er al een paar jaar mee ' bezig' ... ' bureaucratie' ..veranderend beleid ....Maar we blijven hopen dat er op de voorziene 2000 m2 weldra een fris en aangepaste school zal staan ....
Thuis almuerzo ( middageten ) met de familie ..wat lezen .. Om dan tegen 17u samen naar de expoteco ( = een handelsbeurs ) te gaan . Uiteraard voorzien van mondmasker , flesje alcohol ... Enkele grote 'hallen' gevuld met lokale en nationale handelaars die hun produkten voorstellen en .. natuurlijk ook willen verkopen . Toch wel redelijk coronaproef , want heel brede gangen en voor mij toch opvallend minder handelaars dan andere jaren . Veel wijnen :-)... met veel proevertjes dus ... We genieten en lachen ...en proeven . Met een fles wijn , een potje 'mermelada van piña en papaya ' , wat ' boliviaanse' chocolade verlaten we de expoteco ...
Op woensdag 17 november smorgens opnieuw present in het kindertehuis om te koken . Biscoches en una sopa de trigo . Een lekker zoet broodje met kokos bovenop en een soep met veeeeeeeeeel groenten en tarwe. Om 14u30 werd ik opgepikt door Ider en Miguel om weer te gaan genieten tussen de boompjes en de bloemekes in Chusakeri . Waar het eerst nog zonnig en warm was ... werd het opeens toch heel wat ander weer ...Felle wind , veeeeeeeeel stof en uiteindelijk donder en bliksem en regen ... en zelfs hagel..Ben dus toch wel een tijdje gaan ' schuilen ' . sAvonds op tijd naar bed ... maar wederom een ' slechte ' nacht ...
Donderdag 18 november ging ik in de voormiddag mee helpen koken met Monica in het oblatenhuis... en in de namiddag is er een gezellige namiddag gepland met de ' chicas' ... Vier boliviaanse vriendinnen ;) . We eten samen ' charkekan orureño ' De charquekan is een gerecht afkomstig uit het departement Oruro. Het bestaat uit geraspte lama of rundvlees, vergezeld van aardappel, mote, kaas en de onvermijdelijke llajwa (pittige saus). Ik eet het alvast heeeeeel graag , maar de schotels zijn hier altijd zo groot ....dus met grote moeite heb ik toch maar zoveel mogelijk opgegeten . Verder hebben we natuurlijk veel plezier gemaakt , en bijgepraat . Als dessertje had ik voor hen .. de belgische Leonidaspralinekes bij :-).
sAonds toch weer op tijd in mijn bed ... steeds hopend op een lange onderbroken nacht .
Vrijdag 19 november ga ik voor de eerste keer tijdens mijn verblijf hier naar het centrum van Oruro om wat inkopen te doen ......Middageten samen met Gilbert in het oblatenhuis ... en in de namiddag was ik dan afgesproken met mijn petekind José die 18 jaar werd...
Na het ophalen van de bestelde taart werd ik door Jhonny afgezet op het kruispunt waar José me opwachtte om me mee te nemen naar zijn ' thuis' .. José is bijna uitsluitend opgegroeid in opvangtehuizen .. heeft weinig echte moederliefde gekend .. en verbleef ook verschillende jaren in het kindertehuis amigo negro josé.
Nu woont hij bij het gezin van zijn zus : zijn zus Ayde , haar man Jhamil en hun twee kinderen Jhandy en Jasmine . Ik weet dat ze het helemaal niet breed hebben ... maar als ik hun woonomstandigheden zie , moet ik toch even slikken ... Met 5 personen wonen ze in twee kleine kamertjes .. 1 kamertje doet dienst als keukentje, volgestouwd met spullen .. en toch ook een tafel en stoelen .. en in het andere kamertje staan 2 bedden.. een dubbel bed waar zus Ayde en haar man en het jongste dochter slapen ... en een ' twijfelaar ' waar José met zijn nichtje slaapt (?)....En binnen 3 weken wordt er nog een baby geboren ..want Ayde is hoogzwanger ... Maar goed , ik word zeer hartelijk onthaald...Ook mijn ander petekind Alcira( zus van José ) is gekomen met haar kindje Avril ( 2 jaar ) en we genieten samen van de taart .... Een 'zwarte ' taart ( José heeft ze zelf mogen kiezen , en hij wou een chocoladetaart met een creme met muntsmaak ...en zwart ;) ) . kMoet zeggen , de taart was heel lekker , maar onze mond , tong , handen kleurden algauw zwart .... Ik had dadelijk mijn bedenkingen bij de kleurstof .....hoewel mij door de persoon die de taart maakte bevestigd werd dat de kleurstof van het allerbeste merk was en eetbaar ...;-) Ik verwende hen allemaal nog met wat frisdrank , belgische chocolaatjes ... en bij het afscheid toch nog een zakjcentje voor elk kind en een iets grotere zakcent voor Ayde , die als zus , toch al jaren de zorg voor José en eerder ook nog voor onze andere twee petekinderen ( Alcira en Maria ) op zich genomen heeft ... niet evident ... want het inkomen van hun gezin moest 3 extra personen mee verzorgen zonder dat daar enige extra financiële vergoeding voor bestaat hier in Bolivia ...Ayde verdient volgens mij toch al wel een standbeeld ...
Een echt kado voor de verjaardag van José had ik nog niet , maar op de terugweg naar huis ..tijdens de babbel met Monica en Jhonny ( die mij oppikten ) besluit ik dat het misschien toch wel nuttig is dat ik een stapelbed koop voor dat gezin ... met vanonder dubbel bed waar de twee zusjes dan kunnen slapen , en vanboven een twijfelaar waar José dan toch zijn eigen plekje heeft om te slapen .
Nog een koffietje thuis , wederom telefoontje van het ministerio de salud om te informeren naar mijn gezondheidstoestand ( ivm covid ) en dan weeral maar vroeg gaan slapen .. wat redelijk lukte , ondanks dat ik veeeeeeel dingen had om over na te denken ...Zaterdag 20 november : in de voormiddag maak een een grote schotel met lasagna klaar thuis die we zondag zullen opeten . In de namiddag maak ik samen met Monica en Jhonny een uitstapje naar de calvariberg van Kala Kala .... dit is GENIETEN met deze twee schatten van mensen ... Ben zo blij dat zij 10 jaar geleden mijn pad gekruist zijn ...Zoals ik allicht al eerder zei of schreef : ze zijn dan wel niet mijn vlees en bloed , maar ze zijn wel echt ' mijn familie' hier .
Zondag 21 november slenter ik smorgens met Monica uitgebreid over de ' zondagse markt' ..genieten we smiddags van de lasagna met een glaasje wijn ;) ( gekocht op de expoteco en besluiten we savonds nog even naar de 'Socavon ' ( kerk/heiligdom in centrum Oruro ) te wandelen waar op zondag ook een heel uitgebreide markt met eetkraampjes , spelkraampjes enz plaatsvindt ...Maar voor mij is het hier wel veeeeeeeel te druk , en voel me niet echt op mijn gemak .. De meeste mensen dragen dan wel een mondmasker en ontsmettende alcool ...maar toch ook een hoop mensen zonder masker .. en veel te veel volk , dus ik ben zeker blij dat we er niet al te lang blijven en redelijk vlug terug huiswaarts keren .
Maandag 22 november opnieuw naar het kindertehuis ... :-))) helpen koken .. Samen met kokkin Sonia en opvoedster Melina maken we een ' sopa de manie' ( wederom een soep vol groenten en stukjes vlees waar een mengsel van gemalen pindanoten aan wordt toegevoegd ) en broodjes . Tijdens het weekend had ik ook met hermana Silvia kunnen regelen dat vanaf deze dag José 3 keer per week middagmaal zou kunnen komen ophalen voor hem en zijn twee nichtjes ...een hulp die meer dan welkom is dacht ik zo ... zo'n schrijnende armoede ...
In de namiddag , siesta ( die toch dikwijls heel welkom is ) om savonds met heel de familie de verjaardag van dochter Katrine te vieren .. die vandaag 21 jaar werd .
Dinsdagvoormiddag 23 november ga ik naar het bureau van de ' migracion' . Want bij mijn aankomst op 3 november , kreeg ik namelijk maar een stempel voor een verblijf van 30 dagen , in mijn paspoort . En omdat mijn verblijf hier langer duurt dan 30 dagen moet ik op tijd een extra stempel gaan halen ... voor nog eens 30 dagen ( want ze hebben alleen een stempel van 30 dagen :-) )Kopietje hier , stempeltje daar ... en we zijn weeral in orde ... Nog even langs de markt Campero in het centrum...en met de iets ruimere microbus naar huis .
In de namiddag ga ik nog een keerje mee naar Chusakeri met Ider en Miguel ...boompjes gieten .
sAvonds heeft Monica lekkere pannenkoeken gebakken .. gezellige avond :-)
Woensdag 24 november wordt er gestaakt ..bloqueos.. ( straten en toegangswegen worden geblokkeerd uit protest) en zodoende is er geen openbaar vervoer ...Ik besloot dan ook om thuis te blijven een een grote pot stoofvlees klaar te maken alsook een grote pot paprikasoep ...Recept wordt hier en daar wat aangepast , want niet alle ingrediënten die ik thuis voor handen heb vind ik hier ... maar het lukt met toch elke keer om er iets ' lekkers' van te maken . In de late namiddag zijn er dan terug minibusjes en ga ik met Monica nog even naar het centrum om alvast stapelbed te zoeken .. prijzen vragen enz . Ik blijf het grappig vinden hoe hier alle winkels gegroepeerd zijn per straat ... een straat of buurt vol meubelwinkels ... in een andere straat allemaal optiekers ...
Op donderdag 25 november breng ik een groot deel van de dag door bij Gilbert in het oblatenhuis om hem wat te helpen met uitzoeken van foto's .
Vrijdag 26 november ben ik om 10 uur afgesproken met de profesoras van Ghislain Dubé ..We maken een uitstapje naar Sepulturas , een dorpje vlakbij Oruro ..waar de directora van het schooltje woont ... Er is een gezellige namiddag gepland met barbecue . Het bleek ook de ' anniversario' van Sepulturas te zijn ... wat natuurlijk gepaard ging met de nodige ' desfile' ( stoet / parade ). Gewapende met mondmasker en alcohol kreeg ik een korte rondleiding van directora Ana Maria , in haar dorp .. waar zo'n 200 mensen wonen .. en waar ook een prachtige koloniale kerk staat . Na een heel gezellige dag keer ik huiswaarts .
Slapen lukt heeeeeel goed . En ja , ik heb dan wel wat bier gedronken ... maar dat was zeker niet de oorzaak van een goede nachtrust :p
Zaterdagmorgen was ik dan afgesproken met een ahijada van Els Pauwels .. Vanuit La Paz kwam Huayra op bezoek ...Heel mooie en lieve jongedame .. Heel leuke babbel ... Uitwisselen van verhalen alsook van ..kadootjes :-)
Na een siesta thuis ..een vergadering met de Boliviaanse directie van het kindertehuis ( Gilbert , zuster Silvia en Delina )in het oblatenhuis om 17 uur.... Bespreking over de werking , mogelijkheden , toekomst van het kindertehuis .... Toch wel aangename , leuke, boeiende en soms verhelderende vergadering die mij hopelijk in staat stelt om binnenkort in België bij het Belgsiche bestuur van dit kindertehuis in Vielsalm verslag uit te brengen en voorstellen te doen ...
Na 3 uur vergaderen is het al goed donker buiten .. en had intussen ook al ongerust telefoontje gekregen van Jhonny : madrina , waar zit gij :-)))).
Dus werd ik opgepikt met de auto , aan het oblatenhuis ... door de ganse familie ... en besloten we nog een hapje te gaan eten .. heeeeeeeeeel gezellig in restaurant E&B...En kreeg van mijn petekind Patrick een zelfgemaakt kadootje met zoveel lieve woorden en fotootjes ... meer moet dat niet zijn ....
Vandaag zondag 28 november ... na het ontbijt zijn we dan met heel de familie op uitstap getrokken naar Huari ... zo'n 135 km hiervandaan ... Ik wou heel graag met hen nog eens een bezoekje brengen aan het graf van Katrien Van De Velde een meisje uit het Gentse, die hier in 1999 met een bus op weg naar Uyuni verongelukt is ... Samen met enkele nederlanders , israeli ligt zij hier begraven ... We namen wat verse bloemen mee vanuit Oruro ... maakten het graf een beetje proper ... een kort gebedje ... Een korte picknick ... om dan de terugweg aan te vatten ...Onderweg kon ik weer genieten van mooie landschappen , vicuña's , llama's , ... en van het gelach en gebabbel van mijn ' familie' . Moe maar voldaan terug thuis rond 16u... Wat rusten ... en wat schrijven aan dit verslag uiteraard ...
Nog twee weekjes ... en ben al terug op terugreis ... Uiteraard volg ik het nieuws op in ons belgenlandje waar de vierde golf lelijk huishoudt .. Ik denk zeker en vast aan al mijn collega's van mijn dienst ...die geen heelkundige dienst meer is voorlopig , maar een coviddienst ...Ik weet dat we een sterk hecht team zijn dat bergen werk kan verzetten ... maar niettemin ... het is ' zwaar' ... Voor al mijn collega's een hele dikke knuffel !! Zorg goed voor elkaar !! ( maar daar twijfel ik niet aan )
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 30
[visitorCount] => 1095
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/024/972_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => al-meer-dan-halverwege
)
[38] => stdClass Object
(
[reportId] => 5079987
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-14
[photoRevision] => 0
[title] => Eerste volledige weekje in Oruro ...
[message] => kWil dit verslag niet met een cliché beginnen , maar toch ,ook hier gaan de dagen hier ' open en toe ' ....
Zoals ik in mijn vorige verslag schreef was ik vorige zondag heel vroeg wakker ( 6u ) na een redelijk kort nachtje .. In pyama aan de ontbijttafel om nadien een ' doucheke' te nemen .. Altijd zo gezellig met z'n allen aan tafel ... kletsen en lachen .Ik genietend , van dit voor mij toch wel iets anders gezinsleven ...
" Puraté a ducharte ! " zegt Monica me uiteindelijk :-) ( ga nu vlug douchen ;) ) want ja , er stond een heel leuke gebeurtenis op de agenda vandaag : we waren namelijk uitgenodigd op een trouwfeest .. jaja , trouwen kan hier blijkbaar ook op een zondag ...
De misviering in de evangelische kerk " Villa Esperanza " was om 13u30 gepland maar Monica wou graag voordien nog even met mij over de ' markt' wandelen . Op zondag is die markt hier , mercado Young , veel uitgebreider dan op een normale weekdag . Een hoop straten rond de normale markt zijn dan gevuld met kraampjes met nieuwe maar vooral tweedehandsgoederen: kleren , schoenen , keukengereedschap, speelgoed ... echt ' de todo' ( vanalles) dat vanuit de USA en ook Chili hier terechtkomt ..Recyclage..hergebruik .. Zeker en vast goed voor onze aardbol en voor de meeste mensen hier een ' goedkope' manier om kwalitatief kleding en materiaal aan te schaffen . Je kan hier voor een minimum aan bolivianos een hele nieuwe ( tweedehandse) outfit kopen ... zoals ze bij ons zeggen : ' voor een appel en een ei ' .
Maar , om verder te vertellen : ik heb me vlug gedoucht . Had me niet echt voorzien qua kledij op een trouwfeest ...maar gewoon ' casual kleding' zou ook wel goed zijn ... Het allerbelangrijkste is je ' aanwezigheid ' toch ?
Uiteraard 'slenteren' we over de markt , met mondmasker en gewapend met alcoholgel ...
Ineens staat er iemand voor mijn neus ... op het eerste moment herken ik haar bijna niet .. want met 2 ( ! ) mondmaskers , een zonnebril en een hoed ....
Maar het was Karina , één van mijn beste maatjes die vroeger ook in het kindertehuis Amigo Negro José heeft gewerkt ...Wat een emotie .. we vergaten even de 1,5 meter afstand ... lo siento .. en gaven elkaar toch maar een hele dikke knuffel ...
Na een kort babbeltje , was het voor mij en Monica toch wel tijd om naar de kerk te wandelen waar de huwelijksviering van Miguel en Wendy zou plaatsvinden . Miguel is een maatje waarmee ik één van mijn eerste verblijven in Oruro in 2012 alle stoelen en tafels en houtwerk geschuurd en gevernist heb op CEPA ( = Centro de Ecologia y Pueblos Andinos ) een instelling opgericht door oa familielid Pauwels Gilbert en die al meer dan 25 jaar de rechten van de inheemse volkeren van Bolivia verdedigt en die zich ook toelegt op ecologische en milieubescherming .
Toen was Miguel nog een jong ' broekventje en harde werker , maar nu een knappe mooie jongeman van 31 jaar. Monica en ik waren goed op tijd in de kerk en konden zodoende nog een groot deel van de voorbereidingen volgen .. maar 13u30 werd 14u .. en 14 u werd 14u30 .... ' hora boliviana' .. dwz ... hier begint raar of zelden een activiteit stipt op tijd ..:-)))
Intussen was Miguel al wel toegekomen aan de kerk ...en heeeeeel blij verrast mij te zien ... want hij wist dus helemaal niet dat ik zou komen :-))))
Toch weer mooi om deze gebeurtenis te mogen meemaken ... Een stralend koppeltje ... De viering verloopt iets anders dan bij onze katholieke kerk , maar fundamenteel is het wel vergelijkbaar .
Intussen waren Jhonny en Katrine ook toegekomen aan de kerk , en na de viering werden we allemaal verwachte in feestzaal ' Los Portales ' om te feesten .Op een trouwfeest van de evangelische kerk wordt er blijkbaar geen alcohol gedronken ...enkel frisdranken en ' bocaditos' ( popcorn en andere knabbeltjes )op de tafels . Het orkest speelde ook een eigen ' religieus getint repertoire ' . Samen met mijn familie zochten we een plaats aan een tafel .. en genieten we van alle gebeurtenissen : openingsdans , toespraken van mama en papa enz ...
Maar intussen begon bij mij de vermoeidheid danig toe te slaan ..en na de maaltijd ( een schotel met llamavlees , groenten , aardappelen en rijst ) besluiten we dan toch wel huiswaarts te keren .. waar ik om 21uur doodmoe mijn bed induik.
Op maandag werd ik verwacht in het kindertehuis Amigo Negro José. Wat een raar gevoel was me dat : toekomen in het kindertehuis ....zonder kinderen . Omwille van corona zijn er sinds vorig jaar maart ( 2020) geen kinderen ...Verboden door de overheid ... Maar uiteraard blijven de noden van de kinderen die normaal worden opgevangen even groot , of zelfs tijdens deze pandemie , alleen maar groter ... Sinds begin dit jaar heeft men dan beslist om 3 keer per week een middagmaal klaar te maken in het kindertehuis ( op ma -woe en vrij ) dat dan door de kinderen kan worden afgehaald ( take away ). Lijkt een kleine hulp maar is zeker en vast voor de vele arme gezinnen met soms 4-5 kinderen meer dan welkom ...Alleenstaande moeders , kinderen zonder ouders die bij andere familieleden wonen enz ... Mucha mucha pobreza ...En de pandemie heeft het voor vele families nog veel erger gemaakt ... Leven met een groot gezin in een klein ' huisje' , soms zonder elektriciteit , water of wc....
Zoals altijd werd ik hartelijk ontvangen door hermana Silvia die de leiding heeft hier in het Belgische kindertehuis Amigo Negro José. Ook wel een ' ontsmettende ' ontvangst . Moet eerst met mijn voeten op een ontsmettende dweil gaan staan .. dan op een droge dweil om vervolgens een draaike rond mijn as te maken om helemaal met alcoholspray ' ontsmet ' te worden :-) . Maar goed , beter maar voorzichtig zijn ... ;-)))
Samen met Maritza en Sonia maak ik het middagmaal klaar. Vandaag is het : arroz a la valenciana. Groenten kuisen en logistieke ondersteuning ( afwassen dus :-) ).Eigenlijk zijn Marit en ik de ' ayudantes' ( helpers ) en Sonia de kokkin .. Tussendoor genieten we van een belgische capuccino en chocolaatje.
Vanaf 12u30 komen de kinderen dan naar de voordeur van het kindertehuis , met hun eigen 'olla' ( kookpot) of ander recipiënt om hun ' almuerzo' ( middageten ) op te halen . Kookpot en kinderen worden ook met alcoholspray ' ontsmet' .
Ik bekijk heel het gebeuren vanuit een zeteltje in de inkomhal . Een aantal kinderen herkennen mij nog uiteraard en Maritza vraagt hen om mij te begroeten met een vuistje ( à la corona ).Heel grappig als één van de kinderen het wat verkeerd verstond ' da un puñete ' en mij een stomp ( je ) in mijn maag geeft in plaats van een vuistje ...hahahahaha
Nadat alles is afgehaald, eten we samen nog almuerzo , wordt de keuken opgeruimd en keer ik huiswaarts . Na een babbel en glaasje frisdrank ga ik nog even langs bij Gilbert Pauwels in het oblatenhuis om rond 18u terug huiswaarts te keren . Om 19u krijg ik dan nog bezoek van Melany , die een kadootje van haar padrinos in België komt ophalen ...Nadien nog lange tijd getypt aan mijn vorig verslag ;) om wederom doodmoe mijn bed in te duiken .. Mijn slaapritme is nog niet wat het moet zijn ....
Want dinsdagmorgen weeral vroeg wakker en niet zo goed geslapen . Maar goed , na het ontbijt wandel ik te voet naar CEPA om daar bij iedereen goedendag te zeggen . Na 10 jaar ken ik de meeste mensen daar al redelijk goed , en zij mij ook uiteraard.
Nog even naar de markt om wat brood te kopen , nog even naar de ' supermercado' om al een aantal dingen te kopen om hier thuis te koken de komende week ( weken ). Almuerzo en casa ( middageten thuis ) en na korte siesta ben ik om 14u30 afgesproken met Ider en Miguel om met hen naar Chusaqueri te gaan .. één van mijn lievelingsplekjes hier in Oruro intussen .. een zalige rust daar ...
Bezoekje aan Frans Pauwels ( jaja , ook familie :-) ) die het grootste deel van zijn tijd in Chusagueri woont . Een koffietje , een babbeltje en ook voor hem pakjes vanuit België en wat brood dat ik voor hem kocht..
Daarna volop genieten tussen de boompjes en de bloemen van Chusaqueri... Heel droog is het ...het zou dringend wat moeten regenen .. Maar intussen geven we elk boompje water met een tuinslang .. Miguel en Ider zijn intussen ook echte vrienden geworden ... Voor hen had ik vanuit België een hart uit chocolade meegebracht met foto en de tekst : amigos para siempre ... Content waren ze uiteraard ... Maar tzijn zo'n toffe mannen en harde werkers ....Rond 18u keren we huiswaarts ... nog even goedendag zeggen bij Gilbert in het oblatenhuis , nog even langsgegaan bij Monica die savonds een klein snackrestaurantje openhoudt waar kip , silpancho en salchipapas wordt verkocht . Ja, en ik val in herhaling ..maar weer ben ik om 21 u in mijn bed gekropen en als een blok in slaap gevallen ...Maar heel goed geslapen deze keer ..
Op woensdag smorgens weer naar het kindertehuis om mee te helpen koken . Una sopa con quinoa con pan .
Een soep met quinoa en veel groenten en broodje. In de loop van de voormiddag trakteert hermana Silvia ons met ' salteñas' en fruitsap ..En niet lang daarna voel ik dat mijn maag langzaam begint te ' protesteren' .. Ik eet weinig tot niets van de nochthans lekkere soep en besluit na de afwas en opruim huiswaarts te keren en mij op bed te leggen . En ja , mijn maag bleef protesteren ....en ja ik had ' prijs ' .... wat later op de avond belandt mijn hele maaginhoud in het toilet :((( ( waar ik eigenlijk al de hele tijd zat op te wachten ) ..De ganse nacht toch redelijk kunnen slapen maar toch regelmatig ook naar toilet ... want ook mijn darmen protesteerden ... :-).
Donderdag werd dus een dagje thuis dicht bij een toilet... tot alle ' naweeën ' verdwenen waren.
In de namiddag kreeg ik wel kort het bezoek van mijn petekind ( ahijado ) José....José verbleef ook jaren in het kindertehuis en heeft mijn hart gestolen vanaf de eerste moment dat ik hem zag .. Nu woont hij bij een oudere zus en haar gezin ...maar ze hebben het zeker en vast ' niet breed' .. Hij schreef mij smorgens dat hij niet voldoende verf had om zijn huiswerk af te maken ... en of ik hem wat verf kon bezorgen ... De meeste scholen zijn hier in Oruro dus ook al gesloten sinds vorig jaar maart 2020... en de kinderen volgen afstandsonderwijs .... Maar je kan je voorstellen , waar sommige kinderen amper eten genoeg hebben ...en in heel armoedige omstandigheden moeten leven .. het niet vanzelfsprekend is dat zij beschikken over een gsm , tablet of laptop om virtuele lessen te volgen ... Veel kinderen zullen toch een grote achterstand oplopen ...
Maar , omdat ik dus zelf niet van huis wou /kon had ik José gevraagd om tot hier te komen en heb ik hem wat centjes gegeven om verf te kopen... en ook wat chocolaatjes natuurlijk .. Mijn klein Joséeke van 10 jaar geleden is intussen ook een flinke kerel geworden die volgende week 18 jaar wordt ...
Normaal had ik deze voormiddag ' una reunion' met alle profesoras van het schooltje voor kinderen en jongvolwassenen met beperking Ghislain Dubé...maar deze afspraak heb ik dus moeten verzetten naar volgende dinsdag ... Ook een namiddagje Chusaqueri met Ider en Miguel zat er niet in vandaag.
Ganse donderdag alleen maar water gedronken ... en wat crackers gegeten ...
Maaar vrijdag was ik alweer ' alive and kicking ' hoor ... nog wat opletten wat ik zou eten of drinken , maar voor de rest .... een heeeeeeeeel pak beter .
In de voormiddag weer naar het kindertehuis waar ik hielp om het almuerzo te bereiden : frito de zanahoria con arroz. Deze keer had ik mijn eigen kleine aardappelmesje meegenomen om alle groenten fijn te snijden :-) want hier gebruiken ze meestal echt wel heel grote messen ,maar voor mij niet zo praktisch ...
Hermana Silvia trakteert weer met salteñas , maar deze keer laat ik ze aan mij voorbijgaan , want ik geloof dat het de salteña was die mijn maagdarmstelsel wat overhoop haalde ... Ik hield heb bij water en crackers dus ..
sNamiddags naar huis ...siesta...nog even op bezoek bij Gilbert en savonds gewoon thuis bij mijn familie ... wat lezen , wat internetten . wat haken ... en slapen :-).
Gisteren zaterdag , smorgens hier wat geholpen in huis met poetsen en smiddags waren Monica en ik uitgenodigd bij Patricia en haar gezin ... Patricia ken ik ook al sinds 2011.... sinds mijn allereerste bezoek aan Bolivia .Chicharron hebben we gegeten , een typisch gerecht van Cochabamba .. Veel gelachen en gebabbeld ( weeral ) en pas om 18u30 huiswaarts gekeerd ... waar we nog een gezellige avond hadden met de familie ...
Zo .. tot hier dan toch maar weer mijn ' belevenissen ' en ervaringen ... Een verblijf met ' weinig tot geen kinderen' deze keer ...heel spijtig ...maar niks aan te doen .. Ik probeer te genieten van al wat op mij afkomt ... en van de ' me -time '
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 12
[visitorCount] => 696
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/023/978_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => eerste-volledige-weekje-in-oruro
)
[39] => stdClass Object
(
[reportId] => 5079918
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-09
[photoRevision] => 0
[title] => Goed aangekomen in Oruro ! Reisperikelen ...
[message] => Jullie hebben er even op moeten wachten , maar hier dan toch het eerste verslag vanuit Oruro.
Dinsdagmorgen 2 november ben ik vertrokken naar Brussels Airport met 2 koffers , elk net geen 23kg , een rugzak van ongeveer 9kg en een handtas , van waaruit ik met Iberia mijn eerste vlucht had naar Madrid . Na de vlotte check-in en controles nog 2 kg belgische pralines , een flesje parfum en een zakje stroopwafels in de taxfreeshop gekocht. De wafeltjes om een eventueel hongertje onderweg te stillen.
Dus met nog een extra papieren zakje als handbagage naar de gate. Vlucht naar Madrid wederom vlot verlopen ..Bij het uitstappen in Madrid echter in terminal 4.. een klein ongelukske ..Mijn papieren zakje scheurt en de inhoud ligt verspreid aan de ingang van de gate ... damn ....
Gelukkig vlug een ' vervangzakje' gevonden in een nabijgelegen winkeltje waarna ik na het ophalen van mijn koffers toch ook weer een ' klein gelukske' kon ervaren . Ik moest namelijk niet met mijn 2 zware koffers en rugzak de bus op om mij naar een andere terminal te verplaatsen om daar opnieuw in te checken bij BOA, de vliegmaatschappij waarmee ik de volgende vlucht naar Cochabamba, Bolivia had.Check-in bij BOA was ook in terminal 4... gewoon 2 verdiepingen met de lift omhoog :-) .
Ruim de tijd om in te checken , want ben om 14u30 toegekomen in Madrid , en om 21u30 vertrok de volgende vlucht pas .... Relax ..dacht ik ..
Mezelf vlak bij de check-in van BOA op een stoel ' genesteld' . Intussen maakte in mijn handbagage wat lichter door 1 kg pralines en de parfum in mijn koffers te stoppen .. voor mij was dit wederom een ' klein gelukske '.. een mens is soms toch rap content he ...
Een lange rij met reizigers ( vooral Bolivianen ) stond met ' pak en zak' al te wachten tot de check-in zou starten. ' Pak en zak' mag je heel ruim zien . Ik reis dan wel met 2 koffers van 23kg.... maar de meeste bolivianen hadden 3-4 of zelfs 5 grote ' bultos' bij .... bijna allemaal ingewikkeld in groene of witte plastiekfolie .....Toen dan eindelijk de check-in begon, sloot ik mij ook aan bij de lange rij ... want eens van mijn koffers verlost wou ik toch wel graag iets gaan eten. Na mijn ontbijt thuis had ik alleen nog maar wat water een stroopwafel ( uit de taxfreeshop :-) ) gegeten .
Maar heb zo maar eventjes meer dan 2,5 uur moeten aanschuiven , want heeeeeeeeeeeeel veel technische problemen met de bagagebanden ...zodat het een redelijk 'chaotische' check-in werd met zenuwachtig rondlopend personeel ....:-)))
Maar goed , om 18u45 dan toch met de shuttle naar terminal 4S, van waaruit mijn 11,5 uur durende vlucht naar Cochabamba zou vertrekken . Grote honger had ik intussen ...En damn , Burger King was al gesloten intussen ...:((( daar ging mijn plan om nog gauw een lekkere hamburger met frietjes te gaan eten ...Maar de vervangende sandwich elders was ook zeker wel lekker hoor .
Nog even wachten aan de gate tot we konden instappen ..En ik moet zeggen ...met alle coronaregels verliep de inscheping veel ordelijker dan wat ik vroeger gewend was ...Mas disciplina .
Naast mij op het vliegtuig kreeg ik het gezelschap van een 31-jarig Duits meisje Leonie . Aangename babbel , daarna nog wat eten .. Ook niet de gewoonlijke warme maaltijd met 'pollo' ( kip ) of pasta ...maar ook weer omwille van corona een zakje met daarin een flesje water , een brikje fruitsap, een bakje met 2 sandwiches en een zakje zoute chips. Ook geen dekentje of kussentje deze keer ( corona ?? ) .. dus gebruik ik mijn trui maar als kopkussen en mijn jas als deken ... Voor alles is er een oplossing in het leven ..nietwaar ?
Redelijk goed geslapen ..niet zoals in een bed natuurlijk ..maar toch tot 2 uur voor de landing ' geslapen' . Wederom een plastiek zakje als ontbijt met daarin opnieuw een flesje water , brikje fruitsap , verse fruitsalade en een cakeje .
Om 4u15 ( boliviaanse tijd ) geland in Cochabamba. Na controle door de ' migracion' ..ophalen van de bagage..En ja .. vééééééél bagage rolde op de band ...maar de mijne bleven lang achterwege ..Ik kreeg al een ' klein stresske' dat mijn koffers er niet bij zouden zijn ..maar ' por fin' gelukkig wel . Intussen was het al wel 6u ( in de ochtend )
Controle van de bagage door de douane en dan eindelijk naar de uitgang waar Monica , Frederic en Patrick me stonden op te wachten .
Wat een blij weerzien was dat ...na 2 jaar ..onbeschrijflijk .
Alle bagage in de auto , om dan te starten aan een rit van meer dan 200km naar ...ORURO !!!
Een weg door de bergen met veel kronkels en bochten met vrachtwagens die enkel met een slakkegangetje naar boven tuffen ...En Frederic is dan wel een voorzichtige chauffeur , maar af en toe kneep toch maar effe mijn ogen toe ....
Onderweg nog gestopt om wat te eten .. mijn eerste boliviaanse ontbijt ... ' api con pastel ' ...khoopte dat mijn maag er niet al te veel problemen mee zou hebben ( en gelukkig viel dat heel goed mee achteraf).
Omstreeks 10u30 ( boliviaanse tijd .. in België 15u30) eindelijk toegekomen in mijn boliviaanse ' thuis '. tKlinkt raar , maar ook al was het 2 jaar geleden , het leek wel of ik er gisteren nog was geweest :-) .
Na een ' cafecito' en een babbel met dochter Katrine , eerst het thuisfront gerustgesteld dat ik veilig was toegekomen om dan toch maar op bed wat te gaan rusten ... slapen lukte niet echt ... wellicht ook wel wat de ' emoties ' .. sAvonds dan ook op tijd naar bed . Ook donderdag nog een hele rustige ' thuisdag ' met lezen , rusten , haken :-) ..zodat mijn lichaam voldoende tijd krijgt om zich aan te passen aan de hoogte ( 3700 m ) en ' el cambio del tiempo ' . De preventieve inname van Diamox doet blijkbaar dan toch ook zijn werk om hoogteziekte te onderdrukken .
Maar ben zo blij en gelukkig dat ik hier terug ben na 2 jaar .Ook mijn boliviaanse familie is heel content omdat ik weer enkele weken deel zal uitmaken van hun gezin . Een warm en deugddoend onthaal ..
Op vrijdag voel ik dat mijn lichaam nog wel wat last heeft ..maar is het omwille van de hoogte ? of is het omdat ik toch geen 18 jaar meer ben ( hé Jos ? :-)))
Voel me wel goed genoeg om Gilberto Pauwels ( familie ) een bezoekje te brengen ... con barbijo ( mondmasker en de nodige voorzichtigheid.
In de namiddag met Monica nog een boliviaanse chip en telefoonkaart gekocht voor mijn gsm en wat andere aankopen gedaan om nadien huiswaarts te keren en te ..RUSTEN.
Zaterdag ..mijn slaapritme is al iets beter aangepast , maar toch nog altijd heel vroeg wakker ..wat lezen ..wat babbelen met het thuisfront en berichten beantwoorden van al mijn boliviaanse vrienden die staan te popelen om mij te zien ...
sNamiddags met de familie naar 2 (!) voetbalmatchen gaan kijken van mijn ahijado ( petekind ) Patrick. sAvonds heel leuke avond met z'n allen thuis : RUMMIKUBavond met mijn eerste ' cerveze negra' een een knabbeltje . Veel gelachen , veel gebabbeld .. en veel te laat naar bed ...1uur . En toch ben ik de volgende ochtend , zondag , om 6u klaarwakker .
Zo , tot hier mijn eerste verslag vanuit Oruro . De komende week zal mijn agenda zich wat meer vullen ...daarover meer in het volgende verslag.
10 jaar geleden in 2011 kwam ik voor de eerste keer naar Bolivia... dus nu 2021 is een jubileumjaar ...
Ben Marc en onze kinderen heel dankbaar dat ze me telkens weer deze weekjes ' me-time' gunnen ...al 10 jaar lang ...
Wil ook nu al , al de mensen bedanken die mij de laatste weken voor mijn vertrek nog een ' gulle bijdrage' hebben bezorgd.Samen met de opbrengst van de koekjesverkoop van 2020 heb ik een mooi bedrag . Deze centen zullen zeker en vast een nuttige bestemming krijgen en dan deze keer voornamelijk voor de kinderen en jongvolwassen met beperking van het schooltje Ghislain Dube. Komende donderdag heb ik een eerste ' reunion' ... en gaan we bekijken wat de noden zijn om deze kinderen zo goed mogelijk te helpen ...
Veel groetjes , en tot een volgend schrijven .
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 646
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/023/966_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => goed-aangekomen-in-oruro-reisperikelen
)
[40] => stdClass Object
(
[reportId] => 5064208
[userId] => 312545
[countryId] => 24
[username] => raoulenannemarie
[datePublication] => 2019-09-27
[photoRevision] => 0
[title] => All we are is dust in the wind
[message] => Zondag 22 september 2019
Na een ontspannen ontbijtje vliegen we eind van de ochtend naar Bolivia. Eerst van Cuzco naar La Paz waar we een tussenstop hebben van ca 5 uur). Het is een klein vliegveld, maar wel met voldoende eet- en drinktentjes. Daarna vliegen we door naar Uyuni, een klein stadje midden in de woestijn op 3.669 meter hoogte. Er staat al een taxi voor ons klaar, dus dat is wel makkelijk.
Wanneer we 's avonds Uyuni binnenrijden lijkt het alsof het helemaal verlaten is. Het zand en stof waait door de lege straten en we zien geen mens. Er is geen straatverlichting en de huizen zijn donker. Na een tijdje komt hier gelukkig verandering in en zien we wat leven op straat. We verblijven in Kory Wasy Hotel. Op de foto's een schitterend hotel met mooie grote kamers. Helaas heeft onze kamer geen ramen of enige ventilatie. Het vorige hostel had wel een raampje van 20 x 20 cm. Ook niet echt de moeite. Hierdoor hadden we allebei al wat last van een verstopte neus en zaten dus niet te wachten op een kamer zonder ventilatie. Gelijk verhaal gehaald bij de receptie, want we hebben kamers gezien met een raampje. Niet naar buiten toe, maar wel naar de binnenplaats. Na veel pijn en moeite blijkt dat die kamers wel vrij zijn, maar niet schoongemaakt en ook zonder schoon beddengoed. Het is maar voor één nacht en een schone kamer is toch ook wel lekker. Tot we gingen slapen de deur opengelaten voor nog een beetje frisse lucht.
Maandag 23 september 2019
We verzamelen om 10:30 uur bij het hoofdkantoor van Red Planet Expedition op zo'n 5 minuten van ons hotel. We gaan op een 3-daagse trekking door de woestijn van Uyuni. Hier is een enorme zoutvlakte (daarover verder meer), de grootste lithium voorraad ter wereld en veel zand en rotsen.
Er zitten al best wat mensen te wachten. Het is een gemêleerde groep van 17 personen. We rijden met 3 terreinwagens. In onze wagen zitten twee zestigers uit Australië en twee dertigers uit Canada op huwelijksreis. Zij hebben allemaal de Inca Trail gedaan. Dat is vooral erg knap van die ouderen, want het is een hele pittige 4-daagse tocht door de bergen naar Machu Picchu. Verder hebben we nog o.a. drie jonge Belgen, twee Italianen en ook twee Britten.
De rit begint en net buiten Uyuni staan oude locomotieven (de meesten uit de 19e eeuw) weg te roesten. Dit waren de eerste treinen van Bolivia en werden gebruikt om zilver en andere grondstoffen te vervoeren. De Engels sprekende gids vertelt in geuren en kleuren over Bolivia en de geschiedenis. Naast de Spaanse geschiedenis hebben ze ook mot (gehad) met Chili. Bolivia strekte zich vroeger uit tot de kust, maar dat is dus ingepikt door Chili. Dit gebeurde volgens de gids heel stiekem. Terwijl de Bolivianen hun meerdaagse carnaval aan het vieren waren met de nodige drank, bleek na afloop van het feestgedruis dat ze een stuk land waren kwijtgeraakt. Dit is eigenlijk nog beperkt gebleven doordat Bolivia door het Andesgebergte moeilijk toegankelijk is. De Chileense troepen konden daardoor niet verder trekken en nog meer land veroveren.
We vervolgen onze rit en stoppen in het dorpje Colchani. Hier mogen we bij een familiebedrijfje naar binnen. Zij verzamelen nat zout en verwerken dat naar barbecue zout en consumptiezout. Dit is voor de meeste lokale families de primaire bron van inkomsten. Vanwege het hoge zoutgehalte kan je hier namelijk bijna niks verbouwen. Verder zijn er ondergrondse dikke lagen samengeperst zout (tot wel 180 meter) die ze in stukken blokken kunnen zagen. Deze zoutblokken zijn zo sterk dat ze hier huizen van kunnen maken.
Daarna rijden we door naar de zoutvlakte 'Salar de Uyuni'. Dit is de grootste zoutvlakte op de wereld (10,582 km²). Het ligt op 3.663 meter hoogte. Deze is ontstaan doordat de zee hier heel lang geleden is verdampt. Hier kan je trouwens niet komen in de zomer. De zoutvlakte bestaat uit natuurlijk gevormde zeshoekige harde zoutplaten. Daartussen zit zachter zout. In de zomer staat het grondwater hoger, waardoor de platen los komen te liggen en je kan wegzakken.
Het is eigenlijk een grote witte egale vlakte die oneindig lijkt door te gaan. In de verte is het omringd door bergen en vulkanen, maar die liggen zo ver dat je die over het algemeen bijna niet ziet. De chauffeurs gebruiken die om te navigeren. In het noorden is de berg Chipaya en in het zuiden de vulkaan Licancabur op 5.935 meter hoogte.
Op deze zoutvlakte heb je geen perspectief. Het is daarom de ideale plek om grappige foto's te maken waarbij de ene persoon heel groot is en de ander heel klein. Als je er voorwerpen bij gebruikt wordt het nog leuker!
Daarna rijden we door naar Isla Incahuasi. Dit was vroeger een vulkaan die onder de zee lag. Nu de zee is drooggevallen is het een eilandje middenin een "zee" van zout. Verder groeien hier metershoge Trichocereus cactussen die wel 1.000 jaar oud kunnen worden. Vogeltjes bouwen hier hun nestje in en eten van de cactusvrucht. De lokale bevolking offert hier één keer per jaar een lama aan pacha mama (moeder aarde) voor genoeg regen en een goede oogst.
We overnachten in een hotel gemaakt van zoutblokken in het dorpje Atulcha.
Dinsdag 24 september 2019
Vandaag bezoeken we verschillende lagunes die door de mineralen in het water rood zijn gekleurd. Hier foerageren duizenden flamingo's (drie van de zes soorten flamingo's). Het is een schitterend beeld om deze roze gekleurde dieren in het wild te zien. Ze eten het rode plankton en algen waardoor hun witte en grijze veren geleidelijk aan roze kleuren.
We lunchen op een afgelegen plek nabij een rotspartij. Het blijkt dat we niet alleen zijn. Er woont hier namelijk een Viscacha, dat is een soort konijn/kangoeroe met een lange staart. Die zit ons vanuit de rotsen te bekijken terwijl wij aan het lunchen zijn. Stiekem komt hij steeds dichterbij. Hij lijkt niet bang voor ons te zijn. Iemand gooit een stukje broccoli en dat lust hij wel. Met zijn kleine voorpootjes pakt hij het op en eet het net zoals een eekhoorn dat doet. Als we zijn uitgegeten worden alle groente restanten op een grote steen gelegd. Dat verklaart dus waarom die Viscacha daar zit.
We zien regelmatig kuddes alpaca's rondlopen. Bij een groene vlakte stoppen we om dit van dichtbij te bekijken. Het is hier zo groen, omdat er allerlei waterstroompjes doorheen lopen. Er is gras, struikjes en mos. Hier lusten de alpaca's wel pap van. Ze zijn er in wit, bruin en allerlei combinaties daarvan. Er loopt ook een baby alpaca rond. De gids legt uit dat er verschillende kuddes alpaca's (van verschillende eigenaren) vrij rondlopen die 's avonds uit zichzelf terugkeren naar hun eigen stal.
Onderweg in de wagen hebben we de raampjes zo vaak mogelijk open voor wat frisse lucht. Af en toe moeten ze zo snel mogelijk weer dicht vanwege een zand- of stofwolk door de wind of door ander verkeer. Ook een keer tijdens de lunch zitten we binnen en wordt het opeens helemaal donker. Door het raam zien we geen hand voor ogen. Blijkt dat er ineens een enorme zandstorm voorbij raast. Wij blij dat we daar niet in liepen! Heel bizar dat je binnen enkele seconden kennelijk in een zandstorm terecht kan komen.
Het hele gebied is omringd door vulkanen. Van een afstand zien we de semi actieve Ollague op 5.840 meter hoogte. Die is duizenden jaren geleden uitgebarsten. Er komt nu enkel continue stoom uit. Heel het gebied is dus eigenlijk gevormd door het vulkanisch geweld van weleer. Dit zorgt voor een grillig landschap. We wandelen tussen bizarre rotspartijen en landschappen. Het is net of we op mars rondlopen. Op ongeveer 4.850 meter hoogte lopen we op de top van de vulkaan Sol de Mañana. Hier ruikt het naar zwavel en lopen we tussen de borrelende modderpoelen. Om ons heen spuiten de gassen en dampen uit de grond. Er is hier één geiser die enorme gaswolken uitblaast.
's Avonds na het eten gaan we in de hot springs. Het water is zo'n 35 graden en heeft een zachte grindbodem. We zitten op 4.850 meter hoogte. In het pikkedonker met een Boliviaans biertje in de hand hebben we met het blote oog een ongekend mooi zicht op de heldere sterrenhemel. De fonkelende lichten zijn planeten en de continue brandende lichten zijn sterren. De melkweg strekt zich uit als een wolk over de sterrenhemel en Boliviaanse sterrenbeelden van o.a. een lama en een katapult (de Grieken kennen dit sterrenbeeld als de schorpioen) zijn uitstekend zichtbaar. Dit hebben we nog nooit zo meegemaakt. Echt fantastisch mooi. Ook zien we een vallende ster.
Woensdag 25 september 2019
Dit is de laatste dag van de woestijntrekking. Na het ontbijt rijden we naar het drielandenpunt van Bolivia, Argentinië en Chili. Hierna zetten we een deel van de groep af bij de grens van Chili. Zij zetten hun reis daar voort, de rest gaat terug naar Uyuni. We worden vooraf gewaarschuwd voor de strenge controle vanwege drugssmokkel. Dat is niet voor niets, want onderweg zien we meerdere bandensporen van illegale routes naar Chili.
Onderweg naar Uyuni stoppen we regelmatig om de benen te strekken en zodat de chauffeurs even kunnen rusten. We komen nog langs een bijzondere rotsenpartij die door de ontdekker is vernoemd naar Salvador Dali. Met een beetje fantasie zie je een olifant en een vrouw. De terugreis duurt in totaal ongeveer 7 uur. Zoals gepland komen rond 17:00 uur aan in Uyuni.
Nu we weer in de bewoonde wereld zijn en weer online, komen er allerlei berichtjes binnen. Ook van de vliegmaatschappij Amaszones dat er wijzigingen zijn van de terugvlucht. Dit was al van enkele dagen terug met het verzoek om met spoed te reageren. Ohoh! Geluk bij een ongeluk is er op 10 minuten lopen een kantoor van deze maatschappij en die ook nog eens open is tot 19:00 uur. Wij daar naartoe en de beste man typt en zoekt in de computer. Na ongeveer een kwartier wordt de manager erbij gehaald en in het Spaans gediscussieerd. Hierna krijgen we uitleg dat het is gelukt, maar dat het even duurt voordat de tickets gereed zijn. Die worden straks naar ons gemaild. Heel fijn dat het mondeling is opgelost, maar totdat we de tickets hebben zitten we toch niet helemaal ontspannen. Om 18:50 uur komt het verlossende bericht en zijn de tickets in goede orde ontvangen :-)
We verblijven trouwens weer in hetzelfde hotel als eerst in Uyuni. Ze hebben de boodschap begrepen en dit keer hebben we een kamer met raam dat open kan. Met de tickets in bezit en het raampje open kunnen we eindelijk rustig slapen.
Donderdag 26 september 2019
Vandaag vliegen we van Uyuni naar La Paz. Hier hebben we een tussenstop van 8 uur voordat we doorvliegen naar Santa Cruz. We zijn inmiddels bekend op het vliegveld van La Paz en zitten hier en daar en ook even buiten. Er zijn hier ook slaapcabines te huur waar we lekker even een uurtje in verblijven. Allebei nog even in de massagestoel voor enkele Bolivianos en dan zijn we klaar voor de vlucht naar Santa Cruz.
We verblijven in Hostel Sweet Home voor onze laatste nacht. Santa Cruz ligt op 417 meter. Even wat anders dan de eerdere hoogtes waarop we hebben gezeten. Kunnen we alvast weer een beetje "ontwennen". Vrijdag 27 september 2019 begint onze echte terugreis. Eerst vliegen we op Madrid en na een stop van 2 uur vliegen we door naar Amsterdam.
Hierbij sluiten we het reisverslag. Bedankt voor het meelezen en meeleven. Adios en tot ziens!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2011-08-31 16:00:03
[totalVisitorCount] => 136517
[pictureCount] => 18
[visitorCount] => 2437
[author] => Raoul
[cityName] => Santa Cruz de la Sierra
[travelId] => 524063
[travelTitle] => Peru en Bolivia
[travelTitleSlugified] => peru-en-bolivia
[dateDepart] => 2019-08-30
[dateReturn] => 2019-09-28
[showDate] => no
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/122/931/910_640x480.jpg?r=2
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/312/545_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => all-we-are-is-dust-in-the-wind
)
[41] => stdClass Object
(
[reportId] => 5061914
[userId] => 437157
[countryId] => 24
[username] => evaenmarc
[datePublication] => 2019-08-25
[photoRevision] => 0
[title] => Puno - Copacabana - La Paz - Uyuni
[message] => Na een busreis van 6,5 uur kwamen we dan eindelijk aan in Puno. Ons hostel was erg schattig en na een kopje thee doken we lekker ons warme bedje in (ja we hebben het goede hostel gevonden!). De volgende ochtend stond er een ontbijt buffet klaar, waar we maar wat graag gebruik van maakten. Om 8.30 werden we opgehaald door Bolivia hop en kon onze reis naar Bolivia beginnen. Na de grensovergang, die voor ons heel wat gemakkelijker verliep dan voor Amerikanen, kwamen we aan in Copacabana. Een gezellig en sfeervol plaatsje aan het titicacameer. Met uizicht over het hoogste meer ter wereld genoten we van een vers geperste maracuja sap (Eva) en een adembenemende oploskoffie (Marc). Terwijl de rest met een bootje naar Isla del Sol vaarde, gingen wij op jacht naar de beste en goedkoopste nachtbus tickets voor onze trip van La Paz naar Uyuni en weer terug. Waar de tickets in Nederland zo'n 60 euro voor een enkele reis per persoon kostte, heeft jullie favoriete backpackduo uiteindelijk twee retourtjes voor 65 euro weten te bemachtigen! Daarvoor wilden we Isla del Sol wel missen. We hebben verder nog de kerk daar bezocht en haalden in een klein tentje een lekkere afhaalpizza voor het tweede deel van onze trip. Om 23.00 kwamen we aan in ons Wild Rover hostel in La Paz. Men wist, dankzij een vriendin van Marc die daar een half jaar heeft gewerkt, dat wij daar die avond zouden aankomen. We kregen even de tijd om onze tassen weg te leggen, waarbij de hostel bedden in onze 20 persoons kamer ons bijna hoorbaar riepen. Echter, de jagerbombs stonden al klaar en we konden deze natuurlijk niet zomaar afslaan. Een aantal shotjes, twee biertjes, dansend op de bar en drie uur later was het feest dan afgelopen en konden we moe maar tevreden gaan slapen. De volgende ochtend voelden we beiden goed dat we allebei iets te diep in het glaasje hadden gekeken. Met moeite checkten we om 13.00 uit en sleepten onszelf door La Paz. Na een beetje sightseeing kochten we het een en ander voor onze trip naar Uyuni. Rond 17.30 gingen we naar het buspark waar onze goedkope bus zou vertrekken. Onderweg aten we nog een medio lomo (een lap vlees, rijst en friet (wat een combi)) en kwam Marc erachter dat hij zijn jas was vergeten. Daar gingen we weer; dezelfde weg terug naar het hostel waar hij hem gelukkig vond. Om 20.30 vertrok onze Cruz del Norte gevuld met skeere backpackers en een hoop locals richting Uyuni. Over de stoelen en beenruimte valt weinig te klagen, over de ruftende local naast Marc des te meer. Ze ging er aardig op los dat we bijna zelfs wilden verplaatsen. Onderweg stopten we zo een 9 keer zodat locals in- en uit konden stappen, en zodat ze spulletjes aan ons konden verkopen. Want wie heeft er nou geen trek om 3.30??? Om 5.30 kwamen we aan op locatie waar we op werden gepikt door onze tour operator. Online stond trouwens niet hoe laat onze trip zou vertrekken, dus zijn we nu de tijd aan het uitzitten tot we om 10.30 dan eindelijk worden verwacht voor het vertrek. We hebben er zin in!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2018-08-08 08:09:17
[totalVisitorCount] => 9943
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 390
[author] => Eva
[cityName] => Uyuni
[travelId] => 523988
[travelTitle] => Peru & Bolivia 2019
[travelTitleSlugified] => peru-bolivia-2019
[dateDepart] => 2019-08-13
[dateReturn] => 2019-09-10
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,uyuni
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/437/157_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => puno-copacabana-la-paz-uyuni
)
[42] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051558
[userId] => 347276
[countryId] => 24
[username] => CarlametJan
[datePublication] => 2019-04-28
[photoRevision] => 0
[title] => Hoog jongens kijk omhoog
[message] => Hoog jongens kijk omhoog
Uitvoegend vanaf het tankstation constateren wij, dat de vlakte plaats maakt voor een totaal ander landschap. Bolivia Route 8 is overgaan in Bolivia Route 3. Wij klimmen gestaag! In de bergen hebben de wegen duidelijk meer te lijden! Meteen te merken, want de gaten vallen in het wegdek en het linkerdeel van de weg is afgezet, omdat dit gedeelte ontbreekt! Zo goed als altijd aan de zijde waar het dal is … De nevel komt opzetten, wat het zicht beneemt. Weldra zitten wij in de wolken. Opschieten is er niet meer bij, want onze snelheid moeten wij vanwege de mist op deze smalle bochtige weg vol verrassingen terugbrengen, om veilig te rijden op onbekend terrein. Een mooi houten bord meldt, dat wij een weggetje naar Comunidad Hermanos Caceres in Balivan passeren. Je hebt geen idee waar je rijdt… Gelukkig bereiken wij de andere kant van de berg, waar de mist overgaat in een nevel, die hoger in de bergen hangt, waardoor de weg beter zichtbaar wordt. Een onopvallend bord kondigt wegafsluiting aan tussen Quiquibey- Sillar – Delicas – Escabeche van 7 tot 17 uur. Dat houdt in, dat je alleen in het donker mag rijden! Hiep hoi, maar niet heus! Een groot bord even verder geeft aan, dat er heel veel geld is uitgetrokken om een weg te construeren van 173 km lengte tussen Santa Barbara - Caranavi – Rio Alto Beni – Quiquibey. Nog meer afsluitingen voor ons in petto? Wij stuiten op vrachtwagens op een helling in de modder, die daar staan geparkeerd, omdat zij niet verder mogen rijden vanwege de afsluiting. Wij zien geen kip en besluiten door te rijden. Passeren de waterval en besluiten bij een kraampje in het gehucht te stoppen om bananen te kopen. Drie mooie vrouwen staan aan de kant een praatje te maken. Papaja’s hangen boven in de bomen te rijpen, terwijl verderop de papaja’s en ananassen reeds zijn gerijpt en in kraampjes worden aangeboden. Opnieuw nevel of dikkere mist. Het weer doet wat het wil! Een boom en een vrouw werpen een prachtig silhouet tegen de oneindigheid van niets… Een boer maant zijn koe uit de bosjes te komen en hem te volgen. Een bord waarschuwt ons, dat het voor ons liggende traject bestaat uit gesteente wat niet te vertrouwen is en kan gaan schuiven… Niet te ruw en te snel rijden! Onstabiele steenmassa’s! Wij bereiken het dorp Sapecho, waar wij wederom een bord voor ons neus krijgen. Het komende traject is eveneens gesloten maandag – zaterdag van 7 – 17 uur. Boffen wij, want het is tegen 17 uur. Eerst tol betalen! Wanneer Jan terugloopt, screent hij onwillekeurig de wagen en merkt op, dat de uitlaat bijna de grond raakt… Hij parkeert de Unimog voorbij de post om de schade op te nemen. Dit moet gerepareerd worden! Een enorm geluk, dat het ons hier overkomt. Wij staan voor een werkplaats, waar de uitlaat gelast kan worden. Alleen, de man is op karwei. Niemand weet voor hoe lang. Het geluk is met de dommen: de man keert weldra terug en is bereid om de klus te klaren. Helemaal opgelucht bedanken wij hem, rekenen af na de gedane job en verlaten het dorp. Rijdend op de brug van Sapecho hebben wij een prachtig zicht op de brede Rio Beni, die wij oversteken. Aan de overzijde tanken wij diesel voor Boliviaanse prijs. Jonge vrouwen, die hun producten proberen te verkopen, zitten zwijgzaam met geloken ogen twee aan twee op één lijn aan de rechterzijde van het tankstation. Nog niet eerder zo’n tafereel aanschouwd… Wij krijgen een < nee > als wij verzoeken of wij hier de nacht mogen doorbrengen. Jammer! Door! In het dorp is absoluut geen plek om te overnachten, vandaar dat wij verder zijn gereden. De zon is reeds onder. Hopelijk vinden wij spoedig een ruimte, waar wij kunnen parkeren. Ongelooflijk: ongeveer 1 km verder is een grote open plek met smalle paadjes naar hutjes. Voor een vervallen hut liggen betonnen palen, die de overheid gebruikt tijdens de campagne om alle dorpen op het platteland van elektriciteit te voorzien. Ernaast een stapel kleine keien voor de basis van de palen. Een echtpaar komt terug van het veld, wat zij hebben bewerkt. Carla loopt naar hen toe en vraagt toestemming of wij hier mogen overnachten. Zij reageren heel vriendelijk. Natuurlijk antwoorden zij! Uit hun mand krijgen wij een verse banaan toegestopt als geschenk om lekker op te eten. Verser kan niet! Heerlijk! Elk gaat zijns weegs. Wij slapen prima, alhoewel wij duidelijk merken, dat pas ’s nachts het volledige traject geopend is, want de hele nacht passeren vrachtwagens onze overnachtingsplek, maar het belemmert onze slaap niet. Wanneer wij uit de camper klimmen om ons vertrek voor te bereiden, blijken wij tussen de dekzeilen te staan. Twee auto’s zijn gearriveerd van elders. Wij hebben hun droogkast ingepikt! Zij gebruiken deze plek om cocabladeren in de zon te drogen. Inderdaad een zeer geschikt veld, kan je stellen… Zij maken er geen probleem van in elk geval en wij ook niet. Carla mag gerust de cocabladeren fotograferen. De mannen zet zij er niet op, want Bolivianen willen in de regel niet graag op de foto. Een ongewoon begin van onze dag! Wij vragen ons af of de wegafsluiting tot zaterdag óf zondag geldt: het is vandaag namelijk zaterdag! Op iOverland een warrige informatie. Niemand weet het en wordt net als wij geconfronteerd met geopende en gesloten trajecten, die niet overeenkomen met de informatie op de borden. Er is overeenkomst: de weg is slecht, velen hebben in de wachtrij gestaan en sommigen hebben alleen ’s nachts mogen rijden, wat als een nachtmerrie is ervaren! Tot nu toe voor ons nog niet zo slecht uitgepakt! Er staat weer een vrachtwagen op een blubberige helling. Wij laten hem in de drek achter ons. Andere voertuigen en wij ploegen door de zuigende modder naar boven. Allen laten wij sporen achter, die hiervan getuigen. In Entre Rios staat de slagboom omhoog! Niemand in het hokje, terwijl hier wederom een bord staat, waarop wordt vermeld, dat de weg tussen Caranavi en Yolosita van 7-17u pm gesloten is. Toch de weg geopend op zaterdag??? Het blijft een vraagteken! De bergweg is in een slechte toestand met aardverschuivingen door het vele water van watervallen en beken en de losse samenstelling van het gesteente. Soms is de weg deels verbreed om een passeerplek te scheppen, maar het blijft vooruitkijken, opletten en anticiperen. De rode truck met oplegger staat op een gunstige plek in een royale overzichtelijke bocht veilig geparkeerd. Werkelijk de enige plek tot nu toe, waar dit mogelijk is… Deze man is hier vast bekend. De chauffeur heeft in de bergbeek zijn kleren gewassen en het wasgoed op de aanhanger in het zonnetje te drogen gehangen. Volgens Garmin vertoeven wij op 1447 m hoogte, op weg van Quiquibey via Bella Vista naar Caranavi. Het zijn gehuchten zo te zien, die langs de doorgaande weg zijn gesitueerd. Dekzeilen met drogende cocabladeren in de berm, die in een net luchtigjes door mannen worden opgeschud, terwijl wij passeren. Een moeder wandelt ons tegemoet op de helling, vergezeld door twee zonen. Op het gemak klimmend... Kraampjes met fruit en groente, welke plaatselijk gekweekt worden. Waarschuwing voor vallend gesteente. Wederom een tolpoort na de afslag naar rechts naar Caranavi, het dorp gelegen tegen de berghelling, wat zich koestert in het zonnetje, wanneer wij de weg vervolgen richting La Paz. Vrouwen omringen de passerende auto’s, die bij de tol moeten stilhouden om te betalen en proberen hun artikelen te verkopen aan de passanten. Vaak gaat het om brood, warme empenada’s of variaties van warme deegproducten met vulling. Wanneer de weg wat breder wordt, stoppen wij om te lunchen. Michael, de Duitse motorrijder, die gister vanwege pech naar Rurrenabaque heeft moeten terugkeren, parkeert zijn motor voor onze auto, wanneer wij net onze boterham hebben genuttigd om te rapporteren, hoe het hem is vergaan. Hij vertelt stoer, dat hij geen problemen heeft met het afgelegde traject sinds hij Yucumo heeft gepasseerd. Geen moeite om zich overeind te houden in de modder…Als hij zijn motor aantrapt, doet de motor niets… Hij is niet blij! Jan buigt zich met hem over het probleem, als Michael geen oorzaak kan vinden. Alles is ontmanteld! Zijn hele hebben en houwen staat rondom uitgestald. Michael zweet als een otter in de brandende zon! Jan ontdekt tenslotte een paar losse draadjes, die op dit bar slechte traject zijn losgetrild! Geen contact! Netjes de zaak aansluiten met als resultaat: de motor start weer! Alles loopt weer perfect. Michael zegt nooit meer bij ons in te houden of te stoppen: wij brengen hem ongeluk! Naar ons idee precies het tegenovergestelde: Jan brengt hém geluk, want hij lost Michaels probleem op en geeft hem gratis en voor niets technische instructie. Het is maar hoe een mens tegen zaken aankijkt… Gefrustreerd stuift Michael weg. Tot op heden hebben wij hem inderdaad niet opnieuw ontmoet… Tot onze verbazing belanden wij na een bocht, in de afdaling naar de rivier, in een klein dorpje in een wachtrij! De weg is écht gesloten tot 17 uur, alhoewel het zaterdag is. Wij boffen, want wij staan voor een dorpswinkeltje, waar wij voor de avond verse broodjes kopen en drinken om onze dorst te lessen, want het is bloedheet. Bovendien staat er een houten bank voor de deur in de schaduw, waar wij ons neerzetten en alles over ons heen laten komen. Voor de brug is een touw gespannen met een wacht erbij, die iedereen weerhoudt door te rijden, behalve een pick-up van de wegwerkers. Heeft Michael hem zo ver gekregen, dat hij met zijn motor er wel langs mocht? Michael is in geen velden of wegen te bekennen! Het blijkt, dat men verder op het traject, met dynamiet bezig is om tunnels aan te leggen. Wie weet hielden ze even siësta…of een koffiebreak… en was er een selectieve passage... Klokslag vijf laat de man het touwtje zakken. Twee rijen dik trekt met gierende banden op!!! Het lijkt wel de start van de Dakarrace! Alle zwaardere wagens gaan rechts achter elkaar rijden. De kleinere en snellere wagens verlaten de rechterrij en voegen zich in de linkerrij tot twee rijen zich weer tot één rij moeten samenvoegen en het spel zich herhaalt, wanneer er wederom gelegenheid voor is. Een stof, wat hiermee gepaard gaat!!! Wij laten het gas maar vieren en geven de andere wagens de ruimte… Dat rijdt veel ontspannener, levert een beter zicht en geeft minder kans op steenslag en een kapotte ruit, zoals Fritz is overkomen. De tegenliggers hebben we natuurlijk ook nog… Niet uit te vlakken! Beneden ligt de wild stromende rivier Coroico. Een prachtig gezicht! Wij rijden door inktzwarte tunnels, die in aanbouw zijn. Moeizaam, zonder de tegenliggers te verblinden, je weg door de tunnel zien te vinden. Onprettig! Deze passage zouden ze beter in blokken kunnen laten plaatsvinden. Wij stuiten op werkzaamheden. Betonwagens en allerhande zware machines zijn aan het werk. Kennelijk worden de activiteiten afgerond voor vandaag. Een wrak van een gekantelde vrachtwagen staat in de kant. Begrijpelijk, dat zulke akkevietjes in het donker opdoen, want regelmatig is slechts een smal spoor beschikbaar rond de berg met in de diepte de rivier, terwijl de weg wordt gekenmerkt door vele haarspeldbochten. Telkens weer risico op vallend gesteente door instabiele bergwanden en van een onverwacht opdoemende tegenligger rond de bocht. Een shovel staat geparkeerd naast een auto en hutjes. Hoogstwaarschijnlijk verblijfplaats voor wegwerkers… De was ligt op meerdere plekken in de berm en op de shovel te drogen. Garmin laat zien, dat wij zijn gedaald naar 1033m en ons nu op de weg bevinden van Caranavi naar Santa Barbara. Wanneer wij uit de laatste tunnelbuis komen, ligt er betonijzer langs de straat om verwerkt te worden door de twee aanwezige mannen. Het asfalt begint in dit gehucht! De rivier strekt zich voor ons uit in een prachtig groen landschap. Evenals een bergdorpje dat zich als het ware in het groen heeft genesteld, terwijl rook opstijgt vanuit het groen. Voor ons ligt het dorp Yolosita. Wegwerkers rijden, voorzien van gele hesjes, op de fiets naar hun onderkomen. Voor ons bevinden zich vele huizen en gebouwtjes, waar op uithangborden gebruik van toilet en douche wordt aangeboden. Logisch als dit traject al zoveel jaren slecht te bereizen is, dat in Lonely Planet zelfs staat geschreven, dat de weg tussen Coroico en Caranavi uitsluitend ’s nachts te berijden is!! Dit gebied moet reeds jaren een grote parkeerplaats zijn! De doorgaande straat oogt als een parkeerterrein! De doorgang wordt geblokkeerd door allerlei soorten voertuigen en het geschreeuw is niet van de lucht. Stalletjes met allerhande koopwaar, met name van alles om de honger te stillen en de dorst te lessen. Auto’s met draaiende motor en open portieren zonder chauffeur… Busjes en taxi’s naar verschillende bestemmingen. Grote bussen eveneens. Er is bijna geen doorkomen aan. Een onderkomen van de politie op de splitsing voor ons. Die houden met een meewarige blik toezicht, maar grijpen niet in. Wij stomen zachtjes op en dwingen op deze manier ruimte te maken om ons te laten passeren. Dit werkt, want wij zijn net een bulldozer. Om de beurt gaan ze opzij, als je maar genoeg geduld hebt… Het is een kwestie van wie de langste adem heeft… Wij nemen de afslag richting Yolosa / Coroico. De zon gaat binnenkort onder. De schemering zal gaan vallen. Wij willen de plaats van bestemming bereiken vóór de duisternis is gevallen, want in het donker de weg zoeken is onaangenaam! Wij zien de haarspeldbochten naar Coroico voor ons. Een echt steil traject! De laatste 8 km bestaat uit een smalle bochtige weg, bestraat met keien om te voorkomen, dat de straat compleet aan gort wordt gereden door het hoge klimpercentage. Wanneer wij in het stadje belanden blijken alle straatjes verstopt. Er is markt! Ontzettend veel volk op de been! Voor de meeste straatjes geldt eenrichtingsverkeer. Het verkeer staat vast! Beetje bij beetje is er beweging. Wij vorderen gestaag, maar baren enorm opzien in het plaatsje met die grote truck in die smalle straatjes, waar amper trottoir aanwezig is. Wij moeten eerst het centrum door, willen wij onze overnachtingsplek kunnen bereiken. Carla krijgt het er Spaans benauwd van, hangt uit het raam om te controleren of het goed gaat en stapt uit om te kijken of wij de bocht kunnen nemen. Dwaas zo’n truck in deze situatie… Opgelucht bereiken wij als het donker valt, onze bestemming met de toepasselijke naam Don Xuijote! In het ochtendlicht bekijken wij het prachtige uitzicht vanaf het hotel, gelegen op 1753m hoogte, op de omringende dalen. Een schitterende spot ter voorbereiding van ons lichaam op het hoog gelegen La Paz! Ooit is dit hotel hoogstwaarschijnlijk door een Duitser gebouwd of beheerd, gezien de bouwstijl. Vergane glorie helaas. Zondagochtend hebben wij nog gezelschap bij het ontbijt. De weinige gasten vertrekken. Een jonge papagaai wordt door het personeel, bestaande uit twee dames, vertroeteld op het terras. Er arriveert een vrouw met haar kinderen om het zwembad te bezoeken. Wij verkennen het plaatsje, waar wij met name backpackers ontmoeten, die de Choro Trek hebben gedaan of bij de vele bureautjes de aanbiedingen tegen elkaar afwegen, alvorens hun keuze te maken om het omringende gebied georganiseerd te verkennen. Parque Nacional Cotapata is uitermate geschikt voor hiking. Nadien wacht de beloning van zwemmen, zonnen en lekker uitrusten in een hangmat! Hostals volop! Van de drukte van gister is niet veel over! Onvoorstelbaar en onvergelijkbaar gisteravond en vandaag! De gemeenschap straalt op zondag een aantrekkelijke rust uit! Het stadje is tegen de berghelling gebouwd. Wij zijn ondertussen afgezakt naar beneden om bij Carla’s Garden Pub te lunchen. Het terras heeft een prachtig uitzicht over het dal. Wij starten met een heerlijke cappuccino en besluiten voor het dagmenu te gaan. Een uitstekende keuze! Helaas begint het te regenen, aanvankelijk mild, maar overgaand in een stevige plensbui! Het personeel laat de doorzichtige wanden zakken, zodat wij beschut zijn voor de regen en kou, want de temperatuur keldert meteen zodra de zon verdwijnt! Na het dessert trakteren wij onszelf nogmaals op een cappuccino! Nog steeds regen… Wij besluiten de appeltaart te proberen en een thee te nemen. Wellicht, dat de regen ondertussen stopt. IJdele hoop! Carla, de Nederlandse eigenaresse is voor een paar dagen in La Paz. Zij heeft een andere job in Spanje geaccepteerd en deze zaak te koop gezet. Carla ontmoet Carla niet! Jammer! Een grappige coïncidentie zou dat zijn... De eigenaar van het hotel heeft ons naar haar verwezen vanwege de goede keuken. Hij heeft geen woord teveel gezegd! Het hotel heeft hij zaterdagavond reeds met Jan afgerekend: 2 nachten plus 2x ontbijt. Zondagavond zal er niemand aanwezig zijn. Wanneer wij de berg op zijn geklommen naar het hotel, brandt er inderdaad nergens licht. Ook niet op de galerij, waar gisteravond lampen brandden, toen wij arriveerden. Niet prettig thuiskomen. Wanneer wij gaan slapen, doven wij het buitenlicht, wat wij ontstoken hebben. Het is aardedonker. Rond enen schrikken wij beiden wakker van iets wat omvalt en van gemorrel aan onze deur. Wij luisteren, maar horen niets verontrustends. Jan schijnt met de zaklantaarn door het raam naar buiten. Niets te bekennen! Niets meer te horen! Tegen zessen worden wij gewekt door de douche in de kamer naast ons. Vergissing in de pikdonkere nacht! Plezieriger als de eigenaar ons op de hoogte had gesteld, dat er nog een andere kamer bezet zou zijn. Dan hadden wij het buitenlicht aangelaten! Een van de twee dames komt uit de keuken tevoorschijn, nadat wij aan de tafel hebben plaatsgenomen. Er is niet gedekt. Het kleedje is de vorige dag niet uitgeklopt na het ontbijt, getuige alle kruimels. Wij moeten om het ontbijt vragen. Wat wij voorgeschoteld krijgen, heeft veel weg van de leftovers van gister… Knudde met een rietje! Zo is het niets en wordt het ook nooit iets… Een schrale troost: wij hebben heerlijk gedoucht en onze haren kunnen wassen. Een keurig schoon bed om in te slapen! De auto is gepakt, waarna wij de poort uitrijden, richting centrum. Het dorp is uitgestorven! Garmin zegt ons een andere weg te volgen, waardoor wij een onmogelijke bocht op een helling naar links uitsluitend kunnen nemen door heen en weer te steken. Een taxichauffeur bevestigt, dat dit de juiste weg is om Coroico te verlaten. Het klopt, als wij eenmaal de bocht hebben genomen is deze route langs het busstation voor onze wagen beter te rijden dan de smalle heenweg. Het verlaten van het dorp vergt minder energie dan de entree… Onderaan de haarspeldbochten bekijken wij het wolkendek nog eens aandachtig. De zon schijnt. Het omringende landschap ziet er schilderachtig uit. Wagen wij het erop of niet?! Wij zullen zo direct moeten beslissen. Slaan wij af of continueren wij Bolivia Route 3? Wanneer wij afslaan om de meest gevaarlijke route van Bolivia te rijden is het belangrijk, dat wij helder zicht hebben en niet in de mist belanden! In de mist heb je geen zicht en breng je jezelf, en anderen bovendien, in gevaar. Toch rare koppen boven de bergen… Wij besluiten af te zien van het nemen van de afslag en continueren Bolivia Route 3. Schitterend zicht op de hoge bergtoppen in de verte, die meer dan 6000 meter hoog zijn! Plotsklaps slaat het weer om en begint het te regenen. Steeds harder en harder. Alles trekt dicht! Gelukkig de juiste keuze gemaakt! Jammer, dat wij geen beeld ven het prachtig landschap rondom ons kunnen vormen. Het begint meteen goed als een vrachtwagencombinatie ons en de vrachtwagencombinatie voor ons, passeert, terwijl de bocht naar rechts loopt en je totaal geen zicht hebt of iemand eraan komt…Defensief rijden: gas los, afstand creëren tot de wagen voor ons zodat er ruimte is voor het passerende voertuig om ertussen te schieten als het nodig is, klaar om te remmen. Beter maar goed opletten, want wij rijden bergwegen, die niet bepaald in goede staat verkeren. Waarschuwingen vanwege een geologisch instabiel gebergte, wat veel steengruis veroorzaakt en grondverschuiving teweegbrengt. Regelmatig haarspeldbochten en onoverzichtelijke trajecten. Klimmen en dalen. Een zone, waar viscacha’s, een specifiek soort konijnen leven en beschermde bloemen groeien. In Unduavi staan er stalletjes langs de weg om te eten en te drinken en de toilet te gebruiken. Begrijpelijk in deze kou en woestenij, dat velen hier stoppen. Het traject, wat wij vandaag rijden, staat bekend als een prachtig gebied om te bekijken, wat echter zelden mogelijk is door enorme bewolking, mist, nevel en regen door de hoogte van het gebergte. Bij Pongo duiken wij een inktzwarte tunnel in. Akelig om in te rijden. Wat zijn wij in Europa verwend! Alhoewel, in Noorwegen zijn wij ooit op zo’n tunnel gestuit, waar wij een vrachtwagen slechts op een uitwijkplaats konden passeren, waarbij noodgedwongen de tegenligger achteruit moest rijden en wij gelukkig niet…Op het eiland Senja? Hier gelukkig breed en hoog genoeg voor twee grote wagens! Wij rijden op 4658m hoogte. Het is hartstikke koud in de cabine! In de pick-up met een huif, bestaande uit doek, die voor ons rijdt, evengoed. Van onder stapels dekens komen hoofden omhoog om te kijken wat er achter hen rijdt. Er blijken 2 vrouwen met kinderen in de achterbak te worden vervoerd, die het waarschijnlijk nog kouder hebben dan wij, alhoewel zij zo te zien goed ingepakt zijn. Lachend zwaaien zij ons gedag. Het hoogste punt La Cumbre ligt zelfs op 4725 m hoogte, waar de nevel geringer is. Het is echter ontzettend koud!!! Een ijzige wind blaast ons weldra de auto in terug! Wij rijden snel verder om op te warmen. Op het gehele traject worden wij geconfronteerd met vrachtwagens, autobussen en personenauto’s, die inhaalmanoeuvres uitvoeren, waarvan je haren ten berge rijzen. Zonder kleerscheuren bereiken wij de hoge rug, vanwaar wij een prachtig zicht op La Paz hebben, gelegen in de kom tussen de enorm hoge bergen van meer dan 6000m. Dikke donkere wolken hangen boven de stad. Wij boffen: een waterig zonnetje breekt door! Verschillende stuwmeren passeren wij, die de stad van water moeten voorzien… Een paar jaar geleden werd de situatie op een gegeven moment zeer nijpend. De bodem van het stuwmeer werd zichtbaar, omdat er zo lang geen regen was gevallen… Gelukkig geen alarmerende situatie ontstaan, maar het heeft de bewoners tot nadenken gestemd en heeft tot een bewuster watergebruik geleid. Vóór ons wederom een tolstation, nu om La Paz binnen te kunnen rijden. Een prachtige man met een zwarte hoed rekent met ons af. Normaliter werken er altijd vrouwen op de tolstations om kaartjes te verkopen. Een enorme rij wachtende tegenliggers om de bergen in te kunnen rijden, nadat zij tol hebben betaald. Wij boffen, wij zijn meteen aan de beurt! Het is nog vroeg in de middag, waardoor de intensiteit van het verkeer geringer is. Iedereen is aan het werk. Voor ons rijdt een aftandse auto met een vel plastic als achterruit. Aan deze kant van de stad staan heel veel autobussen met fraai versierde wanden langs de straat geparkeerd. Een tijger met pauw; Batman; een sexy lady; de heilige maagd Maria; duiven, die uit grote handen worden losgelaten; het lam Gods en Jezus , die ons beschermt om verschillende afbeeldingen te benoemen. Zij vertrekken meest in de namiddag of avond. In Zuid Amerika is het normaal, dat lange afstanden door bussen, bij afwezigheid van treinverbindingen, veelal in de nacht worden gereden. Helaas is dit tevens de oorzaak van ongelukken met dodelijke afloop. Telkens duiken zulke nieuwsberichten op! De rillingen lopen over je rug, wanneer er melding wordt gemaakt van een nieuw incident met een bus! Zeker als het om een traject gaat, wat wij zelf hebben afgelegd. Het stimuleert ons om defensief te rijden om zulke calamiteiten te voorkomen. Bij voorbaat passen wij ons rijden aan, als wij het rijgedrag als agressief ervaren van medeweggebruikers en een gevaarlijke situatie zou kunnen ontstaan. Liever laat dan nooit aankomen… Wij dalen af aan de noordzijde van de stad. Onze bestemming ligt aan de oostelijke zijde van de stad. Dit betekent, dat wij de stad moeten doorkruisen, wat ons anderhalf uur rijden kost. Een deel van de route rijden wij onder de witte gondels. Wij passeren een privé begraafplaats. Wat stelt een mens zich hierbij voor? Nog meer begraafplaatsen op de heuvels met vele kleurige boeketten bloemen, getooid met de toepasselijke naam , waar grafzerken ontbreken. In het plantsoen staat een ontmantelde kever op een gemetselde voet ter grootte van een klein transformatorhuisje. Wat beoogt men hiermee? Een markt, waar men druk is, grote witte zakken in te laden. Auto’s voller dan vol! Ongelooflijk hoe ze weten te stouwen! Enorme stapels vuilnis op meerdere plekken. Een prachtige oude Dodge als autobus. Een heuse echte scharensliep…Straathonden koesteren zich in het zonnetje, uitgestrekt in grasperken. Bedelende mensen bij de stoplichten. De stad levert nu een ander beeld dan anderhalf jaar terug, toen wij in de taxi dwars door de stad karden. De hogere zit in de Unimog biedt een ander zicht op alles, terwijl je in de taxi meer een deel van de hele enscenering vormt. De rit valt niet tegen, alhoewel wij goed moeten opletten of wij op de juiste baan zitten om voor te sorteren. Links en rechts passeert het verkeer. Er is en blijft een dooie hoek ondanks de extra spiegel! Ondertussen speurt Carla of er ergens een gelegenheid is om de auto te wassen. In een stad is ontiegelijk veel te zien! Boeiend! De witte formaties van Valle de la Luna doemen voor ons op aan de horizon. Langzamerhand naderen wij Mallasa, waar Hotel Oberland zich bevindt. Jan vindt het welletjes. Er is nog maar één ding, wat hij wil: de wagen parkeren en zich installeren. Die wasbeurt komt een andere keer… voor de auto wel te verstaan… Zelf gaan wij lekker douchen! Van onze vrienden krijgen wij een WhatsApp, dat zij de nieuwe spiegel hebben ingepakt. Verzendklaar! DHL doet de rest! Per expres verzonden! Jan heeft onderweg na het akkevietje met de afgebroken spiegel via WhatsApp contact met John opgenomen, die een nieuwe set spiegels heeft geregeld, bestaande uit een beugel met 2 spiegels erop. In de praktijk is gebleken, dat de diameter van de oude en nieuwe beugel licht afwijkend is, waardoor de nieuwe spiegel op de oude beugel teveel speling heeft, teveel trilt en een slecht beeld levert. Onprettig en gevaarlijk! Wij passen ons programma aan, want als er actie moet worden ondernomen in verband met het pakket, moeten wij bereikbaar zijn voor het hotelpersoneel. Jammer genoeg, is het hotel een half jaar terug overgedaan door de voormalige Zwitserse eigenaar aan een Boliviaanse nudelfabrikant. Walter heeft de vorige keer bemiddeld bij de inklaring en aflevering van een pakket, waardoor alles heel soepel is afgehandeld. De Spaanse taal is voor ons een handicap in zulke specifieke situaties. Gert biedt echter ons zijn hulp aan, mocht het nodig zijn, wanneer wij met hem een afspraak maken voor een stadsbezoek op zondag, omdat DHL slechts op werkdagen zaken doet! Altijd is er een oplossing! Wij doen rustig aan, want de hoogte van 3283 m speelt ons parten. Wat kortademig en snel moe. Ons lichaam heeft nog niet voldoende rode bloedlichaampjes aangemaakt. Op onze leeftijd kost dat wat meer tijd. Bovendien hebben wij lang in het laagland rondgetrokken…Mooi gelegenheid om de was te laten doen, zelf een handwas te doen en het bed te verschonen. Jan kijkt de boiler na. Het blijkt, dat de brander deels verstopt is. Bovendien blijkt de boiler het erna wel op de ene gasfles te doen, maar niet op de andere. Jan vermoedt, dat het mengsel butaan/propaan in de ene fles ongeschikt is voor de boiler: niet goed afgevuld door de gasleverancier. Gelukkig hoeven we geen keteltjes water meer te koken voor de vaat! We zijn luxe renpaarden! Als het bed open ligt om te verschonen en te luchten, maakt Jan meteen gebruik van de gelegenheid om een nieuwe elektrische leiding aan te leggen voor de bediening van de kraan, die telkens kuren vertoont. Nu kan hij er gemakkelijker bij! Wanneer de achterdeuren worden geopend, blijkt er zich een aardige hoeveelheid rode stof en rood gruis te hebben verzameld. Evenals in die mooie grote roestvrijstalen kist aan de bestuurderskant! Beetje bij beetje nemen wij de wagen onder handen om stof en gruis te verwijderen, want het is een nies- en proestpartij in de wagen. Het klaart niet alleen op, maar het lucht evengoed op! Zelfs de vitrage om de insecten buiten te houden krijgt een wasbeurt. Rozig wordt weer grijs! Thea heeft een vooruitziende blik gehad, toen zij voor deze coupon ging en niet voor een witte of crème! De luchtfilters werken weer na een beurt met de compressor! Bandenspanning controleren: niet verkeerd. De 4x4 is extreem veel gebruikt in verhouding tot de trip van vorig jaar. Dit is de reden, dat Jan de portaalassen controleert of er voldoende olie in zit. Jazeker! De luchtketels worden ontwaterd. De elektriciteit slaat telkens af als de boiler wordt aangezet. Er zit kool op de stekker… Waardoor? Jan meet alles door en vindt een verlies… Waar! Wij hebben enorm veel techniek in de wagen. Ga maar op zoek naar de lek… Hij construeert een aardlekpin, die een verbinding vormt van de wagen naar de bodem, waarna de elektriciteit niet meer uitslaat. De oplossing? Wij hebben gezien, dat veel Brazilianen zoiets in gebruik hebben, wanneer zij in hun camper huizen. Wie weet….Het tussendoortje op zondag met Gert is een doorslaand succes! Christian & Suzanne uit Hamburg vergezellen ons. Er zijn in de laatste anderhalf jaar meer lijnen geconstrueerd, waardoor een groter gedeelte van La Paz via de cabineliften bereikbaar is. La Paz blijft een groot avontuur! Heerlijk als je een gids hebt, die heel veel weet te vertellen, omdat hij ter plekke bekend is. Wij reizen met groen en geel, bekijken ter plekke het uitzicht over de stad om daarna met de taxi naar de Heksenmarkt te rijden en ons hier te oriënteren. Het voordeel van de zondag! Door de weeks een summiere afspiegeling van de zondag. Hierna wandelen wij naar de rode gondel om in de rij te gaan staan vanwege de vele bezoekers van de Heksenmarkt. Niemand piept stiekem ertussen. Iedereen loopt naar het einde van de rij om netjes aan te sluiten! Geen gedrang! Wat ongecompliceerd! Een van de werkneemsters telt en vult per gondel het aantal aan, wat er maximaal bij kan. Iedereen volgt haar zachte hand gedwee. In de cabine wordt als vanzelfsprekend ruimte geschapen voor de nieuwkomers door op te schuiven. Er bestaan strenge regels voor de cabineliften. Het gewicht moet goed verdeeld worden over de beide banken. Alleen zitten is toegestaan! Liggen, lopen of schommelen is uit den boze! Bovendien zijn eten en drinken streng verboden. Evenals muziek! Wordt je gesnapt, dan krijg je een gebruiksverbod opgelegd! Bij het eindpunt passeren in de straat folkloristische dansers begeleid door folkloristische muziek, wat onze aandacht trekt. Wij hebben echter ook dorst en trek en besluiten met zijn vijven in de restauratie van de treinwagons, die als museumstuk een trekpleister zijn, wat te gebruiken. Hierna gaan wij met de oranje lijn naar het centrum om het museumstraatje te bekijken, en ons via het schouwburgplein naar Plaza Murilla te begeven. Op zondag is in het centrum bijna alles gesloten! Wat een dooie boel! Zelfs bijna geen restaurantjes zijn geopend. Laat staan een toilet! Gelukkig weet Gert er twee te bedenken, die misschien geopend zijn. De een niet, maar Café Alexander gelukkig wel. Suzanne blij! Nu wij hier zijn, willen wij allen nog graag iets drinken, want onze dorst is nog niet gelest. Bovendien is het een gezellig café met bezoekers, waartussen wij ons thuis voelen! Terug naar Plaza Murillo, waar wel wat te doen is. Toevallig is het wisseling van de wacht en strijken van de vlaggen, als wij arriveren voor het oude regeringsgebouw, waarachter en bovenuit het nieuwe regeringsgebouw torent. Met recht een schouwspel! De vlaggen worden neergehaald, maar één vlag weigert, want de vlag blijft hangen op een paal ernaast. De man doet zijn best door de draad een zwieper te geven met een strak gezicht, maar in eerste instantie lukt het niet. Omhoog hijsen en proberen te strijken en een nieuwe poging, eer het lukt de officiële vlag van Bolivia, neer te halen. De anderen staan met een onbewogen gezicht te wachten, want zij zijn al lang gereed, behalve de man naast hem met de andere kleurrijke versie van Bolivia, die wacht tot zijn collega ook zover is. Gezamenlijk strijken zij elk hun vlag. Uiteindelijk kan de sessie door de groep worden gecontinueerd en afgesloten. Wij bekijken de nieuwe regeringstoren van de achterzijde: een fraai nieuw gebouw. Echter een prestigeobject! Wat nu met het oude gebouw ervoor? Voor wij naar Mallasa terugkeren willen wij ergens tezamen eten. Wij suggereren Gert het restaurant, waar wij anderhalf jaar geleden koffie en gebak hebben gebruikt. Colonial is geopend, bezit een gezellige entourage en levert een goede maaltijd op. Het is ondertussen te laat om de nieuwe witte lijn te gebruiken, omdat op zondag de bergbanen korter werken dan doordeweeks. Gert probeert een taxi te krijgen om ons naar Oberland te rijden. Wat vandaag tot op dit moment geen moeilijkheden heeft opgeleverd, blijkt nu een probleem te zijn! Met vijf personen pas je niet in een reguliere taxi! Tot nog toe is Gert met toestemming van de chauffeur in de bagageruimte via de achterklep gekropen van een stationwagen, mits hij voor 5 personen betaalt. Nu echter weigeren de taxichauffeurs! Het zijn bijna alleen nieuwe taxi’s, die ons ’s avonds voorbij rijden. De politie verbiedt kennelijk meer dan 4 personen in een luxe taxi te vervoeren. De taxichauffeurs hebben geen trek in een boete. Gert moppert! De politie… nog nooit van gehoord…Uiteindelijk lukt het een oudere taxi aan te houden, die genegen is op het voorstel van Gert in te gaan en ons meeneemt. Het is een latertje! Een onverwacht item: MPV’s rijden niet als taxi! Echter wel op vaste trajecten met haltes… Tja, oorspronkelijk zouden wij met zijn drietjes gaan. Wij hebben ons absoluut niet van tevoren gerealiseerd, dat het meenemen van anderen tot een vervoersprobleem zou kunnen leiden... In elk geval hebben wij geen spijt van deze dag en van ons besluit om hen mee te laten gaan. Een gezellige dag! Echter weer een klein beetje wijzer… Gert werkt om de hoek van het hotel. Regelmatig komt hij even kijken of er nieuwe Overlanders zijn gearriveerd om te informeren of zij misschien belangstelling hebben voor een trip met hem om La Paz te verkennen. Het is altijd interessant om met Gert van gedachten te wisselen als hij ook even bij ons komt buurten. Wij vertellen over de weg, welke wij vanuit Brazilië hebben gevolgd. Gert beaamt, dat inderdaad Chinezen in samenwerking met Bolivianen betrokken zijn bij de constructie, omdat zij de cessie voor de constructie hebben binnengehaald. Wij geven onze gedachten over de planning weer. Gert heeft zijn versie. Hij noch wij weten, wat de waarheid is van alle geruchten, die de ronde doen. In elk geval zijn er berichten over uitbetalingsproblemen van de lonen. Als dit klopt, is het begrijpelijk, dat het ontzettend lang duurt, eer dit traject ooit klaar zal zijn. Wij informeren bij hem, waarom er zoveel vuilnis op straat ligt en in het hotel alle vuilniscontainers overvol zijn. De vuilniswagen is evenmin aan de poort geweest tot op heden. Het blijkt, dat een vrij nieuwe stortplaats onklaar is geraakt door extreme regenval gedurende de laatste weken. De aarden wal is gaan schuiven, de opgeslagen vuilnis is met de aarden wal gaan glijden richting een nieuw woongebied. De toekomstige bewoners protesteren en hebben de toegang tot de vuilstort gebarricadeerd. Zij eisen, dat deze stortplaats opgeheven wordt. Op de televisie zijn de beelden getoond van de enorme verschuiving van aarde en gestorte vuilnis: een geweldige chaos! Een ander item is grondvervuiling. Onlangs is er een rel in Bolivia geweest over het sterven van lama’s. De boeren beschuldigen de exploitanten van mijnen over het niet verantwoord omgaan met het milieu, waardoor hun dieren sterven door contaminatie. Verbazingwekkend is het inderdaad hoeveel concerns uit verschillende landen cessies hebben binnengehaald voor mijnbouw in de landen in Zuid Amerika. Is de tijd voorbij van kolonisatie en vreemde heerschappij? Wanneer een mens alles op een rijtje gaat zetten, kan je jezelf afvragen, waar wij op deze aarde mee bezig zijn. Het gaat nog altijd om de knikkers als je het ons vraagt. Onze nazaten zitten met de rotzooi, die letterlijk overal achterblijft. Inderdaad in grote bassins omzoomd door aarden wallen. In Brazilië het laatste jaar op twee verschillende locaties ondermijnd, wat tot aardverschuiving heeft geleid, waardoor de bewoners in een naburig dorp zijn bedolven. Efficiënt als de werknemers dichtbij wonen en niet opgehaald en weggebracht hoeven te worden? Kwestie van een kostenplaatje? Incidenten als deze roepen een groot vraagteken op of er ooit aan deze problematiek aandacht zal worden geschonken om een oplossing te vinden voor het afvalprobleem en de zorg voor de medemens. Langzamerhand wordt Jan ongedurig. De tijdslimiet voor een expresbestelling is ruim verstreken. Het pakket heeft een vreemde route afgelegd. Teveel cargo in Madrid zorgt voor een tussentransport Madrid-> Frankfurt. In Santa Cruz geeft de douane het pakket niet vrij. Gelukkig hebben John & Joke een foto gemaakt van de accessoires. Jan regelt met de dames van de hotelreceptie, dat deze foto bij de douane in Santa Cruz terechtkomt. Dit helpt! Zij geven het pakket vrij, waardoor DHL aan de slag kan. Met 11 dagen wordt het pakket in de namiddag bij de receptie van het hotel aangeboden! Jan hoeft zelfs niet zelf naar boven om te tekenen en af te rekenen! Een van de dames brengt het pakket bij Jan. Hij is helemaal blij! Hij kan niet wachten! Hij maakt voorzichtig het pakket open. Alles is in perfecte staat ondanks de lange reis. Helemaal opgelucht! Hij gaat meteen aan de slag! Links eraf en rechts gemonteerd. En erna de nieuwe beugel aan de bestuurderskant, waarna de spiegels erop gemonteerd kunnen worden. Secuur afstellen… De klus is geklaard! Nu kan Jan een afspraak maken om de olie te laten verversen… Ernesto, een Zwitser heeft een garage in La Paz en is bereid om Jan te helpen. Spannend om door de stad in de ochtendspits te rijden. Een smalle toegang in een drukke straat. De mannen, die in de garage werken, zijn gewend om dit te regelen en zetten gewoon het verkeer stil, waarna de poort achter ons weer gesloten wordt. Een prachtige ruime en schone garage! Jan is content over de wijze, waarop de mannen werken. Zij nemen de tijd, zodat de oude olie de gelegenheid heeft daadwerkelijk uit het systeem te druipen en gaan ondertussen met een andere klus verder om af en toe even de zaak te komen bekijken. Wij treffen hier een Oostenrijks echtpaar voor reparatie van hun Landcruiser. Tijdens een gezellige babbel verstrekken wij hen informatie over Oberland en Gert. Zij hebben de ervaring, dat op jezelf een stad verkennen niet altijd een succes is. Blij met de hint, genieten zij van een heerlijk dagje La Paz. Zo helpen wij elkaar en maken van het reizen een geneugte. Het is een komen en gaan van Overlanders in Oberland. Wij staan naast een oude Zwitserse Postbus, met het stuur aan de rechterzijde, die jaren lang in Sankt Gallen in bedrijf is geweest. Christian en Suzanne zijn ondertussen vertrokken. Wij hebben boven in het restaurant heel gezellig met zijn viertjes gegeten ten afscheid om te beklemtonen hoe goed wij het met zijn vieren deze dagen hebben gehad. Een mens kan het niet met iedereen vinden. Zo vinden wij, dat je het niet kan maken, dat je de smeerpunten van je wagen smeert en vervuilde grond achterlaat als je vertrekt, terwijl er zelfs een stapel karton in het hok voor de vuilnis gereed ligt, wat je had kunnen gebruiken. Voor zulke reisgenoten schaam je je diep! hebben wij van vrienden geleerd. Daar houden wij het maar op… Komisch blijkt na raadpleging van Google in het Duits een totaal andere betekenis te hebben dan het Hollandse komisch… Wij zijn het volmondig eens met de benaming van Anna & Fritz! Gereed om te vertrekken. De wagen is gepoetst en in de supermarkt hebben wij proviand ingeslagen. De laatste was ingeleverd en schoon in de kast. Pech! Beiden zijn we niet lekker… Jan heeft geconstateerd, dat een Overlander een onderbroek vol poep door diarree, in de bak op de herentoilet heeft gegooid. Zelfs zonder zakje eromheen! Echt smerig! Geen respect voor personeel en andere Overlanders! Kennelijk zijn wij beiden besmet via kraan of deurknop. Evenals anderhalf jaar terug zijn wij de klos. Op exact dezelfde locatie. Jan vaardigt opnieuw een verbod uit om de toilet van de camping te gebruiken. In zo’n situatie prefereer je inderdaad je eigen toilet. In de loop van de tijd raakt echter zo’n ervaring weer in het vergeetboek… Zodra wij ons beter voelen, vertrekken wij met de zon hoog aan de hemel en dikke witte koppen boven de bergen. Een lege hof achterlatend. Alle Overlanders zijn uitgezwermd naar totaal verschillende richtingen! Wie weet of we elkaar weer ontmoeten…
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2012-04-22 07:07:02
[totalVisitorCount] => 360921
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 1082
[author] =>
[cityName] => La Paz
[travelId] => 506620
[travelTitle] => Een overzee's avontuur
[travelTitleSlugified] => een-overzee-s-avontuur
[dateDepart] => 2016-10-10
[dateReturn] => 2017-08-27
[showDate] => no
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,la-paz
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/347/276_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => hoog-jongens-kijk-omhoog
)
[43] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051429
[userId] => 347276
[countryId] => 24
[username] => CarlametJan
[datePublication] => 2019-04-26
[photoRevision] => 0
[title] => Verrassend
[message] => Verrassend
Het roze huis aan de overkant van het tankstation staat te koop. Twee mannen vergaren de geoogste producten en maken zich op om het perceel te verlaten. Wij informeren of wij vóór de schuur de auto mogen parkeren om de nacht door te brengen, waarop zij antwoorden, dat wij in de tuin mogen parkeren. Plezierig, want dan staan wij niet op de rijweg en kan niemand per vergissing op ons inrijden in het donker. Wij wanen ons op ons eigen terrein… Idyllisch met bloemen tegen de pui…Met onze eigen zendmast naast het huis! Gelegenheid om het thuisfront te updaten! De weg is breed en is onder constructie, zoals dat zo netjes wordt genoemd in Zuid Amerika. Je moet alleen niet vragen, wanneer de constructie aanvangt, maar zeker niet, wanneer de constructie zal zijn voltooid. Wij verlaten El Triangulo of El Choro richting zuiden. De eerste 25km is het wegdek in een zeer goede staat om afgewerkt te worden! Het lijkt alsof de wals of de shovel er gister nog overheen is geweest. Wij zoeven over de weg! Het ziet er echter niet naar uit, dat het afwerken binnenkort gaat plaats vinden… Erna wordt de staat van de onderlaag iets minder, maar desondanks schieten wij wonderbaarlijk op! Regelmatig zijn duikers reeds aangelegd, maar de weg loopt nog niet door óver de duikers héén. Via een blubberige omleiding rijden wij telkenmale eromheen. Een vrachtwagen vol koeien. Een houtzagerij. Campamento Cachuelitas: geschakelde containers, die eruitzien als tijdelijke huisvesting voor werknemers, die aan de weg werken. Echter geen mens te bekennen! Totaal verlaten! Een gehucht bestaande uit witte lemen huizen met rieten daken, wat heel anders oogt dan de houten huizen op het vorige traject. Een man met witte kaplaarzen staat geleund tegen zijn brommer. Een uitgestrekt terrein met buizen op voorraad voor de duikers, bergen zand en heel veel gele vrachtwagens, keurig in het gelid. Het idiote is, dat wij veel lege vrachtwagens op dit traject ontmoeten. Alsof de lege vrachtwagens in rijen worden weggezet op het terrein. Alsof alle werkzaamheden worden stilgelegd en niets meer wordt ondernomen. Na 167 km te hebben gereden, wordt de weg slechter en slechter, vooral na het dorp Australia. Wij ontmoeten een kudde koeien met drijvers, waarvan twee met een dikke wang van een dot cocabladeren. De wateroverlast neemt langzamerhand toe. Huizen worden omgeven door grote plassen water. Moerassige bermen. Echter ook meer water op de rijweg. Het doet ons denken aan de verhalen over de Pantanal in Brazilië, waar mensen uit de blubber geholpen moesten worden, omdat zij de weg kwijt raakten vanwege de overvloed van water. Wegzakken en vast komen te zitten in de berm, omdat wij de weg niet volgen, trekt ons niet aan! Aanvankelijk rijden wij zoveel mogelijk op de redelijk droge delen, maar wij kennen dit traject niet en vragen ons soms af, waar de weg loopt en waar wij moeten rijden. Gelukkig is onze wagen in staat door water te rijden en staat de Unimog hoog op zijn wielen, maar toch… Als er medeweggebruikers zijn, kijken wij goed, welke wegdelen zij gebruiken. Zij nemen weinig snelheid terug en spatten hoog water en blubber op! Zij zijn baggervies, maar wij doen niet voor hen onder. Zelfs onze ramen zitten vol rode blubber! Zo bar is het tot nog toe niet geweest! Voorbij Puerta Teresa is een betonnen brug over de Rio Yata. In het dorp Yata is een afslag via een track naar Santa Ana de Yacum om vervolgens via een dirt road naar Trinidad te rijden. Gezien de wegen, die wij tot nu toe in Bolivia sinds Corbija hebben gevolgd en met name het gedeelte van vandaag, durven wij het niet te wagen om dit uit te proberen. Op de kaart te zien rijden wij door een uitgestrekt waterrijk gebied met zeer veel rivieren en riviertjes. Bovendien zijn er ontzettend veel lagunes en meertjes in de provincie Beni! Uiteindelijk is er een dammetje aan onze rechterhand, waar wij redelijk kunnen parkeren met stroompjes en poelen rondom, wat werkelijk een prachtig uitzicht biedt. Veel insecten, vermoeden wij. Het wonderbaarlijke is, dat het wemelt van wondermooie libellen! Niet te vangen op de foto, want zij zijn zo beweeglijk en druk! Heel helder water in de poel naast onze auto. Dat kunnen wij mooi gebruiken om de watervoorraad voor de toilet aan te vullen, want het reservoir is bijna leeg, en de rode blubber van de ramen te wassen. Laat je de rode blubber opdrogen, dan wordt het net gebakken klei! Heel lastig te verwijderen! Geen last van muggen tijdens deze klus! Eten de libellen echt al die insecten op? Het lijkt er veel op, want ook tijdens het slapen is het aangenamer dan gedurende de twee laatste nachten. Een libelle is altijd heel rank en fragiel, bewonderenswaardig sierlijk, maar nu waarderen wij een libelle des te meer, omdat zij ons verlossen van kleine insecten, zoals muggen en vliegjes! ’s Ochtends vroeg om 5.30 uur worden wij gewekt door een passerende militaire colonne. Erna soezen wij nog wat, maar voor het verkeer op gang komt is het wijzer op te staan en op weg te gaan, bedenken wij. De afgelopen weken heeft Jan regelmatig zijn spiegel vastgezet. Toch trilt hij telkens weer los! Slecht zicht in een trillende spiegel! Met touwtjes en veters probeert hij de spiegel te stabiliseren voor wij vertrekken. Mooi in rood en wit! Een fraai vlechtwerk! Apart: vanochtend geen libellen en insecten… Wij genieten van de vroege morgen! Het is een prachtige moerastocht!!! Wij blijken een beschermd natuurgebied te doorkruisen en worden gewaarschuwd flora en fauna te beschermen. Kaaimannen en capybaras kunnen de weg oversteken… Rijd ze niet dood! Stop! Ondanks de aanbevolen lagere snelheid wordt er veel te hard over de moerasweg gesjeesd! Resultaat: een dode kaaiman langs de weg met een heel stel gieren erbovenop, die zich tegoed doen! Gelukkig ook levende kaaimannen in het moeraswater om ons heen. Soms moeilijk te onderscheiden met de begroeiing van kleine plantjes en grotere plantjes met verschillende soorten bloemetjes. Zelfs waterlelies zien wij hier, een soort dotterbloemen en verschillende witte, gele en blauwe bloemetjes. Een prachtige witte vogel van het formaat van een ooievaar, maar in een steviger uitvoering, met zwarte poten en zwarte hals, kop en snavel met een rode halsband bij de overgang van lijf naar hals. Geen idee hoe deze vogel heet! Hij slobbert water en voedsel zoals een ooievaar en reiger, alhoewel hij hierin ook lijkt op een pelikaan en flamingo. Rara, hoe heet deze vogel? bovendien heel veel mooie vogeltjes! Eerlijk gezegd is de werkelijkheid het tegenovergestelde van onze verwachtingen. Op de Transamazônica in Brazilië hebben wij gedacht veel vogels en dieren te ontmoeten en hier in deze uithoek van Bolivia totaal niet… Wij genieten! Een kudde koeien verspert de rijweg, begeleid door gaucho’s met zo’n dikke wang vol cocabladeren. Een omleiding vanwege een duiker in aanbouw met ernaast een container met het opschrift China Shipping! Alweer koeien begeleid door gaucho’s. Gras en water genoeg! De weg loopt telkens omhoog en omlaag vanwege in gebruik genomen duikers, wat sneller rijden door iedereen als consequentie heeft. Tot plots het feest over is, omdat de duiker in aanleg gevat is in een frame van ijzervlechtwerk en hout, terwijl de basis reeds in beton aanwezig is. Niet af! Hier zijn werklui bezig! Bijgestaan door een heftruck, een waterwagen en een vrachtwagen. Een van de werkers draagt een geel veiligheidshesje met een Chinese opdruk! Hij is vast een Chinees! Even verderop bevindt zich Campamento no 2 voor tramo I & II, een groot werkterrein voor de wegconstructie tussen Rurrenabaque en Riberalta, de door ons gevolgde weg sinds El Triangulo: Bolivia route 8! Het project blijkt uitgevoerd te worden door samenwerking tussen de Boliviaanse overheid en de Chinese Railway Company, getuige het publicatiebord en containers met het opschrift Dongfang…Het ziet ernaar uit, dat deze weg beter wordt aangepakt dan Bolivia route 13, welke nog steeds braak ligt en niet in gebruik kan worden genomen, terwijl er reeds ontiegelijk veel geld aan moet zijn gespendeerd! Wie is daar bezig??? Of was bezig? Ook de Chinezen tezamen met Bolivianen? Wij passeren kleine leefgemeenschappen. Bladerdaken op palen. Een verscholen boerderij tussen de bomen. Kindertjes langs de weg. Twee schaapjes… Zelden zien wij die hier. Doorgaans koeien en paarden… Een begraafplaats met kransen van kunststofbloemen in zachte kleuren. Een gaucho gezeten op zijn paard, voert met zachte hand een jong veulen het erf op. En altijd overal hangt wasgoed over de omheining… Een vrouw, staande langs de weg, biedt een Coca Colafles te koop aan, gevuld met cocathee. Een aardige variant! Een boer op witte rubberlaarzen, heeft zijn pick-up aan de kant van de weg stilgezet, achterop staat een andere man, die de houten staken in bedwang moet houden tijdens het rijden. De boer checkt zijn paarden in de wei, om te kijken of zij het goed doen en niets mankeren. Zowel in Bolivia als in Brazilië dragen heel veel mensen witte rubberlaarzen in plaats van groene rubberlaarzen! En dat in stevige rode klei! Wit bekoort hen kennelijk! In Europa meer in zwang bij vrouwen en beroepen, waar hygiëne telt! Het is niet druk op dit traject in vergelijking met gister! Een MPV, die veel te hard racet. Een personenauto met grote witte koelboxen boven op het dak. Vier politieauto’s vandaag! Twee aan twee achter elkaar. Tot nu toe in Bolivia slecht één politiewagen ontmoet... Motoren: een gezin met een kind tussen hen in, twee mannen die een grote witte zak tussen hen in vervoeren en twee jonge vrouwen genietend van de ruimte met zijn twee. Af en toe een vrachtwagen of een pick-up. Lekker rustig! Plotseling remt Jan. Waarom in vredesnaam? Hij rijdt snel achteruit… Zijn spiegel ligt achter ons op de weg… Wanneer Jan de spiegel opraapt bekijkt hij met weemoed het restant: afgebroken aan de achterzijde en het spiegelglas is geheel versplinterd. Niet meer te gebruiken! Rijp voor de afval! Zonder spiegel aan de bestuurderskant is het niet alleen gevaarlijk om te rijden, maar het kan nog een bekeuring opleveren ook. Wij rijden straks door een wat groter dorp. Vast en zeker langs een politiepost! Eerst maar lunchen! Daarna gereedschap onder uit de bank in het woongedeelte vissen, wat nodig is om de spiegel aan de bijrijderskant te demonteren en aan de bestuurderskant te plaatsen. Op een overnachtingsplaats kunnen op een ander moment de achterdeuren worden geopend om de gerepareerde spiegel van het vorig seizoen tevoorschijn te toveren en op zijn oude plekje aan de bijrijderszijde terug te monteren. Wie wat bewaart, heeft wat! Oranje vlinders dartelen in het zonlicht om even uit te rusten in de berm en verder te dartelen. Een fraai gezicht! Alsnog heeft Jan zich bedacht en de oude spiegel tevoorschijn gehaald. Voorzien van een spiegel op links én op rechts vervolgen wij onze weg langs paarden in een moerasweide onder een dik wolkendek. Vogels vliegen over. Ditmaal een man met groene kaplaarzen! Wij passeren Campamento I, eveneens voor de constructie van de weg Rurrenabaque – Riberalto door hetzelfde consortium, belast met Tramo I & II. Drie ruiters komen ons tegemoet, wanneer wij Santa Rosa binnenrijden. Een oude vervormde afsluitboom, gefabriceerd van betonijzer, belet ons de doorgang. Eerst afrekenen met de gemeente Santa Rosa del Yacuma voor wij met ons voertuig naar Capitania Puerto Santa Rosa mogen doorrijden. De jongen opent voor ons de hefboom, waarna wij door het dorp rijden langs schapen, een beeld van een gaucho, die begeleid door zijn hond, een koe probeert met zijn lasso te vangen. Twee mannen op een motor vervoeren suikerriet. Hangmatten onder afdakjes of tussen bomen om lekker in te hangen als je bij wilt komen van de hitte of een dutje wilt doen. Een kruiwagen staat verloren op de weg, terwijl verderop koeien grazen. Zigzaggend rijden wij overal omheen. Bij de entree van Area Protegida Municipal Pampas del Yacuma Santa Rosa - Beni betalen wij de toegang tot APM 2 als bejaarde buitenlander, waarna wij doorrijden, in de Militaire Zone van Capitania Puerto Santa Rosa mogen parkeren en welkom worden geheten. Bestaat er ook nog een APM 1? Willen wij een excursie maken, dan moeten wij dat bedrag apart afrekenen, heeft men bij het loket gemeld. Iver biedt ons een boottocht aan door dit natuurgebied. Hij geeft ons de prijs per uur en blijft de kosten per uur strategisch herhalen. Jan dealt met hem. Geen drie uur maar een uurtje. Jan meent dat een uur lang zat is! Hij vindt, dat wij ondertussen genoeg hebben moeten afrekenen. Dit keer geen korting voor bejaarden! Wij maken ons klaar en stappen bij Iver Pampas, zoals hij zichzelf noemt, in de houten kano, waarin van die ouderwetse klapstoeltjes met één stel poten, voorzien van waslijnendraad geplaatst zijn. Op de voorplecht instappen en naar achteren lopen om op de achterste stoelen neer te zijgen. Wiebel de wiebel! Ons evenwicht is niet, dat wat het geweest is! Iver neemt achter ons plaats naast de buitenboordmotor en het roer. Wij vertrekken. Achteruit, wenden, naar de kom en niet de rivier op… Iver laat de motor loeien, de roze dolfijnen komen deels uit het water en verdwijnen. De motor wordt op stand-by gezet en Iver klopt op de zijkant van de boot. Beweging in het water. De dolfijnen verplaatsen zich. Dit ritueel herhaalt zich. Dit soort dolfijnen hebben wij nooit eerder gezien! Echt leuk! Wij keren om en varen de rivier op de jungle in. Bomen vol lianen. Bijzondere hangende vogelnesten in een bepaalde boom. Kwetterende vogels alom. Bijzondere vogels om te zien, met name de serere. Een vreemde vogel om te zien: een kam van haren op zijn kop en als hij pronkt, spreidt hij zijn veren, wat aan een pauw doet denken, echter in oranje / bruinige kleurstelling. De vogel heeft voorkeur om zich tussen de bladeren van een boom te verschansen en fladdert plots op naar een ander plekje, maar niet echt ver weg. Vaak twee stuks bij elkaar. Geen idee of zij een koppel vormen. Gedurende de boottocht komen wij er heel veel tegen. Moeilijk om te fotograferen omdat het toestel focust op het omringende bladerdek en niet op de vogel. Jammer! Wij varen door rivierarmen en smalle kreken langs bloeiende heesters en allerlei soorten bomen. Weelderig groen! De Pampas del Yacuma is net een groot moerasveld met bloemetjes. Alsof je erover kunt wandelen…Het is onverwacht mooi in het gebied, wat wij doorkruisen, met vele verschillende aspecten. Wanneer wij dichter bij de oever varen zien wij veel schildpadden in verschillende maten, die zich in het zonnetje koesteren, met een stel naast elkaar op een rijtje, op een boomstam of een wortel in het water, soms lekker geleund op het schild van de buur. Een koddig gezicht! Boven in een boom hangt een grote zwarte brulaap, terwijl in zijn eigen regio een roodbruine brulaap lekker lui zit te wezen. De kano vaart rakelings langs bomen met overhangende takken, terwijl Iver de motor stopt en de boot uit laat drijven tot de kano stil komt te liggen en wij ontdekken, dat kleine geelbeige aapjes met een zwarte schedel en zwarte bek zich tussen het bladerdek ophouden en van tak naar tak zich begeven door hun lange staart, deels beige, deels zwart, als een lasso om de volgende tak te gooien. Vele babyaapjes liften op de rug mee en leren zo het springen. Ze blijven niet in de bomen. Hups, daar springen zij op de voorplecht. Het resultaat is dat even later over de totale lengte van de boot, zich krioelende aapjes bevinden. Zelfs op Carla haar rug! Jan en Iver lachen zich een kriek, maar Carla vindt het doodeng. De twee mannen sussen haar. Ze doen niets! Carla ziet ze echter liever op een afstandje en heeft het er niet op, om ze op schoot of op haar rug, armen of hoofd te hebben. Als wij later weer aapjes tegenkomen, houdt Iver rekening met Carla en houdt hij gepaste afstand. Evenals bij de kaaimannen. Zeker bij zo’n grote zware! Jij kijkt naar hem en hij naar jou… Hij ligt daar heel stil. Plots komt er beweging. Grote kringen in het water… Verdwenen! Een vlucht geelblauwe papagaaien. Jammer, dat je in de namiddag de kleuren van de veren zo slecht kunt zien. Vroeger in de middag of ’s ochtends kun je dit soms wel bekijken. Gelukkig hebben wij hen elders ook al eens gezien! Evenals de capybaras, de anaconda en de reiger, door ons als ibis benoemd, wanneer wij deze vogel ontmoeten. Kennelijk onjuist! Wij maken ergens in dit gebied een stop bij de ecocamping, om wat te drinken en de toilet te gebruiken. Er worden regelmatig driedaagse excursies naar dit gebied georganiseerd. Op dit kampement kun je een kamer huren met keurige bedden onder gekleurde muskietennetten of in een tent slapen. Van hout is er een dorp op palen met plankieren geconstrueerd. Het ziet er hartstikke gezellig uit! Erna keren wij terug naar de plek waar onze camper op ons wacht. De regenboog voor ons... Onderweg ontmoeten wij bootjes, die bezoekers voor drie dagen vervoeren en naar hun slaapadres brengen. Zij hebben er zin in en zwaaien naar ons ter begroeting. Wij blijken best ver van de start te zijn verwijderd. Iver Pampas heeft er slinks een trip van 3 ½ uur van gemaakt! Wij hebben er geen spijt van! Het is absoluut de moeite waard! Wij genieten tot de laatste minuut! Iver geeft ons toestemming om op ons plekje te blijven staan om te overnachten en wijst naar het huis bij de steiger. Hij woont daar! Het is hier veilig! Weldra valt de duisternis. Gelukkig, dat wij niet nog moeten gaan rijden op zoek naar een overnachtingsplek! In eerste instantie hebben wij verzocht de nacht ter plekke te mogen spenderen, wat ons bij de entree van het park is geweigerd… ’s Ochtends bekijken we de informatieborden. Het is de omgekeerde volgorde, maar dit past bij ons. Zo beklijft alles beter! De verrassing is ook dit keer overweldigend! Van tevoren hebben wij totaal geen idee, waar wij terecht komen en wat wij te zien krijgen. Alleen een hint gelezen om deze plek te bezoeken: zonde als je dit mist! Helemaal mee eens! Vol goede moed rijden wij terug naar het dorp. Onder een afdak staan tafeltjes waar mensen komen en gaan voor een warme hap als stevig ontbijt! Voor ons rijdt een taxi met open laadbak met een hoge koelkast erop, stevig vastgesjord. Op de ronding van de hoek van een veel gebruikt kruispunt parkeren wij bij de supermarkt, omdat de politieauto voor ons abrupt stopt en parkeert. Geen hond zegt er iets van, dat wij zo niet mogen staan. Makkelijk zijn de mensen hier… Wij worden in dit opzicht eveneens nonchalanter, gaan met de meute mee… De praktijk wijst uit, dat wanneer wij ons aan de Europese regels houden, Jan soms hartstikke ver met de boodschappen moet lopen sjouwen! Dan krijg je de neiging om de regeltjes aan je laars te lappen en ook maar een dotje te doen!!! Wanneer het te bar en boos wordt en gevaarlijk is, zeurt Carla, dat Jan dit echt niet kan maken en past hij zich aan. Dan is hij niet blij als hij de motor weer moet starten… Tevreden keert hij terug. Wat aangevuld moet worden, heeft hij te pakken gekregen, behalve havermout. Wie weet in een ander dorp… Ondertussen heeft Carla motoren zien passeren, die van alles transporteren. Een heerlijk schouwspel! Een hondje voor op de tank, terwijl de bijrijder een huishoudtrap in bedwang houdt, scoort het hoogst! Een stel honden dingen naar de aandacht van een loopse teef. Vermakelijk! Wij bereiken de slagboom van betonijzer. De jongen herkent ons en opent de bareel voor het verkeer wat ons tegemoet komt en net heeft afgerekend, laat de hefboom met een grote glimlach nog wat vieren, zodat wij er gemakkelijker onder door kunnen. Wij zwaaien elkaar gedag. Het zijn de kleine dingen die het hem doen! Wij rijden het stadje uit, negeren de afslag naar San Borja – Trinidad. Bolivia Ruta 8 richting Rurrenabaque is naar ons idee een verstandiger keuze in deze tijd van het jaar. Zeker na de opgedane ervaringen tot nu toe. Het Amazonegebied neemt meer dan de helft van het Boliviaanse grondgebied in beslag, terwijl het in feite een van de minst bezochte regio’s is. Dit wordt veroorzaakt door de korte droge periode van ongeveer drie maanden, welk loopt van mei / juni tot in oktober, waarbinnen het gebied via de weg redelijk te bereiken is. Het regenseizoen, met name januari doorlopend tot in maart, is bij uitstek het tijdstip om via de rivieren het Amazonegebied te verkennen, alhoewel de waterstand vrij laag kan zijn om te varen en een kano in die situatie een beter vervoermiddel is dan een vrachtboot. Een keuze maken tussen mal en dwaas… Geen mens wil in de modder en regen komen vast te zitten en lek geprikt worden door insecten… De Rio Beni en de Rio Tuichi in het westelijk deel, de Rio Ichilo en de Rio Mamoré in het oostelijk deel van het Amazonegebied zijn de meest bevaren rivieren voor jungle tours. De gidsen zijn doorgaans opgegroeid in de omgeving. Zij kennen als geen ander het leefgebied en de gewoonten van de hier levende dieren en kunnen er veel over vertellen. Bovendien laten zij hun gasten kennis maken met het gebruik van de aanwezige planten. In Bolivia zien wij evenals in Brazilië heel veel verschillende planten en niet zoveel dieren, alhoewel wij op de Pampastour meer dieren hebben gezien dan voorheen, waardoor wij deze trip terecht kennelijk als een buitengewoon uitstapje bestempelen! De savannen met de uitgestrekte moerasgebieden afgewisseld door regenwoud blijven boeiend en bekoren ons als wij onze weg vervolgen. Een politieauto laat bij een werkplaats langs de weg de bandenspanning controleren. Twee tankauto’s komen ons tegemoet. Onze wagen rammelt flink, doordat de weg een en al wasbord is. Een groot publicatiebord langs de weg is een vorm van propaganda voor de zittende president Evo Morales, waarop wordt aangegeven, dat er een fiks bedrag is uitgetrokken om renovatie van de weg tussen Rurrenabaque en Riberalta te realiseren. De informatie gaat gepaard met een grote afbeelding van het gezicht van de beste man, zodat je aandacht al van verre naar het bord wordt getrokken. Bijna alle projecten worden op deze wijze gepresenteerd. Het mist zijn uitwerking niet! Zijn aanhangers vind je vooral in de achtergebleven gebieden qua economische ontwikkeling. In ieder geval is het een vooruitgang als de bewoners zich beter kunnen verplaatsen en niet door de modder moeten ploegen zoals vandaag. Heel veel mannen dragen kaplaarzen, houden noodgedwongen hun voeten bij de grond om te voorkomen, dat zij met de motor onderuit gaan in de blubber, terwijl zij behoedzaam rijden. Je ziet vaak van verre of het om jonge of oudere mensen gaat, omdat de spierkracht van jonge mensen hun een betere beheersing geeft van de motor. Het is niet alleen de bravoure van de jeugd! Wanneer er grote gaten in het wegdek aanwezig zijn, circuleert het verkeer zigzaggend eromheen. Grote wolken stof omhoogwerpend, omdat dit circuit als het ware door bussen, vrachtwagens en andere voertuigen gedeeltelijk wordt droog gereden. Een bord geeft aan, dat er werk in uitvoering is. Voorzien van Chinese lettertekens, omdat de wegwerkers zelf de Spaanse woorden niet kunnen lezen, waardoor zij een foutief bord zouden kunnen plaatsen. Een duiker in aanleg: een project, waar werkvolk bezig is. Toch activiteit! Een houten ramp kondigt de nadering van een dorp aan. Niet geschikt voor het gewicht van onze wagen, die zeker een wasbeurt kan gebruiken. In de doorgaande smalle hoofdstraat van het dorp Reyes is een tankstation. Een aardige beheerder heeft diesel voor ons ter beschikking tegen Boliviaanse prijs en maakt een praatje om te informeren hoe wij de afgelegde laatste 74 km hebben ervaren. Als bar en boos! In Holambra I in Brazilië hebben wij een Nederlander ontmoet, die op bezoek was in Brazilië. Hij heeft in het verleden gewerkt met dit type Unimog en betitelde ons voertuig als een hobbelgeit! Deze benaming hebben wij op dit afschuwelijk slecht traject gememoreerd! Carla is zelfs min of meer misselijk van het gehobbel! Anders nooit… De man geeft aan, dat de weg beter wordt, als wij het dorp uit zijn. Dat geeft de burger moed! Ondertussen is de grote truck met aanhanger, beladen met betonijzer, ons gepasseerd. Wel zo plezierig! Wij passeren een medische kliniek. Aardige doorkijkjes in de zijstraatjes geven een indruk van de levensstandaard in dit plaatsje. Klaarblijkelijk gaat het sommige mensen hier beter. Wanneer wij het dorp verlaten rijden wij onder een poort door, waarop staat geschreven, dat Hotel Esmeralda ons een goede reis toewenst! Dat is andere koek! Een heus echt hotel in een dorp als hier…Een oudere vrouw veegt de stoep schoon voor het huis: een vertrouwd tafereel, waar ook ter wereld. Heerlijk zinloos te midden van het vele stof. Desondanks doet een mens het… Anders wordt het stof happen en blijft het niezen en proesten! De smalle weg wordt breder. Een lange rij lege vrachtwagens aan onze linkerzijde. Het hoofdkampement voor de uitvoering van Tramo I+II aan de door ons gevolgde weg, blijkt zich hier te bevinden. Voor de poort staan heel wat motoren geparkeerd. Woonhuizen binnen de omheining? Eén rijgedeelte is in een verder stadium dan het andere weggedeelte. Een motor en ossenwagen komen ons tegemoet, gevolgd door een oude pick-up, beladen met twee kano’s. Wij worden gewaarschuwd dat er wederom slechts één spoor beschikbaar is, omdat wegwerkers bezig zijn aan het andere weggedeelte. Het klopt, wat de beheerder van het tankstation heeft voorspeld: dit gedeelte is een verademing na het traject Santa Rosa – Reyes! Wij passeren gehuchten, waar mensen een praatje met elkaar staan te maken. Haren worden gevlochten onder het afdakje naast het huis. Een onbeheerd stalletje aan de weg, waarvan de koopwaar met een lap is afgedekt. Koeien steken de weg over en lopen vrij, op zoek naar een lekker hapje. De moerassige bermen zijn fris groen door het vochtige weer en bevatten ruim voldoende vocht om hun dorst te lessen. Een kerkje. Een pand met pilaren waar een tent en een hangmat het interieur vormen. Voor ons doemen aan de einder de bergen op, die in nevelen zijn gehuld. Wederom kijkt Evo Morales ons aan en laat ons weten, dat hij geld heeft uitgetrokken voor de brug van Rurrenabaque naar San Buenaventura, de brug die onderdeel uitmaakt van Bolivia Route 16 die wij in Cobija hebben willen volgen, de weg die ons is afgeraden. Een kerstboom, gevormd door opstapeling van autobanden met een kerstster als piek en linten van de piek naar beneden als versiering, doemt uit de nevel voor ons op. Het is de rotonde bij Rurrenabaque! In eerste instantie leidt Garmin ons naar de verkeerde afslag vanwege het tankstation van YPF. Getankt hebben wij reeds in Reyes. Een geluk voor ons, want YPF wacht op bevoorrading! Geen brandstof! Jan informeert of wij onze wagen kunnen laten wassen, maar krijgt nul op het rekwest. Speciaal voor bussen dit adres! Het advies is de stad in te rijden. Welkom in Rurrenabaque staat op de toegangspoort! Het asfalt waarvan wij heel even genieten, maakt plaats voor de ons bekende blubber… Echt een hartelijke verwelkoming! Onze wagen is verschrikkelijk vies en kan in feite niet nog viezer worden, maar toch. Wij stellen ons een hartelijke verwelkoming anders voor! De toegangsweg laat van alles zien, maar geen wasplaats voor de Unimog… Wanneer de bebouwing van huizen aanvangt, zien wij in de diepte een ramp voor een zware wagen, waar na informatie een vrouw welwillend is om de wagen af te spuiten voor een bepaald bedrag, maar niet met sop te wassen. Oké, als het allerergste er maar af is, dat scheelt al een slok op een borrel! Wij boffen, want wanneer de vrouw onze wagen bijna heeft afgespoten, arriveren haar echtgenoot en zoon in een soort driewieler met een laadbak achter - in Italië en Azië veel in gebruik -. Pa en zoon assisteren moeder de vrouw, tezamen maken ze de klus naar behoren af. Wij zijn ontzettend blij! Jan rekent nu een hoger bedrag af, waarmee de vrouw erg blij is. Alle partijen content! Carla heeft ondertussen talloze passerende motoren gefotografeerd, die een boeiend tafereel vormen en een welkome afleiding zijn voor een toeschouwer. Het is gaan regenen. Sommige taximotoren hebben een groot regenscherm op de motor aangebracht om de passagiers en zichzelf te beschermen tegen regen en zon. De selectie geeft een beeld, van wat men zoal op een motor ziet vervoeren. Een grastrimmer. Een bestrijdingsmiddelensproeiapparaat op je rug. Een ladder. Grote zakken vol agrarische producten. Trossen bananen. Een grote jerrycan vol brandstof of een gasfles. Een grote witte koelbox. Vrouwen in amazonezit achterop. Hoe houd je jezelf in bedwang als de motor gaat glijden? Vrouwen, die terugkeren van de markt met hun koopwaar op de tank en op hun rug gebonden. Kindertjes op de tank en tussen volwassenen. Mensen met benen omhoog om zichzelf schoon en droog te houden. Bij pa achterop een zoon, die de kruiwagen achterstevoren meevoert. Een lol hebben zij met zijn twee! Een moeder met een liggend slapend kind in haar armen bij haar echtgenoot achterop. Papa met een baby in een draagzak op zijn borst achter het stuur. Een meisje die luidkeels aan het zingen is bij papa achterop, terwijl benen en armen swingen en haar zusje voorop onbeweeglijk stil zit. De een in werkkleding of sportkleding. De ander in een bloot hemdje of juist keurig in een strak jurkje met een tasje op schoot of aan de arm of achterop. Het hoogste aantal personen is zes stuks, wat we tot nu toe op één motor hebben zien zitten. Ongelooflijk hoe ze het voor elkaar krijgen, om netjes in balans te blijven! Om van de ramp achteruit de kleihelling op te rijden, lukt uitsluitend met 4x4! Lekker glibberig! In de smalle straten staan bomen met vrij lage takken en geparkeerde voertuigen, waardoor het niet zo simpel is om de Plaza te bereiken, welk plein in iOverland als overnachtingsplaats staat aangegeven. Jan informeert op het politiebureau, nadat wij bij de rivier hebben gekeken en een rondje hebben gereden, of wij op het plein mogen parkeren om te overnachten. Jazeker, maar niet langs de stoep van het binnen kwadrant. Vóór de kerk is oké? Geen probleem! Besproken en afgesproken op het politiebureau… Wij parkeren de camper tussen de hoofdingang tot de kerk en een verkoophokje van telefoonkaarten, zodat de directe entree naar de kerk vrij is, de dame in het zicht is en zij goed bereikbaar is voor verkoop, want de straat voor en naast haar is aan weerskanten vrij. De verkoopster heeft kennelijk haar partner voor een praatje aan het loket. Hij komt op hoge benen naar onze wagen en zegt, dat wij daar niet mogen parkeren. Wij antwoorden, dat wij permissie hebben van de politie. Woest is hij! Kost het haar klandizie, dat wij daar staan? Wij begrijpen er niets van, halen onze schouders op en laten de camper staan. Wij lopen naar een winkel voor boodschappen en worden bij terugkomst aangesproken door een man op een motor, vermoedelijk gealarmeerd door de buurman. Hij is van Traffic Control en dirigeert ons naar een straatje, wat van het plein naar de rivier loopt. Ook hem vertellen wij permissie te hebben van de politie om hier te parkeren. Hij verlaat ons. Even later arriveren de twee politieagenten, die Jan op het bureau heeft gesproken, gezamenlijk op de motor. Het lijkt wel een soap. Nee, hier mogen wij niet parkeren, wel in de zijstraat náást de kerk, maar daar loopt de straat omhoog. Dat is geen doen! Waarom niet hier? Het blijkt, dat er elke avond een dienst is, waarvoor parkeergelegenheid beschikbaar moet zijn. Wij informeren of de plek die de man van Traffic Control heeft aangewezen, ook door hén wordt goedgekeurd. Nee! Waar dan wel toegestaan? De agent verzoekt Jan achterop te klimmen, waarna zij samen naar het bewuste straatje rijden, waar wij aan de overkant van de winkel en het restaurantje, aan de graszijde de camper mogen neerzetten om te parkeren. Carla loopt na het verhuizen nog even terug naar de inmiddels geopende kerk om te constateren, dat het verhaal klopt. Een fraai interieur! Veel kerkgangers voor een donderdagavonddienst. Voor de trap staan vijf motoren geparkeerd, maar niet op de plek waar onze camper heeft gestaan. Kerkbezoekers worden in elk geval niet door ons gestoord. Een prima oplossing. Wij wandelen langs de oever van de rivier Beni, bekijken vanaf een afstand de nieuwe hoog gelegen brug – in aanbouw of gereed? -, waarvan wij niemand gebruik zien maken. Aan de overzijde van de Beni liggen Nationaal Park Madidi en westelijker Nationaal Park Apolobamba, waar men een enorme biodiversiteit aantreft. Enorm druk bezocht vanuit de plaats, waar wij vertoeven, door veelal jongere mensen dan wij, daar het om pittige wandelingen en trektochten, gaat in genoemde parken. Langs de parkeerplaats waar je voorheen de wagen mocht neerzetten, het voetveer en talrijke vrouwen, die zowel gewone bananen als platanen verkopen. Beneden liggen kano’s volgestouwd met bananentrossen. Kennelijk worden die vanaf de overzijde aangevoerd vanuit de jungle. Wanneer het modderig wordt, slaan wij af, de stad in, op zoek naar een leuk restaurantje en een winkeltje waar ze havermout verkopen. Wij hebben na aankomst van de winkelier op het plein een eetadresje aanbevolen gekregen, maar kijken ondertussen wat de pot nog meer schaft. Het is gezellig om door het stadje te dwalen! Zelden staan wij op een plaats, waar dit mogelijk is. Een welkome afwisseling! Carla’s oog valt op een pizzeria. Wij bekijken de opties. Dit adresje lijkt ons wel wat en bevalt inderdaad! De eigenaar is derde generatie Italiaan uit Lombardijen, die tussendoor gezellig met ons babbelt. Toch nog even kijken bij het andere adresje: vast en zeker ook een goede keus! Wie weet komen we hier ooit weer… Op de terugweg vinden wij een winkeltje, waar een meisje van een jaar of negen haar moeder assisteert, die uitgeteld op een stoel voor de winkel zit. De dochter antwoordt meteen, dat zij havermout verkoopt, loopt kordaat het volgepakte winkeltje in, vist het artikel tevoorschijn en is blij als wij zelfs twee pakken bij haar kopen. Dat is het verrassende in deze kleine winkeltjes. Bewondering hebben wij voor de vechtlust om een leefbaar bestaan op te bouwen! Aan de overzijde van onze camper genieten wij op de late avond van een beker vers vruchtensap. Het is nog warm en wij hebben dorst. Tijd voor ons bed. ’s Ochtends vroeg worden wij gewekt door dravende mariniers langs onze camper, die even later een yell geven om de leiding te laten weten, dat zij beter de andere straat kunnen kiezen naar de rivier… Aan de Plaza ligt een kazerne van de marine. De hier gelegerde mariniers benutten het plein en de oever als exercitieveld en exercitieterrein. Onze geparkeerde auto maakt de doorgang voor hen te smal! Dit is de derde plaats in Bolivia na Tupiza en Uyuni, waar wij vlakbij een kazerne overnachten en met het exerceren worden geconfronteerd. Iets wat wij vooral uit onze jeugd in Nederland herkennen, toen de dienstplicht nog gold. Wij maken ons klaar om te vertrekken, vóór de stad ontwaakt. Dat vergemakkelijkt het rijden door de stad. Het scheelt inderdaad! Wij volgen brede straten en negeren Garmin. Het levert ons meer geasfalteerd wegdek op als op de heenweg! Bij het tankstation staan lange rijen wachtenden om te tanken. Mazzel, wij hoeven niet aan te sluiten! In de linker berm staan vrachtwagens in de rij om zand te laden op een terrein, voorzien van enorme stapels verschillende materialen. Wij bereiken het tolstation. Eerst ons kaartje afrekenen voor wij verder mogen rijden. Een keurige asfaltweg ligt voor ons: wij genieten! Twee jongemannen lopen te sjouwen met een motor die het niet doet. Wij passeren talloze indianendorpjes. Een man komt ons tegemoet op de motor met een jachtgeweer op zijn rug. Verschillende verbodsborden volgen elkaar op in de berm: geen vuilnis weggooien, geen oliekan leeggieten, het grondwater niet vervuilen en verboden te vissen. Er wordt geclaxonneerd, waarna wij door een Duitse motorrijder worden ingehaald. Een kilometer of 25 – 30 buiten de stad, vóór het gehucht Cauchal staat de motorrijder aan de kant. Stilgevallen! Michael heeft geen idee, wat loos is. Jan biedt zijn hulp aan. Samen komen zij tot de conclusie, dat er hoogstwaarschijnlijk sprake is van vervuiling. Hij heeft als eerste getankt bij de pomp, die na compleet leeg te zijn, opnieuw bevoorraad is. Bezinksel: een bekend probleem! Een jongeman biedt eveneens zijn hulp aan. Hij informeert in een naburig dorp - Nuevos Horizonte - bij een goede mecanicien, die echter adviseert terug te keren naar Rurrenabaque, omdat het om een moderne motor gaat. De jongeman neemt op zijn veel lichtere motor de veel zwaardere motor op sleeptouw met een spanband… Sterk genoeg? Op hoop van zegen. Wat ontzettend behulpzaam! Wij vervolgen onze weg langs verschillende dorpjes en gehuchten. Vanuit de bebossing en het gebladerte in de berm verschijnt een man met een vouwfietsje: een rare gewaarwording, want dit soort fietsen verwacht je hier echt niet! Een vrachtwagen doemt voor ons op, waarop wegwerkers materiaal staan over te hevelen naar hun collega’s op de weg, die bezig zijn het materiaal te verwerken, om de gaten in het geasfalteerde wegdek te repareren. Een rivierdelta strekt zich aan de rechterzijde uit. Bescherming van dit watergebied is waarschijnlijk de reden voor de herhaaldelijk geplaatste verbodsborden! In de berm ligt een groot zeil, waarop een product ligt te drogen. Mais? Wij suizen voor een Unimog te snel voorbij om het agrarische product te kunnen specificeren. Een waterwagen sproeit het gerepareerde deel onverharde weg nat om te harden en het stof in te dammen ter hoogte van een dorpje, waar een herderin de koeien de kant injaagt, omdat wij naderen. Telkens weer ontbreekt een stuk asfalt, daar dit gedeelte is kapot gereden. Met name in bochten, waar duidelijk te hard wordt gereden en bij wegversmallingen zoals bruggen, door het afremmen. Rondom de huizen staan veelal bananenplanten. Langs de weg worden op vele plaatsen banaantrossen te koop aangeboden. Onder afdakjes op een provisorische tafel, voor de hut of gewoon in de berm. Een man zeult met een kruiwagen vol bananen. Even halt! Bijkomen! Eén bananentros kan 50 kg wegen! Hij heeft wel 3 bananentrossen in zijn kruiwagen… Reken maar uit en dat de helling op… Doorgaans ligt de koopwaar onbemand. Het aparte is echter, stopt er een voertuig, dan komt er plots iemand tevoorschijn uit het niets. De tankauto, die ons eerder is voorbijgereden, staat nu in de berm. De bestuurder is boven op de tank geklauterd, waar een soort bagagerek is aangebracht, wat hij vult met bananentrossen om erna met een zeil af te dekken. Handel! Goedkoop inkopen waar het fruit groeit en met winst verkopen in de stad. Gewoon wat bijverdienen! De asfaltweg blijkt redelijk, afgezien van de gerepareerde onverharde gedeelten, tot wij Yucumo bereiken en een splitsing aangekondigd zien: linksaf naar San Borja / Trinidad of rechtdoor naar Caranavi. De verschillende afslagen naar Trinidad, die wij tot nu toe zijn tegen gekomen, zijn naar ons idee < dry weather roads >, zoals men dat in Australië noemt. Wij blijven bij ons plan om door te rijden naar La Paz via Caranavi. Eerst via het tolstation naar het tankstation, want voorlopig zullen wij geen diesel kunnen tanken. Goed voorbereid op weg!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2012-04-22 07:07:02
[totalVisitorCount] => 360921
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 622
[author] =>
[cityName] => Rurrenabaque
[travelId] => 506620
[travelTitle] => Een overzee's avontuur
[travelTitleSlugified] => een-overzee-s-avontuur
[dateDepart] => 2016-10-10
[dateReturn] => 2017-08-27
[showDate] => no
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,rurrenabaque
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/347/276_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => verrassend
)
[44] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051105
[userId] => 195468
[countryId] => 24
[username] => ronniereizen
[datePublication] => 2019-03-31
[photoRevision] => 0
[title] => Bolivia Highlights
[message] =>
We komen Bolivia meteen bij een hoogtepunt binnen. Niet alleen qua hoogtemeters maar ook qua bezienswaardigheden. Vanuit San Pedro de Atacama (Chili) worden we vervoerd naar de grensovergang met Bolivia op zo'n 4000m boven NAP. Het zuiden van Bolivia is niemandsland dus het douane kantoor was ook weer een lachertje. Niemandsland daargelaten, we komen binnen in de Uyuni regio, bekend van 's werelds grootste zoutvlaktes. Het bezoeken van dit gebied doe je door middel van een tour die drie dagen duurt. Onze tour begint op de grens met Chili.
Voordat ik vertel over de Highlights van deze tour, nog even terug naar het douane kantoor daar boven in een kale woestijn. Lisanne en ik staan samen met een troep andere toeristen in een lange rij te wachten op onze nieuwe paspoort stempel. Om ons heen staan verschillende 4x4 jeeps verspreid die gebruikt worden om dit onherbergzaam gebied te verkennen. We stoten elkaar lachend aan wanneer de chauffeur van één van de jeeps zijn auto maar niet gestart krijgt. "Mooi begin van de tour zo", grinniken we tegen elkaar. Het lachen ging ons snel over wanneer we 15 minuten later zien dat dat ons vervoersmiddel blijkt te zijn.
Na wat initiële opstartproblemen (onze gids/chauffeur/monteur heeft de eerste dag een aantal keer onder de auto gelegen) verlopen de drie dagen op rolletjes. Hoewel de Uyuni tour voornamelijk draait om de zoutvlaktes, is er nog van alles te zien. De eerste twee dagen rijden we door verschillende woestijnen, stoppen bij steeds weer anders gekleurde meren en verkennen oases en rotsformaties. Het hele gebied ligt echt op grote hoogte en is daarnaast een actieve vulkanische zone. We bezoeken de eerste dag wild bubbelende (en stinkende) geisers, en daar horen natuurlijk ook warm water bronnen bij. Persoonlijk is het hoogtepunt van de eerste dag het Colorada meer. Een gigantisch meer, roze gekleurd van de zoutafzettingen en gevuld met 30.000 roze flamingo's. I kid you not. Fantastisch om deze beesten in zo'n grote getallen hun ding te zien doen. Bovendien kunnen we er best dicht in de buurt komen zonder ze te verjagen. De tamme alpaca's die vredig grazen rondom het meer maken het plaatje helemaal af.
De eerst dag overnachten we in een klein dorpje en route. We hebben onze tour midden in de carnavalsweek gepland en dat is ook een dingetje in Bolivia. Zelfs tot in de kleinste dorpjes is het doorgedrongen. Aan de ene kant heel vergelijkbaar met die in Nederland. Feestelijke muziek, vrolijke klederdrachten, optochten die door de straten trekken en bier. Veel bier. Hier is de carnaval een festival om een goede oogst te vieren (de zomer is voorbij). Met grote manden gevuld met quinoa bloemen lopen de dorpelingen in optocht, driftig blazend op een houten blokfluit. Mensen zitten op straat rondom kleine altaartjes waarop de producten van de nieuwe oogst liggen. Daar, midden op straat, draaien ze harde muziek en drinken ze lauw bier waarbij voor elke slok, eerst een scheut over het altaar gaat. Gooi daar de nodige confetti en serpentines doorheen en de carnaval hier heeft een net zo'n smerig tintje als hoe wij hem kennen.
De derde dag rijden we voor zonsopkomst de zoutvlaktes op. We zien daar de zon opkomen en de kleuren veranderen. Voor het ontbijt rijden we naar het originele zouthotel waar echt alles gemaakt is van zout (exclusief het eten). Het is nog regenseizoen in delen van Bolivia, wat betekent dat een deel van de zoutvlaktes ondergelopen is met een laagje water. De weerspiegeling van dit stilstaand water is daarbij ook fotogeniek. Als afsluiter maken we veel lollige perspectieffoto's op de zoutvlaktes, zoals dat hoort..
Vanuit Uyuni stad reizen we via Potosi naar Sucre. De coloniale gebouwen van Bolivia kunnen we nu zien en de grote verschillen met Chili worden langzaam zichtbaar. De klederdracht wordt prominent op straat, de mensen iets getinter en de completos en empanada's veranderen in salteñas. In Sucre strijken we een dikke week neer omdat het tijd is om ons Spaans een beetje bij te spijkeren. We schrijven ons in bij een school om een weekje lessen te volgen. Hoewel we begrijpenderwijs wel het een en ander hebben opgestoken de afgelopen maanden, vallen de lessen toch niet mee. Het is weer helemaal terug in de schoolbanken inclusief al het huiswerk dat er bij komt kijken.
Toch genieten we er van om een week even gestationeerd te zitten. Een eigen keuken en de rugzakken in een kast ruimen! We maken snel vrienden met andere cursisten waar we leuke naschoolse activiteiten mee ondernemen. De school zelf biedt activiteiten aan waar je aan mee kunt doen, zoals Wallyball (volleybal op een squash court), waar we zelfs twee keer aan mee gedaan hebben. De inheemse cultuur is een stuk prominenter in Bolivia en om er eens helemaal in te duiken bezoeken we een folklore diner show waarbij we niet alleen zien waar de traditionele dans en kleding vandaan komt, maar verkrijgen we ook carnaval-kleding-inspiratie voor het leven.
Na Sucre gaan we weer terug de actie in. We nemen de bus naar la Paz. De hoogste hoofdstad ter wereld. Een stad met extremen. Aan de ene kant een grote, lawaaierige en stinkende stad die dan weer is gebouwd in het dal van imposante bergtoppen. Heel recent hebben ze een nieuw openbaar vervoer systeem gebouwd van ski-gondels (zó stijl is het hier) die naar vele uiteindes van de stad leiden. Dat was dan ook meteen de highlight van La Paz; de skilift in om de stad, die geen enkel stukje groen heeft, van boven te bewonderen en te zien hoe deze tussen bergpassen slingert.
Een must-do activiteit net buiten La Paz is de "world's most dangerous road". Ooit een geweldig gevaarlijke weg die de route vormde naar het noord-oosten van Bolivia. Tegenwoordig een toeristische fietsweg. Most dangerous vinden we hem niet, maar het was wel stoer om het grind van de fietsmanden af te laten spatten. Wanneer onze gids doorkrijgt dat we hem goed kunnen volgen gaat het gas erop en vliegen we achter hem aan. De route die volledig bergaf is gaat van de sub-alpine op 4700m, diep het regenwoud in waarbij we 3000m lager eindigen. De verandering van de scenery en temperaturen is super en belooft een leuk apperitiefje te zijn voor de dagen die zullen volgen.Tegen het einde van de route zien we wat het regenseizoen, dat op z'n einde loopt, voor een schade heeft achtergelaten. Op een paar plekken moeten we de mountainbike door de diepe modder duwen waar een landverzakking de weg heeft opgeslokt. Bij de entree van het dorp waar we uiteindelijk eindigen is een paar uur voor onze aankomst een modderstroom naar beneden komen denderen. Een auto die er door is meegenomen staat half in de berm met 12 discussiërende Bolivianen er omheen. Zelfs met de duw-en-trek-hulp van 8 toeristen krijgen we de auto niet van de plaats. De angst voor een nieuwe landslide zit hoog bij de eigenaren van het huis, dat net achter de vastzittende auto ligt.
In Bolivia hebben we eigenlijk maar één echte trektocht gepland, waar we de volgende dag mee beginnen. "El Choro" belooft een mooie te worden. Met de modder nog aan de schoenen van de "death road", stappen we op precies dezelfde plek uit de collectivo als de dag ervoor. Dit keer hangt de bergpas volledig in de wolken en moeten we ook eerst nog een stukje omhoog klimmen om bij een andere vallei te geraken. De klim naar 4900m door de dikke mist valt Lisanne en Leona (een duitse mede-wandelaar) nogal zwaar, hoewel deze blinde navigatie in een uurtje gepiept is. Van daaruit begint de afdaling van drie dagen die over paden van oude inka routes leid. Het blijft regenachtig die eerste dag wat de aangelegde stenen paden en trappen goed glibberig maken. Ik ben nog nooit zo vaak op m'n gat gevallen!
De gehele wandeling is enorm mooi met opnieuw het veranderen van de omgeving elke paar kilometer. We zijn een beetje verrast dat op de meest populaire wandeling van Bolivia nog niet één andere wandelaar te bekennen is, maar het seizoen is dan ook nog niet helemaal rijp. Geen volk op de campsites en de meeste gehuchtjes die we onderweg tegenkomen zijn volledig uitgestorven. We moeten zelfs een lang touw "lenen" uit een lokaal huisje om gebruik te kunnen maken van de kabelbaan om de wilde rivier over te steken. Ik zeg kabelbaan; het was een mand met een katrol eraan die je zelf aan een kabel moet hangen en verder alleen maar gezekerd is door het gewicht dat het mandje in gaat. Safety first!
Na een bijkomdag in een dorpje aan het einde van "El Choro", nemen we de nachtbus naar de daadwerkelijke jungle. Hoewel deze rit niet bekroond is met een beroemde titel, is deze route daadwerkelijk 's werelds gevaarlijkste weg! Ik kan me nog herinneren dat ik jaren geleden in Nepal tegen mezelf zei dat ik genoeg heb van de knotsgekke busritten waarbij je hart voordurend in je keel zit. En zie hier, daar zitten we weer in een afgetrapte bus die de meest extreme weg berijd in het donker. In Rurrerabaque, de plaats van bestemming, komen we er ook pas achter hoe dodelijk de weg wel niet is en dat eigenlijk alleen locals deze bus nemen die de vliegtickets niet kunnen betalen. Rurrenabaque is voor ons echt een relaxweekend. Een hotel met een zwembad, een luxe kamer aan de rivier, wat beestjes kijken en een interessante karaoke avond. Voor de reis terug naar La Paz hebben we toch maar het vliegtuig gepakt ;).
Met een korte tussenstop in de hoofdstad, reizen we af naar de laatste bestemming in Bolivia; Lake Titicaca. 's Werelds hoogste navigeerbare meer (de highlights beginnen op te vallen hier) is voor ons een fantastische ervaring. Zonnig Copacabana ligt aan het meer en heeft een prachtige historische centrale plaza. De vibe is er goed, de ligging prachtig en de mysterische verhalen levendig. Een van de eilanden op het meer (Isla del Sol) is onze hoofdbestemming. Op dit autoloos eiland zijn autenthieke dorpen te vinden, oude ruïnes en opnieuw een omgeving waar je alleen maar "wow" tegen kunt zeggen. Daarbij kun je overal je tent opzetten wat betekende dat we echt een fantastische overnachtingsplaats hebben gevonden. Helaas is het noorden van het eiland al een paar jaar niet toegankelijk voor toeristen door een burenruzie (hoewel we het toch geprobeerd hebben), maar dat mocht de pret niet drukken. Het is moeilijk uit te leggen waarom dit eiland zo'n goeie indruk heeft achtergelaten, dus houd ik het maar bij de mysterie van Titicaca. Een bestemming om naar terug te gaan..
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2009-07-20 13:13:25
[totalVisitorCount] => 141084
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 927
[author] => Rien
[cityName] => Isla del Sol
[travelId] => 521016
[travelTitle] => América del sur
[travelTitleSlugified] => america-del-sur
[dateDepart] => 2018-12-28
[dateReturn] => 2019-07-05
[showDate] => yes
[goalId] => 99
[goalName] => Iets anders...
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/122/866/309_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/195/468_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => bolivia-highlights
)
)
)
[_currentItemCount:protected] => 15
[_currentItems:protected] => ArrayIterator Object
(
[storage:ArrayIterator:private] => Array
(
[30] => stdClass Object
(
[reportId] => 5088116
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-16
[photoRevision] => 0
[title] => Death Road
[message] => De “Death Road” is de weg van La Paz naar Coroico (en dan de oude/oorspronkelijke weg). Deze weg is tot 2007 de enige verbinding van La Paz met het Amazonegebied geweest. In 2007 is de nieuwe en veiligere weg geopend, maar de oude weg blijft bestaan en is nu een toeristische trekpleister geworden. De weg start in het Andes-gebergte op zo’n 4.700 meter hoogte en eindigt aan de rand van het Amazonegebied op zo’n 1.200 meter.
Waarom de “Death Road”?
Heel simpel… Jaarlijkse kwamen er zo’n 300 tot 400 mensen om op deze weg (meer dan één per dag dus). Volgens de Lonely Planet was het zelfs zo erg dat er jaarlijks 26 voertuigen “verdwenen”. Dit laatste lijkt me dan weer bijzonder, aangezien deze naar mijn idee toch wel teruggevonden hadden moeten kunnen worden. Wat wel zeker is, is dat deze weg jarenlang de meest gevaarlijke weg ter wereld was.
Mountainbikeroute
Tegenwoordig wordt deze weg vooral gebruikt als een down hill mountainbike trail. Als mountainbiker wil je deze natuurlijk doen. Met een groep van 26 mensen heb ik deze route afgelegd. Het eerste stuk (ongeveer twintig kilometer) kan enkel via de nieuwe weg, aangezien de oude weg daar plaats heeft gemaakt voor de nieuwe weg. De laatste 45 kilometer gaat wel volledig over de oude en onverharde weg.
Is het werkelijk zo’n gevaarlijke weg? Misschien ben ik niet de meest geschikte persoon om die vraag te stellen. Ik ben niet zo snel onder de indruk. Maar wat wel is… De afgronden zijn op sommige plekken enorm! Op sommige plekken kan je niet eens over de rand heen kijken, zo steil. Wel kan ik me voorstellen dat het voor vrachtverkeer een onmogelijke weg is geweest, laat staan als twee vrachtwagens elkaar moest passeren.
Maar al bij al was het per mountainbike prima te doen! Sowieso is het een gave weg in een prachtige omgeving, waar je op sommige plekken zelfs door een soort van watervallen fietste! En voor de nieuwsgierigen onder ons… Alle 26 mountainbikers zijn heelhuids beneden gekomen.
Direct door het Amazonegebied
Vanaf de Death Road, zijn we direct doorgegaan naar het Amazonegebied. Menno heeft de mountainbike trail niet gedaan, maar is daarom met de volgwagen meegereden. Het uitzicht is niet minder mooi, maar ik verwacht dat het in het busje een minder fijne weg was dan op de mountainbike.
Eenmaal aangekomen op plaats bestemming, hebben we helaas meer dan drie uur langs de kant van de weg moeten wachten, voordat de nachtbus er uiteindelijk was. Gelukkig is de temperatuur op deze hoogte weer wat prettiger en kom je met een stok kaarten de tijd wel door.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 9
[visitorCount] => 403
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/079/352_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => death-road
)
[31] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087982
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-12
[photoRevision] => 0
[title] => En Alto en nog een beetje La Paz!
[message] => Naast La Paz, ligt de stad En Alto. Eigenlijk ligt de stad er strak tegenaan. La Paz ligt in het dal en En Alto op de hoogvlakte op een hoogte van ongeveer 4.000 meter. In En Alto is onder andere de luchthaven van La Paz gevestigd. In totaal hebben En Alto en La Paz ongeveer twee miljoen inwoners, waarbij En Alto net wat groter is dan La Paz (ook al is En Alto pas 37 jaar). Ook in En Alto worden stadstours aangeboden. Na terugkomst van de Huayna Potosí, hebben we deze samen met Bart en Anita geboekt.
Gebruik maken van lokaal openbaar vervoer
Het openbaar vervoer in La Paz en En Alto bestaat eigenlijk uit twee manieren van transport; minibusjes en kabelbanen (ik blijf het skiliften noemen). We wisten inmiddels al dat de Aymara’s nogal van het bijgeloof en rituelen zijn, maar tijdens het eerste ritje in een minibusje, leren we dat de Aymara’s gekochte auto’s zelfs zegenen. Het maakt niet uit of het een nieuwe of tweedehandse auto is. Daarbij geven ze hun auto een naam en laten ze deze trouwen. In de plaats Copacabana aan het Titicaca-meer, vinden er heuse ceremonies plaats. Voor de motorrijders onder de lezers… Het klinkt een beetje als de motorzegeningen.
Het netwerk van kabelbanen verbindt zo’n beetje de gehele stad aan elkaar. Aangezien er veel files zijn in La Paz en En Alto, is het een prettige en snelle manier van reizen. Binnen enkele minuten leg je enkele kilometers af en qua kosten is het misschien nog wel interessanter dan de mini-busjes.
Begraafplaats
Eén onderdeel van de toer is een bezoek aan een enorme begraafplaats. Het klinkt misschien een beetje luguber, maar stiekem vond ik het een heel interessant bezoek. Op de begraafplaats liggen zo’n twee miljoen mensen. De graven zijn niet ondergronds, maar bovengronds. Het zijn eigenlijk een soort van bouwwerken met tombes.
De begraafplaats die we bezoeken is een openbare begraafplaats. De rijkere lui worden hier veelal niet begraven. Na de dood, wordt een Aymara eerst drie jaar in een grote tombe geborgen. Na drie jaar wordt de tombe opengebroken, wordt het lichaam “uit elkaar gehaald” en wordt het kleinere pakket nog voor twee jaar in een kleinere tombe geborgen. Daarna worden de resten alsnog verbrand of elders begraven. Vaak ligt het aan het vermogen van de betreffende familie wat er gebeurd.
Op de gebouwen op de begraafplaats, wordt ook veel graffiti toegepast. Iedere graffititekening heeft ook een bepaalde betekenis. Zo hebben we uitleg gekregen over één tekening, waar er een zeer kritische noot wordt gemaakt naar het zorgsysteem (je krijgt hier als local alleen medische hulp als vooraf duidelijk is dat je deze hulp ook kunt betalen). Bij een andere tekening wordt er een verwijzing gemaakt naar honden, die voor de Bolivianen zeer belangrijk zijn.
Schedels met een rituele betekenis
Wat wel een beetje luguber klinkt; schedels van graven die worden verwijderd, worden verkocht en door de koper gebruikt bij verzoeken en wensen. Ze offeren sigaretten, snoep, eten en bloemen aan de schedel. Deze schedels heten ‘Natitas’ en worden op een prominente plaats in huis geplaatst.
De (heksen)markt
We bezoeken eerst een markt die wel 400 blokken groot is. Deze markt is twee keer per week en werkelijk alles wordt hier verkocht. Van fruit tot schoenen, van games tot servies, van sigaretten tot portemonnees… Werkelijk alles! Is ooit jouw tas gejat? Dan kan het zo maar zijn dat je deze hier weer tegen komt. Aansluitend bezoeken we weer een heksenmarkt (deze keer een stuk groter) en ook hier horen we weer het verhaal over het offeren. Wel horen we hier iets nieuws, namelijk hoe je “heks” kunt worden. Zo kan het zijn dat je door de bliksem bent geraakt, dat je iets bijzonders hebt (bijvoorbeeld een elfde vinger) of dat je er speciaal voor gestudeerd hebt.
Terwijl we met een groep van ongeveer vijftien mensen naar de uitleg over de heksenmarkt staan te luisteren, stopt er een Cholita achter ons en staat wat te brabbelen. Tegelijkertijd kijkt ze een richting in, alleen hebben wij geen idee wat ze bedoelt. Vervolgens komen er twee wat dubieuze gasten langs en loopt ook de Cholita weer door. Binnen enkele seconden zie ik 15 à 20 meter verderop iemand op de grond liggen. De gids merkt mijn verbazing op en iedereen is even in verwarring wat er nu gaande is…
De man op de grond komt omhoog en een grote plas bloed verschijnt onder hem. De gids loopt erop af en de man blijkt dronken, maar ook beroofd te zijn. Beroofd? We zijn geheel verontwaardigd dat wij geen van allen deze beroving opgemerkt hebben, terwijl deze recht onder onze neus heeft plaatsgevonden. Ondanks dat de man hevig bloedt (de alcohol zal ook een rol spelen) kan de man gelukkig zijn weg vervolgen, nadat onze gids en een winkelier de man hebben geholpen. Dit is blijkbaar ook En Alto…
Cholita Wrestling
De tour sluiten we af met een bezoek aan de ‘Cholita Wrestling’. We verwachtten dames in klederdracht die daadwerkelijk gaan worstelen, maar in werkelijkheid blijkt het een compleet opgezette show te zijn. Nep dus… En wij vonden het niet echt boeiend!
Voordat we doorgaan…
… naar het Amazonegebied, sluiten we La Paz af met wéér een culinaire belevenis. Voor nog geen € 20,-- een fantastisch vijfgangenmenu met enkel lokale producten. We hadden al twee keer tevergeefs bij restaurant “Mi Chola” voor de deur gestaan… Maar drie keer is scheepsrecht! Nog een culinaire aanrader voor diegene die naar La Paz gaat!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 13
[visitorCount] => 401
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/645_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => en-alto-en-nog-een-beetje-la-paz
)
[32] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087976
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-12
[photoRevision] => 0
[title] => Een 6.000-er
[message] => Voor diegene die niet weten wat een 6.000-er is; dit is een berg met een hoogte van minimaal 6.000 meter boven zeeniveau. Onder hikers en klimmers wordt met “een 6.000-er” dan ook het beklimmen van een dergelijke berg bedoeld. Ik had dit nooit op m’n bucketlist staan, maar tijdens deze reis is dat er door diverse hikes en bergen wel op gekomen.
Huayna Potosí
Vanuit La Paz kan je de Huayna Potosí beklimmen. Deze berg is gelegen op 6.088 meter boven zeeniveau en staat bekend als een relatief gemakkelijk te beklimmen berg (met écht de nadruk op relatief!). Waarom zou ik dan wachten om dit weer op m’n bucketlist af te strepen? Voor Menno hoeft dit niet en deze toer heb ik dan ook samen met Bart geboekt.
De Huayna Potosí is één van de twaalf bergen van meer dan 6.000 meter hoog die Bolivia rijk is. Tien van de twaalf bergen die hoger zijn dan 6.000 meter, zijn overigens rondom La Paz gelegen.
En was het gaaf?
Een ‘once-in-a-lifetime experience’! Ik ga echt werkelijk-never-fucking-nooit-meer zoiets doen… Wat een ellende! Naast de ijle lucht en kou, moet je met een volledig bergbeklimmersoutfit (inclusief pikhouweel) op een soort van skischoenen met ondergebonden ijzers de berg op. De eerste dag bestaat uit het leren van de technieken die je moet toepassen, de tweede dag uit de eerste wandeling van base camp naar high camp (tijdens deze klim moet je ook zelf al je bagage meenemen à twintig kilo), van waaruit je de derde dag daadwerkelijk naar de top gaat. Die laatste dag (of eigenlijk nacht, want je moet om 23:30 uur je bed uit) start eigenlijk direct op de gletsjer. De gehele nacht beklim je dus de berg, om uiteindelijk vroeg in de ochtend de top te bereiken. In totaal leg je een kilometer aan hoogtemeters af. Het klimmen doe je in groepjes van twee, samen met een gids. Onze groep bestond uit twaalf mensen en dus zes gidsen. Uiteindelijk ben ik aan een andere groep van twee gekoppeld (letterlijk, want je loopt gezekerd de berg op), aangezien mijn buddy Bart het helaas niet gehaald heeft en terug naar high camp moest. Bart is een enorm fitte en gespierde gymleraar, dus zo zie je maar dat de hoogte werkelijk iedereen kan killen… Fit of niet fit!
Trots?
Ik moet eerlijk bekennen dat ik het echt mega megagaaf vind dat ik het gedaan heb (vooral ook omdat ik de top daadwerkelijk bereikt heb), dat de ervaring leuk is, maar dat deze sport toch echt niet voor mij is weggelegd. Geheel aangekleed lijkt het alsof je naar een andere planeet afgeschoten gaat worden (drie lagen kleding op de benen, vier lagen kleding op het lijf, een harnas, een helm, twee lagen handschoenen, drie paar sokken etc.), maar dat outfit is ook nodig gezien de kou en alle capriolen die je uit moet halen. Op de terugweg zie je dingen die je (gelukkig) op de heenweg in het donker niet herkende. Werkelijk waar compleet kapot gegaan op die berg… Wat een hel!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 28
[visitorCount] => 403
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/579_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => een-6-000-er
)
[33] => stdClass Object
(
[reportId] => 5087892
[userId] => 441494
[countryId] => 24
[username] => jasper-za
[datePublication] => 2022-10-10
[photoRevision] => 0
[title] => Het eerste verslag uit Bolivia!
[message] => We arriveren in Bolivia per bus vanuit Peru. Dit was voor ons al een hele ervaring. Normaal arriveren we eigenlijk altijd per vliegtuig en is de douane op de luchthaven geregeld. Nu moesten we in Peru de bus uit, het douanekantoor in voor de uit-stempel, vervolgens te voet de grens oversteken, daarna in Bolivia het douanekantoor weer in voor de in-stempel, om tenslotte per bus weer de reis voort te zetten naar onze eerste bestemming.
Schipper mag ik overvaren
Voordat we op onze eerst bestemming La Paz aankomen, hebben we met de bus nog een overtocht per boot/pont moeten maken (een deel van het Titicaca-meer). Of ja… Boot/pont? Het is eigenlijk een soort van vlot, waarvan je überhaupt afvraagt of die de overkant haalt. Hierop ging de bus en de mensen in de bus gingen in een los bootje over. Een bijzondere ervaring…
La Paz
La Paz is niet de hoofdstad van Bolivia, maar hier is wel onder andere de regering gevestigd. Het wordt dus vaak onterecht gezien als de hoofdstad. De stad is hoog gelegen, op zo’n 3.600 hoogtemeters.
Onze Lonely Planet biedt een korte rondleiding door het historische centrum. We willen deze dan ook direct gaan lopen en komen op weg daarheen op een plein een groep mensen tegen. Dit blijkt een stadstoer te zijn die net start. We besluiten om aan te sluiten en leren direct iets over een enorm gebouw waar we net aan gepasseerd zijn, wat op een soort van fort lijkt, maar wat in werkelijk een gevangenis midden in de stad blijkt te zijn.
De gevangenis San Pedro…
…is nogal een dingetje! De gevangenis blijkt een soort van stad op zich zelf te zijn, waar je winkels, restaurantjes en luxe tegenkomt die je niet in een (Boliviaanse) gevangenis verwacht. Kom je hier uiteindelijk terecht en heb je geld? Dan kan je jezelf ook een “luxe” cel veroorloven. Zit je wat minder in het budget of heb je helemaal geen geld? Dan moet je het doen met de schraalste cellen die je met meerdere gevangenen moet delen. Overigens wonen er in de “luxere” cellen ook gewoon vrouwen en kinderen bij in. Vroeger was de gevangenis ook een toeristische trekpleister en kon je er als toerist ook een toer boeken of zelfs overnachten, maar dat is sinds enkele jaren verboden.
Verder bezoeken we de lokale markt en leren we wat over het leven van de markthandelaren én over de Aymara’s in het algemeen. De Aymara’s zijn de mensen die in West-Bolivia wonen. De vrouwen (deze heten ook wel Cholita’s) zijn vaak traditioneel gekleed, al blijkt de rok van oorsprong Spaans te zijn en de hoed Engels. Als de hoed recht staat, is de vrouw getrouwd. Een scheve hoed betekent vrijgezel en een hoed die naar achteren staat, betekent tegenwoordig een ingewikkelde relatiestatus (we hebben onze pet maar direct recht gezet). Verder vinden de Aymara-mannen vooral Cholita’s met brede rokken aantrekkelijk (betekent dat ze brede heupen hebben en goed kunnen baren) en stevige kuiten (betekent dat ze hard werken). Cholita’s vinden daarentegen vooral mannen aantrekkelijk met een vol zwart kapsel en een flinke buik… Menno en ik kunnen het dus wel vergeten bij de Cholita’s.
De heksenmarkt
Daarna brengen we een bezoekje aan de heksenmarkt. Hier kan je Lama-foetussen kopen die als offer gebruikt worden. Ze begraven deze bijvoorbeeld onder een nog te bouwen huis om zo moeder Aarde (Pacha Mama) tevreden te stellen. Bij een klein huis volstaat een Lama-foetus, bij een groot huis heb je toch wel een volwaardig doodgeboren lam nodig. Overigens blijken alle foetussen en doodgeboren lammeren een natuurlijke dood gestorven te zijn, voor ze op de markt aangeboden worden. Afhankelijk van de grootte, kosten dergelijke offers tussen de 40 en 800 Boliviana’s (zo’n zes tot 115 euro).
Plaza Murillo
De laatste stop is een stop op het centrale plein in La Paz (Plaza Murillo). Hier is onder andere de regering gevestigd en hier woont én werkt ook de president. Bolivia kent nogal een roerig verleden als het gaat om presidenten. In 200 jaar heeft het land 68 presidenten gekend. De meest belabberde financieel gezien, heeft ooit een stuk prachtig Amazone-gebied geruild met Brazilië. In ruil ervoor kreeg Bolivia een paard, maar die bleek niet zo goed tegen de hoogte kunnen en binnen enkele weken overleden te zijn. Het aftreden van de ene president bleek ook wat heftiger verlopen te zijn dan de andere. Bij één president zijn er zo’n heftige rellen geweest, waarvan in één pand op het plein nog steeds kogelgaten zichtbaar zijn.
Lekker eten in La Paz
We leren tijdens de stadstoer Bart en Anita kennen. Tijdens de stadstoer blijkt dat we ongeveer dezelfde tours willen boeken vanuit La Paz en we besluiten dan ook samen informatie in te gaan winnen. Maar daarvoor zijn we gaan lunchen bij Popular Cocina Bolviana. Je krijgt hier een fantastisch drie-gangen lunch voor nog geen € 12,-- per persoon, inclusief een drankje!
Maar het echte culinaire genieten begint pas in de avond. Menno en ik hadden al gereserveerd bij Gustu, maar uiteindelijk zijn we ook hier met z’n vieren wezen eten. Gustu is gestart door Claus Meyer, het brein achter restaurant Noma in Denemarken. Dit restaurant is heel lang het beste restaurant van de wereld geweest. In Gustu worden leerling koks opgeleid en inmiddels hebben hiervan ook al de eerste hun eigen succesvolle restaurant opgericht (onder andere hier in La Paz). Bij Gustu hebben we dan ook fantastisch gegeten, tegen een prijs… Het mag in Europa niet eens een naam hebben. De topper van de avond; ceviche van alligator!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2022-07-03 08:35:42
[totalVisitorCount] => 31699
[pictureCount] => 14
[visitorCount] => 404
[author] => Jasper
[cityName] => La Paz
[travelId] => 527686
[travelTitle] => Rondreis Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => rondreis-zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-07-03
[dateReturn] => 2023-02-16
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/078/168_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/441/494_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => het-eerste-verslag-uit-bolivia
)
[34] => stdClass Object
(
[reportId] => 5085267
[userId] => 419946
[countryId] => 24
[username] => MarianHooijman
[datePublication] => 2022-07-25
[photoRevision] => 0
[title] => Potosi en Sucre
[message] => Potosi en Sucre
Meer dan 3 eeuwen geleden was Potosi de op één na grootste stad ter wereld, op Londen na. Bizar gewoon. Nu is het een van de vele steden die we bezoeken. Maar in die tijd was het groots, er was zilver gevonden in de berg Cerro Rico (Rijke Berg, hoe toepasselijk) en dat trok miljoenen mensen aan. Niet alleen vanuit Zuid-Amerika maar vanuit de hele wereld wilde men hier werken in de hoop de grote ader te vinden en rijk te worden.
In de tijd van de Spaanse overheersing waren de zilvermijnen van extreem belang; daardoor konden de oorlogen in o.a. Holland (de tachtigjarige oorlog) en tegen de inheemse bevolkingsgroepen bekostigd worden. De families en steden thuis werden rijkelijk van kostbaarheden voorzien en prachtige barokke kerken en kloosters werden gebouwd worden in Potosi en Bolivia. Zeer waarschijnlijk is ook een groot deel van de ‘Zilvervloot’ die Piet Hein op de Spanjaarden buit maakte, uit Potosi afkomstig.
Ten kosten dus van de oorspronkelijke bevolking en, later ook, van de vele Afrikaners die hier als slaaf naartoe gebracht werden om te werken in of rondom de mijnbouw. Uiteraard hadden deze Afrikaanse slaven geen schijn van kan; ze waren niet opgewassen tegen de hoogte (ruim 4000 meter) en tegen de ijskoude temperaturen. Ze leefden maar kort. In totaal zijn naar schatting 8 miljoen mijnwerkers gestorven in het gehele mijnproces in 3 eeuwen. Onvoorstelbaar, wat een groot aantal.
Ook nu nog zijn de zilvermijnen belangrijk en staat de hele stad in het teken hiervan. Eind 18e, begin 19e eeuw raakten de zilvermijnen uitgeput en werd tin de belangrijkste delfstof. Sindsdien raakte de stad, die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat, ietwat in verval. De rijke geschiedenis van Potosi wordt echter nog steeds weerspiegeld in de smalle straatjes, koloniale herenhuizen en vele kerken.
Wat ons betreft is het werken in de mijnen nog steeds ‘slavenwerk’ ook al zijn de mijnen nu coöperaties geworden en van de werkers zelf. Het is zwaar werk; met dynamiet worden eerst doorgangen geforceerd waarna handmatig, met hamer en bijtel, grote brokken steen klein gehakt worden. Dit op zo’n 300 meter diep in de mijn. Die brokstukken worden vervolgens op een soort van trolley geladen (1500 kilo) die door jonge mannen naar buiten geduwd en ze lopen ongeveer tien kilometer per daar door de mijngangen met hun trolly. Buiten worden waar ze vervolgens nog kleiner gehakt worden en gesorteerd en afgevoerd naar het chemische verwerkingsproces om de gewenste mineralen te scheiden. Wij gaan mee op excursie de zilvermijn in en dat is een hele indrukwekkende en redelijk schokkende ervaring. De werkomstandigheden zijn erbarmelijk. De meeste mijnwerkers die vaak vele dagen achter elkaar in de mijnen werken, sterven op veertigjarige leeftijd aan silicose. De circa 10.000 mijnerkers doen dit omdat er voor hen geen alternatieven zijn.
Mathieu twijfelde sterk of hij wel de mijn in wilde, zeker gezien zijn hartinfarct van een aantal jaar geleden. Maar we zijn toch gegaan en daar zijn we blij om. We hebben echt een indruk gekregen van de werkomstandigheden, die nog steeds zeer zwaar zijn.
Het begint met een bezoek aan de markt om geschenken voor de mijnwerkers te kopen zoals bijvoorbeeld cocabladeren, sigaretten, flessen cola en sinas en zelfs dynamietstaven. Dan onder begeleiding van een vrouwelijke gids de mijn in. Redelijk aan het begin van de mijn bevindt zich een standbeeld van een soort beschermengel ‘El Tio’ (de oom) genaamd, die er meer als een duivel uit ziet. De mijnwerkers offeren aan het beeld omdat zij dan bescherming genieten. Dan verder en dieper de mijn in waar we ook de mijnwerkers tegenkomen. De geschenken zijn voor hen omdat we ze van het werk afhouden.
Niet alleen de mijn zelf is een ervaring, ook de voormalige koninklijke munterij, Casa de la Moneda, wat nu een museum is, vinden we zeer de moeite waard. We horen, zien en lezen over de werkzaamheden rondom de zilververwerking. Het slaan van de munten, de werkprocessen maar ook weer hoe de menselijke arbeid eruitzag. We begrijpen maar nauwelijks hoe de Spanjaarden toch allemaal dit wisten te maken en organiseren. Waar haalden ze de wijsheid van de logistiek en het werkproces vandaan? En het blijft natuurlijk verschrikkelijk om te zien dat de inheemse bevolking en de slaven ook hier zwaar en gevaarlijk werk moesten doen. Tegen hun zin. Wat een nare geschiedenis heeft ook dit land. Geen wonder dat de stad Potosi zo’n beetje de laatste stad van Bolivia en wellicht van heel Zuid-Amerika is die onafhankelijk werd. Er stond voor de Spanjaarden en de Katholieke kerk veel op het spel; de onafhankelijkheidsstrijd heeft circa 16 jaar geduurd. Mathieu maakt een vergelijk met het toenmalige Nederlands Indië waar zijn vader, zijn oom en de broer van zijn moeder en honderden Nederlanders een strijd vochten tegen de inheemse bevolking, die ook in opstand waren gekomen tegen de onderdrukkers. En ook wij als Nederlanders wilden geen afstand doen van de kostbaarheden die we ons met brute kracht en geraffineerde macht hadden toegeëigend.
Sucre, de witte stad van Bolivia, is de volgende stad die we aandoen. Het centrum van Sucre is heel karakteristiek met allemaal prachtige witte koloniale gebouwen. Sinds 1991 is Sucre Unesco Wereld Erfgoed. Strikte regels zorgen er ook voor dat dit zo moet blijven in de toekomst. Elk jaar worden de gebouwen overgeschilderd. Verder is het heerlijk warm; dat is vooral waar wij erg blij mee zijn. We zijn ook niet mee zo hoog, ruim 2800, en dat voelt en ademt toch heel anders dan op hoogte tussen de 3500 en 4500.
We ontmoeten Modeen en Thalia weer, onze reismaatjes vanaf de Boliviaanse grens tot Potosi. Leuk om elkaar weer te ontmoeten en we gaan lekker uit eten ’s middags bij een goed bekend staand restaurant. Heerlijk een vegetarisch 4-gangen.
Wat minder leuk is is dat Mathieu al een paar dagen erge tandpijn heeft. We besluiten een tandarts op te zoeken. Resultaat; hij heeft een grote ontsteking, een abces en die moet eerst kleiner worden voordat er ingegrepen kan worden en de tand eruit gehaald kan worden. Aan de antibiotica en Ibuprofen en vier dagen later terugkomen. Geen probleem om juist in deze stad langer te moeten verblijven. We verkassen wel naar een prachtige Bed en Breakfast, El Jardin de Su Merced, waar ze oa. een schitterende tuin hebben. Lijkt ons wel fijn voor de komende dagen.
Vier dagen later terug maar de tandarts is er niet wegens familieomstandigheden. Een andere tandarts neemt over maar die is gespecialiseerd in wortelkanaalbehandelingen en wil/kan geen tand trekken. We worden ‘overgedaan’ aan weer een andere tandarts die uiteindelijk de tand trekt. We zijn overtuigd van de professionaliteit van deze mensen en wat denken ze goed met ons mee.
We moeten de volgende dag terugkomen voor controle. Nog weer een dag langer in Sucre maar de zon schijnt so What’s the problem? En Mathieu kan toch niet praten die heeft een dikke wang…
Ondertussen hebben we nog aan een gratis stadswandeling meegedaan, rondgewandeld en een paar musea bezocht waarvan het Museo de Arte Indigena wel het meest bijzonder was. Hier is heel veel geweven textiel te zien dat is gemaakt door de diverse culturen die in de regio van Sucre leven. Sommige doeken zijn al duizenden jaar oud. De informatie in het museum is goed en de geweven doeken die er hangen zijn van grote kwaliteit en kunstzinnigheid. Daarbij beelden deze doeken belangrijke gebeurtenissen uit van de cultuur uit de omliggende streek.
Speciaal is dat de vrouwen die dit maken niet kunnen lezen en schrijven, geen voorbeelden hebben die ze namaken, geen schetsen hebben maar dat alles vanuit het ‘blote hoofd’ gemaakt wordt. En dat met heel veel patronen en figuren die er in geweven worden. Hoe is het mogelijk? Deze vrouwen moeten wel bijzonder slim en getalenteerd zijn. Ook bezoeken we de zondagmarkt van Tarabuco.
Een beleving van kleuren is de traditionele kleding van de vrouwen. Ook van de mannen, waarvan een enkeling traditioneel gekleed is. We eten op het marktplein een soepje en in de namiddag een glas met verrukkelijke fruit. Daarna met het busje huiswaarts. De volgende dag wandelen we 3 uur bergafwaarts over een 3000 jaar oud geplaveid Inca Pad met wederom prachtige vergezichten van valleien die sporadische bewoond zijn. Een oud mannetje probeert ons nog een ticket te verkopen (we kunnen ons niet bedenken waarvoor) dus dat omzeilen we gewoon. Daarna weer huiswaarts in een gammele bus die vlak langs honderden meters diepe afgronden weer over de top moet rijden richting Sucre. Ja knap hoor hoe bedreven de buschauffeurs hier zijn.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2015-05-25 19:25:09
[totalVisitorCount] => 32019
[pictureCount] => 47
[visitorCount] => 469
[author] => Marian en Mathieu
[cityName] => Sucre
[travelId] => 527552
[travelTitle] => Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-06-01
[dateReturn] => 2022-08-31
[showDate] => yes
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/059/322_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/419/946_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => potosi-en-sucre
)
[35] => stdClass Object
(
[reportId] => 5084937
[userId] => 419946
[countryId] => 24
[username] => MarianHooijman
[datePublication] => 2022-07-17
[photoRevision] => 0
[title] => Villazon en Salar de Uyuni
[message] => Na een dag bus komen we aan de grens met Bolivia. De bus stopt aan Argentijnse zijde, dan moet je een kilometer of wat lopen tot een droge rivierbedding. Daar is de grens en zijn ook de grenskantoren. We zijn niet de enigen maar een uur later staan we aan Boliviaanse zijde in het stadje Villazon. Het is meteen anders; vrouwen die traditioneel en kleurrijk gekleed zijn, drukke straatjes met overal wisselkantoren en andere souvenirs die aangeboden worden.
We vinden een hotel en gaan meteen de straat op. We hebben een soort van kermis gezien waar we naartoe willen. Blijkt een kermis te zijn zoals wij die kenden in de vorige eeuw met veel vermaak als ballen gooien, het rad van fortuin, een paar simpele draaimolens en ‘schuitjes’. Maar gezellig dat het is en keidruk; iedereen is er op zijn zondags. En er is veel te eten, we schuiven aan aan een grote tafel waar Api geserveerd wordt; een drank van paarse mais samen met een Pastel, een gefrituurde dunne pannenkoek met kaas van binnen. Heerlijk. We nemen ook nog een zelfgemaakte soep, een kleine taco zonder vlees maar we laten de zoetigheden (aardbeien en appels gedoopt in chocolade) aan ons voorbijgaan. Alhoewel ze er wel erg feestelijk en smakelijk uitzien.
Ook voor de kinderen worden vermaakt met het schilderen van kleipoppen. Leuk om te zien. We hebben meteen een goed gevoel bij Bolivia.
Dat goede gevoel komt de dag erop onder druk te staan. We willen door naar de beroemde zoutvlakte van Uyuni en hebben kaartjes voor de bus van half 9 in de ochtend. Het is stervenskoud en om 9 uur is er nog geen bus te zien. Bij navraag blijkt dat de gehele stad geblokkeerd is. Alle uitgangswegen zitten dicht en er kan geen verkeer doorheen. We moeten wachten en er is hoop dat de blokkade ‘spoedig voorbij zal zijn’. Blokkades komen echter vaker voor, horen we later, en duren meestal enkele dagen.
Het busstation ligt aan de rand van de stad en we besluiten weer terug te gaan naar het centrum om wifi te zoeken en koffie te drinken. Dat is nog niet zo eenvoudig. Uren later hebben we 10 minuten wifi gehad en ergens koffie kunnen drinken. Weer terug naar het busstation waar geen verandering is. We wachten de hele dag, er komen steeds meer mensen bij, zowel Bolivianen als toeristen. We maken kennis met Modeen (Libanees) en Thalia (Canadees) en verder nog 3 Fransen.
Alle info die we krijgen is wisselend van inhoud; niemand weet iets. Aan het begin van de avond besluiten we een hotel te zoeken en dat blijkt heel slim te zijn want na ons is er geen hotelkamer meer te krijgen. Alles is vol.
We hebben ondertussen besloten een ‘bij-pass’ te zoeken en die vinden we. Een reisbureautje wil ons naar Uyuni brengen met verschillende taxibusjes die we met ons zevenen – reizigers – betalen. Eerst tot aan de blokkade, waar we eruit gaan en met onze bagage door een droge rivierbedding moeten lopen om de blokkade heen te komen. Spannend, zou het allemaal wel goedkomen? Ook locals hebben deze route gevonden en gelukkig vinden de mensen van de blokkade het niet erg.
Aan de overkant staat er weer een taxibusje op ons te wachten die ons vervoerd naar Uyuni. Het gaat allemaal niet vanzelf maar we komen er. Weliswaar na eerst 2 uur over hobbelige pistewegen te hebben gereden, een uur vast te hebben gestaan in het zand van een rivierbedding en daarna nog eens een paar uur gereden te hebben. Maar het was de moeite waard.
Het stadje Uyuni, toegangspoort voor de zoutvlakte (de salar), is een 2e leven begonnen. Ooit was het een knooppunt van spoorwegen. Erts (goud, zilver, koper) ging per trein via Uyuni naar de Argentijnse havens om verscheept te worden naar Europa. Toen dat ergens vorige eeuw ophield, liep het stadje leeg. Veel later werd het een toeristisch centrum. Dé plaats om de salar en heel zuid-west Bolivia te bezoeken.
In totaal heeft de salar een oppervlakte van ruim 9.000 km2, ongeveer zo groot als de provincie Utrecht.
In het stadje zelf, midden in een uitgestrekte stoffige vallei, worden door tientallen reisbureautjes 1, 2 of 3-daagse tours over de salar aangeboden. Wij willen de 3-daagse en gaan die samen met Modeen en Thalia doen. We vragen rond en komen al snel tot de conclusie dat dat loont; het is winter, er zijn weinig toeristen en er zijn heel veel toeristenbureautjes die allemaal dezelfde tours aanbieden. We nemen een standaardtour dus maximaal 6 personen in een Toyota Landcruiser V8 met uiteraard de chauffeur/ gids. We komen op een mooi bedrag uit (nog geen 100 euro) met zelfs extra slaapzakken voor de 2 overnachtingen. En dat blijkt geen overbodige luxe te zijn want het is kkkkkoud zo hoog in de bergen. We vertrekken de volgende ochtend met nog twee toeristen nl. Christofer en Gabriel, twee Chileense twintigers.
Op naar de zoutvlakte. De zoutvlakte was ooit een groot meer waar het water van verdampt is. Eerst langs het treinkerkhof, waar treinen uit de 19e eeuw een rustplaats hebben gekregen.
Dan toch echt naar de zoutplaat. Een bijzondere ervaring, we rijden uren en uren over deze immens witte vlakte zonder dat er een einde aan het wit komt. Aan de rand van de zoutvlakte wordt op kleine schaal zout gewonnen. We zien een klein groepje volwassenen en kinderen zitten in een schuur die het gefilterde zout in kleine zakjes doen, dat in dozen wordt verpakt voor de markt in eigen land.
Modeen heeft Tequila en limoenen meegenomen en we drinken een tequila sunrise op deze bijzondere plek. Daarna, in onze taxibus, trekken we de whisky open, die de Chilenen meegenomen hebben. De verdere middag is een groot feest en we zingen allemaal mee met de muziek die Christofer via Spotify laat horen.
Soms wordt de oneindige vlakte doorbroken door ‘eilanden’ die in dit meer lagen en wat nu dus heuvels of bergen zijn. Een van deze eilanden doen we aan, Isla Incahuasi, een bizar eiland volledig bezaaid met cactussen. Sommigen wel tot 11 meter hoog. We klimmen naar de top van het eiland en maken wel 100 foto’s van de imponerende uitzichten.
Onderweg hebben we geluncht in een zouthotel. Gebouwd met bakstenen van zout en zelfs de tafels en stoelen zijn gemaakt van zout. Zo ziet later op de avond ons onderkomen er ook uit; een simpele onverwarmd hostel waar we wel een 2-persoons kamer hebben met – wederom – een bed gemaakt van zoutblokken. We slapen er niet minder om. Wel ongelooflijk blij met onze extra slaapzakken naast de 4 dekens want het is erg koud. We zitten dan ook wel op zo’n 4000 meter.
Op naar de tweede dag! Deze was qua uitzichten en natuurgeweld wel echt het mooist. Het was een afwisseling van kale zandvlaktes, woestijngebied met kleine bosjes, ruige bergpieken met sneeuw op de top, strepen wolk die door de oneindige blauwe lucht waaien, bevroren kreekjes … En een fikse zandstorm die onze chauffeur dwingt om zich goed te oriënteren. We reden langs vijf verschillende lagunes, die allemaal weer net een beetje anders waren. Met flamingo’s, met rozerood water, soms deels bevroren, met indrukwekkende bergtoppen op de achtergrond, het was allemaal prachtig en onbeschrijflijk mooi. Ook zien we een werkende vulkaan die af en toe pufjes uit stoot. En alsof dat niet genoeg is zien we telkens weer groepen lama’s en vicuñas (een soort wilde lama’s met een minder dikke vacht). We zien zelfs nandoes, een Zuid-Amerikaanse variant van de struisvogel.
Het allerhoogst waar we komen is op 49500 meter,een geiserveld met spuitende rook en stoom en waar het stinkt naar rottende eieren.
De derde dag begint met een misser; er is nog een andere groep in het hostel en die heeft al de ontbijtspullen opgegeten. Er was gedekt voor 2 groepen maar wij zouden later vertrekken. Groep 1 had dit niet door en heeft alles opgegeten en het hostel heeft geen extra etenswaren meer. We moeten het doen met nog een beetje brood met boter en jam. Afijn, na wat gemor vertrekken we. Het hoogtepunt van deze dag is wel de laguna Nera, het zwarte meer omgeven door prachtige bergen ene een groene vallei met op het meer grote meerkoeten en groepje eenden met blauwe snavels. Ook de Duivelskloof vonden we indrukwekkend. Maar wat een wind telkens. Af en toe hebben we het gevoel beland te zijn in een Amerikaanse film, een verlaten dorp, waar de wind doorheen raast, de saloondeuren openwaaien en struikjes door de verlaten straten scheren. We kunnen haast niet blijven staan, zo sterk is deze. Het is ook zo koud dat we telkens maar een minuut of 10-15 buiten kunnen zijn. Dan snakken we weer naar de warmte van de auto. Onze chauffeur draait afwisselende muziek, Amerikaanse gangster hiphop afgewisseld met bekende fluitmuziek en serenades uit de regio en dan is daar opeens Baccara met Yes sir, I can boogie, een singeltje dat Mathieu nog heeft van 35 jaar geleden. Al luisterend met een lekker vaartje scheurend door een soort van maanlandschap en dat de hele dag, heel vervelend!!
De vele en nieuwe indrukken van al het fraais dat we de afgelopen dagen gezien hebben vraagt veel energie. Als we aan het eind van de dag weer terug zijn, wat gegeten hebben liggen we dan ook vroeg op bed. Om weer uitgerust zijn voor nieuwe ervaringen.
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2015-05-25 19:25:09
[totalVisitorCount] => 32019
[pictureCount] => 42
[visitorCount] => 409
[author] => Marian en Mathieu
[cityName] => Uyuni
[travelId] => 527552
[travelTitle] => Zuid-Amerika
[travelTitleSlugified] => zuid-amerika
[dateDepart] => 2022-06-01
[dateReturn] => 2022-08-31
[showDate] => yes
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/057/555_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/419/946_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => villazon-en-salar-de-uyuni
)
[36] => stdClass Object
(
[reportId] => 5080262
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-12-13
[photoRevision] => 0
[title] => Terug thuis....
[message] => Sinds middernacht ben ik terug in ons belgenland....
Ik probeer nog deze week een laatste verslag te schrijven over de voorbije 2 goedgevulde weken ...
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 1330
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,oruro
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => terug-thuis
)
[37] => stdClass Object
(
[reportId] => 5080145
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-28
[photoRevision] => 0
[title] => Al meer dan halverwege ...
[message] => Al enkele dagen denk ik : ik zou dringend nog een volgend verslagje moeten schrijven voor mijn blog . Soms te druk , soms te moe ... en soms geen zin :-).
Maar nu ga ik er dan toch maar aan beginnen ..
De voorbije twee weken zijn dus echt wel voorbijgevlogen. En gelukkig heb ik een schriftje waar ik bijna dagelijks toch wel in noteer wat ik gedaan heb , of wat er gebeurd is ..want mijn geheugen is ook al niet meer wat het ooit geweest is .
De zondag na mijn vorige verslag was vooral een dagje samen met mijn familie hier . In de voormiddag laat ontbijt .. douche ... kort bezoekje aan Gilbert in het oblatenhuis. In de namiddag naar voetbalmatch van mijn petekind Patrick gaan kijken , om nadien in het centrum van Oruro nog api con pastel te gaan eten . De nacht van zondag op maandag was er hier redelijk wat gedonder en bliksem . En vermits het dak van mijn slaapkamer gedeeltelijk uit plastieken golfplaten bestaat ... kan je je wel voorstellen dat mijn slaap redelijk verstoord werd door de weersomstandigheden .
Maar goed , op maandagmorgen vertrok ik toch weer fris en monter naar het kindertehuis om er samen met de kokkin Pasesa en opvoedster Elsa het middagmaal klaar te maken voor zo'n 75 kinderen : Pastel de fideo ( = een soort grote taart van mengsel van pasta , veel groenten , beetje vlees en eiermengsel ) Heel lekker wel !!
In de namiddag dan toch maar langere siesta , wat lezen .. en via whatsapp bestel ik alvast de verjaardagstaart voor mijn ahijado José ( voor vrijdag )
Tijdens het avondmaal kreeg ik zowaar telefoon van het ministerie van gezondheid ( ministerio de salud ) van Bolivia .. Om te vragen hoe het met me ging , of ik geen enkel symptoom van covid had .. en om al mijn gegevens te checken .. Was toch wel even verbaasd want had dit niet verwacht ... maar eigenlijk toch ook wel blij..want ja , er is toch ook hier wat ' contacttracing' ... Het papier dat ik in de luchthaven bij aankomst moest invullen werd dus wel degelijk gebruikt !! En ze zouden mij na 3 dagen terug opbellen werd mij ook gezegd ...
Dinsdag 16 november kon ik dan eindelijk een bezoekje brengen aan het schooltje Ghislain Dubé. Een heel hartelijk onthaal door alle profesoras ! Ontbijt met api de quinoa en pastel . Vooral bijgepraat en gepolst naar hun ' noden ' .. Tot mijn verbazing waren er toch een drietal kinderen aanwezig in het schooltje ... Dit waren dan kinderen waar het niet mogelijk was om hen ' virtueel' te bereiken en dan toch naar school konden /mochten komen ... Tijdens de voorbije maanden werd het schooltje toch ook wat opgefrist : het heel oude totaal onaangepast gebouw kreeg een nieuw golfplaten dak , de muren werden geschilderd en er werden een aantal nieuwe lavabo's geplaatst .
De directora Ana Maria toonde mij de papieren / plannen van het terrein waar hopelijk in de nabije toekomst een ' nieuw schoolgebouw' gebouwd zou kunnen worden . Een project van ' lange duur' ..want ze zijn er al een paar jaar mee ' bezig' ... ' bureaucratie' ..veranderend beleid ....Maar we blijven hopen dat er op de voorziene 2000 m2 weldra een fris en aangepaste school zal staan ....
Thuis almuerzo ( middageten ) met de familie ..wat lezen .. Om dan tegen 17u samen naar de expoteco ( = een handelsbeurs ) te gaan . Uiteraard voorzien van mondmasker , flesje alcohol ... Enkele grote 'hallen' gevuld met lokale en nationale handelaars die hun produkten voorstellen en .. natuurlijk ook willen verkopen . Toch wel redelijk coronaproef , want heel brede gangen en voor mij toch opvallend minder handelaars dan andere jaren . Veel wijnen :-)... met veel proevertjes dus ... We genieten en lachen ...en proeven . Met een fles wijn , een potje 'mermelada van piña en papaya ' , wat ' boliviaanse' chocolade verlaten we de expoteco ...
Op woensdag 17 november smorgens opnieuw present in het kindertehuis om te koken . Biscoches en una sopa de trigo . Een lekker zoet broodje met kokos bovenop en een soep met veeeeeeeeeel groenten en tarwe. Om 14u30 werd ik opgepikt door Ider en Miguel om weer te gaan genieten tussen de boompjes en de bloemekes in Chusakeri . Waar het eerst nog zonnig en warm was ... werd het opeens toch heel wat ander weer ...Felle wind , veeeeeeeeel stof en uiteindelijk donder en bliksem en regen ... en zelfs hagel..Ben dus toch wel een tijdje gaan ' schuilen ' . sAvonds op tijd naar bed ... maar wederom een ' slechte ' nacht ...
Donderdag 18 november ging ik in de voormiddag mee helpen koken met Monica in het oblatenhuis... en in de namiddag is er een gezellige namiddag gepland met de ' chicas' ... Vier boliviaanse vriendinnen ;) . We eten samen ' charkekan orureño ' De charquekan is een gerecht afkomstig uit het departement Oruro. Het bestaat uit geraspte lama of rundvlees, vergezeld van aardappel, mote, kaas en de onvermijdelijke llajwa (pittige saus). Ik eet het alvast heeeeeel graag , maar de schotels zijn hier altijd zo groot ....dus met grote moeite heb ik toch maar zoveel mogelijk opgegeten . Verder hebben we natuurlijk veel plezier gemaakt , en bijgepraat . Als dessertje had ik voor hen .. de belgische Leonidaspralinekes bij :-).
sAonds toch weer op tijd in mijn bed ... steeds hopend op een lange onderbroken nacht .
Vrijdag 19 november ga ik voor de eerste keer tijdens mijn verblijf hier naar het centrum van Oruro om wat inkopen te doen ......Middageten samen met Gilbert in het oblatenhuis ... en in de namiddag was ik dan afgesproken met mijn petekind José die 18 jaar werd...
Na het ophalen van de bestelde taart werd ik door Jhonny afgezet op het kruispunt waar José me opwachtte om me mee te nemen naar zijn ' thuis' .. José is bijna uitsluitend opgegroeid in opvangtehuizen .. heeft weinig echte moederliefde gekend .. en verbleef ook verschillende jaren in het kindertehuis amigo negro josé.
Nu woont hij bij het gezin van zijn zus : zijn zus Ayde , haar man Jhamil en hun twee kinderen Jhandy en Jasmine . Ik weet dat ze het helemaal niet breed hebben ... maar als ik hun woonomstandigheden zie , moet ik toch even slikken ... Met 5 personen wonen ze in twee kleine kamertjes .. 1 kamertje doet dienst als keukentje, volgestouwd met spullen .. en toch ook een tafel en stoelen .. en in het andere kamertje staan 2 bedden.. een dubbel bed waar zus Ayde en haar man en het jongste dochter slapen ... en een ' twijfelaar ' waar José met zijn nichtje slaapt (?)....En binnen 3 weken wordt er nog een baby geboren ..want Ayde is hoogzwanger ... Maar goed , ik word zeer hartelijk onthaald...Ook mijn ander petekind Alcira( zus van José ) is gekomen met haar kindje Avril ( 2 jaar ) en we genieten samen van de taart .... Een 'zwarte ' taart ( José heeft ze zelf mogen kiezen , en hij wou een chocoladetaart met een creme met muntsmaak ...en zwart ;) ) . kMoet zeggen , de taart was heel lekker , maar onze mond , tong , handen kleurden algauw zwart .... Ik had dadelijk mijn bedenkingen bij de kleurstof .....hoewel mij door de persoon die de taart maakte bevestigd werd dat de kleurstof van het allerbeste merk was en eetbaar ...;-) Ik verwende hen allemaal nog met wat frisdrank , belgische chocolaatjes ... en bij het afscheid toch nog een zakjcentje voor elk kind en een iets grotere zakcent voor Ayde , die als zus , toch al jaren de zorg voor José en eerder ook nog voor onze andere twee petekinderen ( Alcira en Maria ) op zich genomen heeft ... niet evident ... want het inkomen van hun gezin moest 3 extra personen mee verzorgen zonder dat daar enige extra financiële vergoeding voor bestaat hier in Bolivia ...Ayde verdient volgens mij toch al wel een standbeeld ...
Een echt kado voor de verjaardag van José had ik nog niet , maar op de terugweg naar huis ..tijdens de babbel met Monica en Jhonny ( die mij oppikten ) besluit ik dat het misschien toch wel nuttig is dat ik een stapelbed koop voor dat gezin ... met vanonder dubbel bed waar de twee zusjes dan kunnen slapen , en vanboven een twijfelaar waar José dan toch zijn eigen plekje heeft om te slapen .
Nog een koffietje thuis , wederom telefoontje van het ministerio de salud om te informeren naar mijn gezondheidstoestand ( ivm covid ) en dan weeral maar vroeg gaan slapen .. wat redelijk lukte , ondanks dat ik veeeeeeel dingen had om over na te denken ...Zaterdag 20 november : in de voormiddag maak een een grote schotel met lasagna klaar thuis die we zondag zullen opeten . In de namiddag maak ik samen met Monica en Jhonny een uitstapje naar de calvariberg van Kala Kala .... dit is GENIETEN met deze twee schatten van mensen ... Ben zo blij dat zij 10 jaar geleden mijn pad gekruist zijn ...Zoals ik allicht al eerder zei of schreef : ze zijn dan wel niet mijn vlees en bloed , maar ze zijn wel echt ' mijn familie' hier .
Zondag 21 november slenter ik smorgens met Monica uitgebreid over de ' zondagse markt' ..genieten we smiddags van de lasagna met een glaasje wijn ;) ( gekocht op de expoteco en besluiten we savonds nog even naar de 'Socavon ' ( kerk/heiligdom in centrum Oruro ) te wandelen waar op zondag ook een heel uitgebreide markt met eetkraampjes , spelkraampjes enz plaatsvindt ...Maar voor mij is het hier wel veeeeeeeel te druk , en voel me niet echt op mijn gemak .. De meeste mensen dragen dan wel een mondmasker en ontsmettende alcool ...maar toch ook een hoop mensen zonder masker .. en veel te veel volk , dus ik ben zeker blij dat we er niet al te lang blijven en redelijk vlug terug huiswaarts keren .
Maandag 22 november opnieuw naar het kindertehuis ... :-))) helpen koken .. Samen met kokkin Sonia en opvoedster Melina maken we een ' sopa de manie' ( wederom een soep vol groenten en stukjes vlees waar een mengsel van gemalen pindanoten aan wordt toegevoegd ) en broodjes . Tijdens het weekend had ik ook met hermana Silvia kunnen regelen dat vanaf deze dag José 3 keer per week middagmaal zou kunnen komen ophalen voor hem en zijn twee nichtjes ...een hulp die meer dan welkom is dacht ik zo ... zo'n schrijnende armoede ...
In de namiddag , siesta ( die toch dikwijls heel welkom is ) om savonds met heel de familie de verjaardag van dochter Katrine te vieren .. die vandaag 21 jaar werd .
Dinsdagvoormiddag 23 november ga ik naar het bureau van de ' migracion' . Want bij mijn aankomst op 3 november , kreeg ik namelijk maar een stempel voor een verblijf van 30 dagen , in mijn paspoort . En omdat mijn verblijf hier langer duurt dan 30 dagen moet ik op tijd een extra stempel gaan halen ... voor nog eens 30 dagen ( want ze hebben alleen een stempel van 30 dagen :-) )Kopietje hier , stempeltje daar ... en we zijn weeral in orde ... Nog even langs de markt Campero in het centrum...en met de iets ruimere microbus naar huis .
In de namiddag ga ik nog een keerje mee naar Chusakeri met Ider en Miguel ...boompjes gieten .
sAvonds heeft Monica lekkere pannenkoeken gebakken .. gezellige avond :-)
Woensdag 24 november wordt er gestaakt ..bloqueos.. ( straten en toegangswegen worden geblokkeerd uit protest) en zodoende is er geen openbaar vervoer ...Ik besloot dan ook om thuis te blijven een een grote pot stoofvlees klaar te maken alsook een grote pot paprikasoep ...Recept wordt hier en daar wat aangepast , want niet alle ingrediënten die ik thuis voor handen heb vind ik hier ... maar het lukt met toch elke keer om er iets ' lekkers' van te maken . In de late namiddag zijn er dan terug minibusjes en ga ik met Monica nog even naar het centrum om alvast stapelbed te zoeken .. prijzen vragen enz . Ik blijf het grappig vinden hoe hier alle winkels gegroepeerd zijn per straat ... een straat of buurt vol meubelwinkels ... in een andere straat allemaal optiekers ...
Op donderdag 25 november breng ik een groot deel van de dag door bij Gilbert in het oblatenhuis om hem wat te helpen met uitzoeken van foto's .
Vrijdag 26 november ben ik om 10 uur afgesproken met de profesoras van Ghislain Dubé ..We maken een uitstapje naar Sepulturas , een dorpje vlakbij Oruro ..waar de directora van het schooltje woont ... Er is een gezellige namiddag gepland met barbecue . Het bleek ook de ' anniversario' van Sepulturas te zijn ... wat natuurlijk gepaard ging met de nodige ' desfile' ( stoet / parade ). Gewapende met mondmasker en alcohol kreeg ik een korte rondleiding van directora Ana Maria , in haar dorp .. waar zo'n 200 mensen wonen .. en waar ook een prachtige koloniale kerk staat . Na een heel gezellige dag keer ik huiswaarts .
Slapen lukt heeeeeel goed . En ja , ik heb dan wel wat bier gedronken ... maar dat was zeker niet de oorzaak van een goede nachtrust :p
Zaterdagmorgen was ik dan afgesproken met een ahijada van Els Pauwels .. Vanuit La Paz kwam Huayra op bezoek ...Heel mooie en lieve jongedame .. Heel leuke babbel ... Uitwisselen van verhalen alsook van ..kadootjes :-)
Na een siesta thuis ..een vergadering met de Boliviaanse directie van het kindertehuis ( Gilbert , zuster Silvia en Delina )in het oblatenhuis om 17 uur.... Bespreking over de werking , mogelijkheden , toekomst van het kindertehuis .... Toch wel aangename , leuke, boeiende en soms verhelderende vergadering die mij hopelijk in staat stelt om binnenkort in België bij het Belgsiche bestuur van dit kindertehuis in Vielsalm verslag uit te brengen en voorstellen te doen ...
Na 3 uur vergaderen is het al goed donker buiten .. en had intussen ook al ongerust telefoontje gekregen van Jhonny : madrina , waar zit gij :-)))).
Dus werd ik opgepikt met de auto , aan het oblatenhuis ... door de ganse familie ... en besloten we nog een hapje te gaan eten .. heeeeeeeeeel gezellig in restaurant E&B...En kreeg van mijn petekind Patrick een zelfgemaakt kadootje met zoveel lieve woorden en fotootjes ... meer moet dat niet zijn ....
Vandaag zondag 28 november ... na het ontbijt zijn we dan met heel de familie op uitstap getrokken naar Huari ... zo'n 135 km hiervandaan ... Ik wou heel graag met hen nog eens een bezoekje brengen aan het graf van Katrien Van De Velde een meisje uit het Gentse, die hier in 1999 met een bus op weg naar Uyuni verongelukt is ... Samen met enkele nederlanders , israeli ligt zij hier begraven ... We namen wat verse bloemen mee vanuit Oruro ... maakten het graf een beetje proper ... een kort gebedje ... Een korte picknick ... om dan de terugweg aan te vatten ...Onderweg kon ik weer genieten van mooie landschappen , vicuña's , llama's , ... en van het gelach en gebabbel van mijn ' familie' . Moe maar voldaan terug thuis rond 16u... Wat rusten ... en wat schrijven aan dit verslag uiteraard ...
Nog twee weekjes ... en ben al terug op terugreis ... Uiteraard volg ik het nieuws op in ons belgenlandje waar de vierde golf lelijk huishoudt .. Ik denk zeker en vast aan al mijn collega's van mijn dienst ...die geen heelkundige dienst meer is voorlopig , maar een coviddienst ...Ik weet dat we een sterk hecht team zijn dat bergen werk kan verzetten ... maar niettemin ... het is ' zwaar' ... Voor al mijn collega's een hele dikke knuffel !! Zorg goed voor elkaar !! ( maar daar twijfel ik niet aan )
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 30
[visitorCount] => 1095
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/024/972_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => al-meer-dan-halverwege
)
[38] => stdClass Object
(
[reportId] => 5079987
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-14
[photoRevision] => 0
[title] => Eerste volledige weekje in Oruro ...
[message] => kWil dit verslag niet met een cliché beginnen , maar toch ,ook hier gaan de dagen hier ' open en toe ' ....
Zoals ik in mijn vorige verslag schreef was ik vorige zondag heel vroeg wakker ( 6u ) na een redelijk kort nachtje .. In pyama aan de ontbijttafel om nadien een ' doucheke' te nemen .. Altijd zo gezellig met z'n allen aan tafel ... kletsen en lachen .Ik genietend , van dit voor mij toch wel iets anders gezinsleven ...
" Puraté a ducharte ! " zegt Monica me uiteindelijk :-) ( ga nu vlug douchen ;) ) want ja , er stond een heel leuke gebeurtenis op de agenda vandaag : we waren namelijk uitgenodigd op een trouwfeest .. jaja , trouwen kan hier blijkbaar ook op een zondag ...
De misviering in de evangelische kerk " Villa Esperanza " was om 13u30 gepland maar Monica wou graag voordien nog even met mij over de ' markt' wandelen . Op zondag is die markt hier , mercado Young , veel uitgebreider dan op een normale weekdag . Een hoop straten rond de normale markt zijn dan gevuld met kraampjes met nieuwe maar vooral tweedehandsgoederen: kleren , schoenen , keukengereedschap, speelgoed ... echt ' de todo' ( vanalles) dat vanuit de USA en ook Chili hier terechtkomt ..Recyclage..hergebruik .. Zeker en vast goed voor onze aardbol en voor de meeste mensen hier een ' goedkope' manier om kwalitatief kleding en materiaal aan te schaffen . Je kan hier voor een minimum aan bolivianos een hele nieuwe ( tweedehandse) outfit kopen ... zoals ze bij ons zeggen : ' voor een appel en een ei ' .
Maar , om verder te vertellen : ik heb me vlug gedoucht . Had me niet echt voorzien qua kledij op een trouwfeest ...maar gewoon ' casual kleding' zou ook wel goed zijn ... Het allerbelangrijkste is je ' aanwezigheid ' toch ?
Uiteraard 'slenteren' we over de markt , met mondmasker en gewapend met alcoholgel ...
Ineens staat er iemand voor mijn neus ... op het eerste moment herken ik haar bijna niet .. want met 2 ( ! ) mondmaskers , een zonnebril en een hoed ....
Maar het was Karina , één van mijn beste maatjes die vroeger ook in het kindertehuis Amigo Negro José heeft gewerkt ...Wat een emotie .. we vergaten even de 1,5 meter afstand ... lo siento .. en gaven elkaar toch maar een hele dikke knuffel ...
Na een kort babbeltje , was het voor mij en Monica toch wel tijd om naar de kerk te wandelen waar de huwelijksviering van Miguel en Wendy zou plaatsvinden . Miguel is een maatje waarmee ik één van mijn eerste verblijven in Oruro in 2012 alle stoelen en tafels en houtwerk geschuurd en gevernist heb op CEPA ( = Centro de Ecologia y Pueblos Andinos ) een instelling opgericht door oa familielid Pauwels Gilbert en die al meer dan 25 jaar de rechten van de inheemse volkeren van Bolivia verdedigt en die zich ook toelegt op ecologische en milieubescherming .
Toen was Miguel nog een jong ' broekventje en harde werker , maar nu een knappe mooie jongeman van 31 jaar. Monica en ik waren goed op tijd in de kerk en konden zodoende nog een groot deel van de voorbereidingen volgen .. maar 13u30 werd 14u .. en 14 u werd 14u30 .... ' hora boliviana' .. dwz ... hier begint raar of zelden een activiteit stipt op tijd ..:-)))
Intussen was Miguel al wel toegekomen aan de kerk ...en heeeeeel blij verrast mij te zien ... want hij wist dus helemaal niet dat ik zou komen :-))))
Toch weer mooi om deze gebeurtenis te mogen meemaken ... Een stralend koppeltje ... De viering verloopt iets anders dan bij onze katholieke kerk , maar fundamenteel is het wel vergelijkbaar .
Intussen waren Jhonny en Katrine ook toegekomen aan de kerk , en na de viering werden we allemaal verwachte in feestzaal ' Los Portales ' om te feesten .Op een trouwfeest van de evangelische kerk wordt er blijkbaar geen alcohol gedronken ...enkel frisdranken en ' bocaditos' ( popcorn en andere knabbeltjes )op de tafels . Het orkest speelde ook een eigen ' religieus getint repertoire ' . Samen met mijn familie zochten we een plaats aan een tafel .. en genieten we van alle gebeurtenissen : openingsdans , toespraken van mama en papa enz ...
Maar intussen begon bij mij de vermoeidheid danig toe te slaan ..en na de maaltijd ( een schotel met llamavlees , groenten , aardappelen en rijst ) besluiten we dan toch wel huiswaarts te keren .. waar ik om 21uur doodmoe mijn bed induik.
Op maandag werd ik verwacht in het kindertehuis Amigo Negro José. Wat een raar gevoel was me dat : toekomen in het kindertehuis ....zonder kinderen . Omwille van corona zijn er sinds vorig jaar maart ( 2020) geen kinderen ...Verboden door de overheid ... Maar uiteraard blijven de noden van de kinderen die normaal worden opgevangen even groot , of zelfs tijdens deze pandemie , alleen maar groter ... Sinds begin dit jaar heeft men dan beslist om 3 keer per week een middagmaal klaar te maken in het kindertehuis ( op ma -woe en vrij ) dat dan door de kinderen kan worden afgehaald ( take away ). Lijkt een kleine hulp maar is zeker en vast voor de vele arme gezinnen met soms 4-5 kinderen meer dan welkom ...Alleenstaande moeders , kinderen zonder ouders die bij andere familieleden wonen enz ... Mucha mucha pobreza ...En de pandemie heeft het voor vele families nog veel erger gemaakt ... Leven met een groot gezin in een klein ' huisje' , soms zonder elektriciteit , water of wc....
Zoals altijd werd ik hartelijk ontvangen door hermana Silvia die de leiding heeft hier in het Belgische kindertehuis Amigo Negro José. Ook wel een ' ontsmettende ' ontvangst . Moet eerst met mijn voeten op een ontsmettende dweil gaan staan .. dan op een droge dweil om vervolgens een draaike rond mijn as te maken om helemaal met alcoholspray ' ontsmet ' te worden :-) . Maar goed , beter maar voorzichtig zijn ... ;-)))
Samen met Maritza en Sonia maak ik het middagmaal klaar. Vandaag is het : arroz a la valenciana. Groenten kuisen en logistieke ondersteuning ( afwassen dus :-) ).Eigenlijk zijn Marit en ik de ' ayudantes' ( helpers ) en Sonia de kokkin .. Tussendoor genieten we van een belgische capuccino en chocolaatje.
Vanaf 12u30 komen de kinderen dan naar de voordeur van het kindertehuis , met hun eigen 'olla' ( kookpot) of ander recipiënt om hun ' almuerzo' ( middageten ) op te halen . Kookpot en kinderen worden ook met alcoholspray ' ontsmet' .
Ik bekijk heel het gebeuren vanuit een zeteltje in de inkomhal . Een aantal kinderen herkennen mij nog uiteraard en Maritza vraagt hen om mij te begroeten met een vuistje ( à la corona ).Heel grappig als één van de kinderen het wat verkeerd verstond ' da un puñete ' en mij een stomp ( je ) in mijn maag geeft in plaats van een vuistje ...hahahahaha
Nadat alles is afgehaald, eten we samen nog almuerzo , wordt de keuken opgeruimd en keer ik huiswaarts . Na een babbel en glaasje frisdrank ga ik nog even langs bij Gilbert Pauwels in het oblatenhuis om rond 18u terug huiswaarts te keren . Om 19u krijg ik dan nog bezoek van Melany , die een kadootje van haar padrinos in België komt ophalen ...Nadien nog lange tijd getypt aan mijn vorig verslag ;) om wederom doodmoe mijn bed in te duiken .. Mijn slaapritme is nog niet wat het moet zijn ....
Want dinsdagmorgen weeral vroeg wakker en niet zo goed geslapen . Maar goed , na het ontbijt wandel ik te voet naar CEPA om daar bij iedereen goedendag te zeggen . Na 10 jaar ken ik de meeste mensen daar al redelijk goed , en zij mij ook uiteraard.
Nog even naar de markt om wat brood te kopen , nog even naar de ' supermercado' om al een aantal dingen te kopen om hier thuis te koken de komende week ( weken ). Almuerzo en casa ( middageten thuis ) en na korte siesta ben ik om 14u30 afgesproken met Ider en Miguel om met hen naar Chusaqueri te gaan .. één van mijn lievelingsplekjes hier in Oruro intussen .. een zalige rust daar ...
Bezoekje aan Frans Pauwels ( jaja , ook familie :-) ) die het grootste deel van zijn tijd in Chusagueri woont . Een koffietje , een babbeltje en ook voor hem pakjes vanuit België en wat brood dat ik voor hem kocht..
Daarna volop genieten tussen de boompjes en de bloemen van Chusaqueri... Heel droog is het ...het zou dringend wat moeten regenen .. Maar intussen geven we elk boompje water met een tuinslang .. Miguel en Ider zijn intussen ook echte vrienden geworden ... Voor hen had ik vanuit België een hart uit chocolade meegebracht met foto en de tekst : amigos para siempre ... Content waren ze uiteraard ... Maar tzijn zo'n toffe mannen en harde werkers ....Rond 18u keren we huiswaarts ... nog even goedendag zeggen bij Gilbert in het oblatenhuis , nog even langsgegaan bij Monica die savonds een klein snackrestaurantje openhoudt waar kip , silpancho en salchipapas wordt verkocht . Ja, en ik val in herhaling ..maar weer ben ik om 21 u in mijn bed gekropen en als een blok in slaap gevallen ...Maar heel goed geslapen deze keer ..
Op woensdag smorgens weer naar het kindertehuis om mee te helpen koken . Una sopa con quinoa con pan .
Een soep met quinoa en veel groenten en broodje. In de loop van de voormiddag trakteert hermana Silvia ons met ' salteñas' en fruitsap ..En niet lang daarna voel ik dat mijn maag langzaam begint te ' protesteren' .. Ik eet weinig tot niets van de nochthans lekkere soep en besluit na de afwas en opruim huiswaarts te keren en mij op bed te leggen . En ja , mijn maag bleef protesteren ....en ja ik had ' prijs ' .... wat later op de avond belandt mijn hele maaginhoud in het toilet :((( ( waar ik eigenlijk al de hele tijd zat op te wachten ) ..De ganse nacht toch redelijk kunnen slapen maar toch regelmatig ook naar toilet ... want ook mijn darmen protesteerden ... :-).
Donderdag werd dus een dagje thuis dicht bij een toilet... tot alle ' naweeën ' verdwenen waren.
In de namiddag kreeg ik wel kort het bezoek van mijn petekind ( ahijado ) José....José verbleef ook jaren in het kindertehuis en heeft mijn hart gestolen vanaf de eerste moment dat ik hem zag .. Nu woont hij bij een oudere zus en haar gezin ...maar ze hebben het zeker en vast ' niet breed' .. Hij schreef mij smorgens dat hij niet voldoende verf had om zijn huiswerk af te maken ... en of ik hem wat verf kon bezorgen ... De meeste scholen zijn hier in Oruro dus ook al gesloten sinds vorig jaar maart 2020... en de kinderen volgen afstandsonderwijs .... Maar je kan je voorstellen , waar sommige kinderen amper eten genoeg hebben ...en in heel armoedige omstandigheden moeten leven .. het niet vanzelfsprekend is dat zij beschikken over een gsm , tablet of laptop om virtuele lessen te volgen ... Veel kinderen zullen toch een grote achterstand oplopen ...
Maar , omdat ik dus zelf niet van huis wou /kon had ik José gevraagd om tot hier te komen en heb ik hem wat centjes gegeven om verf te kopen... en ook wat chocolaatjes natuurlijk .. Mijn klein Joséeke van 10 jaar geleden is intussen ook een flinke kerel geworden die volgende week 18 jaar wordt ...
Normaal had ik deze voormiddag ' una reunion' met alle profesoras van het schooltje voor kinderen en jongvolwassenen met beperking Ghislain Dubé...maar deze afspraak heb ik dus moeten verzetten naar volgende dinsdag ... Ook een namiddagje Chusaqueri met Ider en Miguel zat er niet in vandaag.
Ganse donderdag alleen maar water gedronken ... en wat crackers gegeten ...
Maaar vrijdag was ik alweer ' alive and kicking ' hoor ... nog wat opletten wat ik zou eten of drinken , maar voor de rest .... een heeeeeeeeel pak beter .
In de voormiddag weer naar het kindertehuis waar ik hielp om het almuerzo te bereiden : frito de zanahoria con arroz. Deze keer had ik mijn eigen kleine aardappelmesje meegenomen om alle groenten fijn te snijden :-) want hier gebruiken ze meestal echt wel heel grote messen ,maar voor mij niet zo praktisch ...
Hermana Silvia trakteert weer met salteñas , maar deze keer laat ik ze aan mij voorbijgaan , want ik geloof dat het de salteña was die mijn maagdarmstelsel wat overhoop haalde ... Ik hield heb bij water en crackers dus ..
sNamiddags naar huis ...siesta...nog even op bezoek bij Gilbert en savonds gewoon thuis bij mijn familie ... wat lezen , wat internetten . wat haken ... en slapen :-).
Gisteren zaterdag , smorgens hier wat geholpen in huis met poetsen en smiddags waren Monica en ik uitgenodigd bij Patricia en haar gezin ... Patricia ken ik ook al sinds 2011.... sinds mijn allereerste bezoek aan Bolivia .Chicharron hebben we gegeten , een typisch gerecht van Cochabamba .. Veel gelachen en gebabbeld ( weeral ) en pas om 18u30 huiswaarts gekeerd ... waar we nog een gezellige avond hadden met de familie ...
Zo .. tot hier dan toch maar weer mijn ' belevenissen ' en ervaringen ... Een verblijf met ' weinig tot geen kinderen' deze keer ...heel spijtig ...maar niks aan te doen .. Ik probeer te genieten van al wat op mij afkomt ... en van de ' me -time '
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 12
[visitorCount] => 696
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/023/978_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => eerste-volledige-weekje-in-oruro
)
[39] => stdClass Object
(
[reportId] => 5079918
[userId] => 440905
[countryId] => 24
[username] => CarolinaenBolivia2021
[datePublication] => 2021-11-09
[photoRevision] => 0
[title] => Goed aangekomen in Oruro ! Reisperikelen ...
[message] => Jullie hebben er even op moeten wachten , maar hier dan toch het eerste verslag vanuit Oruro.
Dinsdagmorgen 2 november ben ik vertrokken naar Brussels Airport met 2 koffers , elk net geen 23kg , een rugzak van ongeveer 9kg en een handtas , van waaruit ik met Iberia mijn eerste vlucht had naar Madrid . Na de vlotte check-in en controles nog 2 kg belgische pralines , een flesje parfum en een zakje stroopwafels in de taxfreeshop gekocht. De wafeltjes om een eventueel hongertje onderweg te stillen.
Dus met nog een extra papieren zakje als handbagage naar de gate. Vlucht naar Madrid wederom vlot verlopen ..Bij het uitstappen in Madrid echter in terminal 4.. een klein ongelukske ..Mijn papieren zakje scheurt en de inhoud ligt verspreid aan de ingang van de gate ... damn ....
Gelukkig vlug een ' vervangzakje' gevonden in een nabijgelegen winkeltje waarna ik na het ophalen van mijn koffers toch ook weer een ' klein gelukske' kon ervaren . Ik moest namelijk niet met mijn 2 zware koffers en rugzak de bus op om mij naar een andere terminal te verplaatsen om daar opnieuw in te checken bij BOA, de vliegmaatschappij waarmee ik de volgende vlucht naar Cochabamba, Bolivia had.Check-in bij BOA was ook in terminal 4... gewoon 2 verdiepingen met de lift omhoog :-) .
Ruim de tijd om in te checken , want ben om 14u30 toegekomen in Madrid , en om 21u30 vertrok de volgende vlucht pas .... Relax ..dacht ik ..
Mezelf vlak bij de check-in van BOA op een stoel ' genesteld' . Intussen maakte in mijn handbagage wat lichter door 1 kg pralines en de parfum in mijn koffers te stoppen .. voor mij was dit wederom een ' klein gelukske '.. een mens is soms toch rap content he ...
Een lange rij met reizigers ( vooral Bolivianen ) stond met ' pak en zak' al te wachten tot de check-in zou starten. ' Pak en zak' mag je heel ruim zien . Ik reis dan wel met 2 koffers van 23kg.... maar de meeste bolivianen hadden 3-4 of zelfs 5 grote ' bultos' bij .... bijna allemaal ingewikkeld in groene of witte plastiekfolie .....Toen dan eindelijk de check-in begon, sloot ik mij ook aan bij de lange rij ... want eens van mijn koffers verlost wou ik toch wel graag iets gaan eten. Na mijn ontbijt thuis had ik alleen nog maar wat water een stroopwafel ( uit de taxfreeshop :-) ) gegeten .
Maar heb zo maar eventjes meer dan 2,5 uur moeten aanschuiven , want heeeeeeeeeeeeel veel technische problemen met de bagagebanden ...zodat het een redelijk 'chaotische' check-in werd met zenuwachtig rondlopend personeel ....:-)))
Maar goed , om 18u45 dan toch met de shuttle naar terminal 4S, van waaruit mijn 11,5 uur durende vlucht naar Cochabamba zou vertrekken . Grote honger had ik intussen ...En damn , Burger King was al gesloten intussen ...:((( daar ging mijn plan om nog gauw een lekkere hamburger met frietjes te gaan eten ...Maar de vervangende sandwich elders was ook zeker wel lekker hoor .
Nog even wachten aan de gate tot we konden instappen ..En ik moet zeggen ...met alle coronaregels verliep de inscheping veel ordelijker dan wat ik vroeger gewend was ...Mas disciplina .
Naast mij op het vliegtuig kreeg ik het gezelschap van een 31-jarig Duits meisje Leonie . Aangename babbel , daarna nog wat eten .. Ook niet de gewoonlijke warme maaltijd met 'pollo' ( kip ) of pasta ...maar ook weer omwille van corona een zakje met daarin een flesje water , een brikje fruitsap, een bakje met 2 sandwiches en een zakje zoute chips. Ook geen dekentje of kussentje deze keer ( corona ?? ) .. dus gebruik ik mijn trui maar als kopkussen en mijn jas als deken ... Voor alles is er een oplossing in het leven ..nietwaar ?
Redelijk goed geslapen ..niet zoals in een bed natuurlijk ..maar toch tot 2 uur voor de landing ' geslapen' . Wederom een plastiek zakje als ontbijt met daarin opnieuw een flesje water , brikje fruitsap , verse fruitsalade en een cakeje .
Om 4u15 ( boliviaanse tijd ) geland in Cochabamba. Na controle door de ' migracion' ..ophalen van de bagage..En ja .. vééééééél bagage rolde op de band ...maar de mijne bleven lang achterwege ..Ik kreeg al een ' klein stresske' dat mijn koffers er niet bij zouden zijn ..maar ' por fin' gelukkig wel . Intussen was het al wel 6u ( in de ochtend )
Controle van de bagage door de douane en dan eindelijk naar de uitgang waar Monica , Frederic en Patrick me stonden op te wachten .
Wat een blij weerzien was dat ...na 2 jaar ..onbeschrijflijk .
Alle bagage in de auto , om dan te starten aan een rit van meer dan 200km naar ...ORURO !!!
Een weg door de bergen met veel kronkels en bochten met vrachtwagens die enkel met een slakkegangetje naar boven tuffen ...En Frederic is dan wel een voorzichtige chauffeur , maar af en toe kneep toch maar effe mijn ogen toe ....
Onderweg nog gestopt om wat te eten .. mijn eerste boliviaanse ontbijt ... ' api con pastel ' ...khoopte dat mijn maag er niet al te veel problemen mee zou hebben ( en gelukkig viel dat heel goed mee achteraf).
Omstreeks 10u30 ( boliviaanse tijd .. in België 15u30) eindelijk toegekomen in mijn boliviaanse ' thuis '. tKlinkt raar , maar ook al was het 2 jaar geleden , het leek wel of ik er gisteren nog was geweest :-) .
Na een ' cafecito' en een babbel met dochter Katrine , eerst het thuisfront gerustgesteld dat ik veilig was toegekomen om dan toch maar op bed wat te gaan rusten ... slapen lukte niet echt ... wellicht ook wel wat de ' emoties ' .. sAvonds dan ook op tijd naar bed . Ook donderdag nog een hele rustige ' thuisdag ' met lezen , rusten , haken :-) ..zodat mijn lichaam voldoende tijd krijgt om zich aan te passen aan de hoogte ( 3700 m ) en ' el cambio del tiempo ' . De preventieve inname van Diamox doet blijkbaar dan toch ook zijn werk om hoogteziekte te onderdrukken .
Maar ben zo blij en gelukkig dat ik hier terug ben na 2 jaar .Ook mijn boliviaanse familie is heel content omdat ik weer enkele weken deel zal uitmaken van hun gezin . Een warm en deugddoend onthaal ..
Op vrijdag voel ik dat mijn lichaam nog wel wat last heeft ..maar is het omwille van de hoogte ? of is het omdat ik toch geen 18 jaar meer ben ( hé Jos ? :-)))
Voel me wel goed genoeg om Gilberto Pauwels ( familie ) een bezoekje te brengen ... con barbijo ( mondmasker en de nodige voorzichtigheid.
In de namiddag met Monica nog een boliviaanse chip en telefoonkaart gekocht voor mijn gsm en wat andere aankopen gedaan om nadien huiswaarts te keren en te ..RUSTEN.
Zaterdag ..mijn slaapritme is al iets beter aangepast , maar toch nog altijd heel vroeg wakker ..wat lezen ..wat babbelen met het thuisfront en berichten beantwoorden van al mijn boliviaanse vrienden die staan te popelen om mij te zien ...
sNamiddags met de familie naar 2 (!) voetbalmatchen gaan kijken van mijn ahijado ( petekind ) Patrick. sAvonds heel leuke avond met z'n allen thuis : RUMMIKUBavond met mijn eerste ' cerveze negra' een een knabbeltje . Veel gelachen , veel gebabbeld .. en veel te laat naar bed ...1uur . En toch ben ik de volgende ochtend , zondag , om 6u klaarwakker .
Zo , tot hier mijn eerste verslag vanuit Oruro . De komende week zal mijn agenda zich wat meer vullen ...daarover meer in het volgende verslag.
10 jaar geleden in 2011 kwam ik voor de eerste keer naar Bolivia... dus nu 2021 is een jubileumjaar ...
Ben Marc en onze kinderen heel dankbaar dat ze me telkens weer deze weekjes ' me-time' gunnen ...al 10 jaar lang ...
Wil ook nu al , al de mensen bedanken die mij de laatste weken voor mijn vertrek nog een ' gulle bijdrage' hebben bezorgd.Samen met de opbrengst van de koekjesverkoop van 2020 heb ik een mooi bedrag . Deze centen zullen zeker en vast een nuttige bestemming krijgen en dan deze keer voornamelijk voor de kinderen en jongvolwassen met beperking van het schooltje Ghislain Dube. Komende donderdag heb ik een eerste ' reunion' ... en gaan we bekijken wat de noden zijn om deze kinderen zo goed mogelijk te helpen ...
Veel groetjes , en tot een volgend schrijven .
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2021-10-27 14:12:39
[totalVisitorCount] => 11653
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 646
[author] => Carolina
[cityName] => Oruro
[travelId] => 526783
[travelTitle] => Bolivia 2021
[travelTitleSlugified] => bolivia-2021
[dateDepart] => 2021-11-02
[dateReturn] => 2021-12-11
[showDate] => yes
[goalId] => 11
[goalName] => Vrijwilligerswerk in het buitenland
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/123/023/966_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/440/905_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => goed-aangekomen-in-oruro-reisperikelen
)
[40] => stdClass Object
(
[reportId] => 5064208
[userId] => 312545
[countryId] => 24
[username] => raoulenannemarie
[datePublication] => 2019-09-27
[photoRevision] => 0
[title] => All we are is dust in the wind
[message] => Zondag 22 september 2019
Na een ontspannen ontbijtje vliegen we eind van de ochtend naar Bolivia. Eerst van Cuzco naar La Paz waar we een tussenstop hebben van ca 5 uur). Het is een klein vliegveld, maar wel met voldoende eet- en drinktentjes. Daarna vliegen we door naar Uyuni, een klein stadje midden in de woestijn op 3.669 meter hoogte. Er staat al een taxi voor ons klaar, dus dat is wel makkelijk.
Wanneer we 's avonds Uyuni binnenrijden lijkt het alsof het helemaal verlaten is. Het zand en stof waait door de lege straten en we zien geen mens. Er is geen straatverlichting en de huizen zijn donker. Na een tijdje komt hier gelukkig verandering in en zien we wat leven op straat. We verblijven in Kory Wasy Hotel. Op de foto's een schitterend hotel met mooie grote kamers. Helaas heeft onze kamer geen ramen of enige ventilatie. Het vorige hostel had wel een raampje van 20 x 20 cm. Ook niet echt de moeite. Hierdoor hadden we allebei al wat last van een verstopte neus en zaten dus niet te wachten op een kamer zonder ventilatie. Gelijk verhaal gehaald bij de receptie, want we hebben kamers gezien met een raampje. Niet naar buiten toe, maar wel naar de binnenplaats. Na veel pijn en moeite blijkt dat die kamers wel vrij zijn, maar niet schoongemaakt en ook zonder schoon beddengoed. Het is maar voor één nacht en een schone kamer is toch ook wel lekker. Tot we gingen slapen de deur opengelaten voor nog een beetje frisse lucht.
Maandag 23 september 2019
We verzamelen om 10:30 uur bij het hoofdkantoor van Red Planet Expedition op zo'n 5 minuten van ons hotel. We gaan op een 3-daagse trekking door de woestijn van Uyuni. Hier is een enorme zoutvlakte (daarover verder meer), de grootste lithium voorraad ter wereld en veel zand en rotsen.
Er zitten al best wat mensen te wachten. Het is een gemêleerde groep van 17 personen. We rijden met 3 terreinwagens. In onze wagen zitten twee zestigers uit Australië en twee dertigers uit Canada op huwelijksreis. Zij hebben allemaal de Inca Trail gedaan. Dat is vooral erg knap van die ouderen, want het is een hele pittige 4-daagse tocht door de bergen naar Machu Picchu. Verder hebben we nog o.a. drie jonge Belgen, twee Italianen en ook twee Britten.
De rit begint en net buiten Uyuni staan oude locomotieven (de meesten uit de 19e eeuw) weg te roesten. Dit waren de eerste treinen van Bolivia en werden gebruikt om zilver en andere grondstoffen te vervoeren. De Engels sprekende gids vertelt in geuren en kleuren over Bolivia en de geschiedenis. Naast de Spaanse geschiedenis hebben ze ook mot (gehad) met Chili. Bolivia strekte zich vroeger uit tot de kust, maar dat is dus ingepikt door Chili. Dit gebeurde volgens de gids heel stiekem. Terwijl de Bolivianen hun meerdaagse carnaval aan het vieren waren met de nodige drank, bleek na afloop van het feestgedruis dat ze een stuk land waren kwijtgeraakt. Dit is eigenlijk nog beperkt gebleven doordat Bolivia door het Andesgebergte moeilijk toegankelijk is. De Chileense troepen konden daardoor niet verder trekken en nog meer land veroveren.
We vervolgen onze rit en stoppen in het dorpje Colchani. Hier mogen we bij een familiebedrijfje naar binnen. Zij verzamelen nat zout en verwerken dat naar barbecue zout en consumptiezout. Dit is voor de meeste lokale families de primaire bron van inkomsten. Vanwege het hoge zoutgehalte kan je hier namelijk bijna niks verbouwen. Verder zijn er ondergrondse dikke lagen samengeperst zout (tot wel 180 meter) die ze in stukken blokken kunnen zagen. Deze zoutblokken zijn zo sterk dat ze hier huizen van kunnen maken.
Daarna rijden we door naar de zoutvlakte 'Salar de Uyuni'. Dit is de grootste zoutvlakte op de wereld (10,582 km²). Het ligt op 3.663 meter hoogte. Deze is ontstaan doordat de zee hier heel lang geleden is verdampt. Hier kan je trouwens niet komen in de zomer. De zoutvlakte bestaat uit natuurlijk gevormde zeshoekige harde zoutplaten. Daartussen zit zachter zout. In de zomer staat het grondwater hoger, waardoor de platen los komen te liggen en je kan wegzakken.
Het is eigenlijk een grote witte egale vlakte die oneindig lijkt door te gaan. In de verte is het omringd door bergen en vulkanen, maar die liggen zo ver dat je die over het algemeen bijna niet ziet. De chauffeurs gebruiken die om te navigeren. In het noorden is de berg Chipaya en in het zuiden de vulkaan Licancabur op 5.935 meter hoogte.
Op deze zoutvlakte heb je geen perspectief. Het is daarom de ideale plek om grappige foto's te maken waarbij de ene persoon heel groot is en de ander heel klein. Als je er voorwerpen bij gebruikt wordt het nog leuker!
Daarna rijden we door naar Isla Incahuasi. Dit was vroeger een vulkaan die onder de zee lag. Nu de zee is drooggevallen is het een eilandje middenin een "zee" van zout. Verder groeien hier metershoge Trichocereus cactussen die wel 1.000 jaar oud kunnen worden. Vogeltjes bouwen hier hun nestje in en eten van de cactusvrucht. De lokale bevolking offert hier één keer per jaar een lama aan pacha mama (moeder aarde) voor genoeg regen en een goede oogst.
We overnachten in een hotel gemaakt van zoutblokken in het dorpje Atulcha.
Dinsdag 24 september 2019
Vandaag bezoeken we verschillende lagunes die door de mineralen in het water rood zijn gekleurd. Hier foerageren duizenden flamingo's (drie van de zes soorten flamingo's). Het is een schitterend beeld om deze roze gekleurde dieren in het wild te zien. Ze eten het rode plankton en algen waardoor hun witte en grijze veren geleidelijk aan roze kleuren.
We lunchen op een afgelegen plek nabij een rotspartij. Het blijkt dat we niet alleen zijn. Er woont hier namelijk een Viscacha, dat is een soort konijn/kangoeroe met een lange staart. Die zit ons vanuit de rotsen te bekijken terwijl wij aan het lunchen zijn. Stiekem komt hij steeds dichterbij. Hij lijkt niet bang voor ons te zijn. Iemand gooit een stukje broccoli en dat lust hij wel. Met zijn kleine voorpootjes pakt hij het op en eet het net zoals een eekhoorn dat doet. Als we zijn uitgegeten worden alle groente restanten op een grote steen gelegd. Dat verklaart dus waarom die Viscacha daar zit.
We zien regelmatig kuddes alpaca's rondlopen. Bij een groene vlakte stoppen we om dit van dichtbij te bekijken. Het is hier zo groen, omdat er allerlei waterstroompjes doorheen lopen. Er is gras, struikjes en mos. Hier lusten de alpaca's wel pap van. Ze zijn er in wit, bruin en allerlei combinaties daarvan. Er loopt ook een baby alpaca rond. De gids legt uit dat er verschillende kuddes alpaca's (van verschillende eigenaren) vrij rondlopen die 's avonds uit zichzelf terugkeren naar hun eigen stal.
Onderweg in de wagen hebben we de raampjes zo vaak mogelijk open voor wat frisse lucht. Af en toe moeten ze zo snel mogelijk weer dicht vanwege een zand- of stofwolk door de wind of door ander verkeer. Ook een keer tijdens de lunch zitten we binnen en wordt het opeens helemaal donker. Door het raam zien we geen hand voor ogen. Blijkt dat er ineens een enorme zandstorm voorbij raast. Wij blij dat we daar niet in liepen! Heel bizar dat je binnen enkele seconden kennelijk in een zandstorm terecht kan komen.
Het hele gebied is omringd door vulkanen. Van een afstand zien we de semi actieve Ollague op 5.840 meter hoogte. Die is duizenden jaren geleden uitgebarsten. Er komt nu enkel continue stoom uit. Heel het gebied is dus eigenlijk gevormd door het vulkanisch geweld van weleer. Dit zorgt voor een grillig landschap. We wandelen tussen bizarre rotspartijen en landschappen. Het is net of we op mars rondlopen. Op ongeveer 4.850 meter hoogte lopen we op de top van de vulkaan Sol de Mañana. Hier ruikt het naar zwavel en lopen we tussen de borrelende modderpoelen. Om ons heen spuiten de gassen en dampen uit de grond. Er is hier één geiser die enorme gaswolken uitblaast.
's Avonds na het eten gaan we in de hot springs. Het water is zo'n 35 graden en heeft een zachte grindbodem. We zitten op 4.850 meter hoogte. In het pikkedonker met een Boliviaans biertje in de hand hebben we met het blote oog een ongekend mooi zicht op de heldere sterrenhemel. De fonkelende lichten zijn planeten en de continue brandende lichten zijn sterren. De melkweg strekt zich uit als een wolk over de sterrenhemel en Boliviaanse sterrenbeelden van o.a. een lama en een katapult (de Grieken kennen dit sterrenbeeld als de schorpioen) zijn uitstekend zichtbaar. Dit hebben we nog nooit zo meegemaakt. Echt fantastisch mooi. Ook zien we een vallende ster.
Woensdag 25 september 2019
Dit is de laatste dag van de woestijntrekking. Na het ontbijt rijden we naar het drielandenpunt van Bolivia, Argentinië en Chili. Hierna zetten we een deel van de groep af bij de grens van Chili. Zij zetten hun reis daar voort, de rest gaat terug naar Uyuni. We worden vooraf gewaarschuwd voor de strenge controle vanwege drugssmokkel. Dat is niet voor niets, want onderweg zien we meerdere bandensporen van illegale routes naar Chili.
Onderweg naar Uyuni stoppen we regelmatig om de benen te strekken en zodat de chauffeurs even kunnen rusten. We komen nog langs een bijzondere rotsenpartij die door de ontdekker is vernoemd naar Salvador Dali. Met een beetje fantasie zie je een olifant en een vrouw. De terugreis duurt in totaal ongeveer 7 uur. Zoals gepland komen rond 17:00 uur aan in Uyuni.
Nu we weer in de bewoonde wereld zijn en weer online, komen er allerlei berichtjes binnen. Ook van de vliegmaatschappij Amaszones dat er wijzigingen zijn van de terugvlucht. Dit was al van enkele dagen terug met het verzoek om met spoed te reageren. Ohoh! Geluk bij een ongeluk is er op 10 minuten lopen een kantoor van deze maatschappij en die ook nog eens open is tot 19:00 uur. Wij daar naartoe en de beste man typt en zoekt in de computer. Na ongeveer een kwartier wordt de manager erbij gehaald en in het Spaans gediscussieerd. Hierna krijgen we uitleg dat het is gelukt, maar dat het even duurt voordat de tickets gereed zijn. Die worden straks naar ons gemaild. Heel fijn dat het mondeling is opgelost, maar totdat we de tickets hebben zitten we toch niet helemaal ontspannen. Om 18:50 uur komt het verlossende bericht en zijn de tickets in goede orde ontvangen :-)
We verblijven trouwens weer in hetzelfde hotel als eerst in Uyuni. Ze hebben de boodschap begrepen en dit keer hebben we een kamer met raam dat open kan. Met de tickets in bezit en het raampje open kunnen we eindelijk rustig slapen.
Donderdag 26 september 2019
Vandaag vliegen we van Uyuni naar La Paz. Hier hebben we een tussenstop van 8 uur voordat we doorvliegen naar Santa Cruz. We zijn inmiddels bekend op het vliegveld van La Paz en zitten hier en daar en ook even buiten. Er zijn hier ook slaapcabines te huur waar we lekker even een uurtje in verblijven. Allebei nog even in de massagestoel voor enkele Bolivianos en dan zijn we klaar voor de vlucht naar Santa Cruz.
We verblijven in Hostel Sweet Home voor onze laatste nacht. Santa Cruz ligt op 417 meter. Even wat anders dan de eerdere hoogtes waarop we hebben gezeten. Kunnen we alvast weer een beetje "ontwennen". Vrijdag 27 september 2019 begint onze echte terugreis. Eerst vliegen we op Madrid en na een stop van 2 uur vliegen we door naar Amsterdam.
Hierbij sluiten we het reisverslag. Bedankt voor het meelezen en meeleven. Adios en tot ziens!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2011-08-31 16:00:03
[totalVisitorCount] => 136517
[pictureCount] => 18
[visitorCount] => 2437
[author] => Raoul
[cityName] => Santa Cruz de la Sierra
[travelId] => 524063
[travelTitle] => Peru en Bolivia
[travelTitleSlugified] => peru-en-bolivia
[dateDepart] => 2019-08-30
[dateReturn] => 2019-09-28
[showDate] => no
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/122/931/910_640x480.jpg?r=2
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/312/545_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => all-we-are-is-dust-in-the-wind
)
[41] => stdClass Object
(
[reportId] => 5061914
[userId] => 437157
[countryId] => 24
[username] => evaenmarc
[datePublication] => 2019-08-25
[photoRevision] => 0
[title] => Puno - Copacabana - La Paz - Uyuni
[message] => Na een busreis van 6,5 uur kwamen we dan eindelijk aan in Puno. Ons hostel was erg schattig en na een kopje thee doken we lekker ons warme bedje in (ja we hebben het goede hostel gevonden!). De volgende ochtend stond er een ontbijt buffet klaar, waar we maar wat graag gebruik van maakten. Om 8.30 werden we opgehaald door Bolivia hop en kon onze reis naar Bolivia beginnen. Na de grensovergang, die voor ons heel wat gemakkelijker verliep dan voor Amerikanen, kwamen we aan in Copacabana. Een gezellig en sfeervol plaatsje aan het titicacameer. Met uizicht over het hoogste meer ter wereld genoten we van een vers geperste maracuja sap (Eva) en een adembenemende oploskoffie (Marc). Terwijl de rest met een bootje naar Isla del Sol vaarde, gingen wij op jacht naar de beste en goedkoopste nachtbus tickets voor onze trip van La Paz naar Uyuni en weer terug. Waar de tickets in Nederland zo'n 60 euro voor een enkele reis per persoon kostte, heeft jullie favoriete backpackduo uiteindelijk twee retourtjes voor 65 euro weten te bemachtigen! Daarvoor wilden we Isla del Sol wel missen. We hebben verder nog de kerk daar bezocht en haalden in een klein tentje een lekkere afhaalpizza voor het tweede deel van onze trip. Om 23.00 kwamen we aan in ons Wild Rover hostel in La Paz. Men wist, dankzij een vriendin van Marc die daar een half jaar heeft gewerkt, dat wij daar die avond zouden aankomen. We kregen even de tijd om onze tassen weg te leggen, waarbij de hostel bedden in onze 20 persoons kamer ons bijna hoorbaar riepen. Echter, de jagerbombs stonden al klaar en we konden deze natuurlijk niet zomaar afslaan. Een aantal shotjes, twee biertjes, dansend op de bar en drie uur later was het feest dan afgelopen en konden we moe maar tevreden gaan slapen. De volgende ochtend voelden we beiden goed dat we allebei iets te diep in het glaasje hadden gekeken. Met moeite checkten we om 13.00 uit en sleepten onszelf door La Paz. Na een beetje sightseeing kochten we het een en ander voor onze trip naar Uyuni. Rond 17.30 gingen we naar het buspark waar onze goedkope bus zou vertrekken. Onderweg aten we nog een medio lomo (een lap vlees, rijst en friet (wat een combi)) en kwam Marc erachter dat hij zijn jas was vergeten. Daar gingen we weer; dezelfde weg terug naar het hostel waar hij hem gelukkig vond. Om 20.30 vertrok onze Cruz del Norte gevuld met skeere backpackers en een hoop locals richting Uyuni. Over de stoelen en beenruimte valt weinig te klagen, over de ruftende local naast Marc des te meer. Ze ging er aardig op los dat we bijna zelfs wilden verplaatsen. Onderweg stopten we zo een 9 keer zodat locals in- en uit konden stappen, en zodat ze spulletjes aan ons konden verkopen. Want wie heeft er nou geen trek om 3.30??? Om 5.30 kwamen we aan op locatie waar we op werden gepikt door onze tour operator. Online stond trouwens niet hoe laat onze trip zou vertrekken, dus zijn we nu de tijd aan het uitzitten tot we om 10.30 dan eindelijk worden verwacht voor het vertrek. We hebben er zin in!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2018-08-08 08:09:17
[totalVisitorCount] => 9943
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 390
[author] => Eva
[cityName] => Uyuni
[travelId] => 523988
[travelTitle] => Peru & Bolivia 2019
[travelTitleSlugified] => peru-bolivia-2019
[dateDepart] => 2019-08-13
[dateReturn] => 2019-09-10
[showDate] => yes
[goalId] => 1
[goalName] => Backpacken
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,uyuni
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/437/157_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => puno-copacabana-la-paz-uyuni
)
[42] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051558
[userId] => 347276
[countryId] => 24
[username] => CarlametJan
[datePublication] => 2019-04-28
[photoRevision] => 0
[title] => Hoog jongens kijk omhoog
[message] => Hoog jongens kijk omhoog
Uitvoegend vanaf het tankstation constateren wij, dat de vlakte plaats maakt voor een totaal ander landschap. Bolivia Route 8 is overgaan in Bolivia Route 3. Wij klimmen gestaag! In de bergen hebben de wegen duidelijk meer te lijden! Meteen te merken, want de gaten vallen in het wegdek en het linkerdeel van de weg is afgezet, omdat dit gedeelte ontbreekt! Zo goed als altijd aan de zijde waar het dal is … De nevel komt opzetten, wat het zicht beneemt. Weldra zitten wij in de wolken. Opschieten is er niet meer bij, want onze snelheid moeten wij vanwege de mist op deze smalle bochtige weg vol verrassingen terugbrengen, om veilig te rijden op onbekend terrein. Een mooi houten bord meldt, dat wij een weggetje naar Comunidad Hermanos Caceres in Balivan passeren. Je hebt geen idee waar je rijdt… Gelukkig bereiken wij de andere kant van de berg, waar de mist overgaat in een nevel, die hoger in de bergen hangt, waardoor de weg beter zichtbaar wordt. Een onopvallend bord kondigt wegafsluiting aan tussen Quiquibey- Sillar – Delicas – Escabeche van 7 tot 17 uur. Dat houdt in, dat je alleen in het donker mag rijden! Hiep hoi, maar niet heus! Een groot bord even verder geeft aan, dat er heel veel geld is uitgetrokken om een weg te construeren van 173 km lengte tussen Santa Barbara - Caranavi – Rio Alto Beni – Quiquibey. Nog meer afsluitingen voor ons in petto? Wij stuiten op vrachtwagens op een helling in de modder, die daar staan geparkeerd, omdat zij niet verder mogen rijden vanwege de afsluiting. Wij zien geen kip en besluiten door te rijden. Passeren de waterval en besluiten bij een kraampje in het gehucht te stoppen om bananen te kopen. Drie mooie vrouwen staan aan de kant een praatje te maken. Papaja’s hangen boven in de bomen te rijpen, terwijl verderop de papaja’s en ananassen reeds zijn gerijpt en in kraampjes worden aangeboden. Opnieuw nevel of dikkere mist. Het weer doet wat het wil! Een boom en een vrouw werpen een prachtig silhouet tegen de oneindigheid van niets… Een boer maant zijn koe uit de bosjes te komen en hem te volgen. Een bord waarschuwt ons, dat het voor ons liggende traject bestaat uit gesteente wat niet te vertrouwen is en kan gaan schuiven… Niet te ruw en te snel rijden! Onstabiele steenmassa’s! Wij bereiken het dorp Sapecho, waar wij wederom een bord voor ons neus krijgen. Het komende traject is eveneens gesloten maandag – zaterdag van 7 – 17 uur. Boffen wij, want het is tegen 17 uur. Eerst tol betalen! Wanneer Jan terugloopt, screent hij onwillekeurig de wagen en merkt op, dat de uitlaat bijna de grond raakt… Hij parkeert de Unimog voorbij de post om de schade op te nemen. Dit moet gerepareerd worden! Een enorm geluk, dat het ons hier overkomt. Wij staan voor een werkplaats, waar de uitlaat gelast kan worden. Alleen, de man is op karwei. Niemand weet voor hoe lang. Het geluk is met de dommen: de man keert weldra terug en is bereid om de klus te klaren. Helemaal opgelucht bedanken wij hem, rekenen af na de gedane job en verlaten het dorp. Rijdend op de brug van Sapecho hebben wij een prachtig zicht op de brede Rio Beni, die wij oversteken. Aan de overzijde tanken wij diesel voor Boliviaanse prijs. Jonge vrouwen, die hun producten proberen te verkopen, zitten zwijgzaam met geloken ogen twee aan twee op één lijn aan de rechterzijde van het tankstation. Nog niet eerder zo’n tafereel aanschouwd… Wij krijgen een < nee > als wij verzoeken of wij hier de nacht mogen doorbrengen. Jammer! Door! In het dorp is absoluut geen plek om te overnachten, vandaar dat wij verder zijn gereden. De zon is reeds onder. Hopelijk vinden wij spoedig een ruimte, waar wij kunnen parkeren. Ongelooflijk: ongeveer 1 km verder is een grote open plek met smalle paadjes naar hutjes. Voor een vervallen hut liggen betonnen palen, die de overheid gebruikt tijdens de campagne om alle dorpen op het platteland van elektriciteit te voorzien. Ernaast een stapel kleine keien voor de basis van de palen. Een echtpaar komt terug van het veld, wat zij hebben bewerkt. Carla loopt naar hen toe en vraagt toestemming of wij hier mogen overnachten. Zij reageren heel vriendelijk. Natuurlijk antwoorden zij! Uit hun mand krijgen wij een verse banaan toegestopt als geschenk om lekker op te eten. Verser kan niet! Heerlijk! Elk gaat zijns weegs. Wij slapen prima, alhoewel wij duidelijk merken, dat pas ’s nachts het volledige traject geopend is, want de hele nacht passeren vrachtwagens onze overnachtingsplek, maar het belemmert onze slaap niet. Wanneer wij uit de camper klimmen om ons vertrek voor te bereiden, blijken wij tussen de dekzeilen te staan. Twee auto’s zijn gearriveerd van elders. Wij hebben hun droogkast ingepikt! Zij gebruiken deze plek om cocabladeren in de zon te drogen. Inderdaad een zeer geschikt veld, kan je stellen… Zij maken er geen probleem van in elk geval en wij ook niet. Carla mag gerust de cocabladeren fotograferen. De mannen zet zij er niet op, want Bolivianen willen in de regel niet graag op de foto. Een ongewoon begin van onze dag! Wij vragen ons af of de wegafsluiting tot zaterdag óf zondag geldt: het is vandaag namelijk zaterdag! Op iOverland een warrige informatie. Niemand weet het en wordt net als wij geconfronteerd met geopende en gesloten trajecten, die niet overeenkomen met de informatie op de borden. Er is overeenkomst: de weg is slecht, velen hebben in de wachtrij gestaan en sommigen hebben alleen ’s nachts mogen rijden, wat als een nachtmerrie is ervaren! Tot nu toe voor ons nog niet zo slecht uitgepakt! Er staat weer een vrachtwagen op een blubberige helling. Wij laten hem in de drek achter ons. Andere voertuigen en wij ploegen door de zuigende modder naar boven. Allen laten wij sporen achter, die hiervan getuigen. In Entre Rios staat de slagboom omhoog! Niemand in het hokje, terwijl hier wederom een bord staat, waarop wordt vermeld, dat de weg tussen Caranavi en Yolosita van 7-17u pm gesloten is. Toch de weg geopend op zaterdag??? Het blijft een vraagteken! De bergweg is in een slechte toestand met aardverschuivingen door het vele water van watervallen en beken en de losse samenstelling van het gesteente. Soms is de weg deels verbreed om een passeerplek te scheppen, maar het blijft vooruitkijken, opletten en anticiperen. De rode truck met oplegger staat op een gunstige plek in een royale overzichtelijke bocht veilig geparkeerd. Werkelijk de enige plek tot nu toe, waar dit mogelijk is… Deze man is hier vast bekend. De chauffeur heeft in de bergbeek zijn kleren gewassen en het wasgoed op de aanhanger in het zonnetje te drogen gehangen. Volgens Garmin vertoeven wij op 1447 m hoogte, op weg van Quiquibey via Bella Vista naar Caranavi. Het zijn gehuchten zo te zien, die langs de doorgaande weg zijn gesitueerd. Dekzeilen met drogende cocabladeren in de berm, die in een net luchtigjes door mannen worden opgeschud, terwijl wij passeren. Een moeder wandelt ons tegemoet op de helling, vergezeld door twee zonen. Op het gemak klimmend... Kraampjes met fruit en groente, welke plaatselijk gekweekt worden. Waarschuwing voor vallend gesteente. Wederom een tolpoort na de afslag naar rechts naar Caranavi, het dorp gelegen tegen de berghelling, wat zich koestert in het zonnetje, wanneer wij de weg vervolgen richting La Paz. Vrouwen omringen de passerende auto’s, die bij de tol moeten stilhouden om te betalen en proberen hun artikelen te verkopen aan de passanten. Vaak gaat het om brood, warme empenada’s of variaties van warme deegproducten met vulling. Wanneer de weg wat breder wordt, stoppen wij om te lunchen. Michael, de Duitse motorrijder, die gister vanwege pech naar Rurrenabaque heeft moeten terugkeren, parkeert zijn motor voor onze auto, wanneer wij net onze boterham hebben genuttigd om te rapporteren, hoe het hem is vergaan. Hij vertelt stoer, dat hij geen problemen heeft met het afgelegde traject sinds hij Yucumo heeft gepasseerd. Geen moeite om zich overeind te houden in de modder…Als hij zijn motor aantrapt, doet de motor niets… Hij is niet blij! Jan buigt zich met hem over het probleem, als Michael geen oorzaak kan vinden. Alles is ontmanteld! Zijn hele hebben en houwen staat rondom uitgestald. Michael zweet als een otter in de brandende zon! Jan ontdekt tenslotte een paar losse draadjes, die op dit bar slechte traject zijn losgetrild! Geen contact! Netjes de zaak aansluiten met als resultaat: de motor start weer! Alles loopt weer perfect. Michael zegt nooit meer bij ons in te houden of te stoppen: wij brengen hem ongeluk! Naar ons idee precies het tegenovergestelde: Jan brengt hém geluk, want hij lost Michaels probleem op en geeft hem gratis en voor niets technische instructie. Het is maar hoe een mens tegen zaken aankijkt… Gefrustreerd stuift Michael weg. Tot op heden hebben wij hem inderdaad niet opnieuw ontmoet… Tot onze verbazing belanden wij na een bocht, in de afdaling naar de rivier, in een klein dorpje in een wachtrij! De weg is écht gesloten tot 17 uur, alhoewel het zaterdag is. Wij boffen, want wij staan voor een dorpswinkeltje, waar wij voor de avond verse broodjes kopen en drinken om onze dorst te lessen, want het is bloedheet. Bovendien staat er een houten bank voor de deur in de schaduw, waar wij ons neerzetten en alles over ons heen laten komen. Voor de brug is een touw gespannen met een wacht erbij, die iedereen weerhoudt door te rijden, behalve een pick-up van de wegwerkers. Heeft Michael hem zo ver gekregen, dat hij met zijn motor er wel langs mocht? Michael is in geen velden of wegen te bekennen! Het blijkt, dat men verder op het traject, met dynamiet bezig is om tunnels aan te leggen. Wie weet hielden ze even siësta…of een koffiebreak… en was er een selectieve passage... Klokslag vijf laat de man het touwtje zakken. Twee rijen dik trekt met gierende banden op!!! Het lijkt wel de start van de Dakarrace! Alle zwaardere wagens gaan rechts achter elkaar rijden. De kleinere en snellere wagens verlaten de rechterrij en voegen zich in de linkerrij tot twee rijen zich weer tot één rij moeten samenvoegen en het spel zich herhaalt, wanneer er wederom gelegenheid voor is. Een stof, wat hiermee gepaard gaat!!! Wij laten het gas maar vieren en geven de andere wagens de ruimte… Dat rijdt veel ontspannener, levert een beter zicht en geeft minder kans op steenslag en een kapotte ruit, zoals Fritz is overkomen. De tegenliggers hebben we natuurlijk ook nog… Niet uit te vlakken! Beneden ligt de wild stromende rivier Coroico. Een prachtig gezicht! Wij rijden door inktzwarte tunnels, die in aanbouw zijn. Moeizaam, zonder de tegenliggers te verblinden, je weg door de tunnel zien te vinden. Onprettig! Deze passage zouden ze beter in blokken kunnen laten plaatsvinden. Wij stuiten op werkzaamheden. Betonwagens en allerhande zware machines zijn aan het werk. Kennelijk worden de activiteiten afgerond voor vandaag. Een wrak van een gekantelde vrachtwagen staat in de kant. Begrijpelijk, dat zulke akkevietjes in het donker opdoen, want regelmatig is slechts een smal spoor beschikbaar rond de berg met in de diepte de rivier, terwijl de weg wordt gekenmerkt door vele haarspeldbochten. Telkens weer risico op vallend gesteente door instabiele bergwanden en van een onverwacht opdoemende tegenligger rond de bocht. Een shovel staat geparkeerd naast een auto en hutjes. Hoogstwaarschijnlijk verblijfplaats voor wegwerkers… De was ligt op meerdere plekken in de berm en op de shovel te drogen. Garmin laat zien, dat wij zijn gedaald naar 1033m en ons nu op de weg bevinden van Caranavi naar Santa Barbara. Wanneer wij uit de laatste tunnelbuis komen, ligt er betonijzer langs de straat om verwerkt te worden door de twee aanwezige mannen. Het asfalt begint in dit gehucht! De rivier strekt zich voor ons uit in een prachtig groen landschap. Evenals een bergdorpje dat zich als het ware in het groen heeft genesteld, terwijl rook opstijgt vanuit het groen. Voor ons ligt het dorp Yolosita. Wegwerkers rijden, voorzien van gele hesjes, op de fiets naar hun onderkomen. Voor ons bevinden zich vele huizen en gebouwtjes, waar op uithangborden gebruik van toilet en douche wordt aangeboden. Logisch als dit traject al zoveel jaren slecht te bereizen is, dat in Lonely Planet zelfs staat geschreven, dat de weg tussen Coroico en Caranavi uitsluitend ’s nachts te berijden is!! Dit gebied moet reeds jaren een grote parkeerplaats zijn! De doorgaande straat oogt als een parkeerterrein! De doorgang wordt geblokkeerd door allerlei soorten voertuigen en het geschreeuw is niet van de lucht. Stalletjes met allerhande koopwaar, met name van alles om de honger te stillen en de dorst te lessen. Auto’s met draaiende motor en open portieren zonder chauffeur… Busjes en taxi’s naar verschillende bestemmingen. Grote bussen eveneens. Er is bijna geen doorkomen aan. Een onderkomen van de politie op de splitsing voor ons. Die houden met een meewarige blik toezicht, maar grijpen niet in. Wij stomen zachtjes op en dwingen op deze manier ruimte te maken om ons te laten passeren. Dit werkt, want wij zijn net een bulldozer. Om de beurt gaan ze opzij, als je maar genoeg geduld hebt… Het is een kwestie van wie de langste adem heeft… Wij nemen de afslag richting Yolosa / Coroico. De zon gaat binnenkort onder. De schemering zal gaan vallen. Wij willen de plaats van bestemming bereiken vóór de duisternis is gevallen, want in het donker de weg zoeken is onaangenaam! Wij zien de haarspeldbochten naar Coroico voor ons. Een echt steil traject! De laatste 8 km bestaat uit een smalle bochtige weg, bestraat met keien om te voorkomen, dat de straat compleet aan gort wordt gereden door het hoge klimpercentage. Wanneer wij in het stadje belanden blijken alle straatjes verstopt. Er is markt! Ontzettend veel volk op de been! Voor de meeste straatjes geldt eenrichtingsverkeer. Het verkeer staat vast! Beetje bij beetje is er beweging. Wij vorderen gestaag, maar baren enorm opzien in het plaatsje met die grote truck in die smalle straatjes, waar amper trottoir aanwezig is. Wij moeten eerst het centrum door, willen wij onze overnachtingsplek kunnen bereiken. Carla krijgt het er Spaans benauwd van, hangt uit het raam om te controleren of het goed gaat en stapt uit om te kijken of wij de bocht kunnen nemen. Dwaas zo’n truck in deze situatie… Opgelucht bereiken wij als het donker valt, onze bestemming met de toepasselijke naam Don Xuijote! In het ochtendlicht bekijken wij het prachtige uitzicht vanaf het hotel, gelegen op 1753m hoogte, op de omringende dalen. Een schitterende spot ter voorbereiding van ons lichaam op het hoog gelegen La Paz! Ooit is dit hotel hoogstwaarschijnlijk door een Duitser gebouwd of beheerd, gezien de bouwstijl. Vergane glorie helaas. Zondagochtend hebben wij nog gezelschap bij het ontbijt. De weinige gasten vertrekken. Een jonge papagaai wordt door het personeel, bestaande uit twee dames, vertroeteld op het terras. Er arriveert een vrouw met haar kinderen om het zwembad te bezoeken. Wij verkennen het plaatsje, waar wij met name backpackers ontmoeten, die de Choro Trek hebben gedaan of bij de vele bureautjes de aanbiedingen tegen elkaar afwegen, alvorens hun keuze te maken om het omringende gebied georganiseerd te verkennen. Parque Nacional Cotapata is uitermate geschikt voor hiking. Nadien wacht de beloning van zwemmen, zonnen en lekker uitrusten in een hangmat! Hostals volop! Van de drukte van gister is niet veel over! Onvoorstelbaar en onvergelijkbaar gisteravond en vandaag! De gemeenschap straalt op zondag een aantrekkelijke rust uit! Het stadje is tegen de berghelling gebouwd. Wij zijn ondertussen afgezakt naar beneden om bij Carla’s Garden Pub te lunchen. Het terras heeft een prachtig uitzicht over het dal. Wij starten met een heerlijke cappuccino en besluiten voor het dagmenu te gaan. Een uitstekende keuze! Helaas begint het te regenen, aanvankelijk mild, maar overgaand in een stevige plensbui! Het personeel laat de doorzichtige wanden zakken, zodat wij beschut zijn voor de regen en kou, want de temperatuur keldert meteen zodra de zon verdwijnt! Na het dessert trakteren wij onszelf nogmaals op een cappuccino! Nog steeds regen… Wij besluiten de appeltaart te proberen en een thee te nemen. Wellicht, dat de regen ondertussen stopt. IJdele hoop! Carla, de Nederlandse eigenaresse is voor een paar dagen in La Paz. Zij heeft een andere job in Spanje geaccepteerd en deze zaak te koop gezet. Carla ontmoet Carla niet! Jammer! Een grappige coïncidentie zou dat zijn... De eigenaar van het hotel heeft ons naar haar verwezen vanwege de goede keuken. Hij heeft geen woord teveel gezegd! Het hotel heeft hij zaterdagavond reeds met Jan afgerekend: 2 nachten plus 2x ontbijt. Zondagavond zal er niemand aanwezig zijn. Wanneer wij de berg op zijn geklommen naar het hotel, brandt er inderdaad nergens licht. Ook niet op de galerij, waar gisteravond lampen brandden, toen wij arriveerden. Niet prettig thuiskomen. Wanneer wij gaan slapen, doven wij het buitenlicht, wat wij ontstoken hebben. Het is aardedonker. Rond enen schrikken wij beiden wakker van iets wat omvalt en van gemorrel aan onze deur. Wij luisteren, maar horen niets verontrustends. Jan schijnt met de zaklantaarn door het raam naar buiten. Niets te bekennen! Niets meer te horen! Tegen zessen worden wij gewekt door de douche in de kamer naast ons. Vergissing in de pikdonkere nacht! Plezieriger als de eigenaar ons op de hoogte had gesteld, dat er nog een andere kamer bezet zou zijn. Dan hadden wij het buitenlicht aangelaten! Een van de twee dames komt uit de keuken tevoorschijn, nadat wij aan de tafel hebben plaatsgenomen. Er is niet gedekt. Het kleedje is de vorige dag niet uitgeklopt na het ontbijt, getuige alle kruimels. Wij moeten om het ontbijt vragen. Wat wij voorgeschoteld krijgen, heeft veel weg van de leftovers van gister… Knudde met een rietje! Zo is het niets en wordt het ook nooit iets… Een schrale troost: wij hebben heerlijk gedoucht en onze haren kunnen wassen. Een keurig schoon bed om in te slapen! De auto is gepakt, waarna wij de poort uitrijden, richting centrum. Het dorp is uitgestorven! Garmin zegt ons een andere weg te volgen, waardoor wij een onmogelijke bocht op een helling naar links uitsluitend kunnen nemen door heen en weer te steken. Een taxichauffeur bevestigt, dat dit de juiste weg is om Coroico te verlaten. Het klopt, als wij eenmaal de bocht hebben genomen is deze route langs het busstation voor onze wagen beter te rijden dan de smalle heenweg. Het verlaten van het dorp vergt minder energie dan de entree… Onderaan de haarspeldbochten bekijken wij het wolkendek nog eens aandachtig. De zon schijnt. Het omringende landschap ziet er schilderachtig uit. Wagen wij het erop of niet?! Wij zullen zo direct moeten beslissen. Slaan wij af of continueren wij Bolivia Route 3? Wanneer wij afslaan om de meest gevaarlijke route van Bolivia te rijden is het belangrijk, dat wij helder zicht hebben en niet in de mist belanden! In de mist heb je geen zicht en breng je jezelf, en anderen bovendien, in gevaar. Toch rare koppen boven de bergen… Wij besluiten af te zien van het nemen van de afslag en continueren Bolivia Route 3. Schitterend zicht op de hoge bergtoppen in de verte, die meer dan 6000 meter hoog zijn! Plotsklaps slaat het weer om en begint het te regenen. Steeds harder en harder. Alles trekt dicht! Gelukkig de juiste keuze gemaakt! Jammer, dat wij geen beeld ven het prachtig landschap rondom ons kunnen vormen. Het begint meteen goed als een vrachtwagencombinatie ons en de vrachtwagencombinatie voor ons, passeert, terwijl de bocht naar rechts loopt en je totaal geen zicht hebt of iemand eraan komt…Defensief rijden: gas los, afstand creëren tot de wagen voor ons zodat er ruimte is voor het passerende voertuig om ertussen te schieten als het nodig is, klaar om te remmen. Beter maar goed opletten, want wij rijden bergwegen, die niet bepaald in goede staat verkeren. Waarschuwingen vanwege een geologisch instabiel gebergte, wat veel steengruis veroorzaakt en grondverschuiving teweegbrengt. Regelmatig haarspeldbochten en onoverzichtelijke trajecten. Klimmen en dalen. Een zone, waar viscacha’s, een specifiek soort konijnen leven en beschermde bloemen groeien. In Unduavi staan er stalletjes langs de weg om te eten en te drinken en de toilet te gebruiken. Begrijpelijk in deze kou en woestenij, dat velen hier stoppen. Het traject, wat wij vandaag rijden, staat bekend als een prachtig gebied om te bekijken, wat echter zelden mogelijk is door enorme bewolking, mist, nevel en regen door de hoogte van het gebergte. Bij Pongo duiken wij een inktzwarte tunnel in. Akelig om in te rijden. Wat zijn wij in Europa verwend! Alhoewel, in Noorwegen zijn wij ooit op zo’n tunnel gestuit, waar wij een vrachtwagen slechts op een uitwijkplaats konden passeren, waarbij noodgedwongen de tegenligger achteruit moest rijden en wij gelukkig niet…Op het eiland Senja? Hier gelukkig breed en hoog genoeg voor twee grote wagens! Wij rijden op 4658m hoogte. Het is hartstikke koud in de cabine! In de pick-up met een huif, bestaande uit doek, die voor ons rijdt, evengoed. Van onder stapels dekens komen hoofden omhoog om te kijken wat er achter hen rijdt. Er blijken 2 vrouwen met kinderen in de achterbak te worden vervoerd, die het waarschijnlijk nog kouder hebben dan wij, alhoewel zij zo te zien goed ingepakt zijn. Lachend zwaaien zij ons gedag. Het hoogste punt La Cumbre ligt zelfs op 4725 m hoogte, waar de nevel geringer is. Het is echter ontzettend koud!!! Een ijzige wind blaast ons weldra de auto in terug! Wij rijden snel verder om op te warmen. Op het gehele traject worden wij geconfronteerd met vrachtwagens, autobussen en personenauto’s, die inhaalmanoeuvres uitvoeren, waarvan je haren ten berge rijzen. Zonder kleerscheuren bereiken wij de hoge rug, vanwaar wij een prachtig zicht op La Paz hebben, gelegen in de kom tussen de enorm hoge bergen van meer dan 6000m. Dikke donkere wolken hangen boven de stad. Wij boffen: een waterig zonnetje breekt door! Verschillende stuwmeren passeren wij, die de stad van water moeten voorzien… Een paar jaar geleden werd de situatie op een gegeven moment zeer nijpend. De bodem van het stuwmeer werd zichtbaar, omdat er zo lang geen regen was gevallen… Gelukkig geen alarmerende situatie ontstaan, maar het heeft de bewoners tot nadenken gestemd en heeft tot een bewuster watergebruik geleid. Vóór ons wederom een tolstation, nu om La Paz binnen te kunnen rijden. Een prachtige man met een zwarte hoed rekent met ons af. Normaliter werken er altijd vrouwen op de tolstations om kaartjes te verkopen. Een enorme rij wachtende tegenliggers om de bergen in te kunnen rijden, nadat zij tol hebben betaald. Wij boffen, wij zijn meteen aan de beurt! Het is nog vroeg in de middag, waardoor de intensiteit van het verkeer geringer is. Iedereen is aan het werk. Voor ons rijdt een aftandse auto met een vel plastic als achterruit. Aan deze kant van de stad staan heel veel autobussen met fraai versierde wanden langs de straat geparkeerd. Een tijger met pauw; Batman; een sexy lady; de heilige maagd Maria; duiven, die uit grote handen worden losgelaten; het lam Gods en Jezus , die ons beschermt om verschillende afbeeldingen te benoemen. Zij vertrekken meest in de namiddag of avond. In Zuid Amerika is het normaal, dat lange afstanden door bussen, bij afwezigheid van treinverbindingen, veelal in de nacht worden gereden. Helaas is dit tevens de oorzaak van ongelukken met dodelijke afloop. Telkens duiken zulke nieuwsberichten op! De rillingen lopen over je rug, wanneer er melding wordt gemaakt van een nieuw incident met een bus! Zeker als het om een traject gaat, wat wij zelf hebben afgelegd. Het stimuleert ons om defensief te rijden om zulke calamiteiten te voorkomen. Bij voorbaat passen wij ons rijden aan, als wij het rijgedrag als agressief ervaren van medeweggebruikers en een gevaarlijke situatie zou kunnen ontstaan. Liever laat dan nooit aankomen… Wij dalen af aan de noordzijde van de stad. Onze bestemming ligt aan de oostelijke zijde van de stad. Dit betekent, dat wij de stad moeten doorkruisen, wat ons anderhalf uur rijden kost. Een deel van de route rijden wij onder de witte gondels. Wij passeren een privé begraafplaats. Wat stelt een mens zich hierbij voor? Nog meer begraafplaatsen op de heuvels met vele kleurige boeketten bloemen, getooid met de toepasselijke naam , waar grafzerken ontbreken. In het plantsoen staat een ontmantelde kever op een gemetselde voet ter grootte van een klein transformatorhuisje. Wat beoogt men hiermee? Een markt, waar men druk is, grote witte zakken in te laden. Auto’s voller dan vol! Ongelooflijk hoe ze weten te stouwen! Enorme stapels vuilnis op meerdere plekken. Een prachtige oude Dodge als autobus. Een heuse echte scharensliep…Straathonden koesteren zich in het zonnetje, uitgestrekt in grasperken. Bedelende mensen bij de stoplichten. De stad levert nu een ander beeld dan anderhalf jaar terug, toen wij in de taxi dwars door de stad karden. De hogere zit in de Unimog biedt een ander zicht op alles, terwijl je in de taxi meer een deel van de hele enscenering vormt. De rit valt niet tegen, alhoewel wij goed moeten opletten of wij op de juiste baan zitten om voor te sorteren. Links en rechts passeert het verkeer. Er is en blijft een dooie hoek ondanks de extra spiegel! Ondertussen speurt Carla of er ergens een gelegenheid is om de auto te wassen. In een stad is ontiegelijk veel te zien! Boeiend! De witte formaties van Valle de la Luna doemen voor ons op aan de horizon. Langzamerhand naderen wij Mallasa, waar Hotel Oberland zich bevindt. Jan vindt het welletjes. Er is nog maar één ding, wat hij wil: de wagen parkeren en zich installeren. Die wasbeurt komt een andere keer… voor de auto wel te verstaan… Zelf gaan wij lekker douchen! Van onze vrienden krijgen wij een WhatsApp, dat zij de nieuwe spiegel hebben ingepakt. Verzendklaar! DHL doet de rest! Per expres verzonden! Jan heeft onderweg na het akkevietje met de afgebroken spiegel via WhatsApp contact met John opgenomen, die een nieuwe set spiegels heeft geregeld, bestaande uit een beugel met 2 spiegels erop. In de praktijk is gebleken, dat de diameter van de oude en nieuwe beugel licht afwijkend is, waardoor de nieuwe spiegel op de oude beugel teveel speling heeft, teveel trilt en een slecht beeld levert. Onprettig en gevaarlijk! Wij passen ons programma aan, want als er actie moet worden ondernomen in verband met het pakket, moeten wij bereikbaar zijn voor het hotelpersoneel. Jammer genoeg, is het hotel een half jaar terug overgedaan door de voormalige Zwitserse eigenaar aan een Boliviaanse nudelfabrikant. Walter heeft de vorige keer bemiddeld bij de inklaring en aflevering van een pakket, waardoor alles heel soepel is afgehandeld. De Spaanse taal is voor ons een handicap in zulke specifieke situaties. Gert biedt echter ons zijn hulp aan, mocht het nodig zijn, wanneer wij met hem een afspraak maken voor een stadsbezoek op zondag, omdat DHL slechts op werkdagen zaken doet! Altijd is er een oplossing! Wij doen rustig aan, want de hoogte van 3283 m speelt ons parten. Wat kortademig en snel moe. Ons lichaam heeft nog niet voldoende rode bloedlichaampjes aangemaakt. Op onze leeftijd kost dat wat meer tijd. Bovendien hebben wij lang in het laagland rondgetrokken…Mooi gelegenheid om de was te laten doen, zelf een handwas te doen en het bed te verschonen. Jan kijkt de boiler na. Het blijkt, dat de brander deels verstopt is. Bovendien blijkt de boiler het erna wel op de ene gasfles te doen, maar niet op de andere. Jan vermoedt, dat het mengsel butaan/propaan in de ene fles ongeschikt is voor de boiler: niet goed afgevuld door de gasleverancier. Gelukkig hoeven we geen keteltjes water meer te koken voor de vaat! We zijn luxe renpaarden! Als het bed open ligt om te verschonen en te luchten, maakt Jan meteen gebruik van de gelegenheid om een nieuwe elektrische leiding aan te leggen voor de bediening van de kraan, die telkens kuren vertoont. Nu kan hij er gemakkelijker bij! Wanneer de achterdeuren worden geopend, blijkt er zich een aardige hoeveelheid rode stof en rood gruis te hebben verzameld. Evenals in die mooie grote roestvrijstalen kist aan de bestuurderskant! Beetje bij beetje nemen wij de wagen onder handen om stof en gruis te verwijderen, want het is een nies- en proestpartij in de wagen. Het klaart niet alleen op, maar het lucht evengoed op! Zelfs de vitrage om de insecten buiten te houden krijgt een wasbeurt. Rozig wordt weer grijs! Thea heeft een vooruitziende blik gehad, toen zij voor deze coupon ging en niet voor een witte of crème! De luchtfilters werken weer na een beurt met de compressor! Bandenspanning controleren: niet verkeerd. De 4x4 is extreem veel gebruikt in verhouding tot de trip van vorig jaar. Dit is de reden, dat Jan de portaalassen controleert of er voldoende olie in zit. Jazeker! De luchtketels worden ontwaterd. De elektriciteit slaat telkens af als de boiler wordt aangezet. Er zit kool op de stekker… Waardoor? Jan meet alles door en vindt een verlies… Waar! Wij hebben enorm veel techniek in de wagen. Ga maar op zoek naar de lek… Hij construeert een aardlekpin, die een verbinding vormt van de wagen naar de bodem, waarna de elektriciteit niet meer uitslaat. De oplossing? Wij hebben gezien, dat veel Brazilianen zoiets in gebruik hebben, wanneer zij in hun camper huizen. Wie weet….Het tussendoortje op zondag met Gert is een doorslaand succes! Christian & Suzanne uit Hamburg vergezellen ons. Er zijn in de laatste anderhalf jaar meer lijnen geconstrueerd, waardoor een groter gedeelte van La Paz via de cabineliften bereikbaar is. La Paz blijft een groot avontuur! Heerlijk als je een gids hebt, die heel veel weet te vertellen, omdat hij ter plekke bekend is. Wij reizen met groen en geel, bekijken ter plekke het uitzicht over de stad om daarna met de taxi naar de Heksenmarkt te rijden en ons hier te oriënteren. Het voordeel van de zondag! Door de weeks een summiere afspiegeling van de zondag. Hierna wandelen wij naar de rode gondel om in de rij te gaan staan vanwege de vele bezoekers van de Heksenmarkt. Niemand piept stiekem ertussen. Iedereen loopt naar het einde van de rij om netjes aan te sluiten! Geen gedrang! Wat ongecompliceerd! Een van de werkneemsters telt en vult per gondel het aantal aan, wat er maximaal bij kan. Iedereen volgt haar zachte hand gedwee. In de cabine wordt als vanzelfsprekend ruimte geschapen voor de nieuwkomers door op te schuiven. Er bestaan strenge regels voor de cabineliften. Het gewicht moet goed verdeeld worden over de beide banken. Alleen zitten is toegestaan! Liggen, lopen of schommelen is uit den boze! Bovendien zijn eten en drinken streng verboden. Evenals muziek! Wordt je gesnapt, dan krijg je een gebruiksverbod opgelegd! Bij het eindpunt passeren in de straat folkloristische dansers begeleid door folkloristische muziek, wat onze aandacht trekt. Wij hebben echter ook dorst en trek en besluiten met zijn vijven in de restauratie van de treinwagons, die als museumstuk een trekpleister zijn, wat te gebruiken. Hierna gaan wij met de oranje lijn naar het centrum om het museumstraatje te bekijken, en ons via het schouwburgplein naar Plaza Murilla te begeven. Op zondag is in het centrum bijna alles gesloten! Wat een dooie boel! Zelfs bijna geen restaurantjes zijn geopend. Laat staan een toilet! Gelukkig weet Gert er twee te bedenken, die misschien geopend zijn. De een niet, maar Café Alexander gelukkig wel. Suzanne blij! Nu wij hier zijn, willen wij allen nog graag iets drinken, want onze dorst is nog niet gelest. Bovendien is het een gezellig café met bezoekers, waartussen wij ons thuis voelen! Terug naar Plaza Murillo, waar wel wat te doen is. Toevallig is het wisseling van de wacht en strijken van de vlaggen, als wij arriveren voor het oude regeringsgebouw, waarachter en bovenuit het nieuwe regeringsgebouw torent. Met recht een schouwspel! De vlaggen worden neergehaald, maar één vlag weigert, want de vlag blijft hangen op een paal ernaast. De man doet zijn best door de draad een zwieper te geven met een strak gezicht, maar in eerste instantie lukt het niet. Omhoog hijsen en proberen te strijken en een nieuwe poging, eer het lukt de officiële vlag van Bolivia, neer te halen. De anderen staan met een onbewogen gezicht te wachten, want zij zijn al lang gereed, behalve de man naast hem met de andere kleurrijke versie van Bolivia, die wacht tot zijn collega ook zover is. Gezamenlijk strijken zij elk hun vlag. Uiteindelijk kan de sessie door de groep worden gecontinueerd en afgesloten. Wij bekijken de nieuwe regeringstoren van de achterzijde: een fraai nieuw gebouw. Echter een prestigeobject! Wat nu met het oude gebouw ervoor? Voor wij naar Mallasa terugkeren willen wij ergens tezamen eten. Wij suggereren Gert het restaurant, waar wij anderhalf jaar geleden koffie en gebak hebben gebruikt. Colonial is geopend, bezit een gezellige entourage en levert een goede maaltijd op. Het is ondertussen te laat om de nieuwe witte lijn te gebruiken, omdat op zondag de bergbanen korter werken dan doordeweeks. Gert probeert een taxi te krijgen om ons naar Oberland te rijden. Wat vandaag tot op dit moment geen moeilijkheden heeft opgeleverd, blijkt nu een probleem te zijn! Met vijf personen pas je niet in een reguliere taxi! Tot nog toe is Gert met toestemming van de chauffeur in de bagageruimte via de achterklep gekropen van een stationwagen, mits hij voor 5 personen betaalt. Nu echter weigeren de taxichauffeurs! Het zijn bijna alleen nieuwe taxi’s, die ons ’s avonds voorbij rijden. De politie verbiedt kennelijk meer dan 4 personen in een luxe taxi te vervoeren. De taxichauffeurs hebben geen trek in een boete. Gert moppert! De politie… nog nooit van gehoord…Uiteindelijk lukt het een oudere taxi aan te houden, die genegen is op het voorstel van Gert in te gaan en ons meeneemt. Het is een latertje! Een onverwacht item: MPV’s rijden niet als taxi! Echter wel op vaste trajecten met haltes… Tja, oorspronkelijk zouden wij met zijn drietjes gaan. Wij hebben ons absoluut niet van tevoren gerealiseerd, dat het meenemen van anderen tot een vervoersprobleem zou kunnen leiden... In elk geval hebben wij geen spijt van deze dag en van ons besluit om hen mee te laten gaan. Een gezellige dag! Echter weer een klein beetje wijzer… Gert werkt om de hoek van het hotel. Regelmatig komt hij even kijken of er nieuwe Overlanders zijn gearriveerd om te informeren of zij misschien belangstelling hebben voor een trip met hem om La Paz te verkennen. Het is altijd interessant om met Gert van gedachten te wisselen als hij ook even bij ons komt buurten. Wij vertellen over de weg, welke wij vanuit Brazilië hebben gevolgd. Gert beaamt, dat inderdaad Chinezen in samenwerking met Bolivianen betrokken zijn bij de constructie, omdat zij de cessie voor de constructie hebben binnengehaald. Wij geven onze gedachten over de planning weer. Gert heeft zijn versie. Hij noch wij weten, wat de waarheid is van alle geruchten, die de ronde doen. In elk geval zijn er berichten over uitbetalingsproblemen van de lonen. Als dit klopt, is het begrijpelijk, dat het ontzettend lang duurt, eer dit traject ooit klaar zal zijn. Wij informeren bij hem, waarom er zoveel vuilnis op straat ligt en in het hotel alle vuilniscontainers overvol zijn. De vuilniswagen is evenmin aan de poort geweest tot op heden. Het blijkt, dat een vrij nieuwe stortplaats onklaar is geraakt door extreme regenval gedurende de laatste weken. De aarden wal is gaan schuiven, de opgeslagen vuilnis is met de aarden wal gaan glijden richting een nieuw woongebied. De toekomstige bewoners protesteren en hebben de toegang tot de vuilstort gebarricadeerd. Zij eisen, dat deze stortplaats opgeheven wordt. Op de televisie zijn de beelden getoond van de enorme verschuiving van aarde en gestorte vuilnis: een geweldige chaos! Een ander item is grondvervuiling. Onlangs is er een rel in Bolivia geweest over het sterven van lama’s. De boeren beschuldigen de exploitanten van mijnen over het niet verantwoord omgaan met het milieu, waardoor hun dieren sterven door contaminatie. Verbazingwekkend is het inderdaad hoeveel concerns uit verschillende landen cessies hebben binnengehaald voor mijnbouw in de landen in Zuid Amerika. Is de tijd voorbij van kolonisatie en vreemde heerschappij? Wanneer een mens alles op een rijtje gaat zetten, kan je jezelf afvragen, waar wij op deze aarde mee bezig zijn. Het gaat nog altijd om de knikkers als je het ons vraagt. Onze nazaten zitten met de rotzooi, die letterlijk overal achterblijft. Inderdaad in grote bassins omzoomd door aarden wallen. In Brazilië het laatste jaar op twee verschillende locaties ondermijnd, wat tot aardverschuiving heeft geleid, waardoor de bewoners in een naburig dorp zijn bedolven. Efficiënt als de werknemers dichtbij wonen en niet opgehaald en weggebracht hoeven te worden? Kwestie van een kostenplaatje? Incidenten als deze roepen een groot vraagteken op of er ooit aan deze problematiek aandacht zal worden geschonken om een oplossing te vinden voor het afvalprobleem en de zorg voor de medemens. Langzamerhand wordt Jan ongedurig. De tijdslimiet voor een expresbestelling is ruim verstreken. Het pakket heeft een vreemde route afgelegd. Teveel cargo in Madrid zorgt voor een tussentransport Madrid-> Frankfurt. In Santa Cruz geeft de douane het pakket niet vrij. Gelukkig hebben John & Joke een foto gemaakt van de accessoires. Jan regelt met de dames van de hotelreceptie, dat deze foto bij de douane in Santa Cruz terechtkomt. Dit helpt! Zij geven het pakket vrij, waardoor DHL aan de slag kan. Met 11 dagen wordt het pakket in de namiddag bij de receptie van het hotel aangeboden! Jan hoeft zelfs niet zelf naar boven om te tekenen en af te rekenen! Een van de dames brengt het pakket bij Jan. Hij is helemaal blij! Hij kan niet wachten! Hij maakt voorzichtig het pakket open. Alles is in perfecte staat ondanks de lange reis. Helemaal opgelucht! Hij gaat meteen aan de slag! Links eraf en rechts gemonteerd. En erna de nieuwe beugel aan de bestuurderskant, waarna de spiegels erop gemonteerd kunnen worden. Secuur afstellen… De klus is geklaard! Nu kan Jan een afspraak maken om de olie te laten verversen… Ernesto, een Zwitser heeft een garage in La Paz en is bereid om Jan te helpen. Spannend om door de stad in de ochtendspits te rijden. Een smalle toegang in een drukke straat. De mannen, die in de garage werken, zijn gewend om dit te regelen en zetten gewoon het verkeer stil, waarna de poort achter ons weer gesloten wordt. Een prachtige ruime en schone garage! Jan is content over de wijze, waarop de mannen werken. Zij nemen de tijd, zodat de oude olie de gelegenheid heeft daadwerkelijk uit het systeem te druipen en gaan ondertussen met een andere klus verder om af en toe even de zaak te komen bekijken. Wij treffen hier een Oostenrijks echtpaar voor reparatie van hun Landcruiser. Tijdens een gezellige babbel verstrekken wij hen informatie over Oberland en Gert. Zij hebben de ervaring, dat op jezelf een stad verkennen niet altijd een succes is. Blij met de hint, genieten zij van een heerlijk dagje La Paz. Zo helpen wij elkaar en maken van het reizen een geneugte. Het is een komen en gaan van Overlanders in Oberland. Wij staan naast een oude Zwitserse Postbus, met het stuur aan de rechterzijde, die jaren lang in Sankt Gallen in bedrijf is geweest. Christian en Suzanne zijn ondertussen vertrokken. Wij hebben boven in het restaurant heel gezellig met zijn viertjes gegeten ten afscheid om te beklemtonen hoe goed wij het met zijn vieren deze dagen hebben gehad. Een mens kan het niet met iedereen vinden. Zo vinden wij, dat je het niet kan maken, dat je de smeerpunten van je wagen smeert en vervuilde grond achterlaat als je vertrekt, terwijl er zelfs een stapel karton in het hok voor de vuilnis gereed ligt, wat je had kunnen gebruiken. Voor zulke reisgenoten schaam je je diep! hebben wij van vrienden geleerd. Daar houden wij het maar op… Komisch blijkt na raadpleging van Google in het Duits een totaal andere betekenis te hebben dan het Hollandse komisch… Wij zijn het volmondig eens met de benaming van Anna & Fritz! Gereed om te vertrekken. De wagen is gepoetst en in de supermarkt hebben wij proviand ingeslagen. De laatste was ingeleverd en schoon in de kast. Pech! Beiden zijn we niet lekker… Jan heeft geconstateerd, dat een Overlander een onderbroek vol poep door diarree, in de bak op de herentoilet heeft gegooid. Zelfs zonder zakje eromheen! Echt smerig! Geen respect voor personeel en andere Overlanders! Kennelijk zijn wij beiden besmet via kraan of deurknop. Evenals anderhalf jaar terug zijn wij de klos. Op exact dezelfde locatie. Jan vaardigt opnieuw een verbod uit om de toilet van de camping te gebruiken. In zo’n situatie prefereer je inderdaad je eigen toilet. In de loop van de tijd raakt echter zo’n ervaring weer in het vergeetboek… Zodra wij ons beter voelen, vertrekken wij met de zon hoog aan de hemel en dikke witte koppen boven de bergen. Een lege hof achterlatend. Alle Overlanders zijn uitgezwermd naar totaal verschillende richtingen! Wie weet of we elkaar weer ontmoeten…
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2012-04-22 07:07:02
[totalVisitorCount] => 360921
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 1082
[author] =>
[cityName] => La Paz
[travelId] => 506620
[travelTitle] => Een overzee's avontuur
[travelTitleSlugified] => een-overzee-s-avontuur
[dateDepart] => 2016-10-10
[dateReturn] => 2017-08-27
[showDate] => no
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,la-paz
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/347/276_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => hoog-jongens-kijk-omhoog
)
[43] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051429
[userId] => 347276
[countryId] => 24
[username] => CarlametJan
[datePublication] => 2019-04-26
[photoRevision] => 0
[title] => Verrassend
[message] => Verrassend
Het roze huis aan de overkant van het tankstation staat te koop. Twee mannen vergaren de geoogste producten en maken zich op om het perceel te verlaten. Wij informeren of wij vóór de schuur de auto mogen parkeren om de nacht door te brengen, waarop zij antwoorden, dat wij in de tuin mogen parkeren. Plezierig, want dan staan wij niet op de rijweg en kan niemand per vergissing op ons inrijden in het donker. Wij wanen ons op ons eigen terrein… Idyllisch met bloemen tegen de pui…Met onze eigen zendmast naast het huis! Gelegenheid om het thuisfront te updaten! De weg is breed en is onder constructie, zoals dat zo netjes wordt genoemd in Zuid Amerika. Je moet alleen niet vragen, wanneer de constructie aanvangt, maar zeker niet, wanneer de constructie zal zijn voltooid. Wij verlaten El Triangulo of El Choro richting zuiden. De eerste 25km is het wegdek in een zeer goede staat om afgewerkt te worden! Het lijkt alsof de wals of de shovel er gister nog overheen is geweest. Wij zoeven over de weg! Het ziet er echter niet naar uit, dat het afwerken binnenkort gaat plaats vinden… Erna wordt de staat van de onderlaag iets minder, maar desondanks schieten wij wonderbaarlijk op! Regelmatig zijn duikers reeds aangelegd, maar de weg loopt nog niet door óver de duikers héén. Via een blubberige omleiding rijden wij telkenmale eromheen. Een vrachtwagen vol koeien. Een houtzagerij. Campamento Cachuelitas: geschakelde containers, die eruitzien als tijdelijke huisvesting voor werknemers, die aan de weg werken. Echter geen mens te bekennen! Totaal verlaten! Een gehucht bestaande uit witte lemen huizen met rieten daken, wat heel anders oogt dan de houten huizen op het vorige traject. Een man met witte kaplaarzen staat geleund tegen zijn brommer. Een uitgestrekt terrein met buizen op voorraad voor de duikers, bergen zand en heel veel gele vrachtwagens, keurig in het gelid. Het idiote is, dat wij veel lege vrachtwagens op dit traject ontmoeten. Alsof de lege vrachtwagens in rijen worden weggezet op het terrein. Alsof alle werkzaamheden worden stilgelegd en niets meer wordt ondernomen. Na 167 km te hebben gereden, wordt de weg slechter en slechter, vooral na het dorp Australia. Wij ontmoeten een kudde koeien met drijvers, waarvan twee met een dikke wang van een dot cocabladeren. De wateroverlast neemt langzamerhand toe. Huizen worden omgeven door grote plassen water. Moerassige bermen. Echter ook meer water op de rijweg. Het doet ons denken aan de verhalen over de Pantanal in Brazilië, waar mensen uit de blubber geholpen moesten worden, omdat zij de weg kwijt raakten vanwege de overvloed van water. Wegzakken en vast komen te zitten in de berm, omdat wij de weg niet volgen, trekt ons niet aan! Aanvankelijk rijden wij zoveel mogelijk op de redelijk droge delen, maar wij kennen dit traject niet en vragen ons soms af, waar de weg loopt en waar wij moeten rijden. Gelukkig is onze wagen in staat door water te rijden en staat de Unimog hoog op zijn wielen, maar toch… Als er medeweggebruikers zijn, kijken wij goed, welke wegdelen zij gebruiken. Zij nemen weinig snelheid terug en spatten hoog water en blubber op! Zij zijn baggervies, maar wij doen niet voor hen onder. Zelfs onze ramen zitten vol rode blubber! Zo bar is het tot nog toe niet geweest! Voorbij Puerta Teresa is een betonnen brug over de Rio Yata. In het dorp Yata is een afslag via een track naar Santa Ana de Yacum om vervolgens via een dirt road naar Trinidad te rijden. Gezien de wegen, die wij tot nu toe in Bolivia sinds Corbija hebben gevolgd en met name het gedeelte van vandaag, durven wij het niet te wagen om dit uit te proberen. Op de kaart te zien rijden wij door een uitgestrekt waterrijk gebied met zeer veel rivieren en riviertjes. Bovendien zijn er ontzettend veel lagunes en meertjes in de provincie Beni! Uiteindelijk is er een dammetje aan onze rechterhand, waar wij redelijk kunnen parkeren met stroompjes en poelen rondom, wat werkelijk een prachtig uitzicht biedt. Veel insecten, vermoeden wij. Het wonderbaarlijke is, dat het wemelt van wondermooie libellen! Niet te vangen op de foto, want zij zijn zo beweeglijk en druk! Heel helder water in de poel naast onze auto. Dat kunnen wij mooi gebruiken om de watervoorraad voor de toilet aan te vullen, want het reservoir is bijna leeg, en de rode blubber van de ramen te wassen. Laat je de rode blubber opdrogen, dan wordt het net gebakken klei! Heel lastig te verwijderen! Geen last van muggen tijdens deze klus! Eten de libellen echt al die insecten op? Het lijkt er veel op, want ook tijdens het slapen is het aangenamer dan gedurende de twee laatste nachten. Een libelle is altijd heel rank en fragiel, bewonderenswaardig sierlijk, maar nu waarderen wij een libelle des te meer, omdat zij ons verlossen van kleine insecten, zoals muggen en vliegjes! ’s Ochtends vroeg om 5.30 uur worden wij gewekt door een passerende militaire colonne. Erna soezen wij nog wat, maar voor het verkeer op gang komt is het wijzer op te staan en op weg te gaan, bedenken wij. De afgelopen weken heeft Jan regelmatig zijn spiegel vastgezet. Toch trilt hij telkens weer los! Slecht zicht in een trillende spiegel! Met touwtjes en veters probeert hij de spiegel te stabiliseren voor wij vertrekken. Mooi in rood en wit! Een fraai vlechtwerk! Apart: vanochtend geen libellen en insecten… Wij genieten van de vroege morgen! Het is een prachtige moerastocht!!! Wij blijken een beschermd natuurgebied te doorkruisen en worden gewaarschuwd flora en fauna te beschermen. Kaaimannen en capybaras kunnen de weg oversteken… Rijd ze niet dood! Stop! Ondanks de aanbevolen lagere snelheid wordt er veel te hard over de moerasweg gesjeesd! Resultaat: een dode kaaiman langs de weg met een heel stel gieren erbovenop, die zich tegoed doen! Gelukkig ook levende kaaimannen in het moeraswater om ons heen. Soms moeilijk te onderscheiden met de begroeiing van kleine plantjes en grotere plantjes met verschillende soorten bloemetjes. Zelfs waterlelies zien wij hier, een soort dotterbloemen en verschillende witte, gele en blauwe bloemetjes. Een prachtige witte vogel van het formaat van een ooievaar, maar in een steviger uitvoering, met zwarte poten en zwarte hals, kop en snavel met een rode halsband bij de overgang van lijf naar hals. Geen idee hoe deze vogel heet! Hij slobbert water en voedsel zoals een ooievaar en reiger, alhoewel hij hierin ook lijkt op een pelikaan en flamingo. Rara, hoe heet deze vogel? bovendien heel veel mooie vogeltjes! Eerlijk gezegd is de werkelijkheid het tegenovergestelde van onze verwachtingen. Op de Transamazônica in Brazilië hebben wij gedacht veel vogels en dieren te ontmoeten en hier in deze uithoek van Bolivia totaal niet… Wij genieten! Een kudde koeien verspert de rijweg, begeleid door gaucho’s met zo’n dikke wang vol cocabladeren. Een omleiding vanwege een duiker in aanbouw met ernaast een container met het opschrift China Shipping! Alweer koeien begeleid door gaucho’s. Gras en water genoeg! De weg loopt telkens omhoog en omlaag vanwege in gebruik genomen duikers, wat sneller rijden door iedereen als consequentie heeft. Tot plots het feest over is, omdat de duiker in aanleg gevat is in een frame van ijzervlechtwerk en hout, terwijl de basis reeds in beton aanwezig is. Niet af! Hier zijn werklui bezig! Bijgestaan door een heftruck, een waterwagen en een vrachtwagen. Een van de werkers draagt een geel veiligheidshesje met een Chinese opdruk! Hij is vast een Chinees! Even verderop bevindt zich Campamento no 2 voor tramo I & II, een groot werkterrein voor de wegconstructie tussen Rurrenabaque en Riberalta, de door ons gevolgde weg sinds El Triangulo: Bolivia route 8! Het project blijkt uitgevoerd te worden door samenwerking tussen de Boliviaanse overheid en de Chinese Railway Company, getuige het publicatiebord en containers met het opschrift Dongfang…Het ziet ernaar uit, dat deze weg beter wordt aangepakt dan Bolivia route 13, welke nog steeds braak ligt en niet in gebruik kan worden genomen, terwijl er reeds ontiegelijk veel geld aan moet zijn gespendeerd! Wie is daar bezig??? Of was bezig? Ook de Chinezen tezamen met Bolivianen? Wij passeren kleine leefgemeenschappen. Bladerdaken op palen. Een verscholen boerderij tussen de bomen. Kindertjes langs de weg. Twee schaapjes… Zelden zien wij die hier. Doorgaans koeien en paarden… Een begraafplaats met kransen van kunststofbloemen in zachte kleuren. Een gaucho gezeten op zijn paard, voert met zachte hand een jong veulen het erf op. En altijd overal hangt wasgoed over de omheining… Een vrouw, staande langs de weg, biedt een Coca Colafles te koop aan, gevuld met cocathee. Een aardige variant! Een boer op witte rubberlaarzen, heeft zijn pick-up aan de kant van de weg stilgezet, achterop staat een andere man, die de houten staken in bedwang moet houden tijdens het rijden. De boer checkt zijn paarden in de wei, om te kijken of zij het goed doen en niets mankeren. Zowel in Bolivia als in Brazilië dragen heel veel mensen witte rubberlaarzen in plaats van groene rubberlaarzen! En dat in stevige rode klei! Wit bekoort hen kennelijk! In Europa meer in zwang bij vrouwen en beroepen, waar hygiëne telt! Het is niet druk op dit traject in vergelijking met gister! Een MPV, die veel te hard racet. Een personenauto met grote witte koelboxen boven op het dak. Vier politieauto’s vandaag! Twee aan twee achter elkaar. Tot nu toe in Bolivia slecht één politiewagen ontmoet... Motoren: een gezin met een kind tussen hen in, twee mannen die een grote witte zak tussen hen in vervoeren en twee jonge vrouwen genietend van de ruimte met zijn twee. Af en toe een vrachtwagen of een pick-up. Lekker rustig! Plotseling remt Jan. Waarom in vredesnaam? Hij rijdt snel achteruit… Zijn spiegel ligt achter ons op de weg… Wanneer Jan de spiegel opraapt bekijkt hij met weemoed het restant: afgebroken aan de achterzijde en het spiegelglas is geheel versplinterd. Niet meer te gebruiken! Rijp voor de afval! Zonder spiegel aan de bestuurderskant is het niet alleen gevaarlijk om te rijden, maar het kan nog een bekeuring opleveren ook. Wij rijden straks door een wat groter dorp. Vast en zeker langs een politiepost! Eerst maar lunchen! Daarna gereedschap onder uit de bank in het woongedeelte vissen, wat nodig is om de spiegel aan de bijrijderskant te demonteren en aan de bestuurderskant te plaatsen. Op een overnachtingsplaats kunnen op een ander moment de achterdeuren worden geopend om de gerepareerde spiegel van het vorig seizoen tevoorschijn te toveren en op zijn oude plekje aan de bijrijderszijde terug te monteren. Wie wat bewaart, heeft wat! Oranje vlinders dartelen in het zonlicht om even uit te rusten in de berm en verder te dartelen. Een fraai gezicht! Alsnog heeft Jan zich bedacht en de oude spiegel tevoorschijn gehaald. Voorzien van een spiegel op links én op rechts vervolgen wij onze weg langs paarden in een moerasweide onder een dik wolkendek. Vogels vliegen over. Ditmaal een man met groene kaplaarzen! Wij passeren Campamento I, eveneens voor de constructie van de weg Rurrenabaque – Riberalto door hetzelfde consortium, belast met Tramo I & II. Drie ruiters komen ons tegemoet, wanneer wij Santa Rosa binnenrijden. Een oude vervormde afsluitboom, gefabriceerd van betonijzer, belet ons de doorgang. Eerst afrekenen met de gemeente Santa Rosa del Yacuma voor wij met ons voertuig naar Capitania Puerto Santa Rosa mogen doorrijden. De jongen opent voor ons de hefboom, waarna wij door het dorp rijden langs schapen, een beeld van een gaucho, die begeleid door zijn hond, een koe probeert met zijn lasso te vangen. Twee mannen op een motor vervoeren suikerriet. Hangmatten onder afdakjes of tussen bomen om lekker in te hangen als je bij wilt komen van de hitte of een dutje wilt doen. Een kruiwagen staat verloren op de weg, terwijl verderop koeien grazen. Zigzaggend rijden wij overal omheen. Bij de entree van Area Protegida Municipal Pampas del Yacuma Santa Rosa - Beni betalen wij de toegang tot APM 2 als bejaarde buitenlander, waarna wij doorrijden, in de Militaire Zone van Capitania Puerto Santa Rosa mogen parkeren en welkom worden geheten. Bestaat er ook nog een APM 1? Willen wij een excursie maken, dan moeten wij dat bedrag apart afrekenen, heeft men bij het loket gemeld. Iver biedt ons een boottocht aan door dit natuurgebied. Hij geeft ons de prijs per uur en blijft de kosten per uur strategisch herhalen. Jan dealt met hem. Geen drie uur maar een uurtje. Jan meent dat een uur lang zat is! Hij vindt, dat wij ondertussen genoeg hebben moeten afrekenen. Dit keer geen korting voor bejaarden! Wij maken ons klaar en stappen bij Iver Pampas, zoals hij zichzelf noemt, in de houten kano, waarin van die ouderwetse klapstoeltjes met één stel poten, voorzien van waslijnendraad geplaatst zijn. Op de voorplecht instappen en naar achteren lopen om op de achterste stoelen neer te zijgen. Wiebel de wiebel! Ons evenwicht is niet, dat wat het geweest is! Iver neemt achter ons plaats naast de buitenboordmotor en het roer. Wij vertrekken. Achteruit, wenden, naar de kom en niet de rivier op… Iver laat de motor loeien, de roze dolfijnen komen deels uit het water en verdwijnen. De motor wordt op stand-by gezet en Iver klopt op de zijkant van de boot. Beweging in het water. De dolfijnen verplaatsen zich. Dit ritueel herhaalt zich. Dit soort dolfijnen hebben wij nooit eerder gezien! Echt leuk! Wij keren om en varen de rivier op de jungle in. Bomen vol lianen. Bijzondere hangende vogelnesten in een bepaalde boom. Kwetterende vogels alom. Bijzondere vogels om te zien, met name de serere. Een vreemde vogel om te zien: een kam van haren op zijn kop en als hij pronkt, spreidt hij zijn veren, wat aan een pauw doet denken, echter in oranje / bruinige kleurstelling. De vogel heeft voorkeur om zich tussen de bladeren van een boom te verschansen en fladdert plots op naar een ander plekje, maar niet echt ver weg. Vaak twee stuks bij elkaar. Geen idee of zij een koppel vormen. Gedurende de boottocht komen wij er heel veel tegen. Moeilijk om te fotograferen omdat het toestel focust op het omringende bladerdek en niet op de vogel. Jammer! Wij varen door rivierarmen en smalle kreken langs bloeiende heesters en allerlei soorten bomen. Weelderig groen! De Pampas del Yacuma is net een groot moerasveld met bloemetjes. Alsof je erover kunt wandelen…Het is onverwacht mooi in het gebied, wat wij doorkruisen, met vele verschillende aspecten. Wanneer wij dichter bij de oever varen zien wij veel schildpadden in verschillende maten, die zich in het zonnetje koesteren, met een stel naast elkaar op een rijtje, op een boomstam of een wortel in het water, soms lekker geleund op het schild van de buur. Een koddig gezicht! Boven in een boom hangt een grote zwarte brulaap, terwijl in zijn eigen regio een roodbruine brulaap lekker lui zit te wezen. De kano vaart rakelings langs bomen met overhangende takken, terwijl Iver de motor stopt en de boot uit laat drijven tot de kano stil komt te liggen en wij ontdekken, dat kleine geelbeige aapjes met een zwarte schedel en zwarte bek zich tussen het bladerdek ophouden en van tak naar tak zich begeven door hun lange staart, deels beige, deels zwart, als een lasso om de volgende tak te gooien. Vele babyaapjes liften op de rug mee en leren zo het springen. Ze blijven niet in de bomen. Hups, daar springen zij op de voorplecht. Het resultaat is dat even later over de totale lengte van de boot, zich krioelende aapjes bevinden. Zelfs op Carla haar rug! Jan en Iver lachen zich een kriek, maar Carla vindt het doodeng. De twee mannen sussen haar. Ze doen niets! Carla ziet ze echter liever op een afstandje en heeft het er niet op, om ze op schoot of op haar rug, armen of hoofd te hebben. Als wij later weer aapjes tegenkomen, houdt Iver rekening met Carla en houdt hij gepaste afstand. Evenals bij de kaaimannen. Zeker bij zo’n grote zware! Jij kijkt naar hem en hij naar jou… Hij ligt daar heel stil. Plots komt er beweging. Grote kringen in het water… Verdwenen! Een vlucht geelblauwe papagaaien. Jammer, dat je in de namiddag de kleuren van de veren zo slecht kunt zien. Vroeger in de middag of ’s ochtends kun je dit soms wel bekijken. Gelukkig hebben wij hen elders ook al eens gezien! Evenals de capybaras, de anaconda en de reiger, door ons als ibis benoemd, wanneer wij deze vogel ontmoeten. Kennelijk onjuist! Wij maken ergens in dit gebied een stop bij de ecocamping, om wat te drinken en de toilet te gebruiken. Er worden regelmatig driedaagse excursies naar dit gebied georganiseerd. Op dit kampement kun je een kamer huren met keurige bedden onder gekleurde muskietennetten of in een tent slapen. Van hout is er een dorp op palen met plankieren geconstrueerd. Het ziet er hartstikke gezellig uit! Erna keren wij terug naar de plek waar onze camper op ons wacht. De regenboog voor ons... Onderweg ontmoeten wij bootjes, die bezoekers voor drie dagen vervoeren en naar hun slaapadres brengen. Zij hebben er zin in en zwaaien naar ons ter begroeting. Wij blijken best ver van de start te zijn verwijderd. Iver Pampas heeft er slinks een trip van 3 ½ uur van gemaakt! Wij hebben er geen spijt van! Het is absoluut de moeite waard! Wij genieten tot de laatste minuut! Iver geeft ons toestemming om op ons plekje te blijven staan om te overnachten en wijst naar het huis bij de steiger. Hij woont daar! Het is hier veilig! Weldra valt de duisternis. Gelukkig, dat wij niet nog moeten gaan rijden op zoek naar een overnachtingsplek! In eerste instantie hebben wij verzocht de nacht ter plekke te mogen spenderen, wat ons bij de entree van het park is geweigerd… ’s Ochtends bekijken we de informatieborden. Het is de omgekeerde volgorde, maar dit past bij ons. Zo beklijft alles beter! De verrassing is ook dit keer overweldigend! Van tevoren hebben wij totaal geen idee, waar wij terecht komen en wat wij te zien krijgen. Alleen een hint gelezen om deze plek te bezoeken: zonde als je dit mist! Helemaal mee eens! Vol goede moed rijden wij terug naar het dorp. Onder een afdak staan tafeltjes waar mensen komen en gaan voor een warme hap als stevig ontbijt! Voor ons rijdt een taxi met open laadbak met een hoge koelkast erop, stevig vastgesjord. Op de ronding van de hoek van een veel gebruikt kruispunt parkeren wij bij de supermarkt, omdat de politieauto voor ons abrupt stopt en parkeert. Geen hond zegt er iets van, dat wij zo niet mogen staan. Makkelijk zijn de mensen hier… Wij worden in dit opzicht eveneens nonchalanter, gaan met de meute mee… De praktijk wijst uit, dat wanneer wij ons aan de Europese regels houden, Jan soms hartstikke ver met de boodschappen moet lopen sjouwen! Dan krijg je de neiging om de regeltjes aan je laars te lappen en ook maar een dotje te doen!!! Wanneer het te bar en boos wordt en gevaarlijk is, zeurt Carla, dat Jan dit echt niet kan maken en past hij zich aan. Dan is hij niet blij als hij de motor weer moet starten… Tevreden keert hij terug. Wat aangevuld moet worden, heeft hij te pakken gekregen, behalve havermout. Wie weet in een ander dorp… Ondertussen heeft Carla motoren zien passeren, die van alles transporteren. Een heerlijk schouwspel! Een hondje voor op de tank, terwijl de bijrijder een huishoudtrap in bedwang houdt, scoort het hoogst! Een stel honden dingen naar de aandacht van een loopse teef. Vermakelijk! Wij bereiken de slagboom van betonijzer. De jongen herkent ons en opent de bareel voor het verkeer wat ons tegemoet komt en net heeft afgerekend, laat de hefboom met een grote glimlach nog wat vieren, zodat wij er gemakkelijker onder door kunnen. Wij zwaaien elkaar gedag. Het zijn de kleine dingen die het hem doen! Wij rijden het stadje uit, negeren de afslag naar San Borja – Trinidad. Bolivia Ruta 8 richting Rurrenabaque is naar ons idee een verstandiger keuze in deze tijd van het jaar. Zeker na de opgedane ervaringen tot nu toe. Het Amazonegebied neemt meer dan de helft van het Boliviaanse grondgebied in beslag, terwijl het in feite een van de minst bezochte regio’s is. Dit wordt veroorzaakt door de korte droge periode van ongeveer drie maanden, welk loopt van mei / juni tot in oktober, waarbinnen het gebied via de weg redelijk te bereiken is. Het regenseizoen, met name januari doorlopend tot in maart, is bij uitstek het tijdstip om via de rivieren het Amazonegebied te verkennen, alhoewel de waterstand vrij laag kan zijn om te varen en een kano in die situatie een beter vervoermiddel is dan een vrachtboot. Een keuze maken tussen mal en dwaas… Geen mens wil in de modder en regen komen vast te zitten en lek geprikt worden door insecten… De Rio Beni en de Rio Tuichi in het westelijk deel, de Rio Ichilo en de Rio Mamoré in het oostelijk deel van het Amazonegebied zijn de meest bevaren rivieren voor jungle tours. De gidsen zijn doorgaans opgegroeid in de omgeving. Zij kennen als geen ander het leefgebied en de gewoonten van de hier levende dieren en kunnen er veel over vertellen. Bovendien laten zij hun gasten kennis maken met het gebruik van de aanwezige planten. In Bolivia zien wij evenals in Brazilië heel veel verschillende planten en niet zoveel dieren, alhoewel wij op de Pampastour meer dieren hebben gezien dan voorheen, waardoor wij deze trip terecht kennelijk als een buitengewoon uitstapje bestempelen! De savannen met de uitgestrekte moerasgebieden afgewisseld door regenwoud blijven boeiend en bekoren ons als wij onze weg vervolgen. Een politieauto laat bij een werkplaats langs de weg de bandenspanning controleren. Twee tankauto’s komen ons tegemoet. Onze wagen rammelt flink, doordat de weg een en al wasbord is. Een groot publicatiebord langs de weg is een vorm van propaganda voor de zittende president Evo Morales, waarop wordt aangegeven, dat er een fiks bedrag is uitgetrokken om renovatie van de weg tussen Rurrenabaque en Riberalta te realiseren. De informatie gaat gepaard met een grote afbeelding van het gezicht van de beste man, zodat je aandacht al van verre naar het bord wordt getrokken. Bijna alle projecten worden op deze wijze gepresenteerd. Het mist zijn uitwerking niet! Zijn aanhangers vind je vooral in de achtergebleven gebieden qua economische ontwikkeling. In ieder geval is het een vooruitgang als de bewoners zich beter kunnen verplaatsen en niet door de modder moeten ploegen zoals vandaag. Heel veel mannen dragen kaplaarzen, houden noodgedwongen hun voeten bij de grond om te voorkomen, dat zij met de motor onderuit gaan in de blubber, terwijl zij behoedzaam rijden. Je ziet vaak van verre of het om jonge of oudere mensen gaat, omdat de spierkracht van jonge mensen hun een betere beheersing geeft van de motor. Het is niet alleen de bravoure van de jeugd! Wanneer er grote gaten in het wegdek aanwezig zijn, circuleert het verkeer zigzaggend eromheen. Grote wolken stof omhoogwerpend, omdat dit circuit als het ware door bussen, vrachtwagens en andere voertuigen gedeeltelijk wordt droog gereden. Een bord geeft aan, dat er werk in uitvoering is. Voorzien van Chinese lettertekens, omdat de wegwerkers zelf de Spaanse woorden niet kunnen lezen, waardoor zij een foutief bord zouden kunnen plaatsen. Een duiker in aanleg: een project, waar werkvolk bezig is. Toch activiteit! Een houten ramp kondigt de nadering van een dorp aan. Niet geschikt voor het gewicht van onze wagen, die zeker een wasbeurt kan gebruiken. In de doorgaande smalle hoofdstraat van het dorp Reyes is een tankstation. Een aardige beheerder heeft diesel voor ons ter beschikking tegen Boliviaanse prijs en maakt een praatje om te informeren hoe wij de afgelegde laatste 74 km hebben ervaren. Als bar en boos! In Holambra I in Brazilië hebben wij een Nederlander ontmoet, die op bezoek was in Brazilië. Hij heeft in het verleden gewerkt met dit type Unimog en betitelde ons voertuig als een hobbelgeit! Deze benaming hebben wij op dit afschuwelijk slecht traject gememoreerd! Carla is zelfs min of meer misselijk van het gehobbel! Anders nooit… De man geeft aan, dat de weg beter wordt, als wij het dorp uit zijn. Dat geeft de burger moed! Ondertussen is de grote truck met aanhanger, beladen met betonijzer, ons gepasseerd. Wel zo plezierig! Wij passeren een medische kliniek. Aardige doorkijkjes in de zijstraatjes geven een indruk van de levensstandaard in dit plaatsje. Klaarblijkelijk gaat het sommige mensen hier beter. Wanneer wij het dorp verlaten rijden wij onder een poort door, waarop staat geschreven, dat Hotel Esmeralda ons een goede reis toewenst! Dat is andere koek! Een heus echt hotel in een dorp als hier…Een oudere vrouw veegt de stoep schoon voor het huis: een vertrouwd tafereel, waar ook ter wereld. Heerlijk zinloos te midden van het vele stof. Desondanks doet een mens het… Anders wordt het stof happen en blijft het niezen en proesten! De smalle weg wordt breder. Een lange rij lege vrachtwagens aan onze linkerzijde. Het hoofdkampement voor de uitvoering van Tramo I+II aan de door ons gevolgde weg, blijkt zich hier te bevinden. Voor de poort staan heel wat motoren geparkeerd. Woonhuizen binnen de omheining? Eén rijgedeelte is in een verder stadium dan het andere weggedeelte. Een motor en ossenwagen komen ons tegemoet, gevolgd door een oude pick-up, beladen met twee kano’s. Wij worden gewaarschuwd dat er wederom slechts één spoor beschikbaar is, omdat wegwerkers bezig zijn aan het andere weggedeelte. Het klopt, wat de beheerder van het tankstation heeft voorspeld: dit gedeelte is een verademing na het traject Santa Rosa – Reyes! Wij passeren gehuchten, waar mensen een praatje met elkaar staan te maken. Haren worden gevlochten onder het afdakje naast het huis. Een onbeheerd stalletje aan de weg, waarvan de koopwaar met een lap is afgedekt. Koeien steken de weg over en lopen vrij, op zoek naar een lekker hapje. De moerassige bermen zijn fris groen door het vochtige weer en bevatten ruim voldoende vocht om hun dorst te lessen. Een kerkje. Een pand met pilaren waar een tent en een hangmat het interieur vormen. Voor ons doemen aan de einder de bergen op, die in nevelen zijn gehuld. Wederom kijkt Evo Morales ons aan en laat ons weten, dat hij geld heeft uitgetrokken voor de brug van Rurrenabaque naar San Buenaventura, de brug die onderdeel uitmaakt van Bolivia Route 16 die wij in Cobija hebben willen volgen, de weg die ons is afgeraden. Een kerstboom, gevormd door opstapeling van autobanden met een kerstster als piek en linten van de piek naar beneden als versiering, doemt uit de nevel voor ons op. Het is de rotonde bij Rurrenabaque! In eerste instantie leidt Garmin ons naar de verkeerde afslag vanwege het tankstation van YPF. Getankt hebben wij reeds in Reyes. Een geluk voor ons, want YPF wacht op bevoorrading! Geen brandstof! Jan informeert of wij onze wagen kunnen laten wassen, maar krijgt nul op het rekwest. Speciaal voor bussen dit adres! Het advies is de stad in te rijden. Welkom in Rurrenabaque staat op de toegangspoort! Het asfalt waarvan wij heel even genieten, maakt plaats voor de ons bekende blubber… Echt een hartelijke verwelkoming! Onze wagen is verschrikkelijk vies en kan in feite niet nog viezer worden, maar toch. Wij stellen ons een hartelijke verwelkoming anders voor! De toegangsweg laat van alles zien, maar geen wasplaats voor de Unimog… Wanneer de bebouwing van huizen aanvangt, zien wij in de diepte een ramp voor een zware wagen, waar na informatie een vrouw welwillend is om de wagen af te spuiten voor een bepaald bedrag, maar niet met sop te wassen. Oké, als het allerergste er maar af is, dat scheelt al een slok op een borrel! Wij boffen, want wanneer de vrouw onze wagen bijna heeft afgespoten, arriveren haar echtgenoot en zoon in een soort driewieler met een laadbak achter - in Italië en Azië veel in gebruik -. Pa en zoon assisteren moeder de vrouw, tezamen maken ze de klus naar behoren af. Wij zijn ontzettend blij! Jan rekent nu een hoger bedrag af, waarmee de vrouw erg blij is. Alle partijen content! Carla heeft ondertussen talloze passerende motoren gefotografeerd, die een boeiend tafereel vormen en een welkome afleiding zijn voor een toeschouwer. Het is gaan regenen. Sommige taximotoren hebben een groot regenscherm op de motor aangebracht om de passagiers en zichzelf te beschermen tegen regen en zon. De selectie geeft een beeld, van wat men zoal op een motor ziet vervoeren. Een grastrimmer. Een bestrijdingsmiddelensproeiapparaat op je rug. Een ladder. Grote zakken vol agrarische producten. Trossen bananen. Een grote jerrycan vol brandstof of een gasfles. Een grote witte koelbox. Vrouwen in amazonezit achterop. Hoe houd je jezelf in bedwang als de motor gaat glijden? Vrouwen, die terugkeren van de markt met hun koopwaar op de tank en op hun rug gebonden. Kindertjes op de tank en tussen volwassenen. Mensen met benen omhoog om zichzelf schoon en droog te houden. Bij pa achterop een zoon, die de kruiwagen achterstevoren meevoert. Een lol hebben zij met zijn twee! Een moeder met een liggend slapend kind in haar armen bij haar echtgenoot achterop. Papa met een baby in een draagzak op zijn borst achter het stuur. Een meisje die luidkeels aan het zingen is bij papa achterop, terwijl benen en armen swingen en haar zusje voorop onbeweeglijk stil zit. De een in werkkleding of sportkleding. De ander in een bloot hemdje of juist keurig in een strak jurkje met een tasje op schoot of aan de arm of achterop. Het hoogste aantal personen is zes stuks, wat we tot nu toe op één motor hebben zien zitten. Ongelooflijk hoe ze het voor elkaar krijgen, om netjes in balans te blijven! Om van de ramp achteruit de kleihelling op te rijden, lukt uitsluitend met 4x4! Lekker glibberig! In de smalle straten staan bomen met vrij lage takken en geparkeerde voertuigen, waardoor het niet zo simpel is om de Plaza te bereiken, welk plein in iOverland als overnachtingsplaats staat aangegeven. Jan informeert op het politiebureau, nadat wij bij de rivier hebben gekeken en een rondje hebben gereden, of wij op het plein mogen parkeren om te overnachten. Jazeker, maar niet langs de stoep van het binnen kwadrant. Vóór de kerk is oké? Geen probleem! Besproken en afgesproken op het politiebureau… Wij parkeren de camper tussen de hoofdingang tot de kerk en een verkoophokje van telefoonkaarten, zodat de directe entree naar de kerk vrij is, de dame in het zicht is en zij goed bereikbaar is voor verkoop, want de straat voor en naast haar is aan weerskanten vrij. De verkoopster heeft kennelijk haar partner voor een praatje aan het loket. Hij komt op hoge benen naar onze wagen en zegt, dat wij daar niet mogen parkeren. Wij antwoorden, dat wij permissie hebben van de politie. Woest is hij! Kost het haar klandizie, dat wij daar staan? Wij begrijpen er niets van, halen onze schouders op en laten de camper staan. Wij lopen naar een winkel voor boodschappen en worden bij terugkomst aangesproken door een man op een motor, vermoedelijk gealarmeerd door de buurman. Hij is van Traffic Control en dirigeert ons naar een straatje, wat van het plein naar de rivier loopt. Ook hem vertellen wij permissie te hebben van de politie om hier te parkeren. Hij verlaat ons. Even later arriveren de twee politieagenten, die Jan op het bureau heeft gesproken, gezamenlijk op de motor. Het lijkt wel een soap. Nee, hier mogen wij niet parkeren, wel in de zijstraat náást de kerk, maar daar loopt de straat omhoog. Dat is geen doen! Waarom niet hier? Het blijkt, dat er elke avond een dienst is, waarvoor parkeergelegenheid beschikbaar moet zijn. Wij informeren of de plek die de man van Traffic Control heeft aangewezen, ook door hén wordt goedgekeurd. Nee! Waar dan wel toegestaan? De agent verzoekt Jan achterop te klimmen, waarna zij samen naar het bewuste straatje rijden, waar wij aan de overkant van de winkel en het restaurantje, aan de graszijde de camper mogen neerzetten om te parkeren. Carla loopt na het verhuizen nog even terug naar de inmiddels geopende kerk om te constateren, dat het verhaal klopt. Een fraai interieur! Veel kerkgangers voor een donderdagavonddienst. Voor de trap staan vijf motoren geparkeerd, maar niet op de plek waar onze camper heeft gestaan. Kerkbezoekers worden in elk geval niet door ons gestoord. Een prima oplossing. Wij wandelen langs de oever van de rivier Beni, bekijken vanaf een afstand de nieuwe hoog gelegen brug – in aanbouw of gereed? -, waarvan wij niemand gebruik zien maken. Aan de overzijde van de Beni liggen Nationaal Park Madidi en westelijker Nationaal Park Apolobamba, waar men een enorme biodiversiteit aantreft. Enorm druk bezocht vanuit de plaats, waar wij vertoeven, door veelal jongere mensen dan wij, daar het om pittige wandelingen en trektochten, gaat in genoemde parken. Langs de parkeerplaats waar je voorheen de wagen mocht neerzetten, het voetveer en talrijke vrouwen, die zowel gewone bananen als platanen verkopen. Beneden liggen kano’s volgestouwd met bananentrossen. Kennelijk worden die vanaf de overzijde aangevoerd vanuit de jungle. Wanneer het modderig wordt, slaan wij af, de stad in, op zoek naar een leuk restaurantje en een winkeltje waar ze havermout verkopen. Wij hebben na aankomst van de winkelier op het plein een eetadresje aanbevolen gekregen, maar kijken ondertussen wat de pot nog meer schaft. Het is gezellig om door het stadje te dwalen! Zelden staan wij op een plaats, waar dit mogelijk is. Een welkome afwisseling! Carla’s oog valt op een pizzeria. Wij bekijken de opties. Dit adresje lijkt ons wel wat en bevalt inderdaad! De eigenaar is derde generatie Italiaan uit Lombardijen, die tussendoor gezellig met ons babbelt. Toch nog even kijken bij het andere adresje: vast en zeker ook een goede keus! Wie weet komen we hier ooit weer… Op de terugweg vinden wij een winkeltje, waar een meisje van een jaar of negen haar moeder assisteert, die uitgeteld op een stoel voor de winkel zit. De dochter antwoordt meteen, dat zij havermout verkoopt, loopt kordaat het volgepakte winkeltje in, vist het artikel tevoorschijn en is blij als wij zelfs twee pakken bij haar kopen. Dat is het verrassende in deze kleine winkeltjes. Bewondering hebben wij voor de vechtlust om een leefbaar bestaan op te bouwen! Aan de overzijde van onze camper genieten wij op de late avond van een beker vers vruchtensap. Het is nog warm en wij hebben dorst. Tijd voor ons bed. ’s Ochtends vroeg worden wij gewekt door dravende mariniers langs onze camper, die even later een yell geven om de leiding te laten weten, dat zij beter de andere straat kunnen kiezen naar de rivier… Aan de Plaza ligt een kazerne van de marine. De hier gelegerde mariniers benutten het plein en de oever als exercitieveld en exercitieterrein. Onze geparkeerde auto maakt de doorgang voor hen te smal! Dit is de derde plaats in Bolivia na Tupiza en Uyuni, waar wij vlakbij een kazerne overnachten en met het exerceren worden geconfronteerd. Iets wat wij vooral uit onze jeugd in Nederland herkennen, toen de dienstplicht nog gold. Wij maken ons klaar om te vertrekken, vóór de stad ontwaakt. Dat vergemakkelijkt het rijden door de stad. Het scheelt inderdaad! Wij volgen brede straten en negeren Garmin. Het levert ons meer geasfalteerd wegdek op als op de heenweg! Bij het tankstation staan lange rijen wachtenden om te tanken. Mazzel, wij hoeven niet aan te sluiten! In de linker berm staan vrachtwagens in de rij om zand te laden op een terrein, voorzien van enorme stapels verschillende materialen. Wij bereiken het tolstation. Eerst ons kaartje afrekenen voor wij verder mogen rijden. Een keurige asfaltweg ligt voor ons: wij genieten! Twee jongemannen lopen te sjouwen met een motor die het niet doet. Wij passeren talloze indianendorpjes. Een man komt ons tegemoet op de motor met een jachtgeweer op zijn rug. Verschillende verbodsborden volgen elkaar op in de berm: geen vuilnis weggooien, geen oliekan leeggieten, het grondwater niet vervuilen en verboden te vissen. Er wordt geclaxonneerd, waarna wij door een Duitse motorrijder worden ingehaald. Een kilometer of 25 – 30 buiten de stad, vóór het gehucht Cauchal staat de motorrijder aan de kant. Stilgevallen! Michael heeft geen idee, wat loos is. Jan biedt zijn hulp aan. Samen komen zij tot de conclusie, dat er hoogstwaarschijnlijk sprake is van vervuiling. Hij heeft als eerste getankt bij de pomp, die na compleet leeg te zijn, opnieuw bevoorraad is. Bezinksel: een bekend probleem! Een jongeman biedt eveneens zijn hulp aan. Hij informeert in een naburig dorp - Nuevos Horizonte - bij een goede mecanicien, die echter adviseert terug te keren naar Rurrenabaque, omdat het om een moderne motor gaat. De jongeman neemt op zijn veel lichtere motor de veel zwaardere motor op sleeptouw met een spanband… Sterk genoeg? Op hoop van zegen. Wat ontzettend behulpzaam! Wij vervolgen onze weg langs verschillende dorpjes en gehuchten. Vanuit de bebossing en het gebladerte in de berm verschijnt een man met een vouwfietsje: een rare gewaarwording, want dit soort fietsen verwacht je hier echt niet! Een vrachtwagen doemt voor ons op, waarop wegwerkers materiaal staan over te hevelen naar hun collega’s op de weg, die bezig zijn het materiaal te verwerken, om de gaten in het geasfalteerde wegdek te repareren. Een rivierdelta strekt zich aan de rechterzijde uit. Bescherming van dit watergebied is waarschijnlijk de reden voor de herhaaldelijk geplaatste verbodsborden! In de berm ligt een groot zeil, waarop een product ligt te drogen. Mais? Wij suizen voor een Unimog te snel voorbij om het agrarische product te kunnen specificeren. Een waterwagen sproeit het gerepareerde deel onverharde weg nat om te harden en het stof in te dammen ter hoogte van een dorpje, waar een herderin de koeien de kant injaagt, omdat wij naderen. Telkens weer ontbreekt een stuk asfalt, daar dit gedeelte is kapot gereden. Met name in bochten, waar duidelijk te hard wordt gereden en bij wegversmallingen zoals bruggen, door het afremmen. Rondom de huizen staan veelal bananenplanten. Langs de weg worden op vele plaatsen banaantrossen te koop aangeboden. Onder afdakjes op een provisorische tafel, voor de hut of gewoon in de berm. Een man zeult met een kruiwagen vol bananen. Even halt! Bijkomen! Eén bananentros kan 50 kg wegen! Hij heeft wel 3 bananentrossen in zijn kruiwagen… Reken maar uit en dat de helling op… Doorgaans ligt de koopwaar onbemand. Het aparte is echter, stopt er een voertuig, dan komt er plots iemand tevoorschijn uit het niets. De tankauto, die ons eerder is voorbijgereden, staat nu in de berm. De bestuurder is boven op de tank geklauterd, waar een soort bagagerek is aangebracht, wat hij vult met bananentrossen om erna met een zeil af te dekken. Handel! Goedkoop inkopen waar het fruit groeit en met winst verkopen in de stad. Gewoon wat bijverdienen! De asfaltweg blijkt redelijk, afgezien van de gerepareerde onverharde gedeelten, tot wij Yucumo bereiken en een splitsing aangekondigd zien: linksaf naar San Borja / Trinidad of rechtdoor naar Caranavi. De verschillende afslagen naar Trinidad, die wij tot nu toe zijn tegen gekomen, zijn naar ons idee < dry weather roads >, zoals men dat in Australië noemt. Wij blijven bij ons plan om door te rijden naar La Paz via Caranavi. Eerst via het tolstation naar het tankstation, want voorlopig zullen wij geen diesel kunnen tanken. Goed voorbereid op weg!
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2012-04-22 07:07:02
[totalVisitorCount] => 360921
[pictureCount] => 0
[visitorCount] => 622
[author] =>
[cityName] => Rurrenabaque
[travelId] => 506620
[travelTitle] => Een overzee's avontuur
[travelTitleSlugified] => een-overzee-s-avontuur
[dateDepart] => 2016-10-10
[dateReturn] => 2017-08-27
[showDate] => no
[goalId] => 4
[goalName] => Een verre reis
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://loremflickr.com/g/640/480/bolivia,rurrenabaque
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/347/276_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => verrassend
)
[44] => stdClass Object
(
[reportId] => 5051105
[userId] => 195468
[countryId] => 24
[username] => ronniereizen
[datePublication] => 2019-03-31
[photoRevision] => 0
[title] => Bolivia Highlights
[message] =>
We komen Bolivia meteen bij een hoogtepunt binnen. Niet alleen qua hoogtemeters maar ook qua bezienswaardigheden. Vanuit San Pedro de Atacama (Chili) worden we vervoerd naar de grensovergang met Bolivia op zo'n 4000m boven NAP. Het zuiden van Bolivia is niemandsland dus het douane kantoor was ook weer een lachertje. Niemandsland daargelaten, we komen binnen in de Uyuni regio, bekend van 's werelds grootste zoutvlaktes. Het bezoeken van dit gebied doe je door middel van een tour die drie dagen duurt. Onze tour begint op de grens met Chili.
Voordat ik vertel over de Highlights van deze tour, nog even terug naar het douane kantoor daar boven in een kale woestijn. Lisanne en ik staan samen met een troep andere toeristen in een lange rij te wachten op onze nieuwe paspoort stempel. Om ons heen staan verschillende 4x4 jeeps verspreid die gebruikt worden om dit onherbergzaam gebied te verkennen. We stoten elkaar lachend aan wanneer de chauffeur van één van de jeeps zijn auto maar niet gestart krijgt. "Mooi begin van de tour zo", grinniken we tegen elkaar. Het lachen ging ons snel over wanneer we 15 minuten later zien dat dat ons vervoersmiddel blijkt te zijn.
Na wat initiële opstartproblemen (onze gids/chauffeur/monteur heeft de eerste dag een aantal keer onder de auto gelegen) verlopen de drie dagen op rolletjes. Hoewel de Uyuni tour voornamelijk draait om de zoutvlaktes, is er nog van alles te zien. De eerste twee dagen rijden we door verschillende woestijnen, stoppen bij steeds weer anders gekleurde meren en verkennen oases en rotsformaties. Het hele gebied ligt echt op grote hoogte en is daarnaast een actieve vulkanische zone. We bezoeken de eerste dag wild bubbelende (en stinkende) geisers, en daar horen natuurlijk ook warm water bronnen bij. Persoonlijk is het hoogtepunt van de eerste dag het Colorada meer. Een gigantisch meer, roze gekleurd van de zoutafzettingen en gevuld met 30.000 roze flamingo's. I kid you not. Fantastisch om deze beesten in zo'n grote getallen hun ding te zien doen. Bovendien kunnen we er best dicht in de buurt komen zonder ze te verjagen. De tamme alpaca's die vredig grazen rondom het meer maken het plaatje helemaal af.
De eerst dag overnachten we in een klein dorpje en route. We hebben onze tour midden in de carnavalsweek gepland en dat is ook een dingetje in Bolivia. Zelfs tot in de kleinste dorpjes is het doorgedrongen. Aan de ene kant heel vergelijkbaar met die in Nederland. Feestelijke muziek, vrolijke klederdrachten, optochten die door de straten trekken en bier. Veel bier. Hier is de carnaval een festival om een goede oogst te vieren (de zomer is voorbij). Met grote manden gevuld met quinoa bloemen lopen de dorpelingen in optocht, driftig blazend op een houten blokfluit. Mensen zitten op straat rondom kleine altaartjes waarop de producten van de nieuwe oogst liggen. Daar, midden op straat, draaien ze harde muziek en drinken ze lauw bier waarbij voor elke slok, eerst een scheut over het altaar gaat. Gooi daar de nodige confetti en serpentines doorheen en de carnaval hier heeft een net zo'n smerig tintje als hoe wij hem kennen.
De derde dag rijden we voor zonsopkomst de zoutvlaktes op. We zien daar de zon opkomen en de kleuren veranderen. Voor het ontbijt rijden we naar het originele zouthotel waar echt alles gemaakt is van zout (exclusief het eten). Het is nog regenseizoen in delen van Bolivia, wat betekent dat een deel van de zoutvlaktes ondergelopen is met een laagje water. De weerspiegeling van dit stilstaand water is daarbij ook fotogeniek. Als afsluiter maken we veel lollige perspectieffoto's op de zoutvlaktes, zoals dat hoort..
Vanuit Uyuni stad reizen we via Potosi naar Sucre. De coloniale gebouwen van Bolivia kunnen we nu zien en de grote verschillen met Chili worden langzaam zichtbaar. De klederdracht wordt prominent op straat, de mensen iets getinter en de completos en empanada's veranderen in salteñas. In Sucre strijken we een dikke week neer omdat het tijd is om ons Spaans een beetje bij te spijkeren. We schrijven ons in bij een school om een weekje lessen te volgen. Hoewel we begrijpenderwijs wel het een en ander hebben opgestoken de afgelopen maanden, vallen de lessen toch niet mee. Het is weer helemaal terug in de schoolbanken inclusief al het huiswerk dat er bij komt kijken.
Toch genieten we er van om een week even gestationeerd te zitten. Een eigen keuken en de rugzakken in een kast ruimen! We maken snel vrienden met andere cursisten waar we leuke naschoolse activiteiten mee ondernemen. De school zelf biedt activiteiten aan waar je aan mee kunt doen, zoals Wallyball (volleybal op een squash court), waar we zelfs twee keer aan mee gedaan hebben. De inheemse cultuur is een stuk prominenter in Bolivia en om er eens helemaal in te duiken bezoeken we een folklore diner show waarbij we niet alleen zien waar de traditionele dans en kleding vandaan komt, maar verkrijgen we ook carnaval-kleding-inspiratie voor het leven.
Na Sucre gaan we weer terug de actie in. We nemen de bus naar la Paz. De hoogste hoofdstad ter wereld. Een stad met extremen. Aan de ene kant een grote, lawaaierige en stinkende stad die dan weer is gebouwd in het dal van imposante bergtoppen. Heel recent hebben ze een nieuw openbaar vervoer systeem gebouwd van ski-gondels (zó stijl is het hier) die naar vele uiteindes van de stad leiden. Dat was dan ook meteen de highlight van La Paz; de skilift in om de stad, die geen enkel stukje groen heeft, van boven te bewonderen en te zien hoe deze tussen bergpassen slingert.
Een must-do activiteit net buiten La Paz is de "world's most dangerous road". Ooit een geweldig gevaarlijke weg die de route vormde naar het noord-oosten van Bolivia. Tegenwoordig een toeristische fietsweg. Most dangerous vinden we hem niet, maar het was wel stoer om het grind van de fietsmanden af te laten spatten. Wanneer onze gids doorkrijgt dat we hem goed kunnen volgen gaat het gas erop en vliegen we achter hem aan. De route die volledig bergaf is gaat van de sub-alpine op 4700m, diep het regenwoud in waarbij we 3000m lager eindigen. De verandering van de scenery en temperaturen is super en belooft een leuk apperitiefje te zijn voor de dagen die zullen volgen.Tegen het einde van de route zien we wat het regenseizoen, dat op z'n einde loopt, voor een schade heeft achtergelaten. Op een paar plekken moeten we de mountainbike door de diepe modder duwen waar een landverzakking de weg heeft opgeslokt. Bij de entree van het dorp waar we uiteindelijk eindigen is een paar uur voor onze aankomst een modderstroom naar beneden komen denderen. Een auto die er door is meegenomen staat half in de berm met 12 discussiërende Bolivianen er omheen. Zelfs met de duw-en-trek-hulp van 8 toeristen krijgen we de auto niet van de plaats. De angst voor een nieuwe landslide zit hoog bij de eigenaren van het huis, dat net achter de vastzittende auto ligt.
In Bolivia hebben we eigenlijk maar één echte trektocht gepland, waar we de volgende dag mee beginnen. "El Choro" belooft een mooie te worden. Met de modder nog aan de schoenen van de "death road", stappen we op precies dezelfde plek uit de collectivo als de dag ervoor. Dit keer hangt de bergpas volledig in de wolken en moeten we ook eerst nog een stukje omhoog klimmen om bij een andere vallei te geraken. De klim naar 4900m door de dikke mist valt Lisanne en Leona (een duitse mede-wandelaar) nogal zwaar, hoewel deze blinde navigatie in een uurtje gepiept is. Van daaruit begint de afdaling van drie dagen die over paden van oude inka routes leid. Het blijft regenachtig die eerste dag wat de aangelegde stenen paden en trappen goed glibberig maken. Ik ben nog nooit zo vaak op m'n gat gevallen!
De gehele wandeling is enorm mooi met opnieuw het veranderen van de omgeving elke paar kilometer. We zijn een beetje verrast dat op de meest populaire wandeling van Bolivia nog niet één andere wandelaar te bekennen is, maar het seizoen is dan ook nog niet helemaal rijp. Geen volk op de campsites en de meeste gehuchtjes die we onderweg tegenkomen zijn volledig uitgestorven. We moeten zelfs een lang touw "lenen" uit een lokaal huisje om gebruik te kunnen maken van de kabelbaan om de wilde rivier over te steken. Ik zeg kabelbaan; het was een mand met een katrol eraan die je zelf aan een kabel moet hangen en verder alleen maar gezekerd is door het gewicht dat het mandje in gaat. Safety first!
Na een bijkomdag in een dorpje aan het einde van "El Choro", nemen we de nachtbus naar de daadwerkelijke jungle. Hoewel deze rit niet bekroond is met een beroemde titel, is deze route daadwerkelijk 's werelds gevaarlijkste weg! Ik kan me nog herinneren dat ik jaren geleden in Nepal tegen mezelf zei dat ik genoeg heb van de knotsgekke busritten waarbij je hart voordurend in je keel zit. En zie hier, daar zitten we weer in een afgetrapte bus die de meest extreme weg berijd in het donker. In Rurrerabaque, de plaats van bestemming, komen we er ook pas achter hoe dodelijk de weg wel niet is en dat eigenlijk alleen locals deze bus nemen die de vliegtickets niet kunnen betalen. Rurrenabaque is voor ons echt een relaxweekend. Een hotel met een zwembad, een luxe kamer aan de rivier, wat beestjes kijken en een interessante karaoke avond. Voor de reis terug naar La Paz hebben we toch maar het vliegtuig gepakt ;).
Met een korte tussenstop in de hoofdstad, reizen we af naar de laatste bestemming in Bolivia; Lake Titicaca. 's Werelds hoogste navigeerbare meer (de highlights beginnen op te vallen hier) is voor ons een fantastische ervaring. Zonnig Copacabana ligt aan het meer en heeft een prachtige historische centrale plaza. De vibe is er goed, de ligging prachtig en de mysterische verhalen levendig. Een van de eilanden op het meer (Isla del Sol) is onze hoofdbestemming. Op dit autoloos eiland zijn autenthieke dorpen te vinden, oude ruïnes en opnieuw een omgeving waar je alleen maar "wow" tegen kunt zeggen. Daarbij kun je overal je tent opzetten wat betekende dat we echt een fantastische overnachtingsplaats hebben gevonden. Helaas is het noorden van het eiland al een paar jaar niet toegankelijk voor toeristen door een burenruzie (hoewel we het toch geprobeerd hebben), maar dat mocht de pret niet drukken. Het is moeilijk uit te leggen waarom dit eiland zo'n goeie indruk heeft achtergelaten, dus houd ik het maar bij de mysterie van Titicaca. Een bestemming om naar terug te gaan..
[vip] =>
[userRegistrationDate] => 2009-07-20 13:13:25
[totalVisitorCount] => 141084
[pictureCount] => 8
[visitorCount] => 927
[author] => Rien
[cityName] => Isla del Sol
[travelId] => 521016
[travelTitle] => América del sur
[travelTitleSlugified] => america-del-sur
[dateDepart] => 2018-12-28
[dateReturn] => 2019-07-05
[showDate] => yes
[goalId] => 99
[goalName] => Iets anders...
[countryName] => Bolivia
[countryIsoCode] => bo
[imageLink640x480] => https://cdn.easyapps.nl/pictures/000/000/000/122/866/309_640x480.jpg?r=0
[imageLink50x50] => https://cdn.easyapps.nl/users/000/000/000/000/195/468_50x50.jpg?r=0
[titleSlugified] => bolivia-highlights
)
)
)
[_currentPageNumber:protected] => 3
[_filter:protected] =>
[_itemCountPerPage:protected] => 15
[_pageCount:protected] => 4
[_pageRange:protected] => 10
[_pages:protected] => stdClass Object
(
[pageCount] => 4
[itemCountPerPage] => 15
[first] => 1
[current] => 3
[last] => 4
[previous] => 2
[next] => 4
[pagesInRange] => Array
(
[1] => 1
[2] => 2
[3] => 3
[4] => 4
)
[firstPageInRange] => 1
[lastPageInRange] => 4
[currentItemCount] => 15
[totalItemCount] => 60
[firstItemNumber] => 31
[lastItemNumber] => 45
)
[_view:protected] =>
)
[breadcrumb] =>
>
Reisverslagen
[styleSheet] => https://cdn.easyapps.nl/578/css/style.css
)
La Paz - Bolivia 
